Ауыл шаруашылығын дамытудың жаңа кезеңі

Жыл сайын дәстүрлі түрде өткізілетін ауыл шаруашылығы мәселелеріне арналған кезекті 2005 жылғы республикалық кеңесті Үкімет басшысы Даниал Ахметов ашып, 2004 жылғы еліміздің аграрлық секторында атқарылған жұмыстарға қысқаша тоқталды. Премьер-Министр кеңес барысында Аграрлық азық-түлік және Ауылдық аумақтарды дамыту туралы мемлекеттік бағдарламалардың орындалу барысы сарапталып, алдағы жылдың жоспарлары мен міндеттері айқындалатынын атап өтті.
Ауыл шаруашылығы министрі Серік Үмбетов еліміздің аграрлық кешені мен ауылдық аумақтар дамуының екінші жылындағы жұмыс нәтижелері туралы баяндама жасады. 2003-2005 ауыл жылдары болып жарияланғаннан бастап бұл бағытта кеңінен жүргізілген іргелі іс-шаралар қоғамның ауыл проблемаларына бет бұрып, ағымдағы мәселелерді шешуге бағытталған талпыныстардың қалыптасуына себепкер болды, деп бастады сөзін министр.
        
        Жоспары:
І. Кіріспе: Ауыл шаруашылығын дамытудың жаңа кезеңі
ІІ. Негізгі бөлімі:
а) Аграрлық саладығы экономикалық тұрақтылық және даму ... ... ... интеграциялық байланысты дамыту
в) Қазақстан Президентінің ... ... ... ... ... ... Қорытынды
Кіріспе
Ауыл шаруашылығының дамытудың жаңа кезеңдері
Жыл сайын дәстүрлі ... ... ауыл ... ... кезекті 2005 жылғы республикалық кеңесті Үкімет
басшысы Даниал Ахметов ашып, 2004 ... ... ... ... жұмыстарға қысқаша тоқталды. Премьер-Министр кеңес барысында
Аграрлық ... және ... ... ... ... ... ... барысы сарапталып, алдағы жылдың жоспарлары мен
міндеттері айқындалатынын атап өтті.
Ауыл шаруашылығы министрі Серік ... ... ... мен ... ... ... екінші жылындағы жұмыс нәтижелері
туралы баяндама жасады. 2003-2005 ауыл ... ... ... ... ... кеңінен жүргізілген іргелі іс-шаралар қоғамның ... бет ... ... ... шешуге бағытталған
талпыныстардың қалыптасуына себепкер болды, деп бастады сөзін министр.
Серік Үмбетовтің айтуынша, бүгінгі ... ... ... ... ауыл ... ... қолдау шаралары, негізгі
экономикалық заңналармен және ... ... сай ... Бұл
мемлекеттік қолдаудың мөлшерін жыл сайын көбейтуге толық мүмкіндік туғызып
отыр. Егер ауыл жылдары басталардан бұрын аграрлық ... ... 27 ... ... ... ... екі ... оның мөлшері екі есеге артып, 57,5
млрд. теңгені құрған. Ауыл шаруашылығы өнімдерін ... ... 13,5 ... ... ... ... бойынша 693,3 млрд. теңгеге жеткен.
Сонымен бірге азық-түлік тауарлары мен ішкі рынокты толықтыру
мәселелері тұтастай тұтақталып, экспорт ... 35 ... ... ... ... ... түрде өсуі бұл сананы тиімді бизнес көзіне
айналдырып, оған инвестициялық ағымдардың құйылуына оң ... ... ... екінші деңгейдегі банктердің өзі осы салаға 125 ... ... ... 2002 ... ... екі ... ... Ауылда өндірісті
шоғырландыру процестері басталып, іріленген өндіріс құрылымдары қанат
жоюда. ... екі ... ауыл ... ... ... пайда мөлшері 20
млрд. теңгеге ... ... сала ... орташа жалақысы 17
пайызға өсіп, 11 мың теңгеге ... ... ... ауылдағы әлеуметтік
саланың даму мәселелеріне де баса маңыз берілді. Ауылдық ... ... ... ... ... бағдарламасына сәйкес
өткен жылы әлеуметтік дамытудың нормативтік ... ... ... ... ... ... асқан. Осы бағдалама бойынша ауылдық
жерлердің әлеуметтік мәселелерін шешуге ... ... ... ... ... ... жұмыстары қадағаланып, сарапталған.
Ауыл шаруашылығы министрі қазіргі таңда елімізде астық
рыногын дамытудың мемлекеттік ... ... ... ... атап
көрсетті. Мәселен, бүгінде еліміздің орташа жылдық көлемі 4,4 млн тоннаны
құрайтын ... ... ... ... ... экспортталады.
Осы мерзім аралығында шығарылған ауыл шаруашылығы өнімдерінің
сапасын жақсарту және кәсіпорындардың ... ИСО ... ... ... Екі жыл ... ... ... сәйкес келетін
74 мемлекеттік стандарт әзірленген. Өңдеуші саладағы ... ... ... 9 салалық ассоциация құрылған. Солардың
қатарында мемлекеттік қолдау шаралары нәтижесінде ... ... ... ... ... жол ... ... кластарын құру жобасы әзірленген.
Отандық тауар өндірушілердің сыртқы және ішкі ... ... ... ... ... оң ... бастады. Атап айтқанда, соңғы уақытта шұжық өнімдері, қалбырланған ет,
сары май, өсімдік майы, күріш және т.б. өнім ... ... ... ... импортпен салыстырғандағы өсу көлемі 35 пайызды құрады.
Орман, аңшылық, балық және су шаруашылығы ... да ... ... Айталық, ормандарды, азайып бара жатқан жануарлар
түрлерін қорғау ... ... ... ... ... ... ... едәуір ілгерілеушілік байқалып отыр. ... ... ... ... ... үш ... бюджеттен 35 млрд. теңге бөлінген. Кейінгі үш жыл аралығында
қолға ... ... су» ... ... ... ... 2,5 мың
шақырым су арнасы, 45 су тазалайтын құрылғылар салынып, ... ... ... 518 елді ... ... 1,5 млн. адам ... ауыз
сумен қамтамасыз етілген.
Өз кезегінде ... ... ... жөніндегі мемлекеттік
бағдарламаны іске асыру барысы туралы Солтүстік Қазақстан облысының әкімі
Тайыр Мансұров сөз алды. Облыстағы ... ... ... 2004 ... ... егін ... әр гектардың шығымдылығы
10,4 центнерден айналып, 3 млн. 25 мың ... ... ... ... ... ... ... және даму жолдары
Ауыл тағдыры – ел тағдыры. Тәуелсіздік тарихының жаңа
белесіне аяқ ... ... ... ... өмірдің қай заманда да
алтын арқауы бола беретін ... ... бет бұру ... атап ... ... талабынан туған бұл шешім халықтың қызу қолдауына ие ... ... ... да, ... де, ... де – ауыл. Сондықтан ауылға
бағытталған Елбасымыздың Жолдауы елімізде қолдау ... ... ... қолдау өзінің тұжырымдылығымен, нақты ұсыныстарымен
құнды. Ауылдық жерде, ... ... ... халықтық кәсіп
ететіндерге қолдау ... ... ... ... ... ... өмірге мықтап ендіруге баса көңіл бөліп, сол тұрғыда
жұмыстар жүргізуіміз ... ... ... ... ... ... ... бөлігі ретінде материалдық игіліктерді
өндіру, бөлу, тұтыну, айыбастау ... ауыл ... ... ... ... ... ... жиынтығын білдіреді.
Жерге меншік қатынасы – бұл саладағы ерекше құбылыс. Ауыл ... ... ... санмен емес, белгілі бір жер көлемінен шыққан
өнімнің көлемімен анықталады, бұл да осы саланың ерекшелігі болып ... ... аса ... ... да, ... жоғары қарқынды шаруашылық табыс
мөлшеріне байланысты ірі шаруашылыққа жатады.
Ауыл шаруашылық саласының ролін оның ... ... ... өнімнің жасалуынан көруге болады. Оның экономикалық өсуге қосқан
үлесін үш ... ... ... сектордың ішкі жиынтық өнімді жасауға
қосқан үлес ... ... ... ... және ... ... ... өсуге бұл саланың факторлық үлесімен бағалауға
болады.
Ауыл шаруашылығының ішкі жиынтық өнімінің жасалуына қатысуын
өндірілген өнімнің ... ... және оның ... ... ... ... немесе ауыл шаруашылық өндірісінде жұмыс істейтін әрбір
адамға келетін агроөнімдердің өндірілу ... ... ... ... ... ... ішкі жиынтық өнімдегі агроөнеркәсіптің үлес
бөлшегі көп болған ... ... ... ... ... қатысу дәрежесі жоғарылайды, агроөнімдердің экономиканың ... ... өсу ... ... ... ... өсуде
ауыл шаруашылығының қосатын үлесін ұлғайтады.
Аграрлық сектордың экономикалық өсуге қосқан үлесін, оның
ішкі және ... ... ... ... оған ... ... ... өндірілген ресурстарды тұтынушы ретінде болуынан көреміз.
өндірісті интенсификациялау өнеркәсіп саласының өнімдерін ауыл ... ... тез ... ... ал ол отандық өнімдерді өткізудің
ұлғаю қарқынына әсерін тигізеді.
Ал экономикалық өсуге аграрлық сектордың қосатын үлесі ауылда
экономиканың басқа ... ... ... ... ауыл ... ... ... азаматтық құрылыс т.б. мақсаттарда жер қорын
толтырудың қайнар көзі ... ... ... ... ... ... ... өнімділігінің артуына байланысты, ал өз
кезегіндегі еңбек ... ... ... деңгейінің және халықтардан
алынатын салықтың өсуіне, экономиканың ауыл шаруашылық емес салаларында
жұмыс орындарының ... ... Ауыл ... ... тиімділігін
көтеру – агарарлық қатынастар ... ... ... мүддесін
қозғайтын проблема – бұл ауыл шаруашылық өндірісінің тиімділігін көтеру,
аграрлық қатынастарды ... ... ... өйткені әрбір адамның өмір
сүру деңгейі ... осы ... ... ... мықты ауыл шаруашылық саласын жасау бір мезгілде
басқа салаларды да көтеруге әкеледі, ол минералды тыңайтқыш ... ... ... ... ... жасау өндірісі, жеңіл және тамақ
өнеркәсібі т.б. Ал бұл еліміздің ... ... ... әсер
етеді.
2002 жылы Қазақстан Республикасының 2003-2005 ... ... ... ... ... ... 2003 ... айында Елбасы Жарлығымен Қазақстан Республикасының Ауылдық аймақтарын
дамытудың 2004-2010 ... ... ... ... ... екі бағдарламамен қатар үш бірдей Жер, Су, Орман кодекстері әзірленуі,
2003-2005 жылдарды Ауыл ... деп ... ... көтеру, өркендету,
халықтың тұрмыс деңгейін арттыру үшін ... Ал 2003 ... ... жолдауынан Қазақстанның өз экономикасын
нарықтық жолмен ... қол ... ... ... ... ... ... ТМД елдері бойынша алда келе
жатқанын, соңғы 10 жылдың ішінде нарықтық қатынастарды ... ... ... ... ... ... ... елімізге
инвестицияның тартылғанын көруге болады. Қол жеткен табысқа риза ... ... ... сондықтан Елбасымыз осы Жолдауында алдымызда тұрған
міндеттерді көрсетіп, айқындап берді. 2003-2005 жылдарда ауыл ... ... ... ... жаңғырту мен дамыту жөніндегі ... ... ... бекітілген осындай құжаттарға сәйкес мемлекет
2003-2005 жылдарда ауыл ... 150 ... ... аса қаражат
жұмсауды жоспарлап отырғанын көруге болады.
Ал «Ауылдық ... ... ... ...... ... ... жеделдету және жұртты тоқыраулы,
экологиялық-экономикалық тұрғыдан келешегі күмәнді аумақтардан ауасы ... ... ... аумақтарға көшіруге және еңбекке орналастыруға
жәрдем көрсету. 2004 жылдан бастап мемлекет бұған да тиімді ... ... ... ... ... ... болып келген
шикізаттық бағдардан өңдеушілік бағытқа қарай бұру ісі табысты болмақ. Осы
бағдарламаны жүзеге асыру ... ... ... ... ... өтеуге, көлікті дамытуға, қара және түсті металлургияның, ауыл
шаруашылығының шикізаттарын өңдеуге, осы ... жаңа ... ... ... ... таңдағы ең тәуір, озық технологияларды
пайдалануға баса назар аударылуда. ... ... іске ... ... және оны ғылыми негіздеудің арқасында болады. Ал ауыл
щаруашылығы басқа салаларға қарағанда ерекше ... ... ... ... ... заңның жетілдірілуін, әкімдердің ... ... ... ... бар ... ... жоғары технологияны дамытуын, салық салу проблемасын шешуін,
оны ұдайы жетілдіруін, басқару мен ... ... ... ... ... тағы ... ... ертеңге қалдырмай
шешіп отыруды қажет етеді.
Ауылды өркендетудің ... ... ... ... серпінді түрде дамыту және лның экономикасын осы заманғы рынок
қағидалары ... ... ... ... отыр. Ауыл шаруашылығында
еңбек өнімділігін жедел өсімін және өзіндік ... ... ... үшін ... ... жеңілдіктер негізінде мемлекеттік жәрдем көрсету
тиімді.
Экономикалық тәсілдер арқылы шаруаларды осы ... ... ауыл ... ... ... ... салаларын
дамытуға бағдарлаудың, жақын және арғы шет ... тең ... ... ... маңызы зор.
Үкімет малдәрігерлік және санитарлық ... мал ... ... қарсы күрес жүйесін тәртіпке келтіруге стандарттар мен
технологиялық нормаларға қатысты жұмысты ... ... ... ... ... жақындай түсуге тиісті.
Ауылды ғылыми және ақпараттық қамтуды қалпына келтіру керек.
Барлық деңгейде ақпараттық – маркетингтік жүйенің өрістеуіне жәрдем ... ... ... ауыл үшін ... ... болуға
тиіс. әлеуметтік салаға жұмсалатын қаражатта алдымен ауыл ... ... мен су ... ... ... ... ... арналуға
тиісті. Осы мақсатта арналған қаражат көлемін 10 млрд. теңгеге ұлғайтуға
көзделіп отыр.
Сонымен қатар, ... ... 2003 ... ... жыл ... ... ... қосымша 8-10 млрд. теңге қарастыруда.
Ел экономикасының негізгі салаларының бірі ... ... ... ... ... ... бөлу, соңғы кездері байқала
басталған серпілістерге демеу көрсету уақыт ... сай. ... ... ... ... ... ғылыми – техникалық прогресс
деңгейімен айқындалатынына қарамастан ғылыми ... ... күрт ... ... ... егіс ... бұзылуы, тұқымдық материал сапасының төмендеуі осыған орай себу
кондициясындағы тұқымдарды пайдаланудың азаюы, ауыл ... ... ... ... ... етек ... Осыған ұқсас
кемшіліктер мал шаруашылығы салаларында да қалыптасуда, көптеген ... мал ... ... ... ... ... алмай,
өздерінің маңыздарын жоғалтып алды. Нәтижесінде асыл тұқымды мал саны ... ... ауыл ... өндірісін механикаландыру
бағытында үлкен проблемалар бар. 1991 жылға дейін шығарылған қолда ... ... ... 84 ... ... жинайтын комбайындардың 89
пайызы, жүк авто көліктерінің 93 пайызы пайдалануға жарамсыз, есептен
шығарылатын ... ... ... маманданған жөндеу базалары тарап
кетті, ал оның қалған аз ... ... ғана ... ... ... ... ... бөлігі шаруашылықта сапасыз жөнделеді.
Аграрлық бөлімдердің барлық салаларында – ... ... ... мен ... шаруашылығында және басқа
бағыттарда мешеу қалу орын алуда. Әлемдік тәжірибеде ... мен ... ... ... түрі ... ... ... табылады. өркениетті
елдер экономиканың бәсекелестік қабілетін әлемдік рынокта басымдылығын
қамтамасыз ету мақсатында ... ... ... ... ... жүзеге асырады. Оларда байланыстырушы орталық буын – ғылым мен ... ... ... ... қалу себебі, оның қалдық принципті негізінде
қаржыландыруында, ғылыми ізденіске ... беру ... Бұл ... ... сала үшін ... мамандар
сапасына жағымсыз ықпал етеді.
Ауыл шаруашылық салаларында өнімді өңдеу, оны өткізу – ең
маңызды мәселе. Ауыл ... ... ... ... ... жақсы болуы осы проблемаларды шешуге тікелей байланысты.
Әрине, өнімді өңдеу сияқты күрделі мәселені 2-3 жылдың ... шешу ... ... Өйткені оны шешу үшін Қазақстанның өзінің азық-
түлік өнімдерінің халыққа шет ел ... ... ... керек. Егер біз
ауыл шаруашылық өнімдерін шикізат күйінде шығаратын болсақ, олар қазіргі
жүн мен ... ... өте ... ... ... да ... ... өнімді
өндіргеннен кейін, оны өңдеп, дайын тауар ... ... ... ... ... ... өнімдер жеткілікті. Өңделген өнімнің
сапасы жоғары бағасы арзан болмаса, онда рынокқа кіру ... ... ... ... ... ... ... ғана кіріп отырғанын жасыра
алмаймыз. Мұндай жағдайда ... өз ... атап ... ... маймен, азық-түлікпен толық қамтамасыз ... онда ... шеше ... ... елдерден өзіндік ерекшеліктері бар, ол
біріншіден жер ресурсының молдығында. Бұл ... ... ... ... ... екіншіден, Қазақстанның халықының жартысына жуығы ауылда тұрады,
олардың көпшілігі ... ... ... ... ... Ауылдағы адам
ресурсы жұмыс күші толық пайдаланыомай отыр.
Агроөнеркәсіп кешеніндегі еліміздің Үкіметін толғандырып
отырған мәселелердің бірі – оны ... ... ... ... ... лайықты өңдеу өнеркәсібінің болуы – сыртқа өнім шығарудың шарты.
Еліміздің мемлекеттік азық-түлік ... ... ісін ... ... ... ол басым дамытылатын сала ретінде қарастырылған.
Міне, осы өңдеу өнеркәсібінің осалдығынан қазіргі күні ... ... ... бөлігі халыққа өңделмеген күйінде саудаланып, осы
бір олқылығымызды шет елдік ... өз ... ... ... ауыл ... ... өңдеу кәсіпорындары
өндіретін өнімдер бағасының жоғары болуының көптеген себептері бар. Соның
бірі – ... ... ... ... ... - ... банк ... пайыздық ставкалары өте жоғары.
Жалпы әлемде ауыл шаруашылығы саласының мәселелерін толықтай
шешкен ел жоқ десе де ... Бұл ... ең бір ... ... ... ... ... субъектілерге шаруашылық жүргізу тәсілінде
барынша еркіндік бере отырып, дотациялау ... ... ... бері осы ... ... тәуелсіз еліміз де түсуге айналды. Мәселен,
азық-түлік бағдарламасына сәйкес 2003 жылдан бастап сала ... ... ... ... ... ... ... Оларға жеңілдікпен
несие берудің, лизингіге технологиялық желілер, техникалар сатып алып беру
жолдары ... іске ... ... ... мемлекет тарапынан
болатын қолдау елеулі түрде арта түседі. Президенттің 2003 жылғы негізгі
бағыттары туралы ... ... ... ... ... ... ... қолдау көрсету дегеніміз кез-келгенді және көрінгенді оңды-
солды мемлекеттік қаржыландыруға келіп тіреліп ... ... ... Біз бәз ... ... және ... ... болушылық
тәжірибесін қайта түлете алмаймыз және олай ... деп атап ... ... тарапынан болатын қаржы қолдауы ... ... ... олардың бәсекелестік қабілетіне арта түсуіне ықпалын
тигізеді.
Мемлекеттің ... ... ауы ... ... ... жұмысын жақсартып, осының нәтижесінде 2005 жылы бұл
саланың ішкі рыноктағы үлесі ет және ет-өсімдік консервілерінен 50 ... ... 85 ... сары ... 55 ... қоюландырылған сүт
пен кілегейден 40 пайызға, құрғақ сүттен 70 ... ... ... 70
пайызға жетеді деп қаралады.
Тәуелсіздігіміз нығайып, экономикамыз алға басу ... ... ... ... - ауылды түзету мәселесін ... ... ... Біз мұны ... сан ... ... шаруашылығының
үйлесімді дамуын қамтамасыз етумен қатар, ұлтымыздың ... ... ... ... деп ... ... ауыл ... саласы, соның
ішінде халқымыздың ата кәсібі – мал ... ... бет ... ел
көшінің соңында емес, ... ... ... әлеуметтік өмірін
нәрлендіруші салаға айналдыруға тиіс.
Нарықтық қатынастарды қалыптастырудың алғашқы кезеңіндегідей
емес, қазіргі ... сол ... ... ... ... түзеліп, әлеуметтік-тұрмыстық жағдайлармен қатар, ауылда басқа
да тіршілікті істер жасалып жатыр.
Ауыл шаруашылығының барлық саласы ... алға ... ... үш жыл ... қатарынан миллиард пұт астық алынғаны – ... ... ... ... ... және де басқа дақылдар түрінен мол
өнім ... Мал басы ... одан ... өнім ... ... ... ... шаруашылығы өнімдерін өңдеу секілді күрделі салада да алға басулар
байқалды. Еліміздің әр ... ... ... Оның үстіне осы
қайта өңдеу саласы бойынша биылғы жылы екі ... ... ... бірі – ... мен ... ... ... екіншісі
қосымша құны қымбат тұратын, яғни табысты мол кіргізетін өндірістер ашу
ісінің несие алуын жеңілдетуге арналып ... ... ... көптеген
шаруашылықтың формаларының жұмыс істеуінде төмен ... ... ... Республика бойынша кешендік механизацияда
іске асыруда үлкен проблема тұр. Қолымен істейтінді машинамен алмастыру,
жаңа ... ... оны ... ... ... туындауда.
Жасыратыны жоқ осы уақытқа дейін ауыл шаруашылық саласында сиырды сауу,
қойды қырқудан басқа барлығы ... ... Енді ... ... ... жағдайды, малдың түрін ескеріп, әрбір ... ... ... ... Оны ... іске асырмай кейбір өндірістік
процестерді жүргізу өндірістің тиімділігін арттырмайды, еңбек өнімділігін
төмендетпейді, жіберілген ... ... ... Сапалы әр түрлі
ассортиментті дүниежүзілік стандартқа сәйкес келетін техниканы алу, ... ... ... қолдану ауыл шаруашылық сласының ... ... ... ... ... ... бизнестегі еркіндікті жете пайдаланып, шаруашылық өнімдерін
тұтынушы рыногының ... ... ... ... ... ... қалаға, рыногқа шығарып, тиімді бағаға сатып, оқшауланған түрде
өздерінің экономикасын жылдан-жылға нығайтып келеді.
Бүгінгі күні ... ... ... ... ... ... ... Оған кәсіпкерлік құрылымдардың құрылыс материалдарын жасауды,
құрылыс-жөндеу жұмыстарын, автокөлікке техникалық ... ... ... ... ... ... музыка аспаптарын жасауды, теріден
киім тігуді, көкөніс, жеміс ет, сүт, тамақ өнімдерін өндіру ... ... ... ... сараптау нәтижесі бойынша,
62 мың шағын кәсіпорындарда, яғни 64 пайыз ... ... ... 50 адамнан көп емес адамдар жұмыс істейді: олардың ... ... ... ... жеке тұтыну өнімдерін ... ... ... ... ... қызметімен айналысу кімге болса
да болады, өйткені үлкен қаржыны қажет етпейді. Ал өнеркәсіп ... 12,5 ... ауыл ... ... – 6 ... ғана ... ... Кейінгі кезде шағын кәсіпорындардағы
кәсіпкерлікпен айналысатын адамдардың саны ... ... ... ... қысқартылды. 2003 жылдың басында жарты миллион адам жұмыс
істеді, ол 2001 ... ... 26 мың ... көп. Орташа жалақылары
17224 теңге болды, 2001 ... ... 1800 ... ... бүгінгі таңда аграрлық саланың тиімділігін арттырып,
халқымызды өз елімізде өндірілетін ауыл шаруашылық ... ... ету – ең ... ... ... ... ауыл ... өндірісінің
тұрақтану тенденциясын байқаймыз. 2000 жылы ішкі жиынтық өнімдегі ауыл
шаруашылық үлесі 8,1 ... ал 2001 жылы – 8,7 ... ... 2001 ... ... ... өндіру көлемі 2000 жылмен салыстырғанда 17,3 пайызға
өсті. Агроөнеркәсіптік кешен дағдарыстық жағдайдан өтіп, ... ... ... ... ... ... ... статистикалық
мәліметтерге жүгінетін болсақ, республикамыздағы жалпы егістіктің көлемі
2,4 ... ... ... 16 ... ... 2002 жылды 1999 жылмен
салыстыратын болсақ, ірі қара мал саны – 11,3, қой және ешкі – 11,5, ... 10,4, құс – 13,2 ... ... ... ... ... өнімділігінің
жылма-жыл артуы да көрінуде, мысалы, сауып алынған сүттің мөлшері – 11,5
пайызға ... орта ... жан ... шаққандағы келетін сут өнімін өндіру
274 килограмм ... ол 1999 ... ... 16,3 ... көп.
Дүниежүзілік экономиканы ғаламдандыру жағдайындағы
агроөнеркәсіптік ... ... ... ... ... ... бағытталған. Елімізде өндірілген ауыл ... ... ... ... ... ол, әрине, тек
мемлекеттің қолдауының негізінде ғана ... ... ... жаңа жасалынған
ғылыми-техниалық прогрестің жетістігін қолдану, өндірісті техникалық
жағынан қайта құру ... іске ... Бұл ... белгілі жұмыстар
істелуде, атап айтсақ, ... ... ... ... сапасы
жағынан да, қолайлы бағасы бойынша тұрғындарды ет, сүт ... ... Ауыл ... ... қайта өңдеу көлемінің
соңғы уақыттағы көрсеткіші 10,4 ... ... ... ... ... тамақ өнімдері 10,8 пайызға өсті.
Ауыл шаруашылығындағы қарқынды жүргізген реформа жеке ... ... ... өсуіне әкелді. 2001 жылдың аяғында
республикамызда 100 ... ... ауыл ... құрылымдық орындар
қалыптасып қызмет ... ... ... 95 ... ... ... шаруашылығы,
2,3 мың серіктестіктер, 1,1 мың ... ... 0,2 ... ... ... Мемлекеттік меншігінде небәрі 79 кәсіпорындар
ғана қалды, ол көрсеткіш 1991 жылы 2,2 мың болған болатын. Мемлекеттік ... ... 2001 жылы 99,9 ... ... Ол көрсеткіш 1991 жылы 76
пайыз болатын.
Ауыл шаруашылық өнімдерін қайта өңдеумен айналысатын, атап
айтқанда ет комбинаттары, сүт ... ... қант ... т.б. ... ... ... ұйымдасып, басқа меншік түрлеріне
айналуда. Кейінгі уақытта ауыл шаруашылық ... ... 5 ... ауыл ... ... ... өңдейтін кәсіпорындар қызмет
көрсетеді. Жеке меншік кәсіпорындар ауыл ... ... ... өсімдіктерді қорғайтын құралдармен қамтамасыз етеді, ... ... ... ... әр түрлі сервистік ... ... ... ... жаңа ... ... ол ... құрылымын аймақтық қалыптастыруға, ... ... ауыл ... ... ... ... ішкі рынокта импорт алмастыруға, экспорт ... ... ... ... ... ... барысында, оның
құрылымында көптеген өзгерістер болды: өсімдік ... ... ... ... 1991 ... 35 ... 2001 жылы 61 пайызға
дейін өсті, керісінше мал шаруашылығының өнім ... 65 ... 35 ... ... ... ... ауыл ... кәсіпорындарының өсімдік
өнімінің үлесі – 88 пайыз, мал шаруашылығында – 12 ... ...... ... 93 және 7 ... тұрғын халықтардың
шаруашылығында – 29 және 71 пайызды құрайды.
Ауыл шаруашылығындағы жалпы өнімді ... ... ... ... ... өзгеріске ұшырады. Егер де ауыл шаруашылық
кәсіпорындарында 1991 жылғы 68 пайыздан 2001 жылы 27 ... ... ал ... халықтардың шаруашылығында ол 32 пайыздан 48 пайызға
дейін өсті, ал ... ... түк ... 25 ... дейін өсті. 1991
және 2001 жылдардағы ауыл шаруашылығының жалпы ... ... ... ... әр ... ... ... есебімен көрсетсек, ол
облыс бойынша келесі ... ие ... ... ... 1991 жылы – ... ал 2001 жылы – 15,3 ... ... сәйкес Батыс Қазақстанда – ... 14,9 ... ... – 9,8 және 13,9 пайыз, Алматы облысы – 11,8 және
12,2 ... ... ... – 10,1 және 9,0 ... ... ... – 9,3
және 10,4 пайыз, Қарағанды – 6,1 және 4,9 пайыз, Павлодар – 5,9 және ... – 4,7 және 3,9 ... ... – 3,3 және 1,9 пайыз, Атырау –
1,4 және 1,0 пайыз, Маңғыстау – 0,4 және 0,2 ... ... ... ... ... дамыту
Рынокқа өту барысында экономикалық қатынастар сан және
сапалық жағынан да өзгеріске ... ... ... ... ... ... дүниежүзілік экономикаға ұласып,
интеграцияға енуіне әсерін тигізеді. Халықаралық ... ... ... ... ... ... халықаралық сауданың,
маманданудың және кооперацияға ... ... ... ... реформаны дамыту дүниежүзілік шаруашылық
жүйесіне мүмкіншілік туып, жол ашылуда. Дүниежүзілік рынок ... ... ... үшін ... ... ... әр ... халықаралық
экономикалық ұйымдардың қызметінің негізі неде, соның бәрін ... ... ... ... және ... объективті үдерісі бір-бірімен байланысты және ... ... ... талап етеді. Бірте-бірте аймақтық экономикалық
және саяси үрдістер болуда.
Республикадағы болып жатқан түрлендіру (трансформациялау)
үдерісі – бұл ... ... ... түбірмен жаңартуды ғана
қамтымайды, сонымен бірге дүниежүзілік шаруашылық байланыстарды,
интеграциялық міндеттерді шешуді, елдердің дербестіілігін, т.б. қамтиды.
Қазақстанның экономикалық даму ... ... ... елдері біздің елімізді рыноктық экономика елі деп жария етуінің өзі
көп ... ... ... елі ... ... ұзақ ... дамытуды іске асыруда.
Еуроазиялық экономикалық рынок құру жөнінде мемлекет
басшыларының арасында Кеден Одағы ... қол ... Бұл ... ... барысында әр түрлі мемлекет бірігіп, көптеген бірлескен міндеттерді
және проектілерді шешулеріне тура келеді.
ТМД ... ... даму ... және ... ... рыноктық реформаны жүргізу тәсілінің әр түрлі болуы экономикалық
байланыстың, ... ... ... ... Арғы шет ... жасауда өзекті мәселе бар, өйткені, негізінен біздің ел шикізат
және минералды ресурстарды ғана сыртқа шығарады.
Қай елде ... ... даму ... ... ... ... еңбек өнімділігі жоғары, өндіріс шығындары төмен болады. Сондықтан
экономикасы дамыған ел еңбек өнімділігі төмен, ... ... ... ... артықшылық жағдайда болады. Бірақ еңбек өнімділігі,
экономикалық даму ... ... ... де кейбір тауар түрлерін өндіре
алады, оларға шыққан ... әр ... ... ... ... жоғары елдерге қарағанда төмен болуы мүмкін.
Сондықтан халықаралық еңбек бөлінісінің негізінде ... ... және ... ... ... арасындағы әр түрлі экономикалық
байланыстардың ірге тасы ... ... ... ... ... ... дамытуда
бірлескен кәсіпорындардың ролі зор. ... ... ... өндіруден басқа
қазіргі шетел технологиясын алуға мүмкіндік ... Ол үшін ... ... ... ... және ... да ... бар
компаниялары, фирмаларына импорт алмастырушы кәсіпорындар статусын беруде
болашақта сыртқы байланыстардың күщеюіне әкеледі.
Өте жоғары маманданған деңгейде ... ... ... үшін,
дүниежүзілік жағдаятты және халықаралық іс жүргізуді білу үшін мемлекеттік
мекеме арқылы ... ... ... операцияларын жүргізу маманданған
ұйымдарда да ашып жүргізу де, сыртқы ... ... ... ... ... ... дамытуды күшейту үшін оған
сәйкес инфрақұрылымды дамыту, атап ... ... ... және
қауіпсіздендіру ісін, банктерді, көлікті, ... ... ... ... ... ... ... істейтін
бухгалтерлерді, маркетологтарды, инспекторларды, банк жұмыскерлерін т.б.
дайындау міндеті туындайды.
Ақпарат қызметін ... оы ... ... ... көзінен мәлімет алудың маңызы зор. Сонымен бірге, сыртқы
экономикалық ... ... ... ... жаңа ... ... актілерді қабылдау қажеттілігі орынды.
Соңғы 2-3 жылдағы экономиканың жандануы ... ... ... ... ... көрсетеді.
Қорытынды
ХХ ғасырда негізінен екі жүйе бір-біріне қарама-қарсы ... ... ХХІ ... мәнді өзгешеліктер бар, оны біз экономикалық
қарым-қатынастардың жан-жақты дамуынан, елдердің арасындағы ... ... ... ... экономиканың ашықтығын, экономиканың
интернационализациялауынан көреміз. Интеграциялық экономикалық ... ... ... ... негізінде одан әрі өсе түсуде.
Қазақстан өзінің егемендігін ... ... ... ... ... ... елдердің бірі болды. Экономикалық байланысты, оның ... ... ... дамудың ұлттық моделін ескеріп, соның негізінде
бір-біріне тиімді, пайдалы байланысты орнатуда басқа елдердің ... ... де ... ... игі істер жасалумен қатар, бұл саланың
дамуында әлі де ... ... ... ... ... ел, ... облыс өздерінің ерекшелігін,
мүмкіншіліктерін, экономикалық дамуын, дәстүрін, салтын, климаттық ... ... ... ... ... рынокты дамыту күн
тәртібіндегі өзекті мәселе.
Қазақстан Республикасының ауыл ... ... ... іске ... ... ... ... де табиғаттық-шаруашылық жағдайларды, ... ... т.б. ... ... негізінде ең тиімді формаларын
таңдап, іске асыру ... ... ... ауыл ... ... ... енуі, дүниежүзілік рынокпен ... ... ... ... бар ... ... ... дамуының тарихының маңыздылығын халықаралық
ЮНЕСКО ұйымы атап өтіп, оған көңіл бөлуінен, оны ... ... ... ... болады. Осы үлкен жолдың маңызды бөліктерінің бірі ... ... ... ... ... бұл аймақты жетілдіріп, дамыту
қажеттілігі туындауда.
Дүниежүзіндегі аса көрнекті жерлердің бірі болып ... ... ... ... асыл тастар, шипалы су көздері, ... және т.б.) бай, сан ... ... жіне ... ... ... және ... дамыту үшін тамаша табиғаты бар Алматы
облысының болашағы зор. Таяу және арғы шет ... ұзақ ... ... ... ... бойынша екі жақты және көп ... ... іске ... облысы арқылы Қытай, Орта Азия, Ресей, Қырғыстан және
Тәжікістан ... ... ... ... қарым-қатынасқа енуде,
Қазақстанның экспорт тауарлары да Достық станциясы арқылы Қытайға және т.б.
дүниежүзі ... ... ... сауданың ірі партнері болып Ресей, Қытай,
Қырғыстан, ... ... ... ... елі, ... Италия болып табылады.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1. Егемен Қазақстан, 1 ақпан 2005 жыл
2. Егемен Қазақстан, 11 жетоқсан 2006 жыл
3. Блеутаева К.Б – ... ... ... ... ... нарықтық экономикадағы агроөнеркәсіп
4. Блеутаева К.Б – рынокқа өту кезеңіндегі шаруашылықтың жаңа
формаларының қалыптасуы (автореферат), Алматы, ... ... ... Жарлығы
Агроөнеркәсіптік кешенді дамытудың кейбір мәселелері туралы
Агроөнеркәсіптік секторды ... ... ... ... ішкі және сыртқы нарықтарда бәсекеге қабілеттілігін арттыру мақсатында
қаулы етемін.
1. Қазақстан Республикасының Үкіметі заңнамада белгіленген ... ... ... ... акционерлік қоғамын (бұдан әрі
«КазАгро» ұлттық Холдингі» АҚ) ... екі апта ... ... Холдингі» АҚ қызметінің негізгі қағидаттары
туралы меморандумды;
акцияларының ... ... ... ... Холдингі» АҚ-
тың жарғылық капиталын төлеуге берілетін акционерлік ... ... 3 ай ... ... ... ... ... толықтырулар енгізуді қамтамасыз етсін;
4) Осы жарлықтан туындайтын өзге де ... ... Осы ... ... ... ... Республикасы Президенттің
Әкімшілігіне жүктелсін.
3. Осы жарлықтың қол қойылған күннен бастап қолданысқа енгізіледі.
Қазақстан ... ... ... ... 2006 жыл 11 ... №220

Пән: Ауыл шаруашылығы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 18 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Аграрлық саясат9 бет
Аграрлық секторда кәсіпкерлікті дамытуды жетілдіру жолдары21 бет
Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі көлік стратегиясы96 бет
1912-1913жж синьхай төңкерісінің екінші кезеңі38 бет
2003 - 2005 жылдары экономиканы дамытудың негізгі қорытындылары және Үкіметтің 2003 - 2006 жылдарға арналған бағдарламасы67 бет
2015 жылға дейінгі елді дамытудың индустриалды-инновациялық Стратегиясын жүзеге асыру9 бет
Statistic analytic system (SAS) бағдарламалық өнімін қолдана отырып әр бақылау бекетіндегі уақыттың әр түрлі кезеңіндегі (тәулік, ай, жыл), қала кескініндегі (ауданында) атмосфералық ауаны ластайтын заттардың орта шоғырын есептеу бойынша бағдарламалық қамтама өңдеу43 бет
XII – XIII ғасырдағы Моңғолдың тарихындағы Шыңғысханның билік құру кезеңі13 бет
«Қазақстан Республикасында ипотекалық несиелеуді дамытудың негізгі бағыттары»32 бет
«Қайта құру» кезеңіндегі Республиканың қоғамдық – саяси өміріндегі өзгерістер. 1986 жылғы желтоқсан оқиғасы20 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь