Құқықтық тәрбиенің қоғамдағы мәні

І. КІРІСПЕ БӨЛІМ
Құқықтық тәрбиенің қоғамдағы мәні
ІІ. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
а) Құқықтық тәрбиенің мазмұны мен міндеттері
ә) Мектеп жасындағы жастардың құқық нормаларын бұзу факторлары
б) Мектепте жүргізілетін құқықтық тәрбие жұмысының жүйесі
в) Құқық тәрбиесінің адамгершілік және халықтық тәрбиемен байланысы
г) «Ғасыр індеттері» атты сыныптан тыс сот сабағы

ІІІ. ҚОРЫТЫНДЫ БӨЛІМ
Қолданылған әдебиеттер
Тұлғаны жан – жақты үйлесімді тәрбиелеу саласының бірі – құқықтық тәрбие. Ол қоғамның әрбір азаматының мемлекеттік заңдары аса жауапкершілікпен орындап отыруы талаптарымен тығыз байланысты. Әсіресе, оның елімізде жүріп жатқан жариялық, құқықтық және зайырлы қоғам орнату процесімен байланысының мазмұны ерекше. Ол үшін адамзаттың сан ғасыр уақытта жасап шығарған жалпы адамзаттық негіздегі моральдық нормаларын қоғамның әрбір өскелең жастарының сана сезімімен, күнделікті мінез – құлықтарына қалыптастыру қажет. Бұл талапты іс жүзіне асыру, әсіресе елдің әлеуметтік-экономикалық жағдайын дамыту кезеңінде, ең бірінші кезекте құқықтық сананы тәрбиелеу мен мемлекеттік заңдарды жетілдіру процесінде жандандыру айрықша міндетті іс.
Бүгінде оқушылармен жүргізілетін құқықтық тәрбиенің мазмұнын айқындауда А.С. Макаренко, В.А.
1. Қоянбаев Ж., Қоянбаев Р. Педагогика оқулығы ХІІ тарау.
Астана, 1998
2. С.Д. Баққұлов. Құқық негіздері
        
        ЖОСПАР:
І. КІРІСПЕ БӨЛІМ
Құқықтық тәрбиенің қоғамдағы мәні
ІІ. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
а) Құқықтық тәрбиенің мазмұны мен міндеттері
ә) Мектеп жасындағы жастардың құқық нормаларын бұзу ... ... ... ... ... жұмысының жүйесі
в) Құқық тәрбиесінің адамгершілік және халықтық тәрбиемен байланысы
г) «Ғасыр індеттері» атты сыныптан тыс сот ... ... ... жан – жақты үйлесімді тәрбиелеу саласының бірі – құқықтық
тәрбие. Ол ... ... ... ... ... ... ... отыруы талаптарымен тығыз байланысты. Әсіресе,
оның елімізде жүріп жатқан жариялық, құқықтық және зайырлы ... ... ... ... ... Ол үшін адамзаттың сан ғасыр
уақытта жасап шығарған ... ... ... ... ... әрбір өскелең жастарының сана сезімімен, күнделікті мінез ... ... ... Бұл ... іс ... ... әсіресе елдің
әлеуметтік-экономикалық жағдайын дамыту кезеңінде, ең ... ... ... ... мен ... заңдарды жетілдіру процесінде
жандандыру айрықша міндетті іс.
Бүгінде оқушылармен жүргізілетін құқықтық тәрбиенің мазмұнын айқындауда
А.С. Макаренко, В.А. Сухомлинскийдің «қандай да бір ... ... ... ол белгілі бір мақсатпен ұйымдастырылып, жеке адамның мұқтаждығына
негізделсе, ... ... ... ... ... ... ... буын ағалардың ... ... ... өз ... ... деп ... ... айтқан пікірлеріне идеялық маңыз ... ... кең ... ... алудың маңызы ерекше.
Сондықтан бүгінгі қоғамның талабына сай ... жан – ... ... ... ... ... ... міндеттердің бірі – оқу
– тәрбие жұмысының барлық құрылымында құқықтық тәрбиеге айрықша мән беріп,
оны ұйымдастырудың ... ... мен ... ... ... отыру
қажет. Себебі, мектеп- өскелең ұрпақты қоғамға даярлау процесіндегі
негізгі бір ... ... ... ... ... ... мен міндеттері
Құқық – қоғамдағы ең негізгі және маңызды қатынастарды реттейтін,
қоғамға ... ... ... ... жол ... ... ал қоғамға
зиянды қатынастарды шектеп, тыйым салатын құрал. ... ... ... ... ... ... ... жариялап және оларды
жүзеге асыруда заң ... ... ... ... ... мен ережелері адамдардың іс- әрекеттері мен мінез-
құлықтарының қоғамдық мүддеге, белгіленген тәртіпке, қабылданған ... ... ... ... Сондықтан да осы талаптарға сай өмір ... ... және т.б. ... бару ... ... білу әрбір азаматтың борышы,
міндеті.
Олай болса, ... ... ... ... ... олардың жеке тұлғасын
қалыптастыруда мектептегі құқықтық тәрбиенің мақсаты:
1. Өскелең жас ұрпақты қоғамның заңдары мен ... ... және ... ... ... ... Мемлекет пен қоғам ісіне саналы түрде белсенділікпен ... ... ... ... ... болуға жаттықтыру.
3. Өз елінің материалдық және рухани байлығын сақтап, оны ... ... ... тәрбиелеу.
Міндеттері:
1. Оқушыларға мемлекет, мемлекеттік құрылым және құқық, құқықтық
нормалар жайында жан – ... ... ... бағытта мектеп Жарғысы, оқушыларға арналған ... ... ... ... ... ... ... құқықтары мен міндеттері туралы нормалар бар. Міне, осы
қарапайым құқықтық нормалар төменгі сыныптан ... ... ... ... ... ... құрылымында
түсіндіруден, білім беруден, оқытудан басталады.
2. Мемлекет пен мемлекеттік ... ... ... ... ... ... мәселе – бүгінгі таңдағы елімізді қайта
құру кезеңінде парламетте қабылданып жатқан ... ... ... ... ... ... баянды етуде
атқаратын қызметі мен ерекшеліктеріне көңіл ... ... ... сана - ... және қоғам, заң алдындағы
жауапкершіліктерін тәрбиелеу.
3. Жеткіншектердің мінез-құлықтары мен ... ... сай ... ... ... Демек, құқықтық тәрбие арқылы оқушыларды күнделікті
өмірде өздерінің жүріс-тұрысына басшылық жасауына дайындауы тиіс.
Еліміздің ... ... мен ... ... меншік ретінде
көздің қарашағындай сақтап, Отанымыздың қуатын арттырып, халықтық
әл-ауқатын одан әрі жақсарта ... ... ... ... ... ... ол ... үшін қызмет жасайтын
жан болу керек. Ата – заңның 14-бабында «Заң мен сот ... бәрі тең» деп атап ... Олай ... адам ... ... азаматы болған жерде бір- біріне қамқор
болып, ел байлығын халық игілігіне жұмсауға ат ... ... ... құқықтық тәрбиенің міндеті –жас өспірімдердің азаматтық
белсенділігін қалыптастыру, заңды бұзушылыққа ... ... ... әлеуметтік-құқықтық маңызы бар жұмыстарға қатыстыру.
5. Жоғарыда аталған міндеттер (талаптар), ... ... іске ... ... ғана құқықтық тәрбие дұрыс
жолға қойылды деп атауға болады.
Сонымен ... ... ... білім беретін мектеп әлеуметтік
мекемелердің бірі ретінде ... ... ... сай, лайықты құқықтық
білім беру, олардың құқықтық сана – сезімін ... ... орны ... жағдайда ғана іс жүзіне асады. Себебі, ... ... шағы – ... сана ... ... ең бір ... ... мектеп оқушыға алғашқы күннен бастап қоғамның қатаң және
шүбәсіз талаптарын қойып, оны ... ... ... ... ... ... сананың қол жеткен табыстарын, ... ... ... дәрежесін т.б. жағдайларды ескеріп
жүргізілуі ... ... жас ... сана – ... ... ... жағдайлар сан алуан. Сондықтан да, құқықтық ... ... оның ... ... ... ... алдын-ала
анықтап, белгілеп алу қажет.
Оқушылардың құқықтық сана-сезімін қалыптастыру, тек қана құқықтық
тәрбие ... ... ғана ... ... ... ... жүріп
жатқан барлық оқу-тәрбие қызметін ұйымдастыру жұмысының да тікелей немесе
жанамалап қатысы бар.
ә) Мектеп жасындағы жастардың құқық ... бұзу ... ... ... ... ... түрлі жағдайлар
себеп болады. Олардың ішінде ең бастысы отбасы жағдайы боп ... ... жеке ... ... жақсы қасиеттерінің негізгісі
отбасынана қалыптасады. Сондықтан да балалардың өнеге алып үлгі ...... ... ата – ... аса ... ... Әке, шеше және отбасының басқа да
мүшелері жеткіншектерге тек сөз арқылы ғана ... жеке ... ... ... де ... жасайды.
А.С. Макаренко сөзімен айтқанда, тәлім-тәрбие кең ... ... ... Адамдар да, заттар да тәрбиелейді. Дегенмен, адамдардың
үлес салмағы басым. ... ... ата – ... мен ... бірінші
орынға шығады деген екен. Олай болса құқықтық тәрбиені нәтижелі ұйымдастыру
үшін, отбасы жағдайын жан-жақты танып білу ... ... ... бұл ... ... деп айту қиын. Соның нәтижесінде балалардың мінезіндегі
кейбір ауытқулары мұғалімдер тарапынан дер кезінде байқалмауы, түбінде орны
толмас үлкен өкініштерге әкеліп ... ... ... ... көп жыл бойы ... жасаған ықпалы, оны қоршаған
ортаның жағымды әсерінен басым ... ... ... ... ... ... ... ететін жағдай жеткіншектің бойында ұнамсыз
қасиеттердің болуына, қоғамға жат ой ... ... әсер ... ... бірі болып табылады.
Атап айтсақ, солардың ішінде оқушылардың ішімдік пен нашақорлыққа
құмар болуы.
Балалардың ата ... ... ... ... ... ... Осының бәрі
ішімдіксіз өтпейді. Ал, жастардың қай –қайсысы болмасын ... ... ... ... ... ... жасауды қалайды.
Ең қауіптісі сол-бала көргенін істеп, ішкілікке бой ұрады.
Ата – ... және ... ... ... адамдардың отбасында күнде
жанжал, төбелес болғандыұтан балаларды дұрыс тәрбиелеу мен оқытуға ешқандай
жағдай болмайды. Керісінше, мұндай бүлінген ... ... ... әуес бола бастайды.
Екіншіден, отбасының ынтымағының бұзылуы да сол ... ... қол ... ... ... тура жолдан ауытқуына
әсерін тигізеді. Демек мұндай ата – ... өз ... ... ... ... көмек бере алмайды.
Үшіншіден, ата – ананың немесе сол ... ... ... ... де баланың бұзылуына әсерін тигізеді.
Кейбір балалардың ерік-жігері әлсіз ... ... Олар ... әрекет
жасауға, зиянды ықпалға оңай ... ... ... Баланың мұндай
жігерсіздігі мен еркінің бостығы, оның келеңсіз оқиғаларға тап болуына
әсерін тигізеді.
Елдегі ... ... ... ... ... ету ... өз ... тигізеді. Ол өз алдына
отбасында ... ... әкеп ... ... да, ... балалардың оқуға бармай, дала кезіп, ұрлық жасап, кісі тонау
секілді қоғамға жат қылықтармен айналасуына әкеп соғады.
Мектеп өмірінде мінез-құлқы ... ... ... ... ... ... аян. ... мемлекет ұйымдары, жұртшылық боп «қиын»
балалардың тағдырына ерекше көңіл аударды. Соған ... ... ... ... азаймай келеді.
«Қиын» балаларға тән қасиет сабаққа кешігіп келу немесе мектептен кетіп
қалу, өзінен әлсіздерді жәбірлеу, ... ... ... ... ... ... оқушылар бір сыныпта екі жыл отырады. ... ... ... ... ... ... ... белсенділігі
төмендеген. Мұндай балалар өзінен басқа жолдастарын да ... ... ... ... ... ... мұрындық болуға ыңғайлы келеді.
Тіпті өз қатарларына жәгерсіз балаларды тартып әкету икемділіктері де басым
болады.
Оқушылардырдың ... ... мен ... ... ... ... мектеп те кінәлі. Оқушылардың отбасындағы жағдайын жете
білмегендіктен, оның ... ... ... ... бере алмайды. Оған
қосымша сол «қиын» деген балалармен тәрбие жұмысын ... ... ... Бола ... ... жете ... бөлмейді. Олардың
жүретін ортасын, мінез-құлық ерекшеліктерін, мүддесін ... ... ... тыс ... ... ... де баланың жеке басын сыйламау, өктемшілік көрсете беру
баршылық. Мектеп мұғалімдері мен қиын ... ... ... ... ... тию ... ... жат әрекеттермен
сипатталады. Сондықтан да, отбасында мектепте ... ... келе ... ... ... ... ... нашар
немесе қиын балалардың одан әрі қоғамдық тәртіпті бұзуына түрткі ... ... ... ... ... ... ... етілмеуі, оқушылар Жарғысы мен мектеп ережелерінің ... ... ... ... ... тәрбие жұмыстарын
нәтижелі ұйымдастыруға кері ықпалын тигізеді.
б) Мектепте жүргізілетін құқықтық тәрбие жұмысының жүйесі
Оқущыларға құқықтық тәрбие беруде ... ... сана ... ... ... маңызы зор. Себебі, құқықтық сана ... ... ... түрі. Сондықтан, құқықтық тәрбие беруде оқушылардың
санасын ... ... ... ... ... ... – мектептегі оқу – тәрбие жұмыстарының негізгі бір
бағыты.
Мектеп құқықтық тәрбие ... 1-ші ... ... ... ... ... ... оқушының оқуды ... ... ... ... Себебі, құқық әрбір адамның туғаннан, өлгенге
дейін қоғамдағы жүріс-тұрысын, мінез-құлқын, адамдармен, жалпы тіршілік ... ... ... ... ... мәлім Маңу Заңы және ХІІ кесте Заңы, Напалеон кодексі,
Тәуке ханның «Жеті жарғысы» ... ... ... ... ... ... Яғни, қай қоғамды алмасақ та, оның өзіне тән құқық
қорғау ... ... ... туындап отырған күрделі мәселені шешуде моральдық
нормалардың дәрменсіздігі жағдайында адамдардың қарым – қатынасын ... ... ... ... ... сол жағдайдан шығудың
жолдарын кқрсетеді. Сондықтан да оны білу, әрбір азаматтың парызы.
Құқықтық тәрбиенің нәтижелі болуы үшін ... ... ... ... әр ... жеке ... қасиеттерін ескеру
керек. Сол себептен де құқықтық тәрбие беру жұмысы бірнеше сатыдан тұрады:
1-4 сыныпта; 5-7 сыныпта; 8-9 ... 10-11 ... ... ... көшкенде құқықтық тәрбие күрделеніп, тереңдей береді. Оқушылардың
құқықтық сана – сезімін қалыптастыруда бір ... қол ... ... келесі
сатыда баянды етіліп, молая беруі тиіс.
Тәрбиенің негізі мектептегі оқу ... ... оқу ... ... берудегі қызметі айрықша. География, табиғаттану, зоология
пәндерін оқытқанда балаларға қоршаған ортаны сақтап, тиімді ... ... ... ... ... беруге болады. Ол Ата Заңның 38
бабында «Қазақстан Республикасының азаматтары ... ... ... ... ұқыпты қарауға міндетті» деп атап көрсетілген.
Тіл туралы ілімді алатын болсақ, оның ... де ... ... бар екенін байқаймыз. Заңға сәйкес халыққа ... ... ... бірі ... ... оқу тілін өз тілімен таңдауы.
Бұл ұлттық мәдениетті көркейтіп, халықтар достығын нығайтуға ... ... де ... ... ... маңызы аз емес.
Тікелей құқықтық тәрбие беру-арнайы жүргізілетін ... ... ... ... Осы ... жүргізуге арналған пәндер «Мемлекет
пен ... ... ... тану», «Отбасы өмірінің этикасы ... ... ... ... ... оқу факультативінде де алу
мүмкіндігі бар. Бұл факултатив негізінен оқушылардың жоғарғы сыныбтарында
ұйымдастырылып, ... ... ... ... толықтыруға септігін
тигізеді.
Мектептегі «Құқық» кабинеттерінің де атқарар қызметі ерекше. Осындай
кабинеттер ... ... ... ... орталығына айналуы тиіс.
Кабинетте әртүрлі ... ... ... ... кітапшалар,
мақалалар, анықтамалар, көрмелер ... ... ... ... ... қатысты әртарапты жұмыстар да осында жүргізіледі.
Оқушыларға құқықтық тәрбие беруде сыныптан, мектептен тыс жұмыстардың
да ... орны ... Осы ... ... ... тәрбие берудің
жолдары мыналар:
1. Моральмен құқық мәселелеріне арналаған лекциялар, ... ... Сот, ... ... ... денсаулық сақтау
қызметкерлерімен кездесу ұйымдастыру;
3. Құқық мәселелеріне арналған кештер, конкурстар, ... ... ... ... ... ... ... конференциялары, айтыстары, адамгершілік және ... ... ... және ... әдебиеттерді талқылау;
6. Құқықтық тақырыптарға арналған деректі және ... ... 16 ... толып, куәлік алған оқушыларды құрметтеп, құттықтау;
8. Мектептегі құқық сақтау жұмысының хал-жағдайы туралы қабырға газет,
бюллетень шығару;
9. «Жас ... ... ... Ай ... ... ... мен құқық бұзушылықтың алдын алудың
бірыңғай күндерін» жүргізу.
Бұл жұмыс 1986 жылы ... ... Оқу ... ... ... мектептерге енгізілген.
Құқықты насихаттау күндерін ... ... ... ... ... жөн және оны жеке ... бірнеше сыныпта
топтастырып жүргіген ұтымдырақ.
Құқықтық тәрбие беру жүйесінде ... және ... ... ... ... ... ... зор. Мұндай ақпарат көздерінде
негізінен елімізде қандай ... ... және ... ... соны алып көрсету немесе оларға ... ... ... ... болмақ. Сол заңдар өмірде қалай орындалуда, сонымен қатар
заң бұзушылық көріністерін, себептерін түсіндіру, алдын – алу ... ... де ... ... көрсетіп, құқыұтық сана сезімдерін
қалыптастыруда ерекше қызмет атқарады.
Оқушы жастарға құқықтық білім беруде саяси оқу да өз ... ... ... ... ... оқып үйрену, жастардың арасында
қоғамға жат әрекеттердің болу себептеріне талдау ... ... ... ... ... жөн. Кейінгі кезде осы бағытта «Қалқан мен семсер»
атты құқықтың білім беру ... ... ... ... Мұның
жұмысында әр тарапты құқық қорғау тақырыптарына арналған ... ... ... ... ... ... тәрбие жүйесіне қатысты жұмыстар мен оның тәсілдерін сапалы
түрде оқушы жастардың жас ... ... ... ... жағдайда
ғана оның жұмысы нәтижелі болмақ.
в) Құқық тәрбиесінің адамгершілік және халықтық тәрбиемен байланысы
Оқушы жастарға адамгершілік тұрғысында тәрбие беруде ата – ... ... ... ... мәні зор. Сөз ... ... бір ауыз сөздің ішкі мағынасын жете түсініп, содан өзіне
тәлім - тәрбие алған ... ... ... не ... пен ұйқы кедейліктің төте жолы», «Байлық бір жұттық», «Өнерлі
өрге жүзеді», «Ата – ... ... адал ... ... ... төрін ала»
т.с.с. тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйінін бере ... ... пен ... ... ... ... ... үлгі
болған. «Әкесін көріп қыз бер де, шешесін ... ... ал» ... ... қанша философиялық ой жатыр. Осыдан, ұл мен қызды тәрбиелеуде әке-
шешесінің міндетінің қоғам ... ... ... ... ... кейінгі кезде «Әкім бол, халқына ... ... ... ... ... ... жиі ... қызмет төрінде отырған әкімдер мен
шенеуніктерге және халық қалаулыларының адамгершілік ... ... ... жүр. Олай болса, ата – бабамыздың үлгісін, ... ала ... ... өткен хандарды, олардың жарлықтарын, билердің әділ
шешімдерін өскелең жас ұрпаққа меңгертудің де мәні зор. ... ... ... еңбекке аттанатын жастардың бойында адамгершілік
қасиет пен құқықтық мәдениеттің негіздері бірлікте қалыптасуы тиіс.
«Ұяда не ... ... соны ... ... аталы сөзді халқымыз бекер
айтпаған. Бұл тәлімгерлік ... ...... ... ... пен ... қағида. Ол үшін әр отбасы, әр ата – ана құқықтық нормалар туралы
ұғымдарды жете ... ... ... ... ... ... жауапкершілікпен қарауы, өз балаларын құқықтық мәдениет пен
білімді меңгеруге бағыттай отырып, ата – баба ... ... ... тәрбиелеуі тиіс.
Халқымызда 13 жастағы бала отау иесң деп ... Ал, ... ... Ата Заңы ... ... жасаған баланы 14 жастан жауапқа
тартады. Сондықтан да бала тәрбиесінде ата – ана болсын, мектеп болсын ... ... зор мән ... ... ... ... зерттеулерде
біріншіден, 14-15 жасар оқушылардың ақыл –есі толып, ... ... ... тану ... ... ... түсетіндігі, екіншіден,
оларда өздерінің жасаған әрбір ... ... ... ... ... ... Соған сәйкес, осы
кезеңде ... ... ... беру ... ... ... идеяларды,
түсініктерді талдап, құқықтық актілердің мазмұнын дұрыс ұғынуға жағдай
тудырып ... ... ... сана – ... ой – ... ... ... сақтай білуге, қоғамдық орындарда жүріп- тұру
ережелерін қатаң ... ... ... ... ... ... адамгершілік сезімдерін қорламауға тәрбиелеу басты назарда ...... ... оның ... ... мен ... туындап, барлық азаматтарды мойындайтын жалпы ережелер жиынтығы.
Негізінде қоғамды адам емес заң билеу керектігін ... ... ... да ... білу – замана талабы. Бүгінде Қазақстан
Республикасында демократияға бағытталған ... ... құру ... ... ... әр бір азаматтың өз құқықтарын жете біліп, соған сай
сана – сезімін қалыптастырып, мінез-құлық пен ... ... ... ... алу ... айналуы тиіс. Ол үшін:
1. Оқушыларға жалпы орта білім беру жүйесінде құқықтық ... ... ... ... ... ... құқықтық мәдениеті мен адамгершілік тәрбиесін бірлікте
қалыптастыру.
3. Әрбір оқушының осы бағытта жеке сауаттылығын ... ... ... ... кез-келген түріне жиіркенішпен қарап, төзбеуге
бағыт ... ... ... ... ... ... алған білімдері мен ... ... ... ... ... ... бағытта жұмыс істеу үшін, жалпы жұртшылық болып қатысып, еліміздің
өркениетті құқықтық мемлекеттер қатарына қосылуына әрбір азаматтың қажетті
борышы деп ат ... ... ... ... атты сыныптан тыс сот сабағы
1. Қазақстан мемлекеті мен құқығының негіздері, қоғам пәндерінен алған
білімдерін анықтау, салауаттылық өмір ... ... ... ... ... ... ауруларының адамға, қоғамға тигізетін әсерін заң
жүзінде әшкерлеу.
2. Оқушылардың дербес жұмыс істеуін, сөйлеу қабілетін дамыту, өз ... ... ... өзара пікір таластыра білуге дағдыландыру.
3. Осы құқықтық ... бере ... ... ... ... ... үн ... қанатты сөздер («Арақ-
атаңнан қалған ас емес» т.б.)
Сабақтың түрі: Сот сабақ (дәстүрлі емес)
Сабақтың типі: Білімдерін практикада ... ... ... ...... ... Ұйымдастыру кезеңі.
ІІ. Сабақтың мақсаты мен түрімен таныстыру.
ІІІ. Мұғалімнің кіріспе ... ... Н.Ә. ... ... ... сай ... ... денсаулығы,
білімдері мен әл-ауқаттары» атты басымдықты басшылыққа
ала отырып, спирттік ... ... ... адам мен ... экологияға тигізер
әсерін әшкерлеу. Осы мақсатта сабағымызды ашық деп
жариялаймыз.
Хатшы:
- Сот келе жатыр. ... ... ... ... келіп отырады)
- Сот процесі ашық.
- Сот кеңескерін, жәбірленуші, қорғаушы, айыптаушыларды ... ... сот ... ... ... ХХІ ғасырдың басты
індеттеріне айналып бара ... ... ... ... СПИД-ВИЧ
ауруы және бұларды таратушы туралы іс қозғалады.
- ... ... ... кодексінің 96 бабы (кісі
өлтіру), 102 бабының 1-ші тармағы (жәбір көрушінің ... жою ... ... - өзі қол ... ... 103
баптағы (денсаулыққа ауыр түрдегі зиян келтірушілік, еңбек
қабілетінен айыру), 178 бап ... 179 бап ... ... ... үстінен Қазақстан Республикасының Қылмыс кодексінің 259-
бабына (анашаны жасау, ... ... ... іс ... ... ... ... Республикасының Қылмыстық
кодексінің 102-121 бабының 3 тармағының 6 ... ... ... сәйкес
іс қозғалды.
Темекінің үстінен Қазақстан Республикасының Әкімшілік кодексінің 174
бабының 1-ші тармағына ... ... ... ... ... зиян ... сәйкес іс қозғалуда.
- Сот алдына жәбір көруші қоғамды, яғни қылмыскерлерге арыз ... ... ... көруші – қоғам! Айыпталушы қылмыскерлердің Сізге қарсы іс -
әрекеті туралы не айтасыз?
Қоғамдағы экология саласы:
-Біздің қоғамымызда ішімдік, темекі, ... ... ... ... ... ... экологияға да кері әсерін тигізуде. Мысалы:
-темекідегі никатиннен басқа улы ... ... Олар ... ... зиян келтіреді, атмосфераны ластайды.
Ал, кокоин, марихуана, апиын тәрізді есірті ... ... ... ... үлкен міндетке айналып отыр.
Қоғамдағы мәдениет саласы:
- Кез – ... ... ... даму дәрежесінің көрсеткішінің бірі
– білім мен мәдениет.
Мәдениеттің дамуына зиянын тигізіп отыратындар – ... ... ... ... ... болуынан кітапхана, мұражай, мәдениет сарайлары бос
қалуда. Мен ... ... ... деп ... ... ... Дүние жүзінде қандай да болмасың ұлттық дамуына, табиғи өсуіне арақ,
темекі ... ... кері ... тигізуде.
Осыған қатаң жаза бермейінше, дерттің алдын алмайынша болашағымызға
балта шабылғаны.
Сот төрағасы:
- ... мына ... ... таққан айыбымен келісесіз бе?
Қорғаушы:
- Мен келіспеймін. Себебі толық түсіндіру үшін, айыпкерлердің өздеріне
сөз беруді сұраймын.
- Құрметті сот ... мен ... ... ... толық келіспеймін.
Менің қоғамға пайдалы жақтарым бар. Мысалы: мені өндіруші «Бахус»
ашық акционерлік қоғамының қоғам ... яғни 1023 ... ... етіп ... Мысалы: Еңбекші қазақ ауданында (Алматы
облысы) тұрғындарының біразы жүзім шаруашылығымен айналысады. Мен
мемлекеттің ... ... ... Мен де ... ... кқптеген адамдарға жұмыс берудемін.
Мысалы: Іле ауданының ... ... ... ... ... ... ... пайда көріп отыр.
Есірткі:
-Адамзат ертеден қазірге дейін кейбір дерттерге қарсы мені шипа ретінде
пайдалануда.. Мен адамдар тобының баю көздерінің ... ... ... ... ретінде қолданғаны мәлім. (ұлттық төлем құралы).
СПИД-ВИЧ ауруы:
- Менің жұқпалы вирус екенім де, ХХІ ғасырдың басты дерті ... ... мен ... таралмаймын. Мені тарайтын-адамдар. Мен
сондықтан өзіме ... 1 ... ... келісе алмаймын.
Сот төрағасы:
- Айыптаушы, қорғаушы – сот процесінде қаралған іске ... бар ма? Сот ... ... Сот ... Куәгер Ерденова Нурбала Әбдікерімқызы –Көрген
білгеніңізді айтйп беріңіз.
-Хатшы:
Куәгердің сот алдында берген ... тек ... ... ... мәліметтер жалған болса, Қазақстан Республикасының Қылмыс кодексінің
15 тарауының 352 ... 1-ші ... сай ... ... ... ... ... айып тағылатыны және 2 жылға бас бостандығынан
айырылатынын ... ... ... қол ... ... Осы жылдың 23 қаңтарында, түс кезінде 11 ықшам ауданында 14 үйде өрт
болды. Мен осы ... ... ... Өрттің шығу себебі (БОМЖ)
мекен жайы тұрақты емес азаматтың суықтан тонып, (подвалға) ... ... ... ... от ... ... салдарынан өрт
шыққан. Үй тұрмыстары материалдық, рухани шығындарға ұшырады.
Айыптаушы:
- Сот залына ... ... ... ... ... Осы ... 21 қаңтарында Алмалы ауданының Әди Шаріпов пен Құрманғазы
көшесінің қиылысында ... ... бар ... ... ... 18 ... ... пен А.Г. Гальцевтың тұрғанын байқадым. ... ... ... салып алыпты. Дәрігер келгенше Гальцев өліп
кетті.
Қорғаушы:
- Кешіріңіз жолдас куәгер арақтың сіз баяндаған оқиғаға қандай қатысы
бар екенін ... Мұны ... ... Мен ... ... ... ... және олардың қасынан
босаған шөлмекпен 2 стақан ... ... 21 ... күні ... пен ... арақ ... ... тапсырды.
Хатшы:
- Сот алдында сараптамашы дәрігер Ниязбекова Гүлнұр Кеңесқызы, темекі,
арақ, СПИД-ВИЧ-ң адамға әсері туралы маман ретінде не айтасыз?
Сараптамашы дәрігер:
Темекі, никотин, ... наша ... СПИД ... ... Сот ... психолог маман шақырылады.
Сот төрағасының 2-ші кеңесшісі:
-Психолог Сүйгенбаев Ерлан Ермекұлы темекі, арақ, есірткінің ... әсер ... ... ... ... жасындағы балалар темекі, арақ ішетін балалар, мектепте
ешқандай қоғамдық ... ... ... оқымайды, елеусіз
жүреді. Мұндай адамдар ұмытшақ, ұғу қабілеті төмен, бет - әлпеті
өзінің ... ... ... ... ... ... жылына 2,5 миллион адам өледі. Әр
отбасына шығын ... Өкпе рагы 20 % көп ... ... ... адам ... 12
минутқа қысқартады. Шылым шегетін адамдар 80 % өкпе ауруына шалдығады.
Сот төрағасы:
- Айыптаушы, сізге кезек, өз сөзіңіз.
Айыптаушы:
-2002 жылдың 1 ... ... ВИЧ ... 2584 ... ... 58-і СПИД пен ауратындар.
- Бүгінгі Қазақстанда 30 мың нашақор бар, кәмелетке толмағандары -2,5
мың.
- 40 тонна есірткі мен оған ... ... ... түсірілді.
Айыптаушы:
- Спирттік ішімдікті сатқызбай, маскүнемдіктен 1 жола айырылуға болмай
ма?
Қорғаушы:
- Бәз тарихта білеміз спиртті ішімдіктерді сақтауға тиым ... ... ... Мысалы: 1914 ж. Ресейде, 1917ж. АҚШ-та
спирттік ішімдіктерді қылмыстық ... ... ... баюдың бір
жолына айналды.
ХХ ғасырдың 80 жылдардың екінші жартысында (М.С. Горбачевтың кезінде)
сапасы төмен, түрлі қоспалардан ... арақ ... ... ... Құрметті сот мүшелері, қоғам, Сіздердің айыптарыңыз шектен тыс.
Мынаған көңіл аударыңыздар, ... ... ... оларды таратушы – адам. Адам қоғам мүшесі.
Сот шешім шығаруға ақылдасуға ... ... ... сот келе ... ... ... ... сот тқрағасы шешімін оқиды.
Хатшы:
- Сот процесін жабық деп жариялайды.
Қорытынды:
- Сабағымызды қорытындылай келе, балалар «ХХІ ... ... ... ... ... ... көп ... байқадық.
– Осындай жат қылықтардан оқушыларды аулақ ұстап, төзімділік,
табандылық танытып, адамгершілік қасиеттерді жоғары ... ... ... көп, тың дерек алдыңдар деп ойлаймын.
ҚОРЫТЫНДЫ БӨЛІМ
Қазақстан Республикасының Конститутциясында ... ... ... ... ... ... құру ісі құқықтық оқыту мен
тәрбиені жетілдіру және ... ... ... оларды оқытудың барлық
кезеңдерінде үздіксіз ... ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру жөнінде кезек күттірмейтін пәрменді шараларды
талап етеді.
Оқушыларға құқықтық білім беру жүйесінде ... ... ... ... ... актілердің мазмұнын дұрыс ұғынуға жағдай
тудырып отыру арқылы, жеткіншектердің сана – ... ой – ... ... ... ... ... қоғамдық орындарда жүріп - тұру
ережелерін қатаң сақтауға, ... ... ... ... ... адамгершілік сезімдерін қорламауға тәрбиелеу басты назарда болуы
шарт.
Олай болса, адам баласы туған ... ... ... ... Өйткені, ол елдің азаматы. Сондықтан да Ата ...... ... оның құқықтары мен қоғам ... ... ... Ең ... өз ... мен ... білу ғана емес, оларды іс жүзінде жауапкершілікпен орындау. Егер
біз бәріміз, үлкендер мен балалар ... ... ... мүлтіксіз
орындасақ - әділ де парасатты қоғамда бақытты өмір ... ... ... Қоянбаев Ж., Қоянбаев Р. Педагогика оқулығы ХІІ тарау.
Астана, 1998
2. С.Д. ... ... ...

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазіргі қоғамдағы тәрбиенің мақсаты мен міндеттері14 бет
Ауыл жастарының құқықтық әлеуметтенуі64 бет
Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар (отбасы тәрбиесі)6 бет
Жоғары оқу орнында болашақ география мұғалімдерін этнопедагогикалық даярлауды жетілдіру34 бет
Ислам дінінің тәрбиелік мәні150 бет
Оқушылардың құқықтық тәрбиесін қалыптастыру26 бет
Педагогика - тәрбие туралы ғылым20 бет
Педагогика мамандығының пайда болуы мен қалыптасуы6 бет
Педагогика пәні жайлы ұғым11 бет
Педагогикадан мемлекеттік емтиханға дайындық40 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь