Ақша нарығындағы тепе-теңдік

Жоспар:

1. Ақша массасы
2. Ақша сұранысы
3. Ақша ұсынысы және ақша мультипликаторы
4. Ақша нарығындағы тепе.теңдік

Қорытынды
1. Ақша – тауарлар мен ақша нарығындағы тепе-теңдікті, инфляция процестерін, циклдік ауытқуларды талдауға мүмкіндік беретін макроэкономикалық категория.
Ақша – сауда-саттықта, келісімде қолданылатын қаржылық активтердің түрі. Ақшаға тән негізгі қасиет-олардың жоғарғы дәрежедегі өтімділігі, яғни төменгі деңгейдегі шығындармен және тез басқа активтерге ауыстырылу бейімділігі. Макроэкономикада көбінесе ақшаның үш функциясы бар деп айтамыз: 1) ауыстыру құралы, 2)құн өлшемі құралы, 3) қор жинау құралы.
Ал, егер ақшаның қажеттілігі мен экономикалық маңызына келетін болсақ, нарықтық экономикада ақшаның маңызы зор. Себебі әр меншік жағдайында (мемлекеттік, кооперативтік, жеке) жұмыс істейтін тауар өндірушілер өндіретін және сататын өнімнің көлемін, түрін және бағасын бекітуге дербестік алды. Шаруашылықты жаңа нарықтық жағдайда жүргізуде төлем қабілетті сұранысқа бағдар жасалуда, яғни сұраныс ескеріліп, өнімнің шығару көлемі, түрі, бағасы тағайындалады.
Сонымен қатар қазіргі кезде кәсіпорындарды жекеменшіктендіруде, мемлеттік бюджеттің кірісін қалыпьастыруда, әр түрлі өндірістік және өндірістік емес шығындарды қаржыландыруда, Ұлттық банктің несие ресурстарын басқа банктерге сатуда, инфляцияға қарсы күресте және т.б. жүргізіліп жатқан іс-шараларда ақшаның маңызы арта түсуде.
Ақша нарықтық экономикада ақша-несиелік реттеуде айналыстағы ақша массасының өсуін тежеу, инфляциялық процестерді жеңу және жалпы ұлттық өнімді ынталандыру бағытында қолданылуда.
Айналымдағы ақша мөлшері мемлекет тарапынан бақыланып отырады (монетарлы немесе ақша-несие саясаты), ал іс жүзінде бұл жұмысты Ұлттық банк атқарады.
Ақша нарығында талдау жасау үшін біз ақша сұранысы, ақша ұсынысы, ақшаның бағасы, ақша мультипликаторы, ақша массасы сияқты сұрақтарды қарастыруымыз қажет.
Сонымен, ақша нарығы дегеніміз – пайыз мөлшерлемесінің деңгейін, ақша сұранысы мен ақша ұсынысын анықтайтын нарық.



Ақша массасы
Ақша массасы дегеніміз – шаруашылық айналымына қызмет ететін және жеке адамдарға, кәсіпорындарға, мемлекетке қарасты сатып алу және төлем қаржысының жиынтық мөлшері. Ақша массасы ақша айналымының сандық көрсеткіші. Белгілі бір мерзім аралығында және белгілі бір күнге ақша айналымындағы сандық өзгерістерді талдау үшін, сол сияқты ақша массасының көлемін және оның өсу қарқынын реттейтін іс-шаралар жүргізу үшін әр түрлі көрсеткіштер (ақша агрегаттары ) қолданылады.
Өнеркәсібі өркендеген мемлекеттерде ақша массасы құрамын анықтау үшін негізгі ақша агрегаттарының төмендегі жиынтығы пайдалынады.
• М1 – банк жүйесінен тыс айналыстағы қолма-қол ақшалар (металл ақшалар және қағаз ақшалар), депозиттер, жол чектері жатады.
• М2 – оған М1 агрегаты, чексіз (бесчековые) жинақ депозиттері және ұсақ (100 мың доллардан аспайтын) тез (срочный) салымдар жатады.
• М3 – оған М2 агрегаты және ірі тез (100 мыңнан жоғарғы) салымдар және депозиттік сертификаттар жатады.
Көптеген экономистер ақша қорының негізгі өлшемі М1 болып табылады, ал М2 мен М3 “ақша дерлік” деп санайды.
Егер мынадай монетарлық жиынтық компоненттері берілген болса, ақша агрегаттарын былай есептейміз:
1) Валюта
2) Сұранымдағы депозиттер
3) Саяхатшылардың чегі
4) Басқа тексерілетін депозиттер
М1═(1) + (2) + (3) + (4)
5) Тез арадағы қайта сатып алуға келісімдер
6) Жедел жұмсалатын еуродолларлар
7) Ақша нарығындағы жалпы қор акциялары
8) Ақша нарығындағы депозит есептері (MMMF акциялары, бұлардың қорында М3 бар, М2 жоқ.)
9) Сақтық кассасындағы депозиттер
10) Аз мерзімді депозиттер
М2═ М1 + (5) + (6) + (7) + (8) + (9) + (10)
11) Ұзақ мерзімді депозиттер
12) Қайта сату келісімі
М3═ М2 + (11) + (12) + мекемелердегі MMMF

L ═ M3 + қазыналық қор жинақтау облигациялары, мемлекеттің қысқа мерзімді міндеттемелері, коммерциялық қағаздар және т.с.с.
Макроэкономикалық талдауда көбінесе М1 және М2 агрегаттары қолданылады. Кейде М1-дің бір бөлігі ретінде қолма-қол ақшаның көрсеткші байқалады (МО немесе С ағылшынша ”currency“), сонымен
        
        Ақша нарығындағы тепе-теңдік
Жоспар:
1. Ақша массасы
2. Ақша сұранысы
3. Ақша ұсынысы және ақша ... Ақша ... ... Ақша – ... мен ақша ... ... ... циклдік ауытқуларды талдауға мүмкіндік беретін
макроэкономикалық категория.
Ақша – сауда-саттықта, келісімде ... ... ... ... тән ... ... ... дәрежедегі өтімділігі, яғни
төменгі деңгейдегі шығындармен және тез басқа активтерге ... ... ... ақшаның үш функциясы бар деп
айтамыз: 1) ауыстыру құралы, 2)құн ... ... 3) қор ... ... егер ... қажеттілігі мен экономикалық маңызына келетін ... ... ... ... зор. Себебі әр меншік жағдайында
(мемлекеттік, кооперативтік, жеке) жұмыс ... ... ... және ... өнімнің көлемін, түрін және бағасын бекітуге
дербестік алды. ... жаңа ... ... ... ... ... бағдар жасалуда, яғни сұраныс ескеріліп, өнімнің ... ... ... ... қатар қазіргі кезде кәсіпорындарды жекеменшіктендіруде, мемлеттік
бюджеттің кірісін қалыпьастыруда, әр ... ... және ... ... ... Ұлттық банктің несие ресурстарын басқа банктерге
сатуда, инфляцияға қарсы күресте және т.б. жүргізіліп жатқан іс-шараларда
ақшаның ... арта ... ... ... ... ... ... ақша
массасының өсуін тежеу, инфляциялық процестерді жеңу және жалпы ұлттық
өнімді ынталандыру ... ... ақша ... ... тарапынан бақыланып отырады (монетарлы
немесе ақша-несие саясаты), ал іс жүзінде бұл жұмысты Ұлттық банк ... ... ... ... үшін біз ақша сұранысы, ақша ұсынысы, ақшаның
бағасы, ақша мультипликаторы, ақша ... ... ... қарастыруымыз
қажет.
Сонымен, ақша нарығы дегеніміз – пайыз мөлшерлемесінің деңгейін, ақша
сұранысы мен ақша ... ... ... ... ... дегеніміз – шаруашылық айналымына қызмет ететін және жеке
адамдарға, кәсіпорындарға, мемлекетке қарасты сатып алу және ... ... ... Ақша ... ақша ... ... Белгілі бір мерзім аралығында және белгілі бір күнге ... ... ... ... үшін, сол сияқты ақша массасының
көлемін және оның өсу қарқынын реттейтін іс-шаралар жүргізу үшін әр ... ... ... ) ... өркендеген мемлекеттерде ақша массасы құрамын анықтау үшін
негізгі ақша агрегаттарының төмендегі жиынтығы пайдалынады.
• М1 – банк ... тыс ... ... ... ... және ... ... депозиттер, жол чектері жатады.
• М2 – оған М1 агрегаты, чексіз (бесчековые) ... ... ұсақ (100 мың ... ... тез ... ... М3 – оған М2 агрегаты және ірі тез (100 мыңнан ... және ... ... ... ... ақша қорының негізгі өлшемі М1 болып табылады, ал
М2 мен М3 “ақша дерлік” деп санайды.
Егер мынадай монетарлық ... ... ... болса, ақша
агрегаттарын былай есептейміз:
1) Валюта
2) Сұранымдағы депозиттер
3) Саяхатшылардың чегі
4) Басқа тексерілетін депозиттер
М1═(1) + (2) + (3) + ... Тез ... ... ... ... ... ... жұмсалатын еуродолларлар
7) Ақша нарығындағы жалпы қор акциялары
8) Ақша нарығындағы депозит есептері (MMMF акциялары, бұлардың қорында
М3 бар, М2 ... ... ... ... Аз мерзімді депозиттер
М2═ М1 + (5) + (6) + (7) + (8) + (9) + (10)
11) Ұзақ ... ... ... сату ... М2 + (11) + (12) + ... ... ═ M3 + ... қор жинақтау облигациялары, мемлекеттің
қысқа мерзімді ... ... ... және
т.с.с.
Макроэкономикалық талдауда көбінесе М1 және М2 ... ... ... бір ... ... қолма-қол ақшаның көрсеткші байқалады (МО
немесе С ағылшынша ”currency“), сонымен қатар “квази-ақша” (QM) көрсеткіші
М2 және ... ... ... ... ... ... ... жинақ
депозиттері және тез салымдар.
Сонда
М2═ М1 + QM болады.
Ақша агрегаттарының динамикасы көп ... ... ... ... ... көп ... ... ақша мөлшерлемесі
өскенде М3, М2 агрегаттары М1-ді оза алады, өйткені, олардың құраушылары
процент түрінде табыс әкеледі. ... ... ... ... ... жаңа ... ... болған соң, процент мөлшерлемесінің
қозғалысымен ... ... ... ... айырманы азайтады.
Ақша сұранысы
Ақшаға сұраныстың классикалық және кейнстік теориясы бар.
Классикалық теорияда номинальды өнім ... мен ... ... ... ... үшін ... ... теориясы қолданылады.
Ақшаның сандық теориясы ақшаға деген ... ... ... ... ақша ... ... ... деңгейі (баға индексі),
Y-номиналды өнім көлемі.
Айналымдағы ақша тұрақты шама деп ұйғарылады, ... бұл ... ... бір ... ... жасалатын сауда-саттық санына
байланысты болады. Дегенмен, бұл көрсеткіш экономикада жаңа технологияны
банктер енгізген уақытта ... ... V ... деп алсақ, онда
МV═PY
Бұл жағдайда ақша мөлшерінің өзгеруі номиналды ... ... ... өзгереді. Бірақ, классикалық теория бойынша нақты ЖҰӨ
(Y) ақырын және өндіріс факторларының көлемі мен ... ... ... сандық теориясын өсу қарқынымен де жазуға болады.
∆Μ/M*100%+∆V/V*100%=∆P/P*100%+∆Y/Y*100%
∆Μ/M*100%-ақшаның қалдық мөлшері. Теңдеудің бұл бөлігін Ұлттық Банк
реттейді.
∆V/V*100%-ақша сұранысының өзгеруін ... ... ... ... ... ... инфляция
қарқыны.
∆Y/Y*100%-өндірілген өнім көлемінің проценттік өзгерісі.
Бұл талдауды ескере отырып төмендегідей ... ... ... Банк ақша ұсынысын бақылайтын болғандықтан инфляция ... ... ... Егер Орталық Банк ақша деңгейін немесе ақша
ұсынысын тұрақты ... ... ... онда баға ... де ... Ал
егер ақша ұсынысын жоғарылатса онда баға ... күрт ... ... ... теңдеуі MV=PY Фишер теңдеуі деп аталады.
Макроэкономикада бұдан басқа ... ... де ... k=1/V
Ақшаның экономикаға ... ... ... барысында көбінесе ақша
мөлшерін ... мен ... саны ... ... ... Бұл ... M/P деп белгілейміз және оны ақша қаражатының нақты
қоры немесе нақты ақша ... деп ... Осы ... ... ... ... сұранысты жазуға болады.
(M/P)Д=kY
Бұл теңдеу ақша қаражатының нақты қорына деген сұраныс табысқа тура
пропорционал екенін көрсетеді.
M(1/k) =PY V=1/k ... ... ... ... ... ... ... шамадағы
ақша қорының ұсынысы оған деген сұранысқа тең және ... ... ... деп ... деген сұраныстың Кейнс теориясы немесе өтімділікті жоғары
бағалау теориясы бойынша адамдардың ... ... ... 3 түрлі
себебі бар:
1) Трансакциялық мотив немесе ағымдағы саудаға қажетті қолма-қол
ақша сақтау
2) ... ала ... ... ... ... ... сақтану үшін қолма-қол ақша жинау
3) Алып сатарлық мотив
Ақшаға деген алып сатарлық % мөлшерлемесі мен облигация курсының ... ... ... % ... ... бағасы төмендейді. Осыған байланысты бұл кезде облигацияға деген
сұраныс жоғарылайды. Бұл қолма-қол ақша қорының ... әкеп ... ... ... ... сұраныс азаяды. Бұл айтылғандардан %
мөлшерлемесі мен ақшаға сұраныс арасындағы кері ... ... және ... ... ... ... ақша сұранысына
әсер ететін факторларды анықтауға болады.
1) табыс деңгейі
2) ақша айналымының жылдамдығы
3) пайыз мөлшерлемесі
Классикалық теория ақша ... ... ... ... ал Кейнс теориясы негізгі фактор – пайыз ... ... ... ... адамдарға белгілі бір шығындар әкеледі:
Егер ақшаны банкте сақтаса ... ... ... немесе басқа ... ... ... ... алуға болады: облигация ... ... ... ... ... ... ... табысты көп
жоғалтамыз. Сондықтан, қолма-қол ақшаны сақтаудың балама құны ... ал оған ... ... төмен болады.
Экономистердің күрделі және қарама қайшы V ... ... ... ... біз ... бұл ... ... ақша
қаражатының нақты қорына деген сұраныс функциясын көрсете аламыз:
(M/P)Д=L(i,Y)
мұндағы і-пайыз мөлшерлемесі
Y-нақты табыс
Ал егер ... ... ... ... ... ... мөлшерлемесіне және табысқа ақша сұранысының сезімталдығын
көрсететін коэффициенттер
I I I ... ... I2 ... : :
: : LD2 :
: LD1 ... : : : ... ... (M/P)2 (M/P)2 ... мөлшерлемесінің екі түрі бар – нақты және номиналды.
Номиналды пайыз мөлшерлемесі – бұл банктердің кредит операцияларына
тағайындайтын ... Ал ... ... ... пайыз түрінде
алынған табыстың нақты сатып алу қабілетін көрсетеді. Нақты және номиналды
пайыз мөлшерлемесінің байлынысын Фишер ... ... ... ... r + ... ... ... пайыз мөлшерлемесі
π-инфляция қарқыны
Сандық теория мен Фишер теңдеуін ... ... ... ... болады.
Ақшаның сандық теориясы бойынша ақша массасының өсу қарқыны 1% өссе, ол
инфляция қарқынынан да 1% ... Ал ... ... ... инфляция
қарқынының 1% өсуі номиналды ... ... 1% ... ... мен ... пайыз мөлшерлемесінің бұл байланысын Фишер әсері деп
атаймыз.
Ұзақ уақыт мерзімінде 1 номинал айнымалы шаманың өзгеруі π ... ... ... ... бір ... ғана әсер ... ... қарқыны
өскен кезде банктер тез арада пайыз мөлшерлемесін өзгертпейді, ал ... ... бір ... ... ... мөлшерлемесін төмендетеді.
Яғни, несие алушыларға жақсы жағдай туындайды, себебі
r =i-π. Сондықтан, ... ... ... өте ... болғанда нақты
пайыз мөлшерлемесін анықтау үшін мейлінше дәлдеп есептелетін ... ... ... ... ... ... ... төмендегідей Фишер формуласын қолданамыз.
i=r+πе
Портфелдік тұрғы бойынша ақша сұранысының жалпы ... ... rb, πe, ... ... ... ... болжанған нақты табыс
πe-күтілген инфляция
W-нақты байлық
Ақша ұсынысы және ақша мультипликаторы
Ақша ұсынысының моделін тұрғызу үшін ақша ұсынысының құрамына кіретін
компоненттерді ... ... ... формуладан көріп отырғанымыз ақша ұсынысының құрамына банк ... ... ақша және ... ... ... ... ... кіреді. Қазіргі кезде банк жүйелері депозиттердің белгілі
бір бөлігін ғана резерв түрінде ... ал ... ... ... беруде
пайдаланады. Банкке жаңа депозиттер түсіп тұратын ... ... ... ... ... ақша ... төмендегідей теңдеумен
жазуға болады.
МS=(1/rr)D
rr-банк резервінің формасы
D-депозитке алғашқы салым
1/rr-банк мультипликаторы немесе депозиттер мультипликаторы
Ақша ... ... ... Орталық банктің маңызын және банк жүйесіндегі
депозиттерден ақшалардың белгілі бір бөлігін қолма-қол ақшаға айналдыруға
болады. Ол үшін ... ... ... Ақша ... ... ... ... күшті ақшалар, резерв
ақшалары) дегеніміз – банк ... тыс ... ... ... ... ... ... сақталатын
резервтері. Қолма-қол ақша ақша ... ... ... есептеледі. Ал банк резервтері оларға жаңа депозиттер
құруға мүмкіндік береді. Сөйтіп, ақша ұсынысы көбейеді. ... МВ деп ... ... айтылған анықтаманы ескере
отырып ақша бағасының теңдеуін жазуға болады.
МВ=С+R
С-қолма-қол ақша
R-резервтік ақша
2) Ақша мультипликаторы – коммерциялық ... ... ... ... ... үшін және жаңа ... алу ... бағалы қағаздарды
сатып алу) арқылы мерзімсіз салымдар ... ... үшін ... ... ... мультипликаторы (m) – бұл ақша ұсынысының ақша ... ... MS=m ... мультипликаторын депозит коэффициенті мен резерв нормасы ... ... ... оң ... ... да бөлімін де
D-ға бөлсек, онда мультипликаторды былай жазуымызға болады:
m=(cr+1)/(cr+rr)
cr-қолма-қол ақшаның депозитке қатынасын ... ... деп ... ... (cr) ... ... ... байланысты
болады.
rr-қолма-қол ақшаның резервке қатынасын көрсетеді және резерв нормасы
деп аталады.
rr=R/D
Резерв нормасы (rr) Ұлттық банк ... ... ... және ... ... ... сомадан жоғары ұстайтын
артық резервтерінің шамасына байланысты болады.
Жоғарыда айтылғандарды ... ... ақша ... ... көрсетуге болады.
МS=(cr+1)/(cr+rr) MB
Ақша мультипликаторы ақша бағасы 1 бірлікке өзгергенде ақша ... ... ... Ал депозит коэффициенті мен резерв нормасының
жоғарылауы ақша мультипликаторын төмендетеді. Ұлттық банк ақша ... ету ... ақша ... ... алады. Ақша базасының өзгеруі ақша
ұсынысына мультипликативті түрде әсер етеді. Ақша ... ... ... бөлуге болады.
1) Ұлттық банк жүйелері және халық алдындағы міндеттемелерді
өзгерту арқылы ақша ұсынысының алғашқы модификациясын жасау.
2) ... ... ... ... ... ақша ... ... нарығындағы тепе-теңдік
Ақша нарығындағы тепе-теңдік үлгісін тұрғызу үшін ақшаға ... ... ... бір графикке саламыз.
r*-нарықтағы тепе-теңдік ставка. Ол ақшаға деген сұраныс пен ұсынысты
қанағаттандырады.
1) Пайыз мөлшерлемесі ... ... ақша ... көп болады.
2) Пайыз мөлшерлемесі төмендеген уақытта ақша ұсынысы сұраныстан
аз болады.
Ақша массасының және пайыз мөлшерлемесінің ... ... ақша ... ... ... ... байланысты
болады: табыс деңгейіне, ақша ұсынысына. Графикте бұл ... ... және ... ... ... көрсетіледі.
Егер ақша нарығындағы тепе-теңдікке табыс деңгейінің өзгеруі әсер
етсе, мысалы, ол жоғарыласа, онда ... ... ... ... ... LD
оңға қарай жылжиды) және пайыз мөлшерлемесі ... ... ... LD(Y2)
r*1 ……………… ... егер ақша ... ... онда ақша ... ... ... жоғарылайды және керісінше.
LS2 LS1
r2*………..
r*1 ………………
M2/P M2/P ... ақша ... ... ... және ұстап тұратын
механизм экономикалық агенттердің белгілі бір айнымалылардың, мысалы, пайыз
мөлшерлемесінің өзгеруіне ... ... ... ... қағаздар нарығы жақсы дамыған нарықтық ... ... ... Ақша нарығы айналыстағы ақша массасы, ақша ұсынысы, ақша
сұранысы, ақша ... баға ... ... ... мөлшерлемесі, инфляция қарқыны,
депозит деген сияқты ұғымдарды біріктіреді.
2. ... ақша ... 3 ... ақша агрегаттарымен
анықталады: М1, М2, М3. Макроэкономикалық талдауда көбінесе
М1, М2 ... Ақша ... ... ... ... ... ішінде пайыз мөлшерлемесі
көбірек қолданылады.
3. Ақша сұранысын зерттеуде классикалық ... ... ... ... ... қолданылады. Классикалық теория ақша
сұранысын негізінен нақты табыспен (У) ... ... ... ... ... ... мөлшерлемесі деп
есептейді.
4. Ақша ұсынысын анықтауға әсер ... ...... және ақша ... Ақша ... ақша
базасы 1 бірлікке өзгергенде ақша ұсынысы қалай ... Ақша ... ... ... үшін ақша сұранысы
мен ақша ұсынысын бір ... ... Оған екі ... ... Олар ... ... өзгеруі мен ақшаға ұсыныстың
мөлшері және ақша ... ... ақша ... ... – ақша ... мен ұсыныстың
теңдігі.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тауарлар мен ақша нарығындағы макроэкономикалық тепе-теңдік. «IS-LM»үлгісі (Дәріс материалы)15 бет
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің ақша-несие саясатының ерекшеліктері және оның нарық кезеңіңде тауарлар мен ақша нарығындағы тепе-теңдікке әсері28 бет
Ақша нарығы, оның тепе - теңдік сақтау проблемасы21 бет
Ақша рыногындағы тепе тенділік8 бет
Игіліктер және ақша нарықтарындағы тепе-теңдік7 бет
Игіліктер және ақша нарықтарындағы тепе-теңдік туралы6 бет
Игіліктер мен ақша нарықтарындағы тепе-теңдік4 бет
Тауар және ақша қатынасындағы макроэкономиканың тепе-теңдігінің IS-LM модельдері36 бет
. Еуропалық қаржы нарығындағы Евро22 бет
«Табыс - шығыс» тепе-теңдіктегі толық үлгі. Инвестициялық сұраныс және тауарлы нарықтағы бағалар теңдігі25 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь