Мемлекеттік бюджеттің ҚР-ның экономикалық дамуындағы рөлі

Мемлекеттік бюджет- мемлекеттің орталықтандырылған ақша қорын жасау және оны ұдайы өндіріс пен қоғамдық қажеттіліктерді қанағаттандыруға арналған негізгі ақша қоры. Мемлекеттік бюджет республикалық және жергілікті бюджет болып бөлінеді. Республикалық бюджет- бұл салықтық және басқа да түсімдер есебінен қалыптасатын ақша қоры. Жергілікті бюджет – облыстық бюджет, республикалық маңызы бар қаланың, астананың бюджеті, аудандардың бюджеті. Мемлекеттік бюджет ұлттық экономиканы басқарудың негізгі механизмдерінің бірі.
Бюджет кодексіне сәйкес бюджеттің құрылымы мына бөлімдерден тұрады: 1.кірістер, салықтық түсімдер, салықтық емес түсімдер, амортизация, ресми трансферттер түсімі; 2.шығындар; 3.операциялық сальдо; 4. таза бюджеттік кредит беру және т.б. Бюджеттің кірістері салықтық және басқа міндетті төлемдер, ресми трансферттер, мемлекетке өтеусіз негізде берілетін, қайтарылатын сипатта болмайтын, бюджетке есептелуге тиісті ақшалар болып табылады. Бюджеттің шығындары- қайтарылмайтын негізде бөлінетін бюджет қаражаттары.
        
        Мемлекеттік бюджеттің ҚР-ның экономикалық дамуындағы рөлі
Мемлекеттік бюджет- мемлекеттің орталықтандырылған ақша қорын жасау
және оны ұдайы өндіріс пен ... ... ... ... ақша қоры. Мемлекеттік бюджет республикалық және
жергілікті бюджет болып ... ... ... бұл ... ... да түсімдер есебінен қалыптасатын ақша ... ... ... ... ... республикалық маңызы бар қаланың, астананың бюджеті,
аудандардың бюджеті. Мемлекеттік бюджет ... ... ... ... бірі.
Бюджет кодексіне сәйкес бюджеттің құрылымы мына бөлімдерден ... ... ... ... емес ... амортизация, ресми
трансферттер түсімі; 2.шығындар; 3.операциялық сальдо; 4. таза бюджеттік
кредит беру және т.б. ... ... ... және ... міндетті
төлемдер, ресми трансферттер, мемлекетке өтеусіз негізде ... ... ... бюджетке есептелуге тиісті ақшалар болып
табылады. Бюджеттің шығындары- қайтарылмайтын ... ... ... Республикасының бюджет жүйесі бюджет құрылымының унитарлық
типімен анықталады, ... ...... емес, басқарудың
Президенттік нысаны және сайланатын ... ... ... ... ... ... ... құрайтын
бекітілетін, атқарылатын және дербес болып ... ... ... ... ... ... ... бюджет, астананың бюджеті,
маңызы бар қаланың бюджеті; ауданның бюджеті; Қазақстанда ... ... ... төтенше мемлекеттік бюджеттің әзірленуі, бекітілуі ... ... 1991ж ... ... жүйесі түбірлі өзгерістерге ұшырады.
Бұған дейін ... ... ... басқа ... ... ... ... ... ... бюджетіне
кірген болатын. Қазақстанның жағдайы тәуелсіздік алғаннан бері жақсарып
келеді. Қазақстан Республикасының қазіргі бюджеті ... ... ... ... ... ... есе жақсарып, күшейгенін анық байқауға
болады. ҚР-ның 2006жылғы бюджеті туралы мәліметтерге ... ... ... ... ... бюджет заңнамасына Ұлттық қордың жұмысы
мəселелеріне қатысты ... ... ... Ұлттық қордың қаражатын
қалыптастыру жəне пайдалану тетігі айтарлықтай өзгерді. 2006 жылғы ... ... ... енгізілген жаңа тетікке сəйкес ... ... ... ... ... ... Бюджетке Ұлттық қорға жіберілетін, мыналардан тұратын ... ... ... ... ... түсетін тікелей салықтардан, оларға
корпоративтік табыс ... ... ... ... ... ... ... бойынша үлес, экспортталатын өңделмеген мұнайға, газ конденсатына
рента салығы жатады;
− республикалық меншіктегі жəне кен өндіру жəне ... ... ... ... ... түсетін түсімдерден;
− ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер телімдерін сатудан түскен түсімдерден;
2) Ұлттық қорды басқарудан ... ... ... ... ... ... ... өзге түсімдер жəне кірістер.
Ұлттық қор:
1) бюджеттік даму бағдарламаларын іске асыру үшін ... ... ... ... ... ... ... (ағымдағы
бюджеттік бағдарламалар экономиканың мұнайға жатпайтын бөлігінен аударымдар
есебінен қаржыландырылады);
2) Президент ... ... үшін ... қордан республикалық
бюджетке мақсатты трансферттер түрінде;
3) Ұлттық қорды ... жəне жыл ... ... жүргізуге байланысты
шығыстарды жабуға жұмсалатын болады.
Осылайша, Ұлттық қорды қалыптастырудың жəне пайдаланудың жаңа ... оған ... ... ... мемлекеттік бюджеттің кіріс жəне
сол сияқты шығыс бөлігінде көрсетілместен Ұлттық қорға тікелей ... ... ... ... ... мөлшері үш жыл бұрын
белгіленеді, бұл ... ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар кепілдік берілген трансферттің
мөлшеріне Ұлттық қорды сақтауға мүмкіндік жасайтын жəне оның ... ... ... шектеулер қойылады.
2006 жылы мемлекеттік ... ... ... ... ... оң ... сақтау, сондай-ақ қолайлы сыртқы
экономикалық орта аясында жүргізілді. 2006 ... ... ... бюджет кірісі мемлкеттік заемдар ... ... ... 2005 ... салыстырғанда 11,4% ұлғайды жəне 2 338,0 ... ... ... ... 24,0% құрады (2005 жылы ЖІӨ-ге қатысты 27,6%).
Кірістер ... ... ... 10,5% ... ... 22,7% ... ЖІӨ-нің 26,3%). Түсімдердің неғұрлым өсімі халықаралық саудаға жəне
сыртқы операцияларға салықтар бойынша 76,5%-ға, қосылған құн ... ... ... ... ... жеке ... ... бойынша 34,2%-ға
өсуімен байқалды. Корпоративтік ... ... ... жəне ... пайдаланғаны үшін түсімдер тиісінше 6,9% жəне 10,3% төмендеді,
бұл Ұлттық қорды қалыптастыру тетігінің өзгеруіне байланысты болды. ... ... 2005 ... ... ... 2006 жылы ... 0,8%- на
дейін 2,2 есе өсті, бұл ... ... ... ... ... сатудың 8,2 есе жəне жер сатудан түскен ... ... ... ... ... ... 2006 жылы ... теңге сомаға шығын немесе ЖІӨ- нің 22,1% жұмсалды (2005 жылы ... Бұл ... 2006 ... арналған қаржыландыру бойынша жылдық
бюджеттік жоспар 98,5% орындалды. «Отын-энергетика ... жəне ... ... (44,1%), ... ... ... жəне ақпараттық
кеңістік» (42,2%), «өнеркəсіп, сəулет, қала құрылысы жəне құрылыс ... ... ... ... ұлғайды. Əлеуметтік салаға ... ... ... ... 27,4%, ... ... жəне
əлеуметтік көмекті 22,3%, денсаулық сақтауды 20,4% ... ... ... 2005 жылғы 46,7 млрд. теңгеден (ЖІӨ-нің 0,6%) ... 2006 жылы 81,6 ... ... ... профицитпен орындалды (ЖІӨ-
нің 0,8%) (1.3.1- сурет).
Республикалық ... ... 2006 жылы 1 847,2 ... ... құрады
немесе «2006 жылға арналған республикалық бюджет туралы» Заңда салынғаннан
9,8% жəне 2005 ... ... ... көп. ... ... ... 6,8%, ресми трансферттердің түсімдері 26,4% ұлғайды. ... ... 2005 ... ... 13,5%, ... ... ... 5,2% азайды. Республикалық бюджеттің 1686,3 млрд. ... ... 2005 ... ... 9,7% ... бұл ... ... борышқа қызмет
көрсету жəне ресми трансферттер бойынша шығындарды қоспағанда шығынның
барлық баптары бойынша ... ... ... бюджет профицитпен
қалыптасты, оның мөлшері 54,7 ... ... ... (2005 жылы да 46,7 ... профицит байқалған болатын).
Жергілікті бюджеттер 2006 жылы 19,8 млрд. теңге профицитпен орындалды (2005
жылы 39,4 млрд. теңге ... бұл ... ... 37,0%, ... таза ... ... 47,2%, ... активтерімен операциялар
бойынша сальдо 6,3% ұлғайды.
Нарықтық қатынастарға көшу жағдайында республикалық ... ... да ... өзгерістерге ұшырауда. Бұрынғы ... ... ... бюджеттік ресурстардың әлеуметтік
бағыттылығы арта түсуде. Республикалық деңгейдегі білім беруді, денсаулық
сақтауды, ... ... мен ... және басқа
бағдарламаларды қамтитын ... ... ... тікелей
шығындар көлемі арта түсуде.
Қазақстан Республикасының 2007жылғы бюджетіне ... ... ... ... жазылған. Бұл кестеде ЖІӨ ... ... ... ... ... және профициті туралы және т.б. мәліметтер
жазылған және осы ... ... ... ... көрсетіліп, өсу
дәрежесі пайыз түрінде жазылған.
Үстіміздегі жылдың тоғыз айында мемлекеттік ... ... ... теңгені құрап, белгіленген жоспар 6,8 пайыға асыра ... ... ... ... теңге немесе белгіленген жоспарлар
95,5 пайызға қаржыландырылды. Меже ... ... ... ... еп ... іс-жүзінде бюджет тапшылығы 117,9миллиард теңге
болып, үш есе ... ... ... ... ... теңге
(16,9млрд доллар), яғни жоспар 106,9 пайызға орындалды. Бюджет кірістерінің
мұндай жоғары прогрессиясына ... құн ... ... жеке ... ... ... енгізу және екінші жарты жылдықтан бастап
бюджетке ... ... ... ... мүлде тоқтатылуы жағдайында
қол жеткізілді. Бұл еліміздің экономикасының серпінді де сапалы ... ... ... ... да салалардың табысты жұмыс істеу дәрежесіне
көтерілгендігін көрсетеді. Сонымен бірге биылғы жылдың өткен тоғыз айында
салық комитеттері ... ... ... ... қосымша
өндіріліп алынған сомалар өткен жылдың сәйкес ... ... ... ... 35млрд теңгені құраған. Ұлттық қорды тиімді басқару мәселесіне
де басты назар аударылуда. Соның нәтижесінде 2007жылғы 1 ... ... ... ... ... немесе 20,2млрд АҚШ долларын құрады.
Жылдың аяғына дейін ол 25-26млрд долларға ... ... ... ... ... кеденшілер, бақылаушылар, салықшылар және ... ... ... ... ... ... пен сыбайлас
жемқорлық кеселі ... ... ... ... жұмыс
жүргізілуде. Биылғы жылы ... ... ... ... жоғары
дәрежеде болды. Осы инфляцияға ... ... ... бар, осы ... ... ... ... әсер етеді. Инфляцияны бiзге ... ... да ... ... ... ресурстары әкелiп жүр. Негiзi,
экономикалық теория бойынша, ... ... ... топқа бөлiп
қарастырады. Бюджет дефицитi және мемлекет қарызы көбейген кезде ... ... ... ... ... яғни ... операциялардың
және өзге де несиелiк мекемелердiң көбеюi тауарлар мен қызмет көрсету
түрлерiне қосымша ... ... ... кезiнде болатын түрi және ... елге ... ... оны ұлттық валютаға ауыстырғанда ... ... ... ... ... ... инфляция деп бөлiнедi.
Бiрақ, бiздегi жағдай сәл басқаша. Бiзде дәл қазiргi күнi ... ... ... ... ... жоқ. Қайта керiсiнше, бюджеттiң
молшылығы есебiнен болатын инфляциямен кездесiп жүрмiз. Мемлекеттiң қарызы
да анау ... ... ... Ал ... ... ... ... рөлi кәдiмгiдей жоғарылап бара жатқанын мойындау керек.
(Мәселен, тұрғын үй ... ... беру ... ... ... ... баға ... кеттi емес пе?) Алайда, бiзге қазiргi ... пен ... ... ... ... ... тiптi,
жақындау.
Қазақстанның бюджетi қабылданған сайын қаржының көп мөлшерде бөлiнуiмен
ерекшеленiп жүр. Биылғы мөлшерi ... ... ... инфляцияның
«мәртебесiн» көтере түспесе, түсiре қоймас. Бірақ ... да ... ... ... ... ... ... қоймас.
Жақында "2008 жылға арналған республикалық ... ... заң ... ... және ... ... министрі Бақыт Сұлтановтың
түсіндіруінше, бюджеттік бағдарламалар аясында 200 млрд теңгеден ... ... ... ... ... Заң ... талқылау барысында
әлеуметтік мәселелерді шешуге 27 млрд. теңге және ... ... ... ... асыруға 205 млрд. теңгені қайта тарату жөнінде шешім
қабылданды. Министрдің түсіндіруінше, 2008 жылы жүзеге ... ... ... ... ... бойынша бюджеттік бағдарламалар
қысқартылды. Осы орайда ол ... ... ... мен ... ... атап ... ... бұрын да
белгілі болған, 2008 жылғы бюджет тапшылығы 197,6 млрд ... ... ... ... ... 1,3% , ... ... 6-8% дәліз аясында
қарастырылған.
2008 жылғы республикалық бюджет түсімдері 2 трлн 692,1 млрд ... ... ішкі ... ... 17,7% деңгейінде межеленген. Ал кіріс 2 ... млрд ... ... ... түсімдері 2 трлн 209 млрд теңге, салық емес
түсімдер 43,5 млрд, негізгі капиталды сатудан түскен ... - 8,7 ... ... ... қордан даму бағдарламаларын қаржыландыру үшін
бөлінетін трансферт 341,4 млрд ... ... ... ... ... трлн 889,7 млрд ... немесе, жалпы ішкі өнімге шаққанда 18,9% болмақ.
Ал ... ... ... ... 936,9 млрд теңге, немесе жалпы
бюджет көлемінің 32,4% көлемінде жоспарланған. Заң ... ... ... барысында үкімет 2008 жылға арналған республикалық
бюджет жобасында ең төменгі күнкөріс деңгейінің мөлшерін 10 515 ... ... ... ... Бұл ... базалық әлеуметтік төлемдерге
жоспарланған қаржыны 8,7 млрд ... ... ... ... ... сондай-
ақ, 2008 жылға арналған бюджет жобасында қарастырылған ... ... ... ... 16 млрд ... қайта бөлуге
дайын екенін мәлімдеген. Сонымен бірге бүгін өткен жалпы отырыста мәжіліс
депутаттары "Республикалық және ... ... ... маңызы
бар қала, астана бюджеттері арасындағы 2008-2010 жылдарға ... ... ... ... туралы" Қазақстан Республикасы заңының
жобасын мақұлдады. Мәжілістің қаржы және ... ... ... атап көрсетілгеніндей, "2008-2010 жылдарға арналған жалпы
сипаттағы трансферттердің көлемі ... ... ... ... ... ... ... кеңейту және облыс,
республикалық маңызы бар қалалар мен ... ... ... ... үшін ... Бюджеттік алулар мен субвенциялардан
тұратын жалпы ... ... ... мынадай : 2008 жылы
бюджеттік алулар 81 752 134 мың ... 2009 жылы - 89 922 302 мың ... жылы - 77 663 111 мың ... ... субвенциялар 2008 жылы 449 066
155 мың теңге, 2009 жылы - 526 926 835 мың ... 2010 жылы - 645 354 ... ... ... Заң ... ... талқысына ұсынылды.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. Қ.Қ.Ілиясов ... ... ... ... Интернет
• www.government.kz
• www.minfin.kz
• www.google.kz

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Салық механизмі және оның қазіргі кезеңдегі атқаратын қызметтері60 бет
Салықтардың экономикалық-қаржылық негіздері, даму жолдары30 бет
Салықтардың қажеттілігі, мәні мен маңызы және экономикадағы ролі63 бет
Б. Эльконин бойынша тұлға дамуы18 бет
Мінез – құлық функциялары мен мінез – құлық дамуындағы үш саты15 бет
Мектеп психологының іс-қағаздары3 бет
Мектепке дейінгі мекемелердегі психолог қызметі5 бет
"Мемлекеттік бюджеттің экономикалық мәні."30 бет
«жасанды интелект дамуындағы кибернетикалық рөлі: білім беру саласында »9 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь