Қазақстан Республикасының 1993 және 1995 жылдардағы Конституциялары

І. Кіріспе
Қазақстан Республикасының 1993 жылғы және 1995 жылғы
Конституциялары

ІІ. Негізгі бөлім
1. 1993 жылғы Конституцияның қабылдану себебі
2. 1995 жылғы Конституцияның қабылдану себебі
3. 1995 жылғы Конституцияға енгізілген үзінділер мен толықтырулар

ІІІ. Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер
Қазақстан Республикасының Конституциясы – демократиялық, өркениетті даму жолына түскен мемлекет пен қоғамның негізгі, басты нормативтік актісі. Конституция қоғамдық өмірдің барлық салаларын өз нәрімен сусындататын зор ауқымды саяси – құқықтық күшті бойына жинаған. Конституция мемлекеттік және қоғамдық құрылысты, оның болашаққа бағытталған ұйымдастырылуы мен қызметі принциптерін белгілейді. Онда адамдар мен азаматтардың, мемлекеттің қайнар көзі және әлеуметтік негізі ретінде бүкіл халықтың конституциялық мәртебесі бекітіледі.
Қазақстан Республикасының Конституциясы, бірнеше ондаған, жүздеген жылдардан бері өмір сүретін мемлекеттің қатардағы кезекті Конституциясы емес. Ол жаңа құрылым мен басқару нысандарымен, қоғамның экономикалық құрылысының жаңа негіздерімен және басқаларымен мүлдем жаңа үлгідегі мемлекет құрды. Қазақстан Республикасының 1995 жылғы Конституциясы құқықтық мәдениетінің тарихи жадын белгілейді. Ешқашан енді мұндай Конституция болмайды. Ол Қазақстан мемлекетінің нақ қазіргі кезеңдегі қалыптасуы мен дамуының тарихи өзгерістерінің аясында туды.
1) Табанов С.А., Оразова А.Ә. «Күрделі заманның өтпелі кезеңдеріндегі қазақ қоғамы ата заңдарының (конституцияларының) тарихи-құқықтық сабақтастығы» Алматы, «Жеті жарғы» 2005ж.
2) З.Ж.Кенжалиев, В.А.Ким «Қазақстан Республикасында Конституциялық заңнаманың дамуы». Алматы 2006ж
3) Ғ.Сапарғалиев «Қазақстан Республикасының Конституциясы» (Түсініктеме). Алматы «Жеті жарғы» 1999ж.
4) Ғ.Сапарғалиев «Қазақстан Республикасының Конституциялық құқығы».Алматы «Жеті жарғы» 2004ж
5) В.А.Ким «Жасампаз жылдар»
        
        Тақырыбы: Қазақстан Республикасының 1993 және  1995
жылдардағы Конституциялары
Жоспар:
І. Кіріспе
Қазақстан Республикасының 1993 жылғы және 1995 ... ... ... 1993 ... ... ... ... 1995 жылғы Конституцияның қабылдану себебі
3. 1995 жылғы Конституцияға енгізілген үзінділер мен толықтырулар
ІІІ. Қорытынды
Н.Ә.Назарбаев, Қазақстан Республикасының Президенті:
«Конституция бойынша өмір сүру дегеніміз – ... ең ... ал бұл ... ... біз ... ... ... Республикасының Конституциясы – демократиялық, өркениетті
даму жолына түскен мемлекет пен қоғамның негізгі, басты нормативтік ... ... ... ... ... өз ... ... зор
ауқымды саяси – құқықтық күшті бойына жинаған. Конституция мемлекеттік және
қоғамдық құрылысты, оның болашаққа ... ... мен ... ... Онда ... мен ... ... қайнар
көзі және әлеуметтік негізі ретінде бүкіл халықтың ... ... ... ... ... ... жүздеген
жылдардан бері өмір сүретін мемлекеттің қатардағы кезекті Конституциясы
емес. Ол жаңа ... мен ... ... қоғамның экономикалық
құрылысының жаңа негіздерімен және басқаларымен мүлдем жаңа ... ... ... ... 1995 жылғы Конституциясы құқықтық
мәдениетінің тарихи жадын белгілейді. Ешқашан енді мұндай Конституция
болмайды. Ол Қазақстан мемлекетінің нақ қазіргі кезеңдегі қалыптасуы мен
дамуының тарихи ... ... ... ... ол ... ... қарауды, нақ осындай түрінде, қабылданған күйінде сақталуын талап
етеді.
Қазақ елінің саралап өткен даму жолдарын бірнеше кезеңдерге бөлуге
болатындығы жөнінде пікірлер аз ... ... ... ... ... ... ... дамуын мынадай 4 кезеңдерге бөледі:
- Кеңес дәуіріне ... ... ж.ж. ...... Алаш ... ... ... Кеңес дәуірі (20 жылдар мен 80 жылдардың аяғы);
- Кеңес дәуірінің аяқталуы (80 жылдардың аяғы мен 1990 ... ... ... ... (1991 – ... ... ... алғашқы сатысы «де-фокто» (1993 жылдың
қарашасынан бастап).
КСРО – ның күйреп, саяси ... ... ... ... ... республикалардың енді өз алдына тәуелсіз мемлекеттерге айналуы
заңды процесс.
Социализмнің қоғамдық құрылысы түбегейлі өзгерістерге ұшырады.
Социалистік одақтас республикалардың орнына демократиялық, құқықтық,
зайырлы, әлеуметтік ... аяқ ... ... ... ... ... ... құбылыстарды Негізгі заңда нақыштап белгілеу - өмір заңы.
Негізгі бөлім
1993 жылғы Конституцияның қабылдану себептері
1993 ... ... ... ... ... ... ... тарта бастаған нышандары 1978 жылғы Қазақ ССР
Конституциясының орнына жаңа конституциялық рәсімдеуді талап етті.
Көнергенді кейінге ысырып, жаңа ... ... ... ... ... ... деңгейде баян ететін Ата заң қажет
болды.
Қазақстан Республикасының 1993 жылғы Конституциясы қабылданға дейін де
көптеген контитуциялық ережелерді жаңалармен алмастырулар қолға ... Оған ... ... ... ішінара өзгертулер енгізіліп жүрді.
Алайда, қандай да бір өзгертулер енгізу арқылы Конституцияны жаңа ... ... қиын еді, ... 1978 ... ... ... қалпында
социалистік қоғамдық және мемлекеттік жүйені бейнелейтін, ал қоғамдық даму
жаңа бағытта жүріп жатты. Мұндай жағдайда 1978 ... ... ... мен толықтыруларға қарамастан, өмірден артта қалып,
Негізгі заңның алдында тұрған міндеттерді орындай алмады. ... ... жаңа ... ... ... жерде ескі Конституцияға
толассыз өзгерістер мен толықтырулар енгізуді тоқтатып, жаңа Конституция
қабылдау міндеті күн тәртібіне қойылды.
Қоғам, халық және ... жаңа ... ... ... ... ... Ол ... КСР-інің мемлекеттік егемендігі туралы»
Декларацияда және «Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі
туралы» конституциялық заңда айқын баяндалған. Осы ... ... ... жаңа ... ... үшін негіз
болатындығы аталып көрсетіледі.
Республиканың жаңа Конституциясын әзірлеу негізгі ... ... ... ... ... жаңа одақтық шарт
даярлауға Қазақстанның қатысуымен бір мезгілде басталды. Жаңа ... ... ... осы ... ... ... жасалмақ
Конституциясының да ірге тартар мазмұны болуға тиіс еді. Республиканың жаңа
Конституциясының алғы ... мен ... ... ... ... егемендігіне қол жеткізу мен оны қамтамасыз ету
қажеттігін алдыңғы қатарға қойғаны анық. Нақтылы егемендікті орнату
міндетімен тығыз бірлікте Конституцияның өзін де ... ету ... ... ... ету ... алға ... Әкімшіліктер басшылары мен
жергілікті кеңестер төрағаларының 1992 жылғы республикалық кеңесінде
жасаған Қазақстан Республикасы Конституциясының жобасы туралы баяндамасында
ол Қазақстанның аумақтық тұтастығының конституциялық ... ... атап ... реформалардың осы идеяларының бірінші кезекті маңызы бар
деп жариялануының себебі: 1937 және 1978 жылғы Конституцияларда Қазақ ... ... ... болып саналғанымен, КСРО құрамындағы Қазақ КСР-інің
шынайы егемендігі болған емес, өйткені жоғарғы билік ... ... ... ... ... ... мен одақтық мемлекеттің қолында еді. Республиканың
сыртқы саяси өмірде де ешқандай құқығы болған жоқ. Оның өз ... ... ... да ... да бір құқы жоқ еді. Оның
өзінің заңдылығы болған емес, заңдар іс жүзінде КСРО ... ... ... ... да ... емес.
Қалай дегенмен де одақтас республикаларда, соның ішінде Қазақстанда,
ұлттық сана – сезім өсті, мәдени деңгей артты, елді өз күшімен басқару
мүмкіндігін барған ... ... ... мен одақтас мемлекеттің өзінің
ішінде болса да шынайы егемендікті орнату мен кеңейту қажеттігін түсіну
ұлғая берді.
Міне, осындай жағдайда жаңа ... ... ... және ... ... ... ... сесіне қарамастан, ашық
түрде республикалардың әрқайсысының құқығын іс жүзінде кеңейту процесі,
сондай-ақ Республиканың жаңа Конституциясының ... ... ... ... ... үшін ... ССР ... Кеңесінің 1990
жылғы 15 желтоқсандағы қаулысымен конституциялық комиссия құрылды. Оның
құрамына Жоғары Кеңес Президумының мүшелері, Жоғары Кеңестің барлық
комитеттерінің төрағалары, Министрлер Кабинетінің кейбір ... ... ... ... ... ... ... және т.б қайраткерлер болды.
1990 жылғы 25 қазанда Қазақ КСР Жоғары Кеңесі «Қазақ ... ... ... ... туралы» Декларация
қабылдады. Бұл құжаттың жобасы Н.Ә.Назарбаевтың басшылығымен әзірленді.
Декларацияда ... пен ... ... оның аумағының
бөлінбейтіндігі, қол сұғылмайтындығы, егемендіктің экономикалық негізі,
Республиканың барлық ұлттарының ... кең ... мен ... ... ... ... ... дербес жүзеге асыруға құқығы,
мемлекеттік билікті үш тармаққа бөлу ... ... ... етілді.
Декларацияда жазылып, содан кейін Республиканың екі Конституциясына да
бірдей көшкен идеялар Республиканың бүгінгі де, болашақтағы да тыныс-
тіршілігінің негізіне айналды. ... ...... қалаудың бұл барысы Декларация жобасын әзірлеуге қатысқан,
Жоғарғы ... ... ... аса ... ... Салық Зимановтың
еңбегінде де талданған.
Кеңес одағы таратылғаннан кейін, 1991 жылғы 16 желтоқсанда
Республиканың Жоғарғы Кеңесі «Қазақстан Республикасының ... ... ... Заң қабылдады. Онда халықтың, оның
Президенті мен депутаттарының мемлекетінің толық әрі нақтылы тәуелсіздігі
туралы және кезінде қазақ халқының өмір сүруіне қатер төндірген, жат ... ... ... ... ие болу жөніндегі арман -мүддесі айшықты
бейнеленді. Егер бұған дейін конституциялық комиссия КСРО құрамындағы
Республика Конституциясының жобасын әзірлеумен шұғылданса, ендігі ... ... ...... ... ... жасау
міндеті алға қойылды. Енді тәуелсіз мемлекеттің егеменді құқықтарын
Республика Конституциясының өзінде баянды етіп, оған ... ... ... еді. Бұл 1993 жылғы Конституцияны қабылдаудың бірінші себептері еді.
1993 жылғы Конституцияны қабылдаудың келесі себептерінің бірі адам ... ... кең ... мен ... ... бекемдеу қажеттігі болды.
Республиканың жаңа Конституциясын әзірлеудің келесі бір маңызды себебі
... жүйе мен ... ... ... ... ... сапалық
өзгерістерді конституциялық жолмен дәйектеу және оларды демократияландыру
мен құқықтық мемлекет құру ... одан әрі ... ... еді.
Сонымен қатар бұл өзгерістерді Конституцияның күллі құрылымында дәйектеп
қана қоймай, саяси реформаларды ілгерілету бағытында жаңа қадамдар жасау
қажеттігі туды. Мұның бәрі ескі ... ... ... ... ... емес еді, ... жаңа ... қабылдау талабы өктем қойылды.
1993 жылғы Конституцияны қабылдау себептерінің бірі – сапалық ... ... жүйе ... үшін жаңа ... негіз қалау керек еді.
Жаңа Конституцияның жобасын әзірлеу үшін негізінен үкімет мүшелері мен
депутаттық корпустың ... ... ... комиссия құрылды.
Жоба әзірленген бетте Жоғарғы Кеңес сессиясында ... ... ... ... ... Жоғары Кеңес оны 1993 жылғы
28 қаңтарда қабылдады.
Сөйтіп, 1993 жылғы 28 қаңтарда Қазақстан Республикасының Жоғары
Кеңесінің 9-сессиясының 12-ші отырысында дүниеге жаңа Конституция ... ... ...... ... ... ... негізінде
Қазақстан Республикасын демократиялық, зиялы және біртұтас мемлекет ... ... ... рет жаңа Ата ... ең ... ... күші бар және оның
тұжырымдары тікелей қолданылады, - делінген. ... ... ... ... ... ... орыс тілі – ұлтаралық қарым-қатынас тілі, - деп бекітілген
жаңа Ата заңда.
Бұл жаңа Конституция бұрынғы 1978 жылғы Қазақ КСР Конституциясының
жалғасы болып ... да одан ... мәні ... да, мазмұны мен нысаны
жағынан да өзгешелеу еді.
1993 жылғы Қазақстан Республикасы, бір ... ... ... ... құрылысының барлық жинаған конституциялық тәжірибесін қорытты,
екінші жағынан, - бұл ... ... ... жаңа ... ... жаңа мазмұнымен толықтырды. Қазақстан Республикасының ерекшелігі
осымен анықталады. Әрине, бұның саяси-тарихи маңыздылығының зор болғанына
ешкімде күмән келтіре алмайды. Ол ... ... ... шет ... бай ... ... ... мемлекеттік және
саяси тәжірибелерін жинақтады.
Еліміздің жаңа Конституциясының даму үрдісі, бұрынғы кеңестік
конституциялармен салыстырғанда, ... ... ... ... ... ... оның тәуелсіз мемлекет
ретіндегі қалыптасуының құқықтық қамтамасыз етілуі. Бұған сай
«Қазақ ССР-інің Мемлекеттік егемендігі туралы ... ... және «ҚР ... ... туралы» Конституциялық
заңының (1991 ж) қабылдануы, бұларды қай тұрғыдан алып қарасақ та
тарихи маңызды ... ... ... және ... бастау
көздері.
2. Конституциялық – құқықтық заңдарының деидеологизациялануы.
Бұрынғы, Кеңестік Конституцияларға тән мемлекеттің тоталитарлық
мәндігін бүркемелей, жоғары деңгейдегі мемлекеттік істерді
қоғамдық ұйымдарға сияқты, жаңа өрлеу ... жаңа ... ... қоғамдық құрылысының мәнін
айқындайтын идеологиялық сипатының болмауы.
3. Мемлекет пен ... ... ... ... ... ой - өрісімізді ендігі жерде елімізде
орнығатын адамды, оның өмірін, ажырамас құқықтары мен
бостандықтарын ең ... ... ... ... ... өзі, ... пен ... өзара қарым-қатынасының,
жауапкершілік тұжырымдамасын қайта қарауға әкеп соқтырары сөзсіз.
4. Биліктің бөліну принципін іске асыру. Бұл принциптің
конституциялық құрылыс негіздерінің бірі ретінде ... ... ... ... ... ... ... мен құзіретін, олардың
арасындағы өкілеттіктерді ажырату принциптерін бекітумен сай
келеді.
5. Шаруашылықтың нарықтық жүйеге экономикалық ... ... ... Республикасының Конституциясында осыған
байланысты бекітілген мынадай ереже бар: «Қазақстан
Республикасының экономикасы меншіктің әр ... ... ...... ... іске ... ... Конституцияның қабылдану себебі
Бірақ, 1993 жылғы Конституцияда елеулі кемшіліктер болды. Ол ескі
Конституцияның ... ... ... ... ... жомаралдарының
бірталайынан арыла алмады.
Бұл кезде саяси тұрақтылықты сақтаудың маңызы өте зор болатын, міне осы
ниет кейбір ... ... ... ... ... ... ... Конституцияны сотпен қорғаудың
ең жоғарғы органы - Конституциялық сотты құра отырып, қазақстандық
конституционализмнің қалыптасуына елеулі өзгерістерді енгізуіне қарамастан,
бұрынғы сот жүйесін, прократура мен ... ... ... ... ... ... олар үшін партияның дерективалары Конституция мен
заңдардан жоғары болып еді.
Қолданыстағы ел Ата заңын алмастыруға себепші болған жәйттердің бірі –
жоғарыдағы айтылған мәселелерден ... ... ... ...... ... механизмінің жоқтығы, сайып
келгенде, атқарушы және заң шығарушы органдар арасындағы ... ... ... әсер ... ... ... сәйкес еместігі, өз кезеңінде,
Үкіметтің өкілетігі де Конституцияға сәйкес еместігін аңғартты.
Нәтижесінде, сол жылы 11 ... ... өз ... бас ... бұл ... ... жылғы ел конституциясының жөндеуге келетін жерлеріне мыналар
жатқызылды:
- мемлекеттік саясаттың негізгі басымдықтарын бейнелейтін ... ... ... бұл ... мүлдем белгіленбеген;
- қолданылатын құқықтық ұғымы болмаған, бұл ретте республика заңдарының
алдында тек бекітілген халықаралық шарттардың басымдығы белгіленген. Бұл
халықаралық құқықтың ... ... ... ... азаматтардың құқықтарын мемлекеттің атынан кез – келген өкілетті
орган және кез-келген себеп бойынша шектей алатын; ... ... екі ... парламент белгіледі, оның қажеттігі туралы
пікірталас біздің қоғамда көптен бері жүріп жатқанымен, 1993 жылғы
Конституцияда сол күйі жүзеге ... ... ... өзгерістер мен толықтырулар енгізу обьективтік тұрғыдан
қажеттілікке айналды.
Конституциялық реформа сонымен қатар орыс тілінің мәртебесін
айқындайтын қағиданы өзгерту үшін де болды. ... ... ... ... орыс ... ... қатынастар тілі деп танылғаны
мәлім.
1993 жылғы Конституциясының жобасын ... ... ... және ... ... мен жұртшылық Жоғары Кеңесте екі
палата құру туралы мәселе ... ... ... 1993 ... бұл ... ... ... мәлім. Бұл мәселе, сөйтіп, келесі
Конституцияда шешімін табады.
Конституциялық реформаның қажеттігі Үкіметтің мәртебесі мен оның
өкілеттігі туралы мәселені де күн тәртібіне ... ... ... ... әрі президенттік басқару нысанының орнығып, нығаюының
барысында Үкімет мемлекет басшысы ретінде, сондай-ақ атқарушы ... ... ... ... ... ... Өмір ... Үкіметке
дербестік беру қажеттігін өктем талап етті.
Атқарушы биліктің тігінен сатыларын жасақтау проблемасы да мүлде басқа
негіздегі конституциялық шешімін күткен еді. Ең ... ... ... жергілікті атқарушы органдардың мәртебесін нақтылау қажет
болды, себебі 1993 жылғы Конституцияда атқарушы биліктің жалпы жүйесіндегі
жергілікті атқарушы биліктің орны дәл ... ... ... ... ... де өте ... болды.
Президент Конституцияны үш таған идеясы: адам – азаматтық қоғам –
мемлекет идеясына ... ... ... ... ... үш таған бойынша, адам қоғам мен мемлекеттегі ең жоғарғы құндылық
ретінде, құқықтар мен бостандықтардың кең көлемін иеленуші ретінде, әрі ... де ... ... ретінде көрінеді.
Үш таған туралы пікірді Президентіміз Қазақстан халықтары
Ассамблеясының 1995 жылғы 30 маусымындағы екінші сессиясында айтты. Осы ... ... ... 1995 ... ... өзек ... ... тұтас
Конституцияның өзі және оның барлық негізгі нормалары, негізінен алғанда,
адам мен азаматтық қоғамға және ... ... ... ... бағыт ұстауымызға жәрдемдесті.
Осылардың барлығы жинақтала келе еліміздің Конституциясының жобасын
дайындау жұмыстарын жеделдетті. Сөйтіп даяр жоба бүкілхалықтық талқылауға
шығарылды, оған 3 млн. 345 ... ... адам ... олар 31 мың ... пен ескерту енгізді. Жобаға 1100 өзгерту енгізіліп, 98-баптың 55-ін
өзгертуге, сондай-ақ ... жоқ ... және ... ... ... ... ... жылғы 30 тамызда Мемлекет басшысының Жарлығына сәйкес Қазақстан
Республикасының жаңа Конституциясын қабылдау жөнінде бүкіл халықтық
референдум ... ... 19 ... ... ... жуық ... Шетелдік бақылаушылар ретінде Венгрияның, Египеттің, Канаданың,
Польшаның, Румынияның, Тәжікстанның және Украинаның өкілдері қатысты.
Референдумға сайлаушылардың 90,51 пайызы қатысты.Олардың 89,14 пайызы ... ... ... ... ... заң ... күн – ... мереке – Қазақстан
Республикасының Конституциясы Күні деп жарияланды. Ата Заңды қабылдау
әдісінің ... зор ... бар, ... оның ... сайлаушылар
көпшіліктің қатысуымен мақұлдады.
1995 жылғы Конституцияға енгізілген үзінділер мен толықтырулар
Жас мемлекетіміздің он бес жылдық тарихын ой ... ... ... ... қабылданған «Қазақстан Республикасының Мемлекеттік тәуелсіздігі
туралы» Конституциялық заң, ұлттық валютамыздың, жеке ... ... ... сынақ полигоны жабылып, Қазақстанның атом қаруынсыз елге
айналуы, Қазақстан Республикасының Біріккен ... ... мүше ... Арқа ... ... секілді қадау-қадау оқиғалармен бір сапта
1995 жылы қабылданған Ата Заңымыз тағдырлы сипат атқарғанын аңғарамыз.
1995 жылғы 30 тамызда ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттің конституциялық
дамуының жаңа кезеңіне жол ашқан акт болды. Республика Конституциясының
қабылдануы конституциялық құрылыстың құқықтық негізін ... ... ... қоғамның, саяси институттар ретіндегі қызметтің негіз
боларлық принциптерін орнықтырады, адам мен ... ... ... ... ... ... қалады.
Республика Конституциясы конституциялық демократиялық принциптерге
сүйене отырып, Қазақстанның көпұлтты халқын мемлекеттік биліктің бірден-бір
қайнар көзі деп ... ... ... ... ... ... Парламент заң шығарушы орган ретінде танылды. Сөйтіп, Қазақстан
Республикасында парламенттіктің ... ... ... ... маңызды артықшылықтарының бірі – оның жалпыға мәлім
демократиялық құқықтық идеялар мен принциптерге бейімділігі болып табылады.
Конституцияның кіріспесінде жария ... ... ... ... мұраттарына адалдығы анық нормаларда көрініс тапты.
Еліміздің жаңа Конституциясын теориялық жағынан зерделесек, әрине оның
құқықтық мемлекет құру ... ... ... мен принциптерге
сүйенгендігіне ешкімде күмән келтіре алмас. Өйткені, оның құрылымдық
бөлшектерінен біздің тұжырымыздың дұрыстығы анық көрінеді.
Қазақстан Республикасының қазіргі Конституциясында:
Кіріспе;
І бөлім»Жалпы ережелер»;
ІІ ... ... және ... ... ... ... «Парламент»;
V бөлім «Үкімет»;
VI бөлім «Конституциялық кеңес»;
VII бөлім «Соттар және сот төрелігі»;
VIII бөлім «Жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару»;
IX ... ... және ... ережелер» бар және ол 98 баптан тұрады.
Бұлардың әрқайсысының өзіндік ерекшеліктері бар.
1993 жылғы Конституциясымен ... ... ... заң шығару бастамасы құқығы белгіленбеген. Бірақта, бұл жағдай
Президенттің заң ... ... ... ... ... рет ... елімізде, 1993 жылы 28 қаңтарда қабылданған
Конституцияға сәйкес, Конституциялық Сот құрылған болатын. Ол ... ... ... ... ... ең ... органы болды. Конституциялық Сот өз өкілеттігін Қазақстан Республикасы
Президентінің 1995 жылғы 29 желтоқсанда қабылдаған «Қазақстан
Республикасының ... ... ... заң күші бар ... дейін
жүзеге асырды.
Қазіргі қолданып жүрген Қазақстан Республикасының Конституциясы
Конституциялық кеңестің құрамын, өкілеттігін, оның құрылуын ... және ... ... деп аталатын ІХ бөлім Ата Заңды күшіне
енгізу нормаларын бекітеді, бұрынғы Конституцияның күші қай кезден бастап
жойылғанын нақтылады (90-бап), ал Ата ... ... мен ... ... белгіледі (91-бап), 1995 жылғы Конституция күшіне енгенге
дейін қолданып келген заңдардың одан әрі қарай қолданыста болу ... ... өзге де ... (93-98- ... белгіледі.
Қазақстан Республикасы Конституциясының құрылымдарының кейбір
кемшіліктеріне қарамастан оқшауланып берілген, т.б. жалпы алғанда Қазақстан
Республикасының 1995 ... ... өз ... мен ... ... айқын түсінікті деп айтуға болады.
Қазақстан Республикасының 1995 жылғы Конституциясы (Ата Заңы) өзінің
алдындағылардан ... ... ... ... ... және Қазақстан халықтарының толық билігін алғашқы рет баянды
етумен ерекшеленетінін ұмытпауымыз керек. Онда ... ... ... сай
келетін азаматтардың құқықтары мен бостандықтары, халық билігін жүзеге
асырудың демократиялық тетігі, экономикалық, ... ... ... ... ... ... ... тура заңдық ұғымын алғанда,
ерекше тәртіппен қабылданатын және аса ... ... ... ... құқық салаларын өрбітуге жол беретін заңдардың
жиынтығы ретінде ... ... ... ... шыққан еліміздің Ата заңдары
мәтіндерінен Негізгі заң делінген ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Конституциясына енгізілген
өзгерістер мен толықтырулар:
1995 ж. Конституция 1998 ж 7 қазандағы енгізілген
өзгерістер
мен толықтырулар
33 - ... ... ... ... ... ... ... жасы 60 ... ерекше жағдайда 65 жастан аспауға
тиіс.
41 - бап.
1) ҚР Президентін ... ... беру 1) ҚР ... ... ... ... 5 жыл ... ... 7 жыл ... ... ... ... б.п 2) ... ... ... азаматы б.т тумысынан республика
азаматы болып.т
35 жасқа толған, және 65 ... ... 40 ... ... ... ... ... Республика азаматы сайлана ... ... ... Президентінің кезектен алынып тасталынды
тыс сайлауы Конституцияның 48 бап
1 ... ... ... ... ... Егер ... 50 ... алынып тасталынды
нен астамы дауыс беруге қатысқан
болса, сайлау өткізілді деп есептел.і.
42 - бап.
2) Ант беру... ... ... 2) ... ... ... тыс сайлауда сайланған ҚР ... ... ... ант беру ... ... ... адам ... күннен бастап 1 ай ішін- өкілеттігін қабылдаған күннен бастап
1 ай
де өткізіледі. ... ... ... ... тыс ... ... Президентінің өкілеттігі... 4) тармақ алынып тасталынды
44–бап.
7) Республикалық бюджеттің атқары- 7) ... ... ... жөніндегі есеп комите- бақылау жөніндегі есеп
комитетінің
тінің төрағасын 5жыл мерзімге ... және екі ... жыл ... тағайындайды. ... ... - ... ... ... ... Парламент ... оның ... ... ... оның 1-ші ... ... ... сәттен
басталып
сессиясы ашылған сәттен басталып, ... ... ... ... ... ... 1-ші сессиясы жұмысқа кіріскен кезден ... ... ... ... ... 7 ... Парламент ...Сенаттың 7 депутатын Сенат
өкілеттігі
өкілеттігі мерзіміне Республика ... ... ... ... - - - - - ... өкілеттік мерзімі
6 жыл,
Мәжіліс депутаттарының өкілеттік
мерзімі – 5 жыл. (толықтырылды)
51-бап.
2) ... Сайланған сенат депутаттарының Сайланған сенат депутаттарының
жартысы
жартысы әрбір 2 жыл ... ... ... 3 жыл ... қайта сайланып
сайланып отырады. отырады.
52-бап.
3) ... ... ... 3) алынып тасталынды
тоқтатылған н/е мерзімі аяқталған жағ-
дайда оның бұрынғы жұмысын
сақтауға н/е нақ ... ... ... ... ... Республика Президентінің кезекті Республика Президентінің кезекті
сайла -
және кезектен тыс сайлауын таға – уын ... ... ... ... ... ... ... бақылау жөніндегі комитетінің бақылау жөніндегі комитетінің 3
мүшесін
2 мүшесін 5 жыл мерзімге қызметке 5 жыл ... ... (2 сөзі 3 ... ... республикалық бюд – Парламентке республикалық бюджетті
жетті және оның атқарылуы туралы және оның ... ... ... әзірлеп ұсынады, бюджеттің ұсынады, бюджеттің ... ... ... ... ... ... бюджеттің атқары- 9 - тармақша алып тасталды.
луын бақылау жөніндегі есеп комите -
тінің 4 мүшесін 5жыл мерзімге
қызметке тағайындайды.
75-бап.
2) Сот ... ... іс ... Сот ... ... іс
жүргізудің азаматтық,
азаматтық, қылмыстық және заңмен ... және ... ... өзге де нысандар арқылы де нысандар арқылы жүзеге асырылады.
жүзеге асырылады. ... ... ... ісін жүргізу
алқа заседетельдерінің
қатысуымен жүзеге
асырылады.(толық.ы)
82-бап.
4) Жоғары Сот Кеңесін Республика Жоғары сот ... ... ... және .... ... ... ... және ...
(толықтырылды)
87-бап.
4) ... Өзге әкімшілік-аумақтық бөлініс- ... Өзге әкімшілік-аумақтық
бөліністердің
тердің әкімдерін олардан жоғары тұр- ... ... ҚР ... ... ... ... тәртіппен
тағайындалады және сай-
ланады.
(алмастырылды)
95-бап.
2) - - - - - - - - - - ... ... ... ... ... ... ... 2-ші
шақырылатын
Парламент Мәжілісі депу-
таттарын сайлаудан
бастап қолданылады.
(толықтырылды)
48 – бап мынадай редакцияда өзгертіліп жазылды:
1. ҚР Президенті қызметінен ... ... ... ... ... ... ... Республика Президентінің өкілеттігі қалған мерзімге
Парламент Сенатының Төрағасына көшеді; Сенат Төрағасының өзіне Парламент
Мәжілісінің Төрағасына көшеді; Мәжіліс Төрағасының өзіне Республика
Президентінің ... ... ... ... ... Төрағасының,
Мәжіліс Төрағасының немесе Премьер-министрдің өкілеттігін тапсырады. Бұл
жағдайда бос тұрған мемлекеттік лауазымдарды иелену Конституцияда көзделген
тәртіппен ... ... Осы ... 1-тармағында көзделген негіздерге және тәртіппен ҚР
Президентінің өкілеттігін өзіне қабылдаған тұлғаның ҚР Конституциясына
өзгерістер мен толықтырулар туралы ... ... құқы жоқ ... Мәжіліс 77 депутаттан тұрады. 67 депутат Республиканың әкімшілік-
аумақтық бөлінісі ескеріле отырып құрылатын және шамамен сайлаушылардың
саны тең бір ... ... ... округтері бойынша сайланады. 10
депутат бара-бар өкілдік жүйесі бойынша және ... ... ... ... бойынша партиялық тізімдер негізінде сайланады.
Пайдаланылған әдебиеттер
1) Табанов С.А., Оразова А.Ә. «Күрделі заманның ... ... ... ата ... ... ... ... «Жеті жарғы» 2005ж.
2) З.Ж.Кенжалиев, В.А.Ким «Қазақстан Республикасында Конституциялық
заңнаманың ... ... ... Ғ.Сапарғалиев «Қазақстан Республикасының Конституциясы»
(Түсініктеме). Алматы «Жеті жарғы» ... ... ... ... ... ... жарғы» 2004ж
5) В.А.Ким «Жасампаз жылдар»

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 15 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ХХ ғасырдағы Қазақстанның Конституциялық дамуының негізгі кезеңдері71 бет
ХХ ғасырдағы Қазақстанның Конституциясылық дамуы34 бет
Тасмағамбетов Иманғали Нұрғалиұлы4 бет
Қазақстан Республикасының 1991-2001 жылдардағы экономикалық жағдайы75 бет
Қазақстан экономикасы nehfks3 бет
I сынып қазақ тілі оқулығын қатысымдық бағыт тұрғысынан тузу әдіс-тәсілдері38 бет
XIX ғ. ІІ-жартысындағы Қазақстан7 бет
Алакөлдің көпжылдық су деңгейі режимі43 бет
Бастауыш сынып оқулықтарының лексикалық қорын анықтау62 бет
Кеңестік дәуірдегі дамуына орыс тілінің тигізген әсері16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь