1993 жылғы конституцияның қабылдану себептері туралы

1. Кіріспе
2. Негізгі бөлім:
2.1 1993 жылғы Конституцияның қабылдану
себептері
2.2 1995 жылы Конституцияның қабылдану себептері
3. Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Конституциялық реформалардың алғышарттарын қоғамдық дамудың бүкіл объективтік барысы әзірлейді. Олардың уақтылы ескерілмей қалуы да мүмкін, мұндай жағдайда қажетті конституциялық реформалар кешеуілдеп жүргізіледі немесе мүлде жүргізілмей қалады. Мұның қоғамдық қозғалыстың жүрісін тежері даусыз.
Егер конституциялық реформалар қажетті себептерсіз, алғышарттарсыз жүргізілсе, тіпті қоғамдық даму кезеңдерінен ілгерілеп кетсе, онда мұның өзі оның шын болмыстан алшақтауына, сондай - ақ қоғамға теріс ықпал жасауына әкеліп соғары сөзсіз, өйткені шешімі әлі пісіп - жетілмеген міндеттерді алға тартуы ықтимал. Конституциялық реформа жүргізудің алғышарттары мен сәттерін анықтаудағы қателіктердің екі жағдайда да ұзақ мерзімдік зардаптары болады, өйткені Конституция мен оның нормалары ұзақ бойы қолданылады, ал кей кездерде Конституцияның қате ережесін бірден түзетудің мүмкіндігі бола бермейді. Сол себепті конституциялық реформалар туралы, оны жүргізудің алғышарттары туралы мәселе барынша байыпты ғылыми тұрғыдан келуді қажетсінген еді, Назарбаевтың абыройына қарай, конституциялық реформалардың, Конституцияның өзінің негізгі идеяларының авторы ретінде оның бұл міндетті терең ғылыми негізде барынша нәтижелі орындап шыққанын айту керек.
1. Владимир Ким Жасампаз жылдар. Алматы 2001 жыл
2. Табанов С.А, Оразова А.Ә
Күрделі заманның өтпелі кезеңдердегі қазақ қоғамы ата заңдарының (Конституцияның тарихи құқықтық сабақтастығы ) Алматы "Жеті жарғы" 136-166 бет 2005
        
        ЖОСПАР
1. Кіріспе
2. Негізгі бөлім:
1. 1993 жылғы Конституцияның қабылдану
себептері
2. 1995 жылы Конституцияның қабылдану себептері
3. Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер
Кіріспе
Конституциялық реформалардың алғышарттарын қоғамдық дамудың ... ... ... ... уақтылы ескерілмей қалуы да мүмкін,
мұндай жағдайда қажетті конституциялық реформалар кешеуілдеп жүргізіледі
немесе мүлде жүргізілмей қалады. Мұның ... ... ... ... ... ... қажетті себептерсіз, алғышарттарсыз
жүргізілсе, тіпті қоғамдық даму кезеңдерінен ілгерілеп кетсе, онда мұның
өзі оның шын болмыстан алшақтауына, ... - ақ ... ... ықпал
жасауына әкеліп соғары сөзсіз, ... ... әлі ... - жетілмеген
міндеттерді алға тартуы ықтимал. ... ... ... мен ... ... ... екі ... да ұзақ
мерзімдік зардаптары болады, өйткені Конституция мен оның ... ... ... ал кей кездерде Конституцияның қате ... ... ... бола ... Сол ... ... реформалар
туралы, оны жүргізудің алғышарттары туралы мәселе барынша байыпты ғылыми
тұрғыдан ... ... еді, ... ... ... ... ... өзінің негізгі идеяларының
авторы ретінде оның бұл міндетті терең ғылыми негізде барынша ... ... айту ... міндеттерді шешу барысында ол конституциялық құрылыстың,
елімізде жинақталған тәжірибесімен және басқа мемлекеттердің ... ... ... - ... ... Оның " ... ... "
кітабында мынадай бір айғақ бар: конституциялық реформаларға әзірленген
кезде жинақтаған мол ... өз ... ол ... ... ... (тіпті демалыста жүріп) әлемнің он екі елінің
конституцияларын зерделген екен.
1993 жылғы ... ... ... де өмір бір
орынында тұрып қалған жоқ. Назарбаев өмірдің өзі - ақ оның кемшіліктерін,
әлеуметтік - ... және ... ... шын ... аулақ
жатқандығын көрсеткенін жазады. Конституцияға өзгерістер мен толықтырулар
енгізу объективтік тұрғыдан қажеттіліке айналды. Осындай жағдайда ол, ... ... ... онда ... реформаларды ары қарай жүргізе
беру жөнінде тоқтамаға келеді. Конституцияны өзгерту және ... ... жаңа ... ... ... ... ал ... ұзақ мерзімнің ішінде тұрақты болуға тиіс екеніне, әрі қазіргі
уақытта қанша ... ... ... ... ... ... өзгермей тұрмасын да ескерусіз қалдыра алмады.
Президент былай дейді: "... қоғамның бір орында тұрмайтынын, жаңа
сан қилы ... ... ... кез ... ... ... құжаттардың ерте ме, кеш пе, бәрібір уақыт талабынан қалып қоятындығын
ойладым. ... ... ... мен мемлекет өмірінде болып жатқан шын
өзгерістерді бейнелеуге ... ... да ... ... ... ... кез ... елдегі конституциялық процесс Конституцияның
қабылдануымен ... ... ... - ... және ... ... кепілдемесі қоғамдағы өзгерістер қарқынына ілесіп қана
қоймай, алға озып отыруға тиісті".
Назарбаев қысқа ғана ... ... ... ... едәуір ілгері жылжығанымызды да, қоғамдағы күштердің
арасалмағының және Конституцияда бейнеленбей қалғанына қарамастан, 1993
жылғы Конституцияны ... ... өзі ... қадамдардың қажеттігін
терең пайымдай бастаған адамдардың ... ... ... де
ескереді. Ендігі жерде қоғамда болып жатқан ... ... ... Конституцияда жол берілген бірсыпыра мәмілелерден бас ... ... ... ... ... анық еді. Бұл тұста
мәселені төтесінен қою қажет болды: немесе Конституцияның мәмілеге келу
барысында ... ... ... ... қалу ... ... ... тежеу арқылы Конституцияның ... ... ету ... ... ... алға ... ... ету қамымен
Конституцияның өзін өзгерту ... ... жаңа ... реформа
қолданыстағы Конституцияның бірқатар қағидаларын қайта қарау үшін ... ... ... ... саяси мәні бар басқа да бір сыпыра
мәселелерді конституциялық ... шешу үшін ... ... аян. Осы
бағытта Назарбаев ықтимал жаңа конституциялық реформаға ... ... ... ... - ала әзірледі. Әлбетте, Конституцияны жиі өзгерте
берудің жөнсіздігі баршаға ... ... де ... ... ... және ... өмірдің бірқатар түбегейлі
мәселелері хақындағы нормалары қоғамдық дамудың келешегіне сәйкес келмейтін
конституцияның тұрақтылығын ... ... гөрі ... ... түбегейлі мүддесіне барынша сай келеді деген байлам жасады.
1993 жылғы Конституцияның ... ... ... ... Назарбаев тапқан негізгі
себептері мен алғышарттарына тоқталайық.
Олар Назарбаетың Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің 1992 ... ... ... ... ... туралы" және 1992 жылғы 9
желтоқсанда өткен сессиясындағы "Республика Конституциясының жобасы және
оны ... ... ... ... баяндамаларында,
әкімшіліктер басшылары мен жергілікті кеңестер төрағаларының 1992 жылғы
қарашадағы ... ... ... және конституциялық
комиссияның өзінде жасаған баяндамалары мен сөздерінде айтылады.
1993 жылғы Конституцияны қабылдаудың алғышарттарына ... ол ... ... ... ... ... ... 1978 жылғы Қазақ ССР
Конституциясының орнына жаңа конституциялық рәсімдеді талап еткенін атап
көрсетеді. Көнергенді кейінге ысырып, жаңа ... ... ... ... ... конституциялық деңгейде баянды атетін Ата заң
қажет болды.
Қазақстан Республикасының 1993 жылғы Конституциясы қабылданғанға
дейін де ... ... ... ... жаңаларымен
алмастарудың қолға алына бастағанын айту керек .Оған ... ... ... ... ... ... Алайда, қандай да бір өзгертулер енгізу
арқылы Конституцияны жаңа ... ... ... келтіру қиын еді,
өйткені 1978 ... ... ... ... ... ... және
мемлекеттік жүйені бейнелейтін, ал қоғамдық даму жаңа бағытта жүріп жатты.
Мұндай жағдайда 1978 ... ... ... ... мен
толықтыруларға қарамастан, өмірден артта қалып, Негізгі Заңның ... ... ... ... ... да, ... ... әзірлеу, ендігі жерде ескі Конституцияға толассыз өзгерістер
мен толықтырулар енгізуді тоқтатып, жаңа Конституция қабылдау міндеті күн
тәртібіне ... жаңа ... ... ... ... ... құқығын кеңейтуді көздейтін жаңа одақтық шарт
даярлауға Қазақстанның ... бір ... ... Жаңа ... ... өрілген осы идея ... ... ... да ірге ... ... ... тиіс еді ... жаңа
Конституциясын әзірлеудің алғышарттры мен себептерінің ішінде Назарбаевтың
мемлекеттің және халықтың егемендігіне қол ... мен оны ... ... ... қатарға қойғанын атап көрсету керек Нақтылы егемендікті
орнату міндетімен тығыз бірлікте Конституцияның өзін де ... ету ... ... ... ету ... де алға қойылды. Әкімшіліктер
басшылары мен жергілікті кеңестер төрағаларының 1992 жылғы ... ... ... ... ... ... туралы
баяндамасында ол Қазақстанның ... ... ... ... ... атап ... ... осы идеяларының бірінші кезекті маңызы
бар деп жариялануының себебі:1937 және 1978 жылғы Конституцияларында ... - і заң ... ... ... ... КСРО ... Қазақ КСР
- інің шынайы егемендігі болған амес. Оның ішкі саясатта жоғарылығы болған
емес, өйткені жоғарғы билік Қазақ КСР - інің ... КСРО ... ... мен одақтық мемлекеттің қолында еді. ... ... ... де ешқандай құқығы ... жоқ. Оның өз ... ... ... да ... да бір ... жоқ
еді, іс жүзінде экономиканы ... ... ... ... құзырына шоғырландырылды. Оның өзінің заңдылығы ... ... ... іс жүзінде КСРО ... ... ... ... да ... ... ол да ортақ одақтық азаматтық еді.
Республиканың ... да ... ... ... ... ... ... Одақтық республикалар, соның ішінде Қазақстан сияқты
іс жүзінде ... ... ... әлемдік тарих ауқымында да
онша көп емес ... ... де ... ... ... ... ұлттық сана-сезім өсті, мәдени деңгей ... елді ... ... ... ... ... ... пайымдау мен одақтас
мемлекеттің өзінің ішінде болса да , ... ... ... ... ... ... ... берді. Басқа да барлық
республикаларда КСРО мен ... ... ... ... ... кеңейту бағытына қарай ... ... ... ... қозғалыстар күшейе бастады.
Міне, осындай жағдайда жаңа ... ... ... ... республикалардың өздерінің бастамасымен, былайша айтқанда,
орталықтың сесіне ... ашық ... ... әрқайсысының
құқығын іс жүзінде кеңейту процессі, сондай-ақ Республиканың жағңа
Конституциясының ... ... ... ... жылғы 25 қазанда Қазақ КСР ... ... ... ... ... ... егемендігі туралы Декларация"
қабылдады. Бұл ... ... ... ... басшылығымен
әзірленді. Құрамында белгілі заңгерлер бар депутаттар тобы да ... ... ... ... ... ... ... қатысты.
Декларацияда халық пен ... ... оның ... ... ... ... негізі,
Республиканың барлық ұлттарының ... кең ... ... беру, Республиканың сыртқы саяси қызметті дербес жүзеге
асыруға құқығы, мемлекеттік ... үш ... бөлу ... ... ... Декларацияның одақтық шарт ... ... ... жаңа ... әзірлеудің негізі ... ... ... бері ... 11 жыл өткен екен, алайда ... үшін бір ... ... ... ... ... екі ... да бірдей көшкен ... ... де, ... да ... ... ... конституциялық-құқықтық негіздерін қалаудың ... ... ... ... ... ... ... болған аса көрнекті ғалым-заңгер Салық ... ... ... ... ... кейін 1991 жылғы 16 ... ... ... ... ... ... ... конституциялық Заң қабылдады, оның жобасы ... ... ... ... ... ... ... болған депутаттар корпусының белсене қатысуымен ... ... оның ... мен депутаттарының мемлекеттің толық
әрі нақтылы ... ... және ... ... ... ... ... әкелуімен қоймай, оның өмір ... ... ... жат ... ... тартып алған ... ... ... арман-мүддесі айшықты бейнеленді. ... ... ... мен ... ... заң күшіне
ие болды. Осы Заң баянды етіп ... ... - ... ... ... ... халқының тарихындағы ұлы ... ... ... ... ... байланысты негізгі мақсат та өзгерді.
Егер ... ... ... ... КСРО құрамындағы Республика
Конституциясының жобасын ... ... ... ... ... тәуелсіз егемен ... - ... ... жасау міндеті алға қойылды. Енді ... ... ... ... ... ... баянды етіп,
оған ... ... беру ... еді. 1993 ... Конституция-ны
қабылдаудың бірінші себебі, міне, осы. 1993 ... ... ... ... бірі адам мен ... неғұрлым кең
құқықтары мен ... ... ... ... ... Президенттің Республика ... ... ... ... бұл аса ... ... ... Кеңестің 1992 жылғы маусымдағы сессиясында ол Конституцияның
құқықтық негізді ... және ... ... ... конституциялық -
құқықтық құралдарын, соның ішінде адам мен азаматтың құқықтары ... ... үшін ... ... атап ... Әкімшіліктер
басшылары мен жергілікті кеңестер төрағаларының 1992 жылғы қарашадағы
Республикалық кеңесінде Конституцияның ... ... ... ... адамның шын мәнінде іске қабілетті сот ... ... ... мен ... ... ... дәйектеу
қажеттігіне тағы да тоқталды. 1978 жылғы ... ... ... ... мен ... 1937 жылғы Конституцияда
жазылғанға қарағанда, әжептеуір кеңейткені рас, ... мұны ... жоқ. ... ол ... ... ... атап айтқанда, білім
алу мен басқа да ... ... ... ... ... атап ... Ол социализм тұсындағы бұл салалардағы
жетістіктерді ескермеуге де, ... ... да ... ... ... ... ... Конституцияда дәйектелген құықтар мен
бостандықтар жүйесінің күллі табиғи құқықтың мазмұнына және жаңа ... жеке ... ... ... сай ... адам ... бірдей декларациясындағы әрбір - адам онда жария етілген барлық
құқықтар мен ... ... ие ... тиіс ... ... ... ескерілді.
Жаңа жағдайда құқықтар мен бостандықтардың күллі жүйесін ... ... ... ... ... ... ... көтеру қажет еді. Алайда, осы талапқа сәйкес құқықтар мен
бостандықтардың ... ... ... ... ескі Конституцияға, яғни
1978 жылғы Конституцияға жекелеген түзетулер енгізу арқылы мүмкін емес ... ... ... ... құқықтар мен бостандықтар туралы
тұжырымдаманың шеңберінде бүкіл әлемге танылған құқықтар мен бостандықтар
жүйесін өзгерістер мен ... ... ... ғана ... ... ... келмейтін шаруа болатын. Жаңа жағдайда Республика азаматтары
иеленуге тиіс ... кең ... мен ... дәйектеу
міндеті жаңа Конституцияның қабылдануын талап етті.
Жоғарыда ... ... ... ... ... шын мәніндегі ... ... ... аталды.
Сонымен қатар жаңа Конституция қабылдаудың басқа да саяси алғышарттары
болғанын айту ... ... ... жіне ... ... жергілікті кеңестер төрағаларының ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруды саяси
алуандықты ... ... ... ... аражігін
ажырату қажеттігін негіздеп берді.
Республиканың жаңа Конституциясын әзірлеудің келесі бір ... - ... жүйе мен ... ... ... ... жатқан
сапалық өзгерістерді конституциялық ... ... және ... мен ... ... құру бағытында одан әрі
жетілдіру қажеттігі еді. 1994 ... 24 ... ... ... ... ... ... Конституция қабылдаудың
саяси алғышарттары турасындағы пікірін ... ... үшін ... тағайындау және Қазақ ССР Конституциясына өзгерістер мен
толықтырулар ... ... ... ... ... бұрын Жоғарғы
Кеңес пен оның ... ... ... келген бірқатар
ауқымды ... ... тағы да атап ... ... Бұл ... және ... ... жүйенің өктем дара билігін ... ... ... ... Бұған дейін ... ... ... ... ... (әлбетте, сөз жүзінде ғана) ... кең ... бар ... ... ретінде Президент
қызметі белгіленгеннен кейін ондай ... ... ... ... ... КСР Конституциясы 6-шы бабының жаңа ... одан ... ... ... ... мен оның ... басшылық рөлі туралы қағида алынып тасталды.
Коммунистік партияның ... жүйе мен ... ... рөлі
жайындағы идеяның тұтас ... ... ... ... ... ... ... баршаға мәлім. Коммунистік партия өмір сүріп
отырған ... ... КСРО мен ... ... ... ... адамдардың батылдығын атап айтпасқа болмайды.
Партияның осындай рөлі ... ... өзі ... саяси
өміріндегі кереғарлық еді. Әлбетте, әрбір қоғамдағы және мемлекеттегі
қандай да бір ... рөлі ... оған ... ... ... сол
партияның өзінің қызметімен айқындалатыны ақиқат. Егер ... ... ... үшін ойдағыдай жұмыс істейтін болса, оның беделге ие
болары, ... ... ... бір ... мемлекет өмірінде
басым рөл атқаратыны ... ал енді ... ... ... ... ала ... онда белгілі бір рөл атқару жайында
халықтың сенімі ... ... ... өзі ... Ендеше
коммунистік партияның бұл ... өз ... ... ... ... ... ... ретінде осы партияға басшылық рөлді
теліп ... ... ... атқарғаны жасырын емес.
Партияның мемлекеттегі осындай рөлі ... ... ... өзінің "Солшылдықтың" коммунизмдегі балалық ... ... ... оның ... ... барлық нұсқаулы
құжаттарында дәйектелгенін атап көрсеткен ... ... ... ... ... саяси, идеологиялық сан алуандылықты жоққа
шығарып, коммунистік ... ... ... дәлірек айтқанда,
оны сіңіріп алуын ... ... бәрі ... ... емес
етіп, тоталитаризмның саяси негізін ... ... ... ... ... содан кейінгі саяси өзгерістердің бастауы мен
алғышартына ... ... ... ... ... құру ... сондай-ақ оның биліктің басқа тармақтарымен қарым-қатынасында да
үлкен ... ... ... ... өзі басқарудың президенттік
нысанын енгізу мен ... ... ... ... ... қадам болды.
Мемлекеттік биліктегі мұндай ... ... ... да ... әрі ... жүйелі түрде дәйектеу ... ... ... бұл ... ... ... құрылымында
дәйектеп қана ... ... ... ілгерілету бағытында ... ... ... ... ... ... ескі ... арқылы жүзеге асыру мүмкін емес еді, ... ... ... ... ... ... ... себептері де бар еді. ... ... елде ... бері ... құлдырай бастаған болатын,
80-інші ... ... ... ... ... ешқандай
нәтиже берген жоқ, өйткені олар біртұтас мемлекеттік ... ... ... жүргізу әдісі ... ... ... ... көші объективтік қажеттілік еді, әрі ... ... ... дәлелдеп берді.
Әрине, нарық экономикасы да ... ада ... ... ... ... соны ... арқылы осы заманғы табыстарға
жетіп отыр. Назарбаев нарықтық қатынастарға көшу ... ... ... ... ... аман ... ең соңғы амалы ғана
болатын деп ... ... ... дағдарыстан шығуға
деген талпыныс көптеген экономикалық шаралардан ... ... 1990 ... 21 мамырда "Шаруа қожалығы туралы" Заң ... ... ... өмір бойы ... тиесілі жер телімі
юөлініп, колхоздан ... ... ... ... жеке ... құқық берілді. Мұның себебі, ауыл шаруашылығы ... ... ... ... ... ... құлдырауын
еңсеру қиынға соққан еді. Соның салдарынан шаруалардың ... ... ... ... ... - ... ... кетті. Күллі ауыл шаруашылығын қамтыған қиындықтар дамыған
елдерде қолданылып ... ... ... озық әдістері мен
КСРО-дағы ауыл ... ... ... арасындағы үлкен
алшақтықты ашып көрсетіп берді. Бұдан ... 1990 ... 11 ... ... ... ... еркіндігі және кәсіпкерлікті
дамыту ... Заң ... осы заң ... кез ... ... шұғылдануға және онда ... ... ... ... Ал 1990 ... 15 ... ... "Қазақ ССР-індегі
меншік туралы" ... ... ... ... шетелдіктер мен
азаматтығы жоқ адамдар меншік ... бола ... ... ... ... тиіс ... шектеулі ... ... ... ... алуға, мүлігін пайдалануға құқық
берілді. Бұлардың соңын ала "Қазақ ССР-індегі ... ... ... ... ... Заң ... Осы ... және басқа бірсыпыра
заңдар нарық қатынастарын дамытудың ... ... ... ... ... ... да әлі ... жоқ болатын,
сақталып ... ... ... қатынастардың, жеке меншікті
мойындамауға ... ... ... ... мұхитындағы
нарық қатынастарының іргесі әлі де ... еді. ... ... аяқ баса ... ... ... ... нарық қатынастарын
дамытуға қуатты ынта туғызу үшін ... ... ... ... ... дәйектеу, сол арқылы жеке меншікке
бейімделген ... ... ... ... ... ... болды. Бұл идеялардың жеке меншік нарық шаруашлығын жүргізуге
жол ... ... ... ... ... ескі
социалистік Конституцияның ... ... ... ... ... яғни ... ... жеке меншікке
айналдыру жолымен жасалатын жеке меншік институтын ... ... ... ... ... ... себептерінің бірі - ... өзге ... жүйе ... үшін жаңа ... негіз
қалау керек еді.
1978 жылғы Конституцияны жаңа ... ... ... ... да ... ... себептер бар.
Жаңа Конституцияның жобасын ... үшін ... ... мен ... ... ... тұратын
Конституциялық комиссия құрылды.
Жоба әзірленген бетте ... ... ... алғашқы
оқылымында мақұлданып, бүкілхалықтық ... ... ... оны 1993 жылғы 28 қаңтарда қабылдады.
Назарбаев бұл ... ... бір ... онды ... оның ... ... ... және әлемдік
қоғамдастықтың ... тең ... ... ... ... әрі ... жылдардағы конституциялық құқықшығармашылықтың
алғашқы толқынының ... ... ... ... және ... ... ... жолындағы елеулі белес", болғанын
атап көрсетті.
Нұрсұлтан Әбішұлы ... ... ... ... ... ... ... барудан тартынған еді. Бұл кезде ... ... ... өте зор ... ... осыниет кейбір
саяси қайшылықтарды елемеуге ... ... ... ол ... ... ... ретінде Конституция ... ... ... ... ... мәрте оның сөздері мен
тұжырымдарын тыңдап, өткір пікір таласына да тікелей қатысқан кездерім бар.
Кейбір ... ... ... де ... рет сөз ... тура келді. Мен
Назарбаевтың Республиканың егемендігін ... ... ... ... құқықтық негіздерін жасау, адам құықтары ... ... ... ... ... қамтамасыз ету бағытын
дәйекті ұстана отырып, ... ... сы ... ұйымда алауыздыққа жол
бермеу, қоғамның тұрақтылығын қамтамасыз ету хақында ... ... бір ... барғанына да куә болған едім. Сол кезде, ... ... де ... ... ... кәдімгі даудамайға балап,
мұнң өзі қарама - қарсы күштердің арасындағы идеялық ... ... ... ... жағдайда ол қарсыластарын біресе иландырып,
бірде кейбір мәселелер ... ... ... ... ... ... жол ... Конституция жобасының әзірленуін қамтамасыз етті.
Жұмыс комиссиясының, конституциялық крмиссияның, сараптау ... ... ... ... ... ... ... атап көрсеткен
орынды.
1995 жылы Конституцияның қабылдану себептері
Жаңа конституция қабылдаудың Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... мынадай себептерін нақтылы атапкөрсеткен жөн.
Кеңестік Конституциялардағы сияқты1993 ... ... ... ... меншігі құқығы берілгенде, адамдардың
санасына жердің мемлекет меншігінде болуға тиіс ... ... ... сонша, бұл қағидаттан ауытқуды халықтың
қабылдамай тастауы мүмкін екені ... ... Әрі ... ... ... ... ... шамасы келе қояжы дейсіз.
Әлбеттежерге ... ... ... ... ... ... ... дамуына айтарлықтай кедергі келтіруі ықтимал
балатын, бірақ сол кезде одан бірденбас тарту мүмкін емес ... сана - ... ... ... ... нарық
қатынастарының одан әрі дамуының барысында егер жұрттың тарапынан
қолдыу тапса, онда Конституцияның тиісті қағидасын ... ... ... ... ... ... жерге ішінара жеке
меншік орнату туралы мәселе қоюға жағдай туды.
Конституциялық реформа ... ... орыс ... ... қағиданы өзгерту үшін де қажетболды.
Қазақстан Республикасының 1993 ... ... орыс ... ... тілі деп ... ... Бұл іс жүзінде
мәртебесі жоғары әрі қоғамдық және ... ... ... ... ... ... орыс тілінің рөлін төмендетуші
еді. 1993 жылғы конституцияда дәйектелген мәртебе орыс ... ... ... ... ғана ... тіл ... ... беретін. Әрі бұл конституциялық қағида бүкіл әлемге
танылған әр адамның басқалармен ... ... ... ... да ... ... ... Конституция бойынша, қарым -
қатынас тілін мемлекет анықтайтын және ондай тіл орыс тілі ... ... да, ... неше мәрте қайталап айтқандай,
орыс тілінің шынайы мәнін ескере келгенде,оның конституциялық
мәртебесіне ... ... ... ашық ... ... көтеру, оны қазақ тілімен қатар қызмет ететін тіл
ретінде тану туралы ойды оның ... 1992 жылы ... тағы да ... керек.
Азаматтық туралы мәселенің де өткір қойылғаны белгілі. 1993
жылғы Конституция негізінен дара азаматтық қағидасын ... ... ... ... кеткен республиканың барлық
азаматтарына, сондой - ақ басқа мемлекеттерде ... ... ... Егер тиісті мемлекеттердің заңдары тыйым
салмаса, оларғатқос азаматтық алу құқығы ... ... ... ... ... орын ... мұндай айырмашылық азаматтардың
теңдігі қағидатын бұзып келгені анық. Мұның ... ... ... ... - ақ ... ... табылатын екі мемлекеттің ... ... да ... ... мүмкін еді.
Тегінде қос - азаматтық Қазақстан жағдайында жаппай сипат алса,
егемендіктің түп қазығы - ... ... ... ... де
айқын көрінеді. Шындығына келгенде, егеменді мемлекет үшін оның түп
негізі - ... ... ... ... ... қауіп жоқ. Бұл мәселе Назарбаевтың назарына
тыс қалып көрген емес. Ол конституциялық ... ... ... қате ... ... ... хақында тиісті қадамдар жасап,
оны өзгерту жөніндегі пікірін ашықтан - ашық ... ... ... ... ету және ... ... қажеттігіне сүйеніп, әлемдік тәжірибені ескере
келіп, ол ешбір бүкпесіз, ешбір ... дара ... тану ... ... ... келісімімен мұны Конституцияда
бейнелеу керектігі жөнінде кесімді сөзін айтты.
Қазақ ССР - інің 1937 және 1978 жылғы ... ... ... 1973 ... ... мен ... ... мен бостандықтары жүйесін едәуір
кеңейте түсті. Дегенмен, Жалпыға бірдей адам құқығы Декларациясының
және 1966 жылғы ... ... ... ... әлі де қол ... еді. Адамның құықтары мен
бостандықтарын одан әрі кеңейте берудің көкейкесті қажеттіліктеріне
сүйеніп, Президент құқықтар мен ... одан әрі ... ... ... ... ... құқықтар
мен бостандықтардың мемлекеттен ... ... ... ... бұлардың бастапқылығы жөніндегі мәнін
қамтамасыз ету үшін ... мен ... ... ... құқықтық тұжырымдамалық тұғыр қалау қажеттігін
негіздеп берді. Ол Кеңес мемлекетінің ... ғана ... ... ... да ... елдерінің, соның ішінде
жазғыштары әлемдік қоғамдастықты алдаусырату үшін өздеріндегі
демократиялық негіздердің ... мен ... ... ... ... ... жайында шындыққа
бергісіз аңыздар мен әфсаналарды ... ... да орын ... ... органдары мен шенеуніктердің
қарауларына қарай құқықтар мен бостандықтары өз ықтиярлармен
кез ... ... ... жол ... ... ... ... органның құрылымын жетілдіру және ... ... ... беру де - ... - жетілген
мәселе. Осы органның құқықтық өкілеттігін біршама өзгерткеннен
кейін де оның ... ... ... ... ... ... да бұл органның негізгі сипатына сай
оның басты міндеті - заң ... ... ... екенін
айқын анықтау талап етілді, соған ... күні осы ... ... пен оның ... ... ... ғана шектеліп отырған жоқ, демек конституциялық
даму барысында ... бөлу ... оның ... саладағы
рөлін одан әрі арттыру бағытындағы құзыреті әлі де ... ... ... ... ... ... кезеңінің
өзінде-ақ Назарбаев және көптеген депутаттар мен ... ... екі ... құру ... ... ... дегенмен 1993 жылғы Конституцияда бұл мәселе шешілмей
қалғаны мәлім. Бұл мәселе, ... ... ... ... реформаның қажеттігі Үкіметтің мәртебесі
мен оның ... ... ... де күн ... ... ... тағайындалуына орай, әрі президенттік
басқару нысанының орнығып, нығаюының ... ... ... ... ... атқарушы билік басшысы ретінде
Президенттің басшылығының ... ... ... өмір ... ... беру ... ... талап етті.
Атқарушы биліктің тігінен сатыларын жасақтау проблемасы
да мүлде басқа ... ... ... күткен еді.
Ең ... ... ... ... ... ... мәртебесін нақытлау керек болдв, себебі
1993 жылғы Конституцияда ... ... ... ... ... ... орны дәл ... еді.
Жергілікті атқарушы органдардың түрлі буындарының ... ... ... жоғары тұрған атқарушы органның
басшысы тағайындайтын. Дегенмен, Үкіметтің осы ... және ... ... ... ... ... таппай
келді. Бұл жүйенің болбырлығы ... де ... ... анық, Үкімет тарапынан жергілікті ... ... ... да ... ... ... өзі ... Үкімет тұратын біртұтас тіксатылы жүйенің
буыны саналатын жергілікті атқарушы ... ... ... кедергі келтірмей қойған жоқ. Ендігі ... ... ... қоса, күллі атқару жүйесін ... ... ... ... ... ... арқылы
атқарушы биліктің осы біртұтас ... ... ... беруге сайды. Сот ... ... де өте ... ... ... ... ... да себептері болған
еді.
Прехидент Конституцияны үш таған иедясы: адам-азаматтық
қоғам-мемлекет ... ... ... маңызын негіздеп
берді.
Осы үш таған бойынша, адам қоғам мен ... ... ... ретінде, құқықтар мен бостандықтардың ... ... ... әрі осы ... үшеуінің де
бастапқы элементі ретінде ... Үш ... ... - ... және олардың мемлекетке ... ... ... жеке меншікке негізделген
азаматтық қоғам. ... ... ... - ... ... ... мемлекеттің өзі.
Үш таған туралы пікірді Назарбааев ... ... 1995 ... 30 ... ... сессиясында
айтты: "Жаңа Конституцияның сапалық өзгешелігі сол, ол "халық
пен өкіметтің ... ... әрі ... әрі шыншыл шарт
ретінде ... ... отыр ... адам ... ... ... ұйымдастырудың, мемлекеттік жүйені
құру мен оның қызмет етуінің әркімге ... ... ... ... ... ... .
Оның үш таған туралы пікірі 1995 жылғы ... ... ... тұтас Конституцияның өзі және оның
барлық ... ... ... ... адам ... ... және ... егеменді мемлекеттігімізге
қарай айқын бағыт ... ... ... үш
таған идеясының нақтылы бейнеленуін ... ... ... үш ... ... айқын бөлінген
тараулардың (айталық, азаматтық қоғамға арналған арнайы тарау
жоқ) ... ... ... әлгі ... ... ... осы идея Конституцияның ... ... ... тұр.
Президенттің жанындағы жа Конституцияның жобасы
жөніндегі Сараптық-консультативтік ... ... ... ... ... ... ... бабының
оның назарынан тыс қалмағанын айту - ... ... ... ... қатысқан, сондай-ақ Сараптық-консультативтік
Кеңестің құрамында іс тындырған ... ... ... ... ... ... жоқ, Конституциялық әр бабының
дерлік ... ... ... ... ... керек.
1995 жылғы Конституциялық жобасы бойынша тоқтамды сөзін
Қазақстан халқының өзі ... ... үш ... ... ... 33 мыңдай ұжымдық талқылау өткізіліп, 30 мыңнан
астам ұсыныстар мен ескертпелер түсті, Конституция ... ... 1100 ... мен ... ... ... және ... халықтары Ассамблеясы екінші ... ... ... ... ... ... осы ... Републиканың бас құжатын мемлекеттік биліктің
жалғыз ғана бастауы ... ... - ... ... нақ сол ... дауыс берудің өзі
Конституцияны парламенттік ... ... ... орын алуы ықтимал іштей сөз байласу, топтық және
жершілдік ... ... ... ... ... "Конституция - Қазақстанның өркені мен ... ... ... ... жобаға білдірген, әрі
бүкілхалықтық дауыс беру арқылы Конституцияда ... ... ... ... ... ... халқының өзі екенін жазады. Мұның бәрі де ... ... ... деген ұғымның бар екені де көпке
аян. ... ... ... ... авторларының бірі
- Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев екені де дау ... ... ... мен ... ары ... ... міндеттерін ескеріп, ол 1998 жылғы қазандағы "Елдегі
жағдай, ішкі және ... ... ... ... ... ... ... экономикалық және саяси
реформа" деген ... ... ... ... ... ... жаңа бағдарламасын ұсынды.
Мұның өзі Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... оныда Қазақстан Республикасының
Президенті Қазақстан халқына жыл сайын ... ... ... ішкі және ... ... ... бағыттары
туралы" Жолдау арнайтыны жазылған.
Жолдау мен оның мазмұны бүгінгі ... ... ... ... және ... мен ... өмірін
демократияландырудың жаңа ... ... ... атап ... ... ... ... жаға бағытты елдегі осыған ... ... ... ... баса ... негізгі идеясы - еліміздегі және ... ... зер сала ... терең пайымдауының
жемісі, әрі "Қазақстан 2030" кешенді ... ... ... ... ... ... одан әрі ... мен нақтылау жолы.
Жолдауда экономиканы, қаржы ... ... ... ... ... ... ... адамдардың әл-ауқатын қамтамасыз ... ... ... ... тығыз бірлікте қойылып отыр.
Жолдауда демократияны ордан әрі ... ... ... ... ... жетілдірудің таңдап алынған бағытына
сәйкес адам ... ... ... ... ... мемлекетті, оның тетіктерін жетілдіру, соның ... ... ... ... және ... ... ... ... ... жатқан көкейкесті
проблемалардың алдымыздан шығары даусыз.
Конституцияға ... ... ... ... ... өкілеттігі уақытынан бұрын тоқтатылған жағдайда
биліктің ... ... ету үшін ... пен ... ... жөнінде, саяси партиялардың рөлін көтеріп,
партиялық тізімдер бойынша ... ... ... ... ... қатысуын кеңейту жөнінде
өзгерістер мен ... ... ... нақтылы ұсыныстар
жасады.
Оның ұсынысына сәйкес 1998 жылғы 7 ... ... ... өзгерістер мен толықтырулар
енгізу ... Заң ... ... ... ... ... ... керек, аса маңызды дерлік айқындамалары жағынан алғанда,
ескі ... ... ... ... мемлекетінің
көнерген жорамалдарының бірталайынан арыла ... ... ... қоғамдық дамуға едәуір ... ... ... ... ... іске ... қол жеткізе алмағанын кейіннен
Назарбаевтың өзі ... Бұл ... ... ... ... еді. ... тәуелсіздік пен егемендік жолына
енді ғана қадам басқан болатын.
Алдағы ... және ХХІ ... ... ... ... ... ... ол алдағы жүз жылдағы
адамзат дамуының аса маңызды бағыттарының бірі ... ... ... ... ... деп ... ... арман немесе игі тілек қана емес, ғылыми негізделген
болжам. Бұл ... ... ... және ... ... сандық және сапалық көбеюіне, ішкі
ұлттық, сондай-ақ алықаралық қатынастарда демократия қағидаттары
мен ... ... ... ... ... ... мен ... кеңеюіне, адамдардың сана-
сезімінің артуына, барлық жерлерде ... ... ... ... әлемдік қоғамдастыққа батыл кірігіп,
ондағы өзінің тиесілі ... алып ... ... ... бүкіл қоғамдық және мемлекеттік өмірді
демократияландыру бағытында ... - 2030" ... , онда ... барлық экономикалық,
әлеуметтік, саяси, ... ... ... жетілдіру
міндеттерін ойдағыдай орындау жөнінде ... ... ... жасау керек. Президенттің кезекті ... ... ... ... ... аса ... бастамасы, міне
осындай себептерден туындап отыр.
Жүргізілген конституциялық реформалардың ... ... ... ... белгілі бір аңыздағыдай
диктатура орнату ... ... ... ... ... ... ... жұмсалмай, адамның
жеке басының құқықтары мен бостандықтарын нығайту мен қорғауға
және қоғам мен ... ... ... ... ... ... ... сөйтіп
демократияны одан әрі өрістету мүмкіндіктерін ... ... ой ... ... ... ... ... Президенті барлық
Конституциялық реформалардың бастамашысы, оның иедяларының дем
берушісі болды деп ... ... ... бар. Оның Конституция
жобаларын әзірлеу жөніндегі ауқымды ... ... ... осы ... ... және прогресшіл,
патриоттық , саяси күштердің, ... ... ... мен ... халықтың белсенділігін арттыруға сәйкес
келетін Негізгі Заңмен ... ... ... ... ерік-жігері мен патриоттық ұмтылысының нәтижесінде
біздің еліміз ... озық ... ... - ... ... кең ... мен бостандықтарының, дамып келе
жатқан ... ... ... ... ... ие ... ... туындап отыр.
Қолданылған әдебиеттер
1. Владимир Ким
Жасампаз жылдар. Алматы 2001 жыл
2. Табанов С.А, Оразова А.Ә
Күрделі заманның өтпелі кезеңдердегі ... ... ата ... ... ... сабақтастығы )
Алматы "Жеті жарғы" 136-166 бет 2005

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1993 жылғы Конституцияның қабылдану себептері15 бет
Қазақстан Республикасының Конституциясы туралы ақпарат13 бет
Көкжиектік бұрыштардың анықталу әдістері5 бет
1822 және 1824 жылғы Сібір және Орынбор қырғыздары туралы ереже.5 бет
1916 жылғы Амангелді Иманов бастаған Ұлт-азаттық көтеріліс49 бет
1916 жылғы ұлт азаттық көтеріліс44 бет
1916 жылғы ұлт – азаттық көтерілістің шығу себептері18 бет
1916 жылғы Ұлт-азаттық көтеріліс қарсаңындағы елдің әлеуметтік-экономикалық жағдайы26 бет
1916 жылғы ұлт-азаттық көтерілісіне байланысты туған өлең-жырлар44 бет
1917 жылғы ақпан төңкерісі7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь