Өндірілетін өнімнің өзіндік құны

Кәсіпорынның іс-әрекетіндегі басты көрсеткіштердің бірі - өнімнің өзіндік құны. Бұл өнімді өндіруге және оны сатудағы ақшалай нысанында көрсетілетін шығындардың жиынтығы. Сөйтіп, жалпы өндірістік тиімділігін аықтайды.
Өзіндік құнның экономикалық мазмұны – жұмсалған шығындардың орынын толтыру және соның есебінен өндірілетін барлық элементтердегі жай ұдайы өндірісті, өндірістік қорларды және жұмыс күштерін қамтамасыз ету. Осы арада, кәсіпорынның өзіндік құнының маңызды элементтері:амортизация, жұмсалған материалдық ресурстардың құны, еңбекқазы - бұл шығындардың басты статьялары.
Сонымен қатар, кәсіпорын бір уақытта басқа да шығындары 3ске асырады: өздерінің қызметкерлеріне сыйлық, банктік несиеге процент төлеу, әлеуметтік объектілерді ұстау,бюджеттен тыс қорларға аударым жарналарын жасау – бұл шығындар кәсіпорынның қосымша шығындарын құрайды.
        
        Өндірілетін өнімнің өзіндік құны
Кәсіпорынның іс-әрекетіндегі басты көрсеткіштердің бірі - өнімнің
өзіндік құны. Бұл өнімді өндіруге және оны сатудағы ақшалай нысанында
көрсетілетін шығындардың жиынтығы. ... ... ... ... ... экономикалық мазмұны – жұмсалған шығындардың орынын
толтыру және соның есебінен өндірілетін барлық элементтердегі жай ұдайы
өндірісті, өндірістік қорларды және жұмыс күштерін қамтамасыз ету. ... ... ... ... ... элементтері:амортизация,
жұмсалған материалдық ресурстардың құны, еңбекқазы - бұл ... ... ... ... бір ... ... да шығындары 3ске асырады:
өздерінің қызметкерлеріне сыйлық, банктік несиеге процент төлеу, әлеуметтік
объектілерді ұстау,бюджеттен тыс қорларға аударым жарналарын жасау – ... ... ... ... құрайды.
Өзіндік құн тиімділіктін мынадай маңызды көрсеткіштері: пайда және
пайдалылығынын деңгейі мен серпінін анықтайды. Өзіндік құнның маңызы ... ... ... құн өнім ... кең ... ... табылады. Мұның мәнісі,
өнмнің өзіндік құны арқылы өндіріс қаражаттарын жұмсауды қамтамассыз етеді.
2. Өзіндік құн көтерме ... ... ... негізі болып
табылады, оның есепсіз жүргізілуі бағаның құрылуына негіздеме бола алмайды.
3. Өзіндік құнның негізінде пайданы, кейбір ... ... ... шығарудың мақсаттқа сай екендігін есептеу.
Кәсіпорынның өзіндік құны, жалпы ... және ... ... табыс ... ... ... ... |
|Өндірістің шығындары (өзіндік құн) ... ... ... т к і з у к ө л е м і ... ... ... ... құнына деген қөзқарасты
төмендетуге болмайтындығын көруге болмайды. Өзіндік құнның ... ... бар және ... жоқ ... ықпал етеді. Мысалы,
кәсіпорынға табиғи жағдайлар, оның ішінде шикізат көздерін және ... ... ... ... баға ... ... ... және көлік тарифтері т.б.
Өнімнің өзіндік құнын төмендету резервтерінің сыныптамасы
|Өзіндік құнды төмендету резервтері |
|Пайдалану уақыты бойынша | ... ... ... бойынша |
|Ағымдағы | ... | ... ... ... орны ... | ... |
|шаруашылығы, сала| | ... ... ... ... |
| ... көздері |
|-Нақты еңбекті ұтымды пайдалану | ... ... |
|- ... ... ... | ... жақсарту |
|төмендету | ... ... және ... қорларды пайдалануды | ... ... ... | ... ... ... |
| | |мен ... ... |
| | ... басқа факторлар |
| | | |
| | | |
| | | ... ... ... ... ... екі ... белгілермен
топтастырылады:
-шығындардың бастапқы элементтерімен
-пайда болу және міндет жүктеу сипатымен
Экономикалық элементтердің шығыстарын топтастыру өндіріс шығындар
сметасын ... ... Бұл ... ... ... өнімнің өзіндік құнының жиынтығына қосылады. Сонымен мына
төмендегі шығын элементтері бөлінеді:
-материалдық шығындар (қайтарылма қалдықтар құрамынан ... ... ... ... ... ... аударым;
-жұмыспен қамтылу қорына аударым;
-амортизация;
-басқа да шығындар.
Өндірісте өнімдерді өндіру, ондағы еңбек және материалдық ... ... ... яғни өнімнің біраз бөлігі қолданылып немесе
толық пайдаланылып сол өнімдерді өндіруге кеткен шығындарды өнімнің құнына
жатқызамыз. Қоғамдағы өндіріс шығындары деп ... өнім ... ... ... Шығын қоғамдық және өндірістік болып екіге бөлінеді:
1. Қоғамдық шығындарға өнім түріне немесе қоғам өндіргендегі ... ... ... ... ... Еңбекақы, түрлі төлемдер,
қосымша өнімнің құны, білім беру, десаунсаулық сақтау, қорғаныс,
ұлғаймалы ұдайы өндіріс т.б. ... ... ... ... ... еңбекақы, түрлі төлемдер, материалды ресурстар
құны және жыл бойғы негізгі құндылықтардың тозуы, өнім өндіруге
қатысатын техникалар, ғимараттар т.б. материалдық ресурстарға
айналым ... ... ... ... электр қуаттары, химикаттарт.б.
құралдар қоры кіреді.
Барлық салаларда өнімнің өзіндік құны жанды еңбек, өткен не болса
нақты шыққан еңбек.
Өнім өндіруге жұмсалған шығынды сол ... ... ... шағу
колеміне арқылы өнімнің өзіндік құны анықталады. Өнеркәсіпте өзіндік құны
динамикасы көп ретте шикізаттың өндірген ... ... ... сай ... ... жерден
дайындалатын,тіпті бір типтес шикізатты өндіруге,бірдей шыққан шығынның
өзінде де қортындысы әртүрлі болуы мүмкін. Онда өзіндік құн ... ... ... ... ... ... есептеуді калкульяция деп аталады.Ол
жоспарлы және нақтылы болады. Өнімніңжоспарлы өзіндік құнын ... және ... ... ... ... Ал нақты өнімнің
өзіндік құнын бухгалтерлік есеп беру мәліметтері бойынша нақты шығын арқылы
анықталынады.Өнімге жұсалатын шығынның қалыптасу кезеңдеріне ... құн үш ... ... ... құн.
2.Өндірістік өзіндік құн.
3.Коммерциялық өзіндік құн (немесе толықөзіндік ... ... ... ... өндіріске шыққан
шығындар сонымен бірге өндірісті ұйымдастыруға және тағы басқаға кеткен
шығындар.
2.Өдірістік өзіндік құнға-өнім өндіруге байланысты жұмсалған барлық
шығын және ... ... ... ... ... шығындардың бәрі
кіреді.
3.Коммерциялық өзіндік құнға-өндірістік өзіндік құн оған қосымша
транспорт шығындарыжәне өнімді сатуға байланысты басқа да шығындар кіреді.
Өнімнің өзіндік құнға кіретін ... ... ... ... топтастырылады:
1.Негізгі белгісі бойынша топтастыру екіге ажыратылады: а)шығынның
бастапқы элементтері бойынша ... ... б) ... ... ... және мақсатына қарай (калькуляция статьиялары бойынша);
а) шығынның бастапқы элкменттері бойынша (экономикалық маңыз)бастапқы
шығын элементері экономикалық маңызына қарай біртекті ... Бұл ... ... ... ... өндірісте тәуелсіз шығындарды немесе
өнім түріне қарамай кіргізу.
Экономикалық маңызда шығын элементтерін барлық салада бірлестіктерде
және кәсіпорындарда бірдей топтастыру қабылданған:
-шикізат жәнеқалдықты шығарып ... ... ... ... ... ... қуаты.
-барлық категориядағы жұмыс істейтін негізгі және қосымша еңбекақы
-әлеуметтік қамтамассыздандыруға ақша көшіру.
-негізгі қордың амортизациясы.
-басқадай ақша шығындары.
б)шығынның пайда болу ... және ... ... ... ... ... белгілі бір бұйымдардың құн бірлігін
көрсететінстатья шығындары. Өнімнің өзіндік құнын ... ... ... ... және ... материалдар
-қосымша материалдар
-негізгі шикізаттарды дайындау және тасымалдаушы
-ыдыс және оралу материалдары
-отын және электроқуаты
-еңбекақы
-социалы қамсыздандыруға ақша ... ... және ... ... ұстау және қолдану шығындары
-цехтық шығындар
-жалпы ЗАО шығындары
-басқа өндіріс шығындары
-өндірістен тыс шығындар
Сонымен белгілі бір өнімді өндіруге байланысты ... ... ... ... статьялары бойынша топтастыруға мүмкіндік
туады. Бұл топтастыру өнім түрі бірлігін калькуляциялық есеп шығаруға шығын
бағытын бағыттайды. Өнімді өндірудегі шығындарды ... ... ... ... қатысу айырмашылығымен
б) өнімнің өзіндік құнын қосу әдісі бойынша
в) өндіріс көлемінің өзгеруіне байланысты
г) шығын көлемі әсері ... ... ... ... ... ... ... және байланысты емес
шығындарды толық есептеу
Осы жіктеуге қарай шығынның құрамын оның пайда болу ... ... ... ... ... ... Ол екі ... бөлінеді: 1.өндіріс процесіне тікелей байланысты шығындарға-
негізгі шикізат, материалдар, отын электрқуаты (тек қана техникалық
мақсатқа жұмсалатын) жұмысшының ... қоры ... 2. ... және оған ... көрсету шығынына жалпы заводтың шығындары, цех
бөліміндегі (кәсіпорында цехтің құрам болған жерлерінде) өндірістен тыс
шығындарды кіргізеді.
б) Ол да екіге бөлінеді: 1. тура ... 2 ... тура ... ... ... ... ... сол өнімнің өзіндік құнына тура тікелей есеп
құжаттары бойынша белгілеу екіге өндірісте өнімнің бірнеше түрін өндіруге
байланысты шығындарды жеке-жеке түріне есептеуге сол ... ... ... ... ... ... өнім көлемін өгертуге байланысты шығын көлеміне әсері ... ... ... екі ... топтастырады:
1. шартты-тұрақты
2. шартты-құбылмалы
Шартты-тұрақты шығындар өндіріс көлемі өзгерсе де шығын көлемі өзгеруін
(немесе шамалы өзгеруін) көрсетеді.
Мысалы: ... ... ... ... қызметкерлерін олардың
амортизациясын).
Шартты-құбылмалы өндіріс көлемінің пропорционалды өзгеруіне байланыстышығын
көлемінің өзгеруін ... ... ... оға ... ... және негізгі материалдар отын
және техникалық жылу т.б. өзгерістері.
г) 1. цехтік, 2.өндірістіктолық өзіндік құн болып ... бір ... ... ... ... барлық шикізаттар.
2. кәсіпорын бойынша өнім өндіруге кеткен ... ... ... ... ... ... ... шығын кіреді. Сонымен өндірістік
өзіндік құнға цехтің және жалпы зауыттардың шығындары кіреді. Мұнда
өндірістік және өндірістен тыс шығындар кіреді. Осы көсетілген ... құны ... ... ... ... ... ... өндірісті
жоспарлау, талдау жасауға қолданбай жатқан ішкі мүмкіншіліктерін көзін
ашуға кәсіпорын жұмысының өсуіне әсері мол ... ... ... ... құны баға ... ... ... құн әлемдегі бойынша шығындары
-тауардың қазіргі толық өзіндік құны
-өнім бірлігінің толық өзіндік құны (калькуляция статьялары бойынша)
-тауарларды өнімнің бір ... ... ... өнімнің толық өзіндік құны өндірістегі және сатудағы шығындары
калькуляция статьялары бойынша сипатталады. Өнімнің толық өзіндік құны
бірлігіне ... және ... ... ... натуралды өнім бірліктерін
көрсетеді. Бұл көрсеткіш өнімге баға белгілеуге және әртүрлі кәсіпорындар
мен мекемелерде өнімнің өзіндік құнын салыстырып және әртүрлі ... ... ... бір ... өндірістің өнім көлемі өзіндік құнынкөлеміне
көбейтетінін барлық тауар ... ... ... ... ... ең көп тарағаны 1-тг. Шаққан шығын көрсеткіші. Бұл ... ... ... ... ... Т ... ... толық өзіндік құнын,
Б-кәсіпорындағы тауарлы өнімнің құнын кәзіргі жағдайдаға көтерме сату
алу бағасы теңге.
Өнімнің өзіндік құны екі түрлі ... ... ... ... ... ... есептеледі. (1 кесте). Мұнда әр түрлі
бұйымдарды өндіруде және оларды ақшаға айналдыруда жұмсалатын шығындарды
анықтап білуге болады.
Екінші әдіс бойынша ... ... ... бойынша
есептеледі.
Мұнда барлық өндірілетін бұйымдарға жұмсалатын шығындарды әрбір
экономикалық элемент бойынша анықтап алуға болады. Егер де бір атаулы ... ... онда осы ... ... ... болар еді, Бірақ
курстық жұмыстың мақсаты- өзіндік құнды есептеуде барлық әдістерді ... ... ... ... өзіндік құнды есептеуде екі әдісті де
міндетті түрде қолданған жөн.
Өнімнің өзіндік құны
1 кесте
|Шығынның калькуляциялық стаьялары ... ... мың |
| ... ... материалдар | ... ... ... ... | ... | ... қосымша; | ... ... ... және зейнетақы | ... ... күту мен ... ... | ... ... ... | ... ... құн |∑= ... ... ... шығындар | ... Жаңа ... ... әзірлеу мен игерудегі | ... | ... ... ... ... соңғы екі статьяны |∑= ... ... ... ... өзіндік құн | ... тыс ... | ... (зауыттық өзіндік құнға соңғы статьяны |∑= ... ... ...... өзіндік құн | ... ... ... ... ... шығындары ... ... мың |
| ... ... ... | ... ... ... | ... ... | ... ... және ... ... | ... Әлеуметтік қамсыздандыру мен зейнетақының қоры | ... ... ... ... амортизациясы | ... ... да ... | ... барысында жұмсалған шығындар |∑= ... ... ... ЖӘНЕ ... ... ... Қазақ Ұлттық Техникалық университеті
«Маркетинг және комерция» кафедрасы
ТАҚЫРЫБЫ: ... ... ... ... ... С.
Мамандық:
070540
Группа: МК-
01-1к
Алматы 2004

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қорлар жайлы түсінік5 бет
Өнімнің (жұмыстың және қызыметтің) өзіндік құнын кальку -ляциялаудың және шығынды есепке алудың елімізде және іс – тәжірибеде қолданылатын әдістері10 бет
Өндіріс және өнімді өткізу шығындары12 бет
"Өнімнің өзіндік құнын талдау."4 бет
«кәсіпорын өнімінің өзіндік құнын төмендетуді экономикалық ынталандыру»49 бет
«Қой шаруашылығындағы шығындар есебі мен өнімнің өзіндік құнын калькуляциялауды жетілдіру» (Алматы облысының мәліметтері негізінде)147 бет
ЖШС «Камаш-Строй» құрылыстағы өндіріс шығындарын есепке алудың әдістері мен өнімнің өзіндік құнын калькуляциялау39 бет
Калькуляциялау – өнім, жұмыс және көрсетілетін қызмет бірліктерінің өзіндік құнын есептеу5 бет
Кәсіпорын шығындары және өнімнің өзіндік құны8 бет
Кәсіпорын өнімінің өзіндік құнын төмендету жолдары75 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь