Тамақтану режимі

Өзімізге белгілі әртүрлі факторларға сүйенсек, денсаулыққа байланысты тамақтану – ең маңызды мәселе. Өйткені, тамақтану – адам ағзасы үшін энергетикалық материал ( энергия көзі ) болып табылады. Сонымен қатар, ағзадағы биологиялық белсенді заттардың пластикалық материалы мен стимуляторы болып табылады. Практикалық түрде көптеген адамдар объективті және субъективті себептерге байланысты тамақтану режимін бұзуда. Соның салдарынан ағза өте қажетті биологиялық белсенді заттарды керегінше ала алмайды.
Қазіргі таңда алиментарлық жағдайына байланысты бірсыпыра, аурулардың түрлерінің көбейгені белгілі. Қалыптан артық тамақтанғаннан кейін гипертоникалық ауру дамиды және атерсклероз, бедеулік, семіру, өте бөлу жолдары және несеп жолдарының аурулары, ишемиялық ауру, диабет және т.б. аурулар туындайды. Ал адам ағзасына тағамдық заттармен энергия жетіспеушілік мынадай ауруларға әкеп соқтырады: кахехисия, маразм, диатрофит, анемия, рахит, көздің күндіз көріп, түнде көрмеуі (куриная слепота), гингивитер,полиневриттер, нәрестелер өлімінің жйілеуі, гастриттер, ісік(рак), туберкулез және т.б. аурулар пайда болады.
        
        Жоспар
Кіріспе
1
Тамақтану режимі
3
Дұрыс тамақтану
6
Тағамның қуаты қандай болу керек
10
Кіріспе
Өзімізге белгілі әртүрлі ... ... ... ... – ең ... ... ... тамақтану – адам ағзасы
үшін энергетикалық материал ( энергия көзі ) болып табылады. Сонымен қатар,
ағзадағы ... ... ... ... ... мен
стимуляторы болып табылады. Практикалық түрде көптеген адамдар ... ... ... ... тамақтану режимін бұзуда. Соның
салдарынан ағза өте ... ... ... ... керегінше ала
алмайды.
Қазіргі таңда алиментарлық жағдайына байланысты бірсыпыра,
аурулардың ... ... ... ... артық тамақтанғаннан
кейін гипертоникалық ауру дамиды және атерсклероз, бедеулік, ... ... ... және ... ... ... ... ауру, диабет және
т.б. аурулар туындайды. Ал адам ... ... ... энергия
жетіспеушілік мынадай ауруларға әкеп соқтырады: кахехисия, ... ... ... ... ... ... ... көрмеуі (куриная
слепота), гингивитер,полиневриттер, нәрестелер ... ... ... ... және т.б. ... ... ... зерттеулер қорытындылары тамақтану факторы ағзаны
әртүрлі ... ... және ... ... ... ... және спецификалық емес түрде әсер ететіндігін, ағзаның өсіп-
жетілуіне, физиологиялық жүйенің дұрыс ... ... ... ... қабілетін, ағзаның ауруларға қарсылық күшін арттырып, дені
сау ұрпақ келтіруіне әсер етіп, өмірін ... ... зор ... Ол ... ... ... бөгде агенттерге төзімділігін,
кедергісін арттырады, балалардың өсу, даму ... ... ... ... ... ... тамақтану факторына үлкен көңіл бөлетінін көреміз. Мәселен,
қазіргі кезде денсаулық ... ... ... ... байланысты ешқандай әлеуметтік-гигиеналық шарт қоя алмай отыр.
Себебі, адамдар керекті құнды тағаммен тамақтанбау өз алдына, ... ... сай ... ... да ... және ... ... жағдайы бұл фактілерді
түсіндіруде маңызды ... ... ... ... ... ... ... одан да жоғары.
1990-1995 жылдары туылған балалар 1980-1985 жж. ... ... ... ... ... көрсетеді.
Әдебиеттегі деректер және біздің зерттеу материалдарымыз
бойынша сапасыз, құнарсыз тағаммен тамақтанған жүкті әйелдерден ... ... ... және осы ... жүкті кезінде анемиямен,
токсикозбен ауыратындығы дәлелденді.
1990-1995 жылдардағы әлеуметтік-экономикалық ахуалдың
қиындаған кезінде туған ... ... ... ... ... жылдардағы деңгейімен салыстырғанда статистикалық дәлдікте төменгі
дәрежеде анықталады.
Сәбилердің антенаталды өсіп-жетілуіне әлеуметтік-
экономикалық және ... ... ... ... ... анықталды, бірақ әлеуметтік-экономикалық ахуалдың аналар мен
перзенттердің денсаулық көрсеткіштеріне теріс әсер ету ... ... ... ... екендігі дәлелденді.
Ана денсаулығы – биологиялық фактор, бірақ денсаулығы
жақсы аналар екі түрлі ... ... ... ... ... орай,
1990-1995 жылдарда туған сәбилердің самотометриялық көрсеткіштері ... ... ... Бұл ... қиын ... ... пәрменділігі байқалды. Биологиялық фактордың күші әлсіздік
танытып, ... ... ... ... ... жақсы аналардан туған сәбилердің салмақ-
бой индексі әлеуметтік-экономикалық факторлардың әсеріне арнайы көрсеткіш
бола алады. 1980-1985 ... бұл ... ... г/см, ал ... ... ... тең ... 65.0 г/см-ден жоғары).
ТАМАҚТАНУ РЕЖИМІ
Күнделікті азық-түлікті дұрыс бөлу және берілетін астың
түрлерін белгілеу дұрыс тамақтанудың ... ... бірі ... ... дұрыс тамақтану режимін белгілерде тамақты адамның
жасына, қызметіне, бос уақытына, тағы басқа да организмінің ... ... ... ... тамақтанудың себебі – асқазан сөлі сілекей
секілді асты көргенде, оның иісін ... ... ... ... ... дайын болып тұруы... Тамақты мезгілімен іше алмағаныңызды есіңізге
түсіріңізші. Тамақты күтіп ... ... сөлі ... ... ... қарында
бос қалып қояды. Мұның денсаулық үшін зияны көп. Бөлініп шыққан асқазан
сөлінің құрамындағы тұзды ... оның ішкі жұқа ... ... ... адамның тамаққа тәбеті де болмай қалады. Мұндай жағдайлардың
қайталана беруінен адамның асқазаны ауруға шалдығады. Сондықтан тамақты
белгілі уақытта шартты түрде ішуге біз ... ... ... ... сау ... ... ... құлақ аспаймыз. Кейбіреулер тіптен (менің асқазаным шегені де
қорытып жібереді (,- деп батырлық көрсетеді. Бірақ арада көп уақыт өтпей-ақ
мұндай (батырлар( азып-тозып, ... ... ... ... басы
толып тұрады(,- деп шағым етеді. Дұрыс тамақтанудың режимін мойындамаған
адамды суда жүзіп ... мұз тауы ... ... ... төменгі
бөлігін көрмейтін бейқабар поляр капитанымен салыстыруға болады.
Тамақтану режимі бұзылған адамдардың асқа ... ... ... ... арақ ішіп ... ... көреді. Бұл
тіпті дұрыс емес, себебі, арақ әдеттегі ... ... ... ... ... оның нерв пен жүрек-қан тамыр жүйелеріне өзінің өткір
жүзін ... ... ... ... жоқ.
Тамақты кешке, ұйықтар алдында тойып ішу тіпті жарамайды,
себебі асқазан сөлі көп бөлініп шығып ... көк етті ... ... жұмыс істеуіне кедергі келтіреді. Оның әсерінен адам түнде нашар
ұйықтайды, шым-шытырық түс көріп, мазасы кетеді. Егер адамның жүрегі нашар
болса ( стенокардия және ... ... ... болса), осындай тамақты
көп ішкен кештерден кейін оның жүрегі қысылады.
Дұрыс тамақтануға қандай ... ... ... ... ... ... және оның бос ... жағдайына
байланысты болу керек. Москвадағы тамақ институтында жүргізілген көп жыл
бойғы тәжірибенің қорытындысы мынаны көрсетті: нағыз ... ... 4 рет ... – таңертеңгі асты тойып ішіп, оның қуаттылығы бір
күндік норманың 25-30 ... ... ... ... ... ... ... жеңіл ас – 10-15 бөлігі, жұмыс біткеннен кейінгі кешкі тамақ –
35-40 бөлігі, кешкі жеңіл тамақ – 15-20 бөлігі.
Бірінші таңертеңгі асты ... ... ... – 9-10 сағат
ұйықтап әбден тыныққаннан кейін ол бүгінгі істейтін жұмысын ескере отырып,
организміне қажетті қуат пен ... ... ... алуы ... Осы
тұрғыдан таңертеңгі ішетін астың бір түрін овощ қосылған еттен, жарма
қосылған балықтан, кофе немесе шай және тағы ... ... ... ... түскі үзіліс кезінде асты тоя жеудің қажеті
шамалы. Адам асыра тоя жесе, оның ұйқысы келеді, ... ... ... ... тілім нанды колбасамен немесе маймен (бір-екі
стакан айранды булочкамен немесе бір-екі жұмыртқаны нанмен) жеп, ... шай ішіп ... ... ... ... адам ... ... алады.
Жұмыстан кейінгі тамақ организмнің күні бойы шығаратын
шығынын өтеуі тиіс. Бұл ... ... ... келген жұмысты ғана емес,
алдағы істелетін жұмысты да еске алып, соған орай тамақтың белоктарын,
майларын, витаминдерін жеткілікті ... алу ... ... ... әр ... ... және оның ... түрі еттен, балықтан немесе
овощтардан пісірілуі қажет. Бұлардан соң компот,кисель ішуге, жеміс-жидек
жеуге болады. Ас алдында винегрет, салат жеу керек, себебі олар ... ... ас ... ... және овощтан пісірілсе олар
организм үшін жеңіл және пайдалы ... ... және нерв ... ... ... қарай қорытылуы қиын және көп тітіркендіргіш тағамдарды
жеуге болмайды. Оларға бұрыш салып еттен жасалған ... ... ... шай, тағы ... ... Кәрі ... жас ... ұйықтар алдында бір
стакан айран ішсе, денсауық үшін аса пайдалы.
Жоғарыда біз күніне 4 рет тамақтану керек екендігін
айтып өттік. Көпшілік ... ... ... ... да ... ... себебі
сіздер күніне 4 рет емес, көбінесе 3-ақ рет тамақтанасыздар. Тек жадыңызда
болсын; таңертеңгі асты тоя ... ... асты ... ал ... қоя ... ... әрдайым өзгертіліп отыруы шарт. Алайда,
үй тұрмысына астың ... ... ... әдетте жөнді назар аударыла
бермейді. Үй шаруасындағы әйелдердің барлығы бірдей күн сайын таңертеңгі,
түскі және кешкі тамақ әзірлеудің жоспарын жасай бермейді. Сондықтан
қажетті ... ... ... ала ... Үй ... ... әдетте тамақтың небәрі 10-12 түрін ғана әзірлей біледі,
бұларды бірнеше жыл бойы кезекпе-кезек пісіре береді. Мұның ... ... ... ... ... ғана тура ... ... олардың
организмі керегінше қажетті мөлшерін тағамнан ала алмайды.
Тамақтың түрлерін (меню) жасағанда күн ... асты ... ... ... ... асты ... және оларды алма-кезек ауыстырып әзірлеуді және оларды алма-кезек
ауыстырып әзірлеуді ескерудің зор ... бар. ... ... ... бір рет, ... болмағанда жұмысында бір рет қейталанып отырса, бұл
тамақ неғұрлым дәмдірек ... ... ... ... ... жоспарланғанда, он күнге немесе бір жетіге арналып жасалған
менюді мүмкіндігінше орындаған дұрыс. Күнделікті жасалған ... ... ... ... ... ұштастырудың да маңызы бар. Егер таңертеңгі
тамаққа картоп немесе ботқа берілген болса, бұларды түскі немесе кешкі
тамақта қайталаудың қажеті жоқ, олардың орнына, ... ... ... ... ... ... ішкен дұрыс па? Бұл
туралы түсініктер әр түрлі. Біреулер дұрыс деп жауап берсе, екінші біреулер
дұрыс емес ... ... ... да, ... ішіп ... су ... болмайды.
Бұл айтып отырғанымыздың Қазақстандағы тамақ ішіп отырып, шай ішетіндерге
де қатысы бар, ... ... ... ішкен су асқазан сөлін сұйылтып,
астың сіңімділігін әлсіретеді. Егер ... ... суды тек ... ішу ... ... аш қарынға ішкен су асқазанда көп тоқталмай тез
ішекке өтіп кететіндіктен, оның ... ... ... жоқ.
Кешкі сменада істейтін жұмысшылар қалай тамақтану
керек?
Бұлар таңертеңгі тамақты ... ... ... ... сағат 23-24-те
ішулері тиіс.Түскі тамақ күндік нормасының жартысы болуы керек, ал ұйықтар
алдындағы күндік норманың 10-15 ... ғана ... болу ... ... ... ... тамағы (жұмыс алдында) құнарлы болуы керек
(күндік норманың 40 бөлігі). Жұмыс арасында жеңіл ғана тамақтанып, денені
сергек ұстау үшін кофе ... шай ... жөн. Үйге ... соң ... оның ... күндік норманың 25-30 бөлігі болсын.
Біз сіздерге дұрыс тамақтану режимінің дені сау
ересек адамдарға тиісті ... ... ... ... ... ... ... Жаңа туған сәби де
бірден анасының емшегін еме бастайды. Ананың сүтінен ол өзінің өсіп
жетілуіне қажетті тамақтың барлық ... ... Ана ... ... ... ... ... қант,
3-4 процент май,
0,2 процент тұз және
88 процент су ... ... ана ... сәбиді алғашқы бірер айлығында аурудан сақтап
тұратын (иммунные тела( деп аталатын ерекше зат пен ... ... ... ме? Егер ... аста белок жетіспесе,
баланың өсіп жетілуі нашарлайды, ал үлкен кісілердің жұмысқа қабілеті
төмендейді, суық тиіп түрлі жұқпалы аурулармен ауырғыш келеді.
Соңғы кезде ... ... ... жаңа ... ... ... керек емес дегенді айтып жүр. Сөйтіп, жас босанған
әйелдерге сүт шықпайтын етіп, прожестерон дәрісін береді. Сол елдің
көптеген оқымастылары, соның ішінде балалар ... ... ... ... ана ... ... дәлелдеуде. Әрине,
мұнымен келісуге болмайды, себебі олардың ойлағаны бала мен ананың
денсаулығы емес, керісінше, өздерінің баю құлқыны.
(Баланы жастан( демекші, балаларды әрдайым ... ... ... Біз ... ... ... ... түрлі
ауруларының түпкі себебін сол жас кезінен бастап іздестіру арқылы тауып
алып отырамыз.
Бала организмі өскен сайын оның тамаққа ... Енді оған ана ... ... ... ... тағамдар керек.
Оның өсіп келе жатқан денесіне, органдарына қуат пен құрылыс материалдары
бұрынғыдан да ... Бұл ... ол тек ... ғана алады.
Организм өзін-өзі белокпен, маймен, тағы басқа тамақтармен қамтамасыз ете
ала ма?
- Ия, өзін өзі ... ... ... ... өмір тіршілігі кезінде
адамның организмінде ыдырау процесі де болады.Ал организмдегі ыдыраудың
орнын толтырып тұру үшін, ... ... тұру ... және оның дұрыс
ұйымдастырылуы шарт.
Дұрыс тамақтану арқылы ғана адам өз организмінің
мүшелерін тиісті құрылыс материалдарымен ... ... етіп ... ... қызметіне сәйкес қуат ала алады.
Дұрыс тамақтану ережесіне сай барлық тағамдардың түрлері негізгі алты
топтан ... ... үшін ... ... ... ... бар ... сүт,
айран, қаймақ, сүзбе, қымыз, шұбат, сыр, қант қосқан қойылған кептірілген
құрғақ сүт, ... ... ... Бұлардың 100 грамындағы пайдалы
заттар төмендегі мөлшерде беріледі.
|Тағамдар ... ... |
| ...... ... |
| |ығы | | | | | |
| | | | |А |В1 |С ... |калий | |Сүт пен айран |62 |3,0 |3,5 ... |0,05 |1,0 |120 |127 | ... 1 сорт |285 |2,1 |28 |3 |0,30 |0,05 ... |91 | |Сүзбе майлысы |230 |11 |19 |3 |- |- |- |140 |- | |Сүзбе майсызы
|75 |14 |0,5 |3,5 |- |- |- |164 |- | |Сыр ... |380 |21 |30 |2,5 ... |- |700 |- | ... қою сүт |324 |6,8 |8,3 |53,5 |0,03 |0,06 ... |- | |Сүт ... |469 |22,8 |24,4 |36,3 |0,32 |0,24 |4,0 |939 |994 ... сыр |255 |19 |18 |2 |- |- |- |663 |- | ... ... |180
|3,4 |9,4 |18,5 |- |- |- |137 |109 | |Қымыз |46 |1,5 |1,6 |6,2 |- |- ... |81 | ... |53 |8,3 |3,8 |1,2 |0,03 |0,05 |5,57 |167 |- | ... ... |17 |13,5 | | ... | | | ... |480 |36 |27 |23 | | |белгісіз |
| | |
2. Организм үшін нағыз пайдалы ... ... ... ... балықтар және жұмыртқалар.
3. Құрамында углеводтары көп тағамдар.
4. ... ... ... ... ... ... Олардың
100 грамындағы қуаттылық 700-800 ден кем емес. ... мен ... ... да, ал май 70-90 грамм мөлшерінде, витаминдер мен минерал тұздары жоқтың
қасында болады.
Бесінші және алтыншы бөлімдерге құрамында С, Р және А ... ... ... ... екі ... ... ... туған сәтінен бастап қалыпты дамуы мен өсуі үшін ... ... ... ету / ... май, ... ... ... Ағзаның энергетикалық шығынын толтыру үшін қоректік заттарды
жеткізіп тұру.
Тамақтануда қойылатын талаптар:
1. Тамақ құрамы әр ... болу ... / ... май, ... липоид,
минералдық зат, дәрумендер /.
2. Тамақ құрамы әр алуан болуы керек / өсімдік, жануар тектес:
ет, сүт, ... ... нан, ... жеміс-жидек /.
3. Тамақтың сапасы жоғары, ауру туғызатын ... ... ... ... ... жоғары болуы керек.
5. Тамақтанудың уақтылы болуы.
Тамақтану – ағзадағы зат алмасу мен газ ... ... ... соң 3-6 ... ... ... ... Тамақ құрамындағы белок,
май, көмірсутектің ара салмағы 1:1:4 пропорциясында болғаны жөн.
Ақуыз ...... өсуі ... ... ... ... ... шартты рефлекстер баяулайды. Белок тағам құрамының 50 % -тін
құрауы керек. Майлар, ...... ... ... А, Д, Е ... майында Е дәрумені бар. Тамақ майлылығы 10-20% болу ...... және ... ... болады, жүйке жүйесі қызметін
жақсартады.
Көмірсу – энергия көзі. Тағамның 60-70 % болу керек. Дәрумендер – ... ... ... ... ... ... тіршілігі мен дамуы үшін және ағзаның
ауруға төзімділігін арттырады.
А дәрумені бауырда, майда, сүтте, ... және ... ... ... ағзада жетіспесе көру қабілеті төмендейді.
Д дәрумені балықта, бауырда жұмыртқаның сарысында кездеседі. Ағзада
жетіспеген жағдайда балаларда рахит ауруы ... ... тобы ө қан ... ... ... өте пайдалы. Ол картопта, помидорда,
сәбізде кездеседі.
В тобы нерв жүйесі, жүрек қызметі, тері аурулары және қан ... ... Оның ... түрлері бар: В1, В2, В6 және В12. Бауыр, ет,
жұмыртқада, ... ... ... және ... ... – сиыр ... ... сүтте болады. Егер ағзаға бұл дәрумен
жетіспесе пеллагра ... ... Тері ... жан күйзелісі байқалады.
С дәрумені ағзаның зат алмасу процесінде маңызды рөль атқарады. Ағзада
С дәрумені жетіспесе ағза ... ... ... тұру қабілетінен айырылады.
Минералды заттар – жасуша мен ұлпа түзуге, зат алмасуға, қышқылдың
сілтілік тепе-теңдігін сақтауға көмектеседі.
Микроэлементтер: Fe, J, Mn, Cu, F, Sn / 15 - мг ... K, Ca, Mg, Na, S, P, Ce, / ... ...... ... қалыптасуына қажет, сүтте, картопта, сәбіз,
капустада кездеседі.
P – ұлпа ме,н жасуша құрамына керек, сүт, ет, ... ...... ... ... ... қажет, ас тұзында болады.
K –ағзаның дұрыс дамуына керек.
Fe –қан эритроцитінде – гемоглабин құрамына керек, жетіспесе анемия
ауруы ... ...... безі ... ... көмектеседі.
F – сүйекке, тіс эмаліне керек. Ол аз ... ... ал көп ... пайда болады.
Cu – қан құрамы үшін ферменттер жасау үшін ...... ... үшін және ... ... жетілуіне қажет.
Су қатысуымен аңзада алмасу процесі ... ... 4 рет ... ... 6-7 - ден ... ... ... қажет. Ретсіз тамақтану
ағзаның түрлі ауруына алып ... ... ... Ішек ... ... ... ... Ауыр металмен улану,
2. Улы химикаттармен,
3. Саңырауқұлақтармен улану, таяқшасы, стафилакокті улану т.б.
4. Улы өсімдіктермен улану.
Алғашқы көмек: ас ... ... ... ... жеке бастың және қоғамдық гигиена ережесін
сақтау, санитарлық-ағарту жұмыстарын ... ... ... қуаты қандай болу керек
Организм тіршілік үшін тағам арқылы өзіне қуат алып
отыру керек. Тамақ тек қуат көзі ғана ... ол әр ... ... ... қажетті құрылыс материял да. Қуат
белоктардың,майлардың және углеводтардың үздіксіз биологиялық тотығу арқылы
алынып ... Бұл ... ең ... ... газы мен ... Бөлінген қуат фосфорға бай аденозинтрифосфор қышқылы деп аталатын
қосындыларға жиналады. Адам қара жұмыс істегенде және әрбір мүшенің өзі
атқаратын жұмыстары ... бұл ... ... ... қоры ... болатын биологиялық тотығуға адам мен
жануарлар кейбір тағамдық заттардың химиялық реакциясынан пайда ... ғана ... ... жұмсалатын мөлшері адам организмінің әр
түрлі, ерекшелігіне, жынысына, жасына, бойына, салмағына, заттар алмасу
процесіне,қара жұмыс пен ой еңбегінің ауыр-жеңілдігіне, тағы басқа ... ... ... ... ... қуаттың мөлшеріне ауа
райының географиялық жағдайдың, әсіресе ауа температурасының әсері де мол.
Жұмыс үстінде ғана емес, ұйықтап жатқанда да және ... ... ... де ... негізгі физиологиялық қызметі дұрыс жүруі
үшін (жүрек соғу, дем алу, дененің температурасын ... ... ... алып тұру ... қара ... дене ... және ой ... қосымша күш қуат (килокалория есебімен) төмендегіше болады:
ұйықтап жатқанда-0,93;
жай жатқанда-1,1;
дауыстап газет,кітаб оқығанда-1,5;
үй жұмысының кейбір түрлері: ыдыс-аяқ ... ... ... ... 4,2-6 км жылдамдықпен жаяу жүргенде- 3,2-4,5;
жылдам жүгіру (100 метрлік қашықтықта)-450
сағатына 12 км жылдамдықпен шаңғы тепкеде-12,0
күрескенде-11,0-16,0;
қайықтың ... ... ... ... ... ... одан бір тәулікте алынатын қуатының
мөлшеріне көңіл бөлінеді. Тағамның қуаты дегеніміз- организмде азықтық
заттың әрбір грамының қорытылып ыдырауын ... ... ... ... орай ... ... заттардың қуаттылығын еске ала кетейік.
Организмде орташа есеппен бір грамм углеводтан 4,1 килокалория қкат, майдан-
9,3 белоктан 4,1-4,3 килокалория қуат ... ... ... мән берілсе де, ол жалпы
астың барлық сапасының ... бола ... ... ... ... ... ... шай ішіп (әрине, нанмен,қантпен және т.б.) бір күндік қуатты
толық алуларыңыз мүмкін. Бұл жерде қуаттың негізде көзі углеводқа бай ... қант қана ... ... Ал, ... ... ... аса қажетті
белок пен майдың аздығынан тағам сан жағынан толық болғанымен сапасы
жағынан төмен болады. Дұрыс тамақтану ережесі бойынша тағамның бір ... ... орта ... 100 грамдай белок және маймен, 450-500
грамдай углеводпен күшейтілсе ғана ... ... ... да, ... ... организмге пайдалы болып шығады. Тамақтың сапасы мұнымен де шектеліп
қана қоймайды. Біздің ішетін тағамдарымызда Витаминдер мен минерал тұздары
да ... ... ... ... ... себебі олардың өздері
организмде ревкцияны бірден-бір тездетуші күш болып саналады. Ғылми
зертеулерге қарағанда қуаттылығы жағынан онша күшті емес, ... ең ... ... тағамдарды тиісті мөлшерде ішкенде ғана пайдалы екен. Қуаты
мол тағамдар пайдалы болудың ... ... ... ... ... те жүр. Ой еңбегімен жұмыс істегендерге, толық
механикаландырылған кәсіп орындардағы жұмысшылар мен аз қимылдайтын, қара
жұмысты аз істейтіндер үшін ... ... ... ... белгіленіп отырған мамандықтар
структурасының өзгеруіне байланысты жұмсалған жұмсалған қуат мөлшері де
орта есеппен әрбір жанға шаққанда азаюы ... ... ... ... ... ... жалпы жұмыс жағдайының жақсаруы, ой еңбегімен
айналысатын адамдардың көбеюі көзделіп отыр. Соңғы 20 жыл ішінде 60 жастан
асқандардың саны 40 ... ... 70 ... ... саны 30 ... ... екі есе көбейді және көбейе бермек. Бұған халық
тұрмысының жақсаруы, денсаулықтың барған сайын ... ... бола ... ... ... ... ... процестері мен жалпы жұмыс
жағдайының жақсаруы қуатты көп керек етпейді.
Кейббір организмге жер жағдайларына байланысты
көбірек қуат керек болуы ... ... суық ... дене
температурасын бірқалыпты ұстап тұру үшін жұмсалатын қуаттың мөлшері жоғары
болуы керек. Физкультура мен спорттың кең өріс алуы да адмның қуат ... ... ... бір ... ... ... тағамының
(500 г) барлық түрінің қуаттылығы 200-300-ден аспайды. Сұйық тамаққа сүт
немесе ет қосылса оның қуаты 400 ... ... ... асханаларда
сорпамен берілетін тағамның, етен жасалған екінші түрінің ... ... ... ... жасалған тағамның қуаты 500, ал оған
май, овощь қосып пісірсе 200-400 қуатқа жуық артады. Тағамның үшінші
түрінің (компот, кисель сүтқант шәй, ... ... қант ... айран,т.б.)
қуаты 100 ден 150 килоколорияға дейін ғана болады.
Тағамның қуатын есептен жатуы керегі не? ... ... ... ... қуат ... ... ... үшін ғана емес,
тамақты шамадан тыс артық немесе кем ішпеуді ескертуге де қажет.Ішкен
тамақтан алған қуаттың мөлшері организмде жұмсалған қуаттан ... ... ол ... семіртуге және ерте атеросклерос ауруына шалдығуға
бейімдейді. Шамадан тыс артық тамақты ұзақ уақыт ішудің кесірінен
организмде май ... ... да, ол ... ... ... денеге
холестеріннің шөгуін мейлінше көдейтеді. Бұдан келіп ішкі секреция
бездерінің (бүйрек үсті безінің қабығы жыныс бездері, т.б.) жүрек-қан тамыр
мен асқазан жүйелерінің ... ... ... ... Демек, аеросклероз
ауруын болдырмауда ішетін астыңі мөлшерін біліп, дұрыс пайдаланудың маңызы
орасан зор.
Жобамен ... ... ... ... қуаты
жұмсалатын қуаттан әрдайым 200 килокалориядай артық болып отырса,
организмде жиналған майдың мөлшері шамамен күніне 10-20 грамға ... да ... 4-7 ... ... ... ... мәліметіне
қарағанда сезімдіктің негізгі себебі (60%) артық тамақ ішуден екен. Семіру
көбінесе қара жұмыс істуді, спортпен ... ... ... ой
жұмысына көшкен адамдарда жиі кездеседі. Адамның жұмсайтын ... ... ... де оның ... тәбеті көпке дейін сақталады. Жұмсалатын
қуатпен ішетін тағамның калориясы арасындағы қайшылық ... ... ... ... ... ... ... ерекшелігіне қарай мөлшерлеріңіз. Жоғарыда айтылғандай,
тамақтың құнарлығы тек қуат мөлшерімен ғана есептелмейді. Ол үшін тағамда
тиісті мөлшерде белоктар, малар, углеводтар, витаминдер мен ... ... ...

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тамақтану гигиенасы. Тамақтану режимі. Қазақтың ұлттық тағамдарының маңызы мен ерекшеліктері22 бет
Тамақтану режимі, балалардың тамақтану рационын құру7 бет
Ауыр еңбекпен және спортпен айналысатындардың тамақтану ерекшелігі3 бет
Бала емізулі әйелдер мен жүкті әйелдердің тамақтануы8 бет
Дұрыс тамақтанудың принциптері12 бет
Мектеп оқушыларын тамақтандырудағы қызмет көрсетуді ұйымдастыру35 бет
Мектеп оқушыларының тамақтану гигиенасы12 бет
Сырқаттарды тамақтандыру6 бет
Тамақтану гигиенасы жайлы11 бет
Тамақтануды дұрыс ұйымдастыру7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь