Қазақстанда металлургияның дамуы

Қазақстан жерінде адам миллиондаған жыл бұрын пайда болғанына Қаратаудың Кіші және Үлкен жоталарының солтүстігі мен оңтүстігі баурайларында табылған көптеген палеолиттік құралдар дәлел бола алады. Мекендер, молалар кен орындары, қола дәуірінің тасқа салынған суреттері Қазақстанның барлық жерінде кездеседі.
Семиречьеде (Жетісуда) 50-ге жуық сурет салынған құлпы тастардың ескерткіші бар. 50 - жылдардың аяғында тамғалы жерінен (Аңырақай таулары, Алматының солтүстік батысынан 170 км жерде) қабырғаларында суреті бар керемет орда табылды.
Қабырғаға суреттері галереясында бірнеше тарихи кезең - ХХ ғасырдан асатын уақыт бейнеленген.
        
        Қазақстанда   металлургияның   дамуы.
1. Орта Азия мен Қазақстан ... сақ ... VIII-IV ... ... адам ... жыл ... пайда болғанына
Қаратаудың Кіші және ... ... ... мен ... ... көптеген палеолиттік құралдар ... ... ... ... кен ... қола ... ... суреттері Қазақстанның барлық жерінде кездеседі.
Семиречьеде (Жетісуда) 50-ге жуық ... ... ... ... бар. 50 - жылдардың ... ... ... ... Алматының солтүстік батысынан 170 км
жерде) қабырғаларында ... бар ... орда ... ... ... ... ... кезең - ХХ
ғасырдан ... ... ... ... ... мен ... ... және қола ... ... жуық ... табылды: күнбасты құдайлар ... ... ... ... шалу көріністері, құс
аңшылығы мен адам және ... ... ... ... ... ... ... мұралары тізіміне кірген. Орталық ... ... ... ... ... ... ... ескерткіштерге қарағанда жақсы ... ... және ... ... тастағы ... ... ... ... V ... ... ... мен бесшатыр молалары ... ... пен ... бай кен ... бар ... ... кездерде жолы болмады. ... ... ... Сібірді жатқызуға болады. Мұнда ... ... ... ... ... одан ... шейін
бұйымдар жасаған.
Қазақстан жеріндегі тайпалар үшін ... VIII-VII ғ. ... ... ... ... ... болды. Бұл дәуірге
әртүрлі ... ... ... ... ... І мыңжылдықтың бірінші жартысында Қазақстанның ... ... мал ... өу ... ... ... ... Қорғандарды (Пазырық – Таулы ...... ... ... мен Есік - ... ... және Тегіскен мен Үйгаран мазарларын, ...... ... ... қазі ... ... материалдар
мен ежелгі грек, персия және ... ... ... Қазақстан жерінде ежелде мемлекет болғанын көрсетеді.
Б.э.д. VIII-IV ғ.ғ. ... мен Орта Азия ... ... ... Ол ... ... «Saka» деген ... ... ... ... Солтүстік Қара теңізі мен Днепр
жанын мекендеген ... ... ... мен ... ... ... савроматтармен, Кир мен 1 Дарий ... және ... ... гректермен тұтстас,
замандас болған. ... ... ... ... ажырату үшін азиаттық ... деп ... ... ... мен Арал ... ... сақтарда жазу
өнері пайда ... ... ... ... ... туралы аз ... бар. ... ... ... мен ... бұйрығы
бойынша ... ... ... ... мәлімет алуға
болады. Онда Орта Азия мен ... ... ... ... Ежелгі ирандардың қасиетті кітабы – ... ... ... ... Грек ... және ... ... антикалық мәліметтердің үлкен ... ... ... ... Страбонның, Птолемейдің
еңбектері ерекшеленеді. Сақтар ... ... ... ... суз т.б. ... және грек ... ... Геродот ... әр ... ... дая, ... ... ... ... туралы жазды. Археологиялық зерттеулердің ... ... ... ... ... ... мен дінге табынуы туралы едәуір мәліметтерге жетті.
Көшппенді мал ... ... ... ... ... Ет, жүн, тері ... ... ... артық
өнімдер пайда болып, айырбастың дамуына ... ... ... ... жаңа ... ... болды, енді тайпалар
мен рулар арасында жер үшін ... ... ... ... ... ... басқа жаққа кетті. ... ... ... ... ... ... ... және мәдени өзара әсер ету ... ... мен ... ... ... VII-IV ғ.ғ. Қазақстан жерінің ... ... ... тайпасы алып жатты. Сақтар Оңтүстік, Шығыс және
Орталық ... ... өмір ... Олардың басқа көптеген
үлкен және шағын ... ... ... ... ... ... мен ... анық емес. Олар туралы жазбаша
мәліметтер мен ... ... аз ... ... ... ... ғасырында үнді иран тілі ... ... ... ... бөлініп шыққан шығыс-иран тілінде ... Орта Азия мен ... ... ... ... ... мен тарихшылар болжайды. Бірақ сол ... ... ... ... ... ... сақ ... материалдық мәдениеті мен қоғамдық
құрылысында Оңтүстік ... ... ... мен ... бөлігін мекендеген ... ... ... ... өте ... ... ... кейбір грек авторлары
оларды шығыс ... деп ... ... мен Азия ... ... байланыс, Алдыңғы Азия ... ... ... бірге жорыққа шығуы ... ... ... ... ... болуына себепші болды.
Сақтар ... үш ... ... Арал ... өмір ... теңіз жанындағы сақ ... ...... ... төбе бөрік киіп, орта
Сырдария мен ... ... мен ... өмір
сүрді.
– Сақтар – хаомаваргтар, Мургаба ... ... ... ... ... ... және сауда
Сақ тайпасындағы ең көбі – ... ... ... ... Грек ... ... «Киімдері мен ... ... олар ... ... Ат ... де, ... те соғады. Соғыстың екі тәсілінде біледі: олар ... ... ... ... ... және айбалтамен ... деп ... ... ... мал шаруашылығымен айналысты ... Олар ... ірі және ұсақ ... ... Ежелгі
авторлар ... ... ... ... егін шаруалары емес,
көшпенділер» - ... ... ... ... ... ... шаруашылық түрі ... ... ... ... ... сауда жолдарына
жақын жердегілер ... ... ... және ... ... яғни ...... болғандығын анықтады.
Сақтардағы мал шаруашылығының ... ... ... ... мал шаруашылығы ... ... ... ... кездеседі. Жазғы жайлаудан
қысқы ... ... ... Мал ... ... ... түріне тұрақты
қыстақпен жайлаудағы үйдің бар ... ... ... бір бөлігі осы үйлерде жазда да ... ... ... ... ... диқаншылықпен
айналысты. Жартылай көшпенді мал ... ... кең ... мен биік ... ... және ... ... ... Тянь-Шань мен Алтай таулары баурайында болды.
– Мал ... ... түрі – ... ... ... ... пен өмір ... егін-шаруашылығымен
айналысса, басқа бөлігі ... ... ... ... ... ... ресурстар мен бай өріс пен ... ... Шу, ... ... ... ... Олар ... егін шаруашылығын
меңгерген.
Сақ тайпаларының ... мал ... мен егін ... ... ... ... арпа екті. ... ...... ... деген ... ... ... ... ... ... ... Ағаш орманы ... ... - ... ... үй ... ... ... сайын
отырықшы сақтарда тек ... ғана ... ... ... ... қалаларда пайда болды.
Қолөнер мен сауда
Сақ тайпаларында кәсіп пен ... ... ... ... ол ... алу және оны ... байланысты
болды. Темір, мыс, ... ... ... және ... кен
орындарын пайдаланды, ... ... қола ... бері
басталған болатын.
Сақтар ... ... мен ... ... ... ... соғу арқылы қанжар, пышақ, семсер, ... ... ... ... ... ... жебенің 13 қола
ұштағы теріден жасалған қорамсақ (оқ қап) ... ... ... ... ... кәсібі де қатар ... ... мен ... ... ... көп бөлігі өндірілді. ... ... сақ ... ... көлемді, дөңгеленген, шар ... ... ... ... ... ... ұстағышы
бар аласа ... ... ... ... ... дөңгелек
ыдыстар, құйғышы бар ... ... ... ... ... ... жерінен – Іле алқабы мен ... ... мыс және қола ... ... жер мен ... тапқан. Сақ ... ... ... ... сфера тәрізді пішінді және ... ... ... аяғы сияқты ... ... ... ... ... пен сылап, балауыздау ... ... ... ... ... құйды. Содан кейін балшық
кепкен соң пішінді қыздырды, ... ... ... ... ... ... ... әртүрлі болды. ... ... ... де кездессе, Орталық және ... ... ... ыдыс ... жасалды. Алматы
жеріндегі бұрынғы Орда орнынан ... ... ... ... тәрізді тығырықта дөңгелек ... бар, ... 15 өгіз – ... фигурасы бейнеленген.
Табақта атқа мініп өзізге ... жебе атып ... ... ... І ... Еуразияда Батыс және ... ... Жер орта ... мен ... арасында сауда-саттық
Қызу жүрді. Ұлы ... ... ... ... ... жеке
учаскелері болды. ... ... ... Иран ... ... нефритті Қашқадариядан Қытайға ... ... ... және ... ... ... ... байланысында болды. Б.э.д. . І ... ... ... ... ... Осы жол арқылы далалы аймаққа қажетті
тауарларды ... ... ... ... ол Алтайдың
шығыс және солтүстік тау ... ... ... ... Қара ... жанынан өтіп, гректер мен этрусктер ... ... Ішкі ... да жүрді. ... ... ... тығыз байланысы жалғасып ... ... ... ... ... ... жүрді. Патриахалды
отбасылар жекешеленіп, ... ... ... ... VII-III ... ... ... бірігеді. Осы одақтарды жоғары ... ... ... деп ... ... ... көп нәрсеге ... ... Олар ... соғысқа қатысып, жоғары көсем бола ... ... ... ... ... ... ... Сақ патшасы
Заринаның аты да ... ... ... жорығы жиі болды, әртүрлі әскери ... де ... ... ... басып алынған олжалар
жеке адамдардың ... жол ... ... ... үшін ... ... болды. Тұтқындарды ... ... ... ... ... қоғамында мемлекет қалыптаса бастайды. ... ... ... ... жауынгерлер, абыздар, ... әр ... ... ... дәстүрлі түсі
болды: ... - ... ... – ақ, ... – сары және
көк түсті әскерлердің ... ... ... мен ... Оған Есік ... табылған патша - «алтын жауынгер»
дәлел ... ... мен ... ... оның ... ... ... шошақ төбелі ... оның абыз ... ... айна мен қайшысы жатыр.
Бесшатырдан, басқа да ... ... ... ... ... ... өмірде ... ... ... ... ... ... ... сақтардың перстермен соғысы туралы,
сақтардың ахеменид патшасы Кирді ... ... ... ... ... ... ... соғысты.
Б.э.д. 519-518 жж. сақ – ... ... 1 ... жорыққа
шықты. Перс ... ... ... әкеліп, өлу қаліне
жеткізген сақ ... ... ... аңыз бар. ... ... аман алып ... ... жорығы сәтісіз аяқталды. Алайда
ұзаққа созылған ... ... ... бір ... ... Олар Дарийге салық төлеп, перс ... үшін ... ... ... перс ... жүріп Египетте, Грецияда, ... ... ... IV ғ. ... ... ... ... алып Орта Азияны жаулап ... ... ... ... А.Македонский Согда ... ... ... ... ... Онда оытрықшы жұрт пен ... ... еді. ... сол ... ... ... өзінің горнизонын қойды. Грек – ... ... ... тұрғындарды ... ... бұл ... ... ... ... оны басып ... ... ... ... ... Александрия) атты қала салынды. Қала жаңа ... - ... ... ... пункті ретінде
ойластырылды. ... ... ... сақ тайпаларын
өзіне бағындырмақшы ... ... ... ... Олар ұлы ... ... Шығысқа қарай қозғалысын
тоқтатты. Б.э.д. 323 ж. ... ... ... ... ... жеке ... ... Орта Азия ... ... ... ... ... ... ... кірді. Б.э.д. ІІІ ғ. басында
селевкидск ... ... ... ... ... Оның ... ... салдыртқан Александрия Эсхата
да ... мен ... діни ... ... баяу ... ... негізгі табынушылары көсемдер мен ... ... мен ... ... ... ... ... құдайға
құрбандық әкеліп, ата-бабаларының ... от ... ... ... ... ... ... «От храмы»
болғандығын археологтар анықтады.
Б.э.д. VII ғ. бастап ... ... ... далалары
мен ... ... ... ... бір, ... ... ... оны жануарлар стилі деп атады. ... ... - күн, ... желге, жауынға бас иіп,
оны құдай ретінде ... ... ... ... ... мен ... кейпіне енген. Құдайлар ... ... да ... ... ... жылқы – грифондар.
Мифология мен фольклордағы бұл ... ... ... ... стилін» өмірде бейнелеуге әкелді. ... ... бұл ... ... бұл ... өзінің реалистік негізін
жоғалтып, ... ... ... ... ... басында
жануарлар стилінің тамаша өнері мүлдем жойылды.
Сақтарда ... өнер өте ... ... ... алтынды қалып ... ... ... ... ... ... бұйымдар жасады. Алтын,
күміс, ... ... ... оның ... жылқы
тұрмандарын, тұрмыстағы ... ... ... ... ... әшекейлермен фигураларды ... ... ... ... кеңінен қолданылды. Сақ ... ... өте ... ... ... ... ... өрнектеу мен ... ... ... Сердомика,
халцедон, агата, бирюза сияқты ... және ... ... ... моншақтар жасады.
Археологиялық ескерткіштер. Ғалымдардың ойынша, Арал жанындағы
Шірік – ... ...... Баландыдағы сақтардың ... - ... ... ... ... ... Грек
географы массагеттердің еңбектері ... ... ... немесе «осы батпақтардағы аралдар» деп жазды.
Шірік – рабат қаласы ... ... ... Бұл ... үйінділер қазіргі Қызылорданың ... 300 ... ... шөлінде жатыр. Қала үшін ... 15 м, ... м, ... 600 м ... ... таңдалды. Периметрі
бойынша төбелер ... ... ішкі ... 42 ... ... ... жоспары сопақ ... ... ... 12 га тең тік ... ... – бұл Шірік-
рабат ... ... еді. ... ... ... ... ені 4,5 м болып, оның ішінде ... ... ... мен ... ... ... мылтық атуға арналған тесіктер болды.
Қабырғаларды ... ... 4,5 м-ге, ені 40 м-ге ... ... ... бекініс жүйесін ... ... ... ... ... ... ... әрі орда, әрі ұлы ... жер ... ... қамалды 4 қорған ... ... ... ... ... ... ішінен қыш
құмыра, тегіс ... ... ... оның ... жүзі ... тәрізді айқасқан жері болды. Мұндай ... ... ... ғ. ... ... қоса жебенің қола ... мен ... ... ... қабы ... ... Шірік – Рабатта екі ... ... ... ... ... ... ... жасалынған затта
сақалды ... ... ... ... ... ... қола ұштақтар, ... ... ... төрт ... ... ... ... мен піл сүйегінен жасалған ... ... жұқа ... ... Жұқа қатпарлы ... ... ат ... ... ... ... ... Бибіш-мола қаласын қаза арқылы
зерттейді. Бұл қала ... ... оның да ... ... мұнаралары мен орлары болды. ... ... Бір ... қыш ... арналған және балшық әйел
құдай ... ... ... ... ... ... үй жануарларының сүйегі мен балшық құмыра мен ... ... ... ... және ... ... үлкен
ыдыстар тұр. Байлардың үйлері шикі кірпішпен қоршалған.
Б.э.д. ІІ ғ. ... мен ... ... ... жеке меншік
болды. Қазақстан ... ... ... ... ... Дала мен ... ... ... ... ... ... ... түрі болды. Мал
шаруашылығының екі түрі ... - ... және ... ... мал шаруашылығы ... ... ... қону ... көбінекей шөп пен суға ... еді. ... ... Қазақстанға шейін ... ... ру, ... ... ... ... 1000-2500 км-ға шейін ... өмір ... ат ... ... ... және қарттар киізбен
жабылған ... ... ... ... аязда көшпенділер қыстақта
тұрды. Қыстақтарын жел ... ... шөп ... құмдарда
немесе жел соқпайтын, шөпті тебініп ... ... ... ... ... ... Қыстақта олар ... ... ... мал ... ... (13 %), ... %) және түйе (4%) ... олар ұзақ жолға шыдайтын.
Мал ... ... түрі ... су ресурстарын
пайдалануға негізделіп, тұрақты ... ... пен ... ... үйлер жер үй және жартылай жер үй ... ... ... жартысы қалып диқаншылықпен
айналысып, қысқа ... ... ... ... ... бидай). Мұндай
мал шаруашылығы ... ... ... Жаңадария бойы),
Шығыс Қазақстан (Көбін және ... ... ... Семиречьеде
(Лепсі, Ақсу, Қаракөл, Іле ... ... ... ... ... бар) және ... Қазақстанда (Сағыз,
Ембі, ... ... Уіл ... ... ... тауы ... ... Нұра, Торғай өзендері) тарады.
Қазақстанда ... ... ... (VI-VIII ғ.ғ.)) ... ... мен ... – қауымдық құрылыс ыдырауы Шу өзені
ауданында VI ғ. ... ... ... ... пайдаланды. Рулық қоғам орнына
өндірістік ... ... жеке ... ... ... ... қоғам жағдайында жерді ... тек ... өтуі өте баяу ... ... жерді қолдану феодалдық
қатынастың алғашқы ... ... еді. Мал жеке ... мен
феодалдық жер қатынасының ... ... ... ... және ... себепші болды.
Б.э.д. І ғ. ... ... ... ... ... ... мәлімет бар (Бичурин Н.Я. 1950 ж) Қазақтарда белгілі ... ... ... ... ... мен ... шықты), содан
соң ябчу, шады ... ... ... ... ... (салық ... ... ...... де, ... ... ... тұмалар) және
(үй құлдары) қалыптаса ... ... VI ғ. ...
феодалдық қатынас пайда ... ... ... ... ... ең ... ... қарамайшылық болды.
Қарахандық кезінде көшпенді ... ... ... ... мал мен ... өз ... беру ... қалыптасты.
Олар осылай ... ... пен ... алу ... ... оңтүстігінде жерді және ... ... өте тез ... ... ... ... Шу өзендері
бойы, Қаратау алқабында). ... және ... ... бар ... ... ... Сүткент, Қарнақ,
Сауран, сығанақ, Талас, Қарасайрам, Жер, Яныкент, ... ... ірі ... жеке ... ... үшін ... ... атқарды. Отырықшылар қатарына ... ... (ІХ-Х ғ) мен ... (Х-ХІ ғ.) ... ... ... де ... ете бастады.
2. Қазақстандағы орта ... ... ... ... ... ... Ұлы ... орналасқан қалалар мен ... ... ... ... орта ... материалдарын алды. Өзіндік ... ... ... ... әр ... ... ортағасырлық
Отырар, тараз, Түркістан, Қоялық, Тальхир, Алматы ... ... ... ... ... және Еуразияда
белгілі болған. Ежелгі ... ... ... ... Айша Бибі және Қожа ... ... ... ... салтанатты ... өте ... ... ... ... және ... ... қалалары
сарайларындағы балшық жолдардың барлығы орта ... ... ғ. аяғы мен ХІІІ ғ. ... ... Азия ... ... хан Қазақстан мен Орта Азия ... ... ... мал ... ... үшін жаңа ... ... ... ... ... ... ... қолөнердің дамуымен,
отырықшы және ... ... ... әсер ... Монғолдар
жақсы жайылымдарды басып алып, ... ... ... ... жайылымдарға мәдени жерге аналдырып, ... ... ... ғ. ... ... жері Монғол империясы
құрамына ... хан руы, ... ... ұлыс ... және ... ... хан ... бөлінді. Осылай
Батый хан ... ... ... ... Ор, Ілек ... Орал ... шейін (жайлауға) және Қарақұмды, Сыр,
Шу, ... ... ... жұрт етіп ... ... ретінде ... - ... өтті және оның ... ... ... тәуекел шаруаларға қашан және ... ... өзі ... ғ. әртүрлі түркі тілдік және монғол ... ... ... халқы бөліну процесі аяқталған кезде Ақ-Орданың
отырықшы ... ... егін ... анықталды.
Көшпелі аудандарда ... ... (хан, ... ... ... ... жайлаударда ұстап, оның ... ... ол ... ... ... ... деп есептелінген
болатын.
XV ғ. Қазақ хандығы пайда ... ... ... ... ... ... Ноғай Ордасы ... ... ... Семиречье тайпалары да ... ... «жер ... бірі ... ... жері солтүстік – батыста Орал ... ... ... ғ. аяғы XVIII басы ... ... ... жылы ... (Ақтабан – шұбырынды). ... ... ... ... алып ... Қазақстан жерінде ғасырлар
бойы жасалған ... жолы ... ... ... пен Сырдария өзендерінің тоғысқан жерінде ... орны ... ... орта ... ертеден Оңтүстік
Қазақстан алып жатты.
Б.э.д. І ғ. ... ... ... ... пайда болды.
VII-VIII ғ. жататын Отырарды қазу ... ... ... көрсетті. Ол кезде Отырардың жері 200 га ... ... қыш, ... ... ... ... және
тастан жасалған заттар ... ... ... ... сарайы болғандығын көрсетеді. ... ... ... ғ. ... мен XVІІ ғ. ... ... ... шағы болды. Қала ... ... ... XVІІІ ғ. ... ... ... кетті.
Қазақ хандығының алғашқы астанасы ... ... ... тарихи ескерткішке өте бай. ... ... ... ... ... ... ... Алғашқы тұрғындары IV-
VI ғ. жатады. ... ғ. қала мен оның ... ... ... пайда болды. ХIV ғ. Әмір ... Шейх ... ... тұрғызады.
Ал ХV- ХVІІ ғ. ... ... ... ... ... ... ... Тауакелдің, Жәңгірдің,
Есімнің, Абылайдың мазарлары ... ... ... ең күші ... ... ... азық-түлігі қоры бойынша ол ... ай ... ете ... ... өмір ХVІІ ғ. ... ... ... Американың ежелгі тарихынан егін
шаруашылғы мен мал ... мал ... ... ... өркениет пен мемлекеттің ... ... ... қанағаттандыру үшін қолөнер бөліне ... ... ... да еңбек құралы да ... ... мен ... ... және ауыр қарулар қажет.
Сауданың ... мен ... ... ... ... ... қыш және ... істер қажет болды.
Есік жауынгерінің киімдерінен ... ... 4,5 мың ... Бұл ... ... зергерлік өнердің ... ... ... ... «жануарлар
стиліндегі» ... тек ... мен Рим ... ғана ... және ... орыс ... де әсер етті.
Ал біз екі мың жыл ... соң ... ... - қазақтар
ұрпақтары зергерлік істен не таптық? Ал бұл ... ... ... да, ... ... да ... қолөнерден дәстүрлі үзінділер мен ... ... ... ... ... ғана ... Көсемнің биік
бас киімі ... ... ... ... әшекейі: «құдағи ... - екі ... ... сақина; ... ... ... ... күміс
сырғаларда белгілі. ... ... ... мен ... ... ескеру қажет. XVI-XIX ғ. ... ... ... ... болды. Сондықтан ол ... ... көп ... ... Сонымен
қоса бұл металл созылғыш, пластикалық және ... ... өмір ... ... ... басқа барлық
байлығыны алтын және ... ... ... ... күміспен тек адамдарды ғана емес, ... ... ... Және де күміспен әшекейленген ... ... ... кездесті. Құрамындағы алтыны мен қымбат ... ... ... адам ... ... ... қаруда, ер-тұрманда, саз аспаптарында, ... ... ... ... ... ... кездесуі қазақ зергерлерінің
өнері ... ғ. ... ... ... ... Осы ... күміс орыс және ... ... ... Ал ... ... ... ол барлық
халыққа ... ... ... ... ... оюлы ... нәзік әшекейлеу т.б.
1917 жылы революцияға ... ... ... ... баяу ... Мыс пен ... өте аз ... Революцияға дейінгі ... ... мыс ... жеке меншік өнеркәсіптері қалған, 7 пұт пен ... ... ... мыс 1815 жылы «Мыс тау» ... Миас ... балқытылды. 1815 жылдар 1916 жылы ... ... ... ... барлық зауыттарында бар ... мың ... мыс ... ... ... ... мамандар ғалымдар да, ғылыми-зерттеу ... ... ... Кеңестік кезеңде (дәуірде) Қазақстанда металлургияның дамуы
кеңестік билік ... ғана ... ... металлургия
дами бастады. Алғаш рет КСРО-ның ... ... ... ... ... ... мен ... түсіргіш
пештерде концентраттарды балқыту игеріліп, ол ... ... ... ... (1928 ж.).
Республикада кен ісі және ... ... ... ... АН ... ... металлургия мен
байыту ... Бұл ... ... ... ... ... қызықтыра алды (В.И.Смирнов, Х.К.Аветисян,
А.Л.Цефт, В.Д.Пономаров т.б.). Осы ... ... ...
металлургтар мамандығы мен ... саны ... ... ... ... комбинатының құрылысы
ХІХ ғасырда Балқаш маңына көпестер мен ... ... ... пен алтынның кен ... ... олар ... және ... пайдалы қазбалардың бай ... тап ... ... ... ... ... ... сатып алып, Ресейдің ... ... ... ... бөліміне мәлімдеме берді. 1901 жылы Қоңырат мыс ... ... және ... ... мәлімдеме берсе,
өнеркәсіпші Кузнецов 1915 жылы ... кен ... ... ... ол ... кен – ... басқару дамымаған еді.
Революцияға дейінгі 1917 ... ... ... тұрғындар
негізінен мал шаруашылығымен ... 24 мың ... 11 ... және бірнеше ... қой мен ... ... өзені жағалауындағы ... ... ... егін мен тары ... ... айналысты.
Халықтың аз ғана бөлігі ... ... және ... қоян және ... аулаумен айналысқан. Ал өзеннің байлығы
пайдаланылған жоқ. ... ... ... ... он мың
центнерден асқан жоқ.
Бұл Орталық ... ... үш ... ... ... болып көрінді. 1884 жылы ... 4 ... ... жеткен. Спаск мыс балқыту зауыты және ... ... ... ... ... көпес салдыртқан, ... ... ... ... ... салдыртқан қорғасын – күміс зауыты
және үшіншісі 1884 ж. ... ... ... ... - ... ... ол 12 жылда 15 т қорғасын мен ... мыс ... ... бірнеше ондаған жұмысшылар жұмыс
істеді және ... ... ... ... ... ... ... жүргізді. Кен мен ... ... ... дайын өнім ... ... ... ... ғ. ... Қазақстанда пайдалы ... ... ... белсенді жүргізіп, ол барлық ... ... ... алған болатын. 1904 жылы ... мен ... мыс ... ... ... ... оны ... соң 1919 жылы ... кен орны ... ... ... қара ... 16 % -ы мен қорғасынның 3,3 % ... жылы ... ... ... ... қаласы кен – металлургиялық ... ... ... бес ... кезінде дамыды. Комбинат пен
қала ... ... ... ... ... ... ... басқы кезінде өндірістік база мен ... ... ... ... ... болған жоқ, ... ... ... 340 км ... жатты. Ұзақ жылдар
бойы қаланы ауыз сумен ... ету ... ... ... жылы ... Қоңырат кен орнында 5 ... ... ... партиясы жұмыс істеуді ... ...... М.П.Русанов басқарып, барлық аулау ... ... ... 1929 жылы 2 ... ТиО КСРО кеңесі
«Түсті металл өнеркәсібінің ... ... ... ... ... ... Қазақстанның жері бөлініп ... ... ... ... жаңа ... мен ... ... Қара
Мұрын биік төбесіне алғашқы ... ... ... ... ... жағалауын игеру жұмыстары ... ... ... ... да ... 1933-1934
жылы Мәскеуден, ... және ... да ... тобы ... Осы кезеңнен бастап Қазақстандағы ... ... ... ... ... оған ... өкілдері қатысқан болатын. Сол ... ... ... мен және ... ... күшті кешенді
жапан далада салуға 10 ... ... ... еді. ... тұрғындардың ... да ... ... мен ... шыға ... ... және ... қорғасын зауыты
Риддер кен орны ... ... екі ... ... ... ... зауыты салынған
болатын. Ленинград ... ... ... қатардағы сульфидті
қорғасын шикізатының ... ... ... ... тазалығы 99,99% маркаға тең қара ... ... ... ... ... Зауыттың өнімділігі
жылына 60-80 мың ... ... ... 1980 жылы ... ... ... ... шахталық пештер
тоқтатылып, орнына ... ... ... мен тозаңын
өңдеуге арналған электр ... ... жылы тура ... технологиямен ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан кен
орындарын негізінде іске ... ... ... ... қорғасын саласындағы ең ірі ... ... 220 мың ... қорғасын шығарылды. өнеркәсіп ... ... ... және бірнеше сирек ... ... ... Қазақстандағы кен орындарының таусылуына
байланысты, ... ... ... ... ... ... байланысты зауыттың негізгі ... ... ... ... (аккумуляторлар) шағын
дөңгелек ... ... ... ... ... 3-9 мың ... ... ... ... ... АҚ-ы ... ... қарастырып, агломерациялық және шахталық
бөлістерді ... жылы ... 1 – ... ... салынса, 1952 жылы сол
жерге ... ... ... бұл ... ірі ... ... В.И.Ленин атындағы Өскемен қорғасын - ... ... ... Ақ-ы) ... ... ... мырыш-
алюминий құймалары, асывл және ... ... ... ... ... әлі де шығарып келеді.
1917 жылы Лениногорск қаласындағы ( ... ... ... ... схема бойынша жаңа ... ... ... ... жерінде ертеде қолөнер металлургиясы ... ... ... ... мыс және қорғасын ... ... ... ... ... ... өнеркәсіптің пайда болуы ... ... ... салу мен ... ... ... мен ... рөлі.

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1970—1985 жылдары Қазақстанда өнеркәсіптің жоспарларын орындаудың барысы және оның дағдарысқа ұшырауы16 бет
XX ғ. 50 жж. Қазақстанның саяси-әлеуметтік жағдайы және экономикасы мен мәдениеті6 бет
Атмосфералық ауаның былғану көзі және дәрежесі10 бет
Ахуалдық жоспар және көлік85 бет
Кен-металлургия жүйесі6 бет
Қазақстан Республикасының металлургия комплексінің иновациялық дамуы9 бет
Қазақстандағы индустрияландыру9 бет
Қазақстанның түсті металлургиясының картасын құрастыру (қара және түсті)53 бет
Қара металлургия ғаламдық нарықта21 бет
Өскемен қаласының атмосфералық ауасының ауыр металдармен ластануы6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь