Мектептегі оқушылардың эстетикалық мәдениетін қалыптастыру

Кіріспе
І.Тарау.
1.1.Мектептегі оқушылардың эстетикалық мәдениетін қалыптастыру
1.2.Шығыс ойшылдарының эстетикалық және адамгершілік тәрбие беру туралы түсініктемесі
1.3.Мектептегі эстетикалық мәдениеттің тәрбиелік мәні
ІІ.Тарау. Эстетикалық мәдениетті қалыптастыруда бейнелеу өнерінің маңызы

ІІІ.Қорытынды
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
Тақырыптың өзектілігі. Тәуелсіз Қазақстан Республикасында соңғы онжылдықта білім беру саласындағы болып жатқан өзгерістер бастауыш мектеп оқушыларын оқыту және тәрбиелеуге жаңа талаптар қоюда. Соның ішінде сұлулықты түсінетін, мәдениетті, үйлесімді дамыған тұлғаны қалыптастыруда ерекше рөлді эстетикалық тәрбие атқарады Осыған байланысты болашақ ұрпақты эстетикалық талғамы жоғары етіп тәрбиелеу мәселесі мұқият талдауды талап етеді. Жеке тұлғаның эстетикалық мәдениетін көркем талғамын қалыптастыруды зерттеу маңызды және өзекті мәселе болып келеді. Өйткені соңғы уақытта қазіргі жастардың рухани және адамгершілік әлеуетінің төмендеуі байқалады. Дамыған көркем талғам шын мәнінде әдемі нәрсені эстетикалық тұрғыдан дұрыс бағалауға, өмірде, тұрмыста және еңбекте эстетикалық нәрсені эстетикалық емес нәрселерден ажыратуға, әсемдікті түсінуге көмектеседі. Сол себепті көркем талғамды, қабілеттерді қалыптастыру, шынайылықты эстетикалық қабылдау эстетикалық тәрбие берудің аса маңызды міндеті болып табылады.
1.Шацкий С.Т. Общие вопросы эстетического воспитания в школе. М.:Педагогика, 1974, c. 1-50.
2.Сухомлинский В.А. Сердце отдаю детям.Киев: Радянска школа,1984,288c.
3. Балян А.А. Теория эстетического развития. Ереван, 1980, 134c.
4..Васильева З.И., Нургалиева Г.К. Логико-структурный курс педагогики: Учебное пособие, Алма-Ата: Елимай, 1991, 32 с.
5.Загвязинский В.И. Методология и методика дидактического исследования. М.: Педагогика, 1982, 196с.
6.Дайкер А.Ф., Нечитайлова Е.П., Успанов К.С., Сманова Г.Т. Общее и особенное в формировании профессионально значимых качеств учителя. Алма-Ата: КазГПУ им. Абая, 1992, 94с.
7.Талызина Н.Ф. Теоретические основы разработки модели специалиста, М.: Знание, 1986, 108с.
8.Огородников И.Т. Педагогика школы. М.: Просвещение, 1978, 320с.
9. Основы педагогического мастерства. / Под ред. И.А. Зязюна, Киев, 1987, 206с.
10.Верб Э.А. Эстетическая культура личности школьника как педагогическая проблема: Дис. д-р пед. наук, Ростов-на-Дону:Ростовский ГПУ, 1997, 356с.
11.Радюхина Е.И. Формирование эстетической культуры учащихся в системе повышения квалификации: Дис. канд. пед. наук , М.: Институт общего образования, 1997, 105с.
12.Разумный В.А. Эстетическое воспитание: Сущность, формы, методы, М.: Мысль, 1969, 188с.
        
        ЖОСПАР
Кіріспе
І.Тарау.
1.1.Мектептегі оқушылардың эстетикалық мәдениетін қалыптастыру
1.2.Шығыс ойшылдарының эстетикалық және адамгершілік тәрбие беру туралы
түсініктемесі
1.3.Мектептегі ... ... ... ... ... ... қалыптастыруда бейнелеу өнерінің маңызы
ІІІ.Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі. Тәуелсіз ... ... ... ... беру ... ... жатқан өзгерістер бастауыш мектеп оқушыларын
оқыту және тәрбиелеуге жаңа талаптар қоюда. ... ... ... ... ... дамыған тұлғаны қалыптастыруда ерекше
рөлді эстетикалық тәрбие атқарады Осыған ... ... ... ... ... етіп тәрбиелеу мәселесі мұқият талдауды талап
етеді. Жеке тұлғаның эстетикалық мәдениетін көркем ... ... ... және ... ... ... ... Өйткені соңғы уақытта
қазіргі жастардың рухани және ... ... ... ... ... талғам шын мәнінде әдемі нәрсені эстетикалық тұрғыдан ... ... ... және ... эстетикалық нәрсені эстетикалық
емес нәрселерден ажыратуға, әсемдікті түсінуге көмектеседі. Сол ... ... ... ... шынайылықты эстетикалық
қабылдау эстетикалық тәрбие берудің аса маңызды міндеті болып табылады.
Тұлғаның ... ... ... ... ... ... эстетикалық тәрбие беру мәдениеті танылған, оның ... - ... және ... эстетикалық құндылықтар, әсіресе тек қана өз
халқының ғана емес, басқа да ... ... ...... ... қалыптастырушы маңызды фактор. Адамдардың
тіршілік әрекетінің барлық салаларын қамтитын эстетикалық тәрбие ... ... ... не ... ... кез ... ... ішінде ғылыми, педагогика, еңбек, шаруашылық, техника және т.б.
салалардағы, шығармашылық қызмет, не ... ... ... ... ... дамытады. Ол адамды тек қана ... ... ... етіп қана ... оған ... ... байлығын еркін түрде,
белсенді, шығармашылықпен эстетикалық түрде көрсету қабілетін бере ... ... ... ... ... ... тиімсіз табыстауының, оқушылардың эмоционалды және
көркем дамуын ол туралы үстірт ... ... ... ... ... оқушысының көркем талғамының басым түрде ... ... ғана ... ... оның ... ... ... белгілі
мөлшерде деформациялануы пайда болады. Сол себепті бастауыш сыныптан бастап
эстетикалық қасиеттердің арасындағы маңыздыларының бірі – ... ... ... беру, көркем білім беру теориясы мен практикасына
атақты жаңашыл педагогтар С.Т. Шацкий, В.А. Сухомлинский үлкен үлес ... осы ... ... ... ... О.А. Апраксина , А.А.
Балян, Н.А. Ветлугина, Д.Б. Кабалевский, В.С. Кузин , Б.Т. Лихачев, ... Н.П. ... А.С. ... Ю.В. ... В.Н. ... ... және т.б. секілді ғалымдардың еңбектерінде орын тапқан.
Зерттеушілердің өскелең ... ... ... ... ... тұрғыдан қарастыруға деген қызығушылығының арту
тенденциясын ерекше атап ... ... (З.И. ... Л.П. Ильенко,
А.Н. Андреюшин, Г.Д. Лихачев, Э.А. Верб, Е.И. Радюхина, В.А. Разумный, ... М.Г. ... И.В. ... , Л.Е. Петункина ).
Л.П. Ильенконың және А.Н. ... ... ... ... ... ... ... нәтижелері талданып
қорытылған және жүйелендірілген, оны дамытарлық ... ... ... ... ... ... жұмысында гносеологиялық және әлеуметтік-
мәдени ... ... ... ... сана мен ... мәдениеттің
арақатынастарының жалпы түрі философиялық тұрғыдан талданған.
Э.А. Верб өз ... ... ... ... ... ... ... мәдениетін қалыптастырудың ... ... мен ... ... ... ... ... эстетикалық мәдениетінің теориялық моделін жасады.
Қазіргі уақытта тұлғаның ... мен ... ... ... ... ... көркем білім алуы ... ... ... ... ... ... процесінде
мәдениетті игеру мұғалімнен оқушыға қарай жүреді. Осыған ... ... және орта ... ... ... ... бастаушы ретіндегі әлеуметтік жауапкершілігі арта түседі.
Шығармашылықтағы көркем талғамның ... тек қана ... мен ... ... ғана ... ... ... шынайы өмір
құбылыстарын, қоғамда болып жатқан процестерді ... мен ... баға ... ішкі критериі қызметін ... ... мен ... тұтас кешенінің, тұлғаның рухани-адамгершілік
әлеуетінің одан әрі дамуына бағытталуының қалыптасуы ... ... ... ... ... ... жолдарын барынша іздеу
мен жоғары мектептегі оқыту процесін толығымен қазіргі заман талаптарына
сай ... ... ... қою ... ... ... аталған авторлардың жұмыстарын талдай келе, біз бастауыш сынып
оқушыларының еңбекке баулу ... және ... ... олардың
эстетикалық және көркем талғамын қалыптастыру ... жаңа ... ... технологияларын барынша іздеу жүріп жатыр деген қорытындыға келеміз.
1.1. Мектептегі оқушылардың эстетикалық мәдениетін қалыптастыру
Эстетикалық тәрбие берудің түрлі ... ... және ... біз ... дәуірлер теоретиктерінің еңбектің, өнердің ... ... аса ... ... ретінде бағалап, оған жастарға
адамгершілік тәрбие беру ... ... орын ... ... ... қол ... ... ролі оның ... ... ... ... ... ... нысаны болып
табылатындығымен түсіндіріледі. Сол себептен өнер, қай ғасырда ... ... ... ... ие ... ... алып қарайтын болсақ “эстетика” деген сөздің
өзіне ... ... ... ... ... ... ... көркем шығарманың жалпы заңдары туралы, адамның болмысқа
эстетикалық қатынасы туралы ғылым, өнерге деген көзқарас, өнерді ... ... ... ... не, бұл сөз нені білдіреді? Бұл гректің
сөзі, оның ... ... ... ... ... білдіреді:
Мұнда көру, есту, түйсіну, талғам арқылы – бұл адамдардың сезінуі.
Эстетикалық тәрбие адамның рухани бейнесін ... ... ... ... ... эстетикалық тәрбие деген ұғымды “көркемдікке
тәрбиелеу” деген ұғыммен қатар алып жүрміз.
“Көркемдікке тәрбиелеу” дегеніміз - өнер құралдарымен тәрбиелеу ... Ал ... ... дегеніміз – Ильишаның айтуы бойынша ... және ... ... ... ... құралдары арқылы тәрбиелеу
деген сөз. Сондықтан көркемдікке ... ... ... пара ... оның өте ... ... құрамдас бөлігі болып табылады.
Батыстың белгілі философы И.Кант (1724-1804) “Прекрасное есть символ
нравственного, бодрого и только принимая это во ... оно ... еді. ... бұл ... этикалық тәрбие адамның эстетикалық ... ... ... деп тұр емес пе? ... мен ... бір-бірінсіз
өмір сүре алмайтыны шындық. Ал бұл екеуінен де жұрдай, не ... ... ... адам ... да ... қазір де бар. Эстетикалық талғамды
тәрбиелеу – ... ... ... ... ... Айталық, көркем
сөз бен картиналарды адам ... ... жан ... ... ... ... ұнағанына қуанып, ұнамағанына реніш білдіріп отырады. Егер адам
осындай көңіл ... ... ... тәрбиеміздің пәрменсіз
болатындығы түсінікті. ... ... ... ... ... ... Эстетикалық талғам – адамның түрлі өнер салаларынан ... ... ... ұғым оның ... ол ... өзгешеліктеріне байланысты өзгеріп отырады.
Эстетикалық (сұлулық) тәрбие беру балалардың өскен ортасына, ... ... ... ... жатады. Мысалы, біздер төменгі сынып
оқушыларын шығарма ... ... ... ... қайран
қалатыны, олардың кейіпкерлерге баға беріп, өздеріне үлгі ... ... ... ... көңіл қоя білмейтіні шығарманың көркемдік
мәнін түсіне бермейтіні, ал олар адамның ... ... ғана ... ... ішкі ... ... қоймайтындығы, шығармаларда
құйқылжытып ... ... ... ... байқалса, жоғары
сыныптардағы ересек шәкірттердің музыкалық ... ... ... ... гармониясына көңіл бөле ... ... жас ... ... ... ... көңіл
бөлген, олардың жыр-толғауларынан жақсы байқалады.
1.2.Шығыс ойшылдарының эстетикалық және адамгершілік тәрбие беру туралы
түсініктемесі
Шығыс ойшылдары, философиялық ой толғап, әсемдік, ... ... ... беру мәселелері бойынша пікірталастар жүргізген.
Олардың әсемдік, адамгершілік туралы этикалық және эстетикалық ... ... ... барлық жас сатыларындағы тәрбиелеу мәселелерін
қамтитын. Шығыстың ұлы ойшылы Фараби оқыту мен ... ... ... сөз ... ... ... туралы, әрекет арқылы, білімдердің
негізінде тәрбие беру ... ... ... Ол түрлі ойлау операциялары
арқылы рационалды интеллетуалды білім беру мен ... даму ... ... ... ... ... ... қолдану қажет деп айтқан еді.
Ойлау мен ... ... ... ... ... әлемді
қалыптастырудың маңызды факторы ретінде ерекше маңыз беретін. Бируни
мақсаттылықты, ... ... ... ... және ... ... принцип деп таныған. Ол білім алу мен оны ... ... үшін ... ... ... деп ... Ақиқатты іздеу таным
әдісі ретінде тәжірибе ... ... ... ойлау, эстетикалық және
адамгершілік тәрбиені бірлікте жүзеге асыруға шақырды. Балаларда өнерді
түйсініп, оған ... ... ... пен белгілі тәрбие болған
жағдайда) қабілетін жетілдіру қажеттілігі ... ой ... ... зерттеуге деген саналы ықыластың қажеттілігін, дербес ... ... ... ... ... ... мен ... беруді
оңай қол жеткізу мен ... ... ... ... оқу
материалын біртіндеп күрделілендіру қажет деп, әңгімелер мен ... роль ... ... ... жан-жақты дамуын қолдады, тұлғаның
жетілуі, ... ... ... ... туралы сөз қозғады. Өнерге
үлкен көңіл бөлуге, оның ұлы ... ... ... ... ... ... жоғары мәдениет әлеміне ендіретін жоғары қасиеті ... ... ... Ол ... тәрбиеленуші үшін жауапты, сондай-ақ ол өз
пәнін жақсы біліп, сабақтарды ... ... ... ... керек деп айтатын. Айни әсемдікті, сұлулықты тамашалауға
шақырды. Ол тәрбие ... ... ... ... пен ... ... тәрбие теориясы бірқатар принципиалды философиялық-
этикалық және психологиялық-педагогтық бастапқы ... ... ... ... аса ... ... алғышарттарының
бірі – бала тұлғасының эстетикалық орнығуындағы мақсатқа бағытталған
педагогикалық ықпал етудің ... ролі ... ... Эстетикалық тәрбие
теориясының келесі ережесі адам үшін сұлулық құбылыстарының: асқақтықтың,
әсемдіктің, көркемдіктің ... ... мен ... ... ... байланысты эстетикалық тәрбие беруде живопись, музыка, еңбек,
қол өнер ... ... ... ... мәселелерін
қарастырумен шектеліп қана қоюға болмайды. Өйткені, эстетикалық тәрбие ... ... ... ... мен ... ... ... шығармашылық әрекет. Көркем фактілер мен құбылыстарды тек қана
эстетикалық цикл пәндерін ... ... ғана ... мен ... ... ... ... Оқушылардың көркем-шығармашылық
дарындарын дамыту тек өнер түрлерінің тарихы жөніндегі ... мен ... мен ... ... ... шынайылықты сөз арқылы, ... және ... ... көмегімен ұсынудың икемділіктері мен
дағдылары қалыптастын болған жағдайда ғана мүмкін ... Тек ... ... ... аспектілерін қарастыра отырып қана
әрекет кез-келген өнердің негізгі техникалық ... мен ... ... ... ... ... эстетикалық цикл
пәндерін оқытудың мақсаты әрекетсіз теория көмегімен ғана ... ... ... ... ... осы қол өнер түрінің тарихи дамуы, нәті мен ... өнер ... ... ... ... мен икемдерін
қалыптастыруға көмегін тигізетін тәжірибелік білімдермен дұрыс үйлестірудің
қажеттілігі туралы айтады. Осы ережені жүзеге ... ... ... сынып
оқушыларына эстетикалық тәрбиелеу, оларды оқушыларға эстетикалық ... ... ... бойынша зерттеулерге айтарлықтай дәрежеде көмегін
тигізеді.
Эстетика ... ... ... ... Н.И. ... ... ... «мектеп білім берудің және болашақ қоғам адамдарын даярлаудың
бүтін жүйесіндегі ... орны ... ... ұрпақтың қазіргі адамға аса
қажетті абстрактілі және ... ... ... ... ... ... ... тізбек болып табылады» ... Олар мұны ... ... ... барлық ойлау қабілеттерін
дамытудың бастапқы сатысы ... ... ... Тек ... ... сезімдік-эмоционалды және рационалды-интеллектуалды
шығармашылық әлеуеттерін бүтінге ... ... ... ... ... ... жеке қабілеттіліктерін дамыту мүмкіндігі ... ... ... беруге қатысты көптеген үкіметтік құжаттарда оқу-тәрбие
процесінің сапасын арттыру міндеті ... ... ... ... көркем білім мен эстетикалық тәрбие беруді айтарлықтай жақсарту
қажеттілігіне ерекше көңіл бөлінеді .Осы ... ... ... ... тәрбиелеуге деген кәсіби даярлығын қалыптастыру
мәселелерін қарастыратын З.Р. Ахметованың ... ... ... ... ... жұмыстары да айтарлықтай ... Бұл ... ... онда ... мен ... мәні мен өзіндік еркшеліктерін ашу әрекеті
жасалып, оларды ... ... ... асырылып, оларды игерудің деңгейлері,
критерийлері мен көрсеткіштері анықталғандығында.
Екінші еңбекте халықтың ән шығармашылығын оқушыларды ... ... ... ... ... ... ... Қазақ халық әндерінің педагогикалық жіктелуі
негізделген.
Көптеген зерттеулер еңбек сабақтарында оқушыларға ... ... мен ... ... ... ... ... қалыптастыруға
арналған, бұл Н.С. Боголюбовтың В.Ф. Григорьевтың М.К. Даутовтың, В.Р.
Дедканың, Ю.П. ... С.И. ... [26], Г.В. ... ... ... жұмыстары.
Осы бағыт бойынша біз жасаған талдау халық өнері ... ... ... беру ... ... ... ... тәуелділігін көрсету мақсатын көздеді.
Біздің қоғамның объективті қажеттілігінен шыға келе, педагогика ғылымы
өскелең ұрпақты тәрбиелеу ... ... ... ... дамыған адамға
қажетті қасиеттерін қалыптастыруға ерекше көңіл ... ... ... ... позициясы, оның айналада болып жатқанға деген қатынасы өте
маңызды. Сол себептен педагогика ... ... ... ... ... ... ... қояды. Бұл қасиет адамды
қоршаған әлемге пассивті сырттай ... ... ... талаптарын
барынша толық қанағаттандыратын тұлғаға айналдырады.
Қоршаған әлемге белсенді қатынаспен қарау үшін адамдағы эмоционалды
және рационалды бастаулардың ... ... ... ... ол сезім
мен ақыл арасындағы өзара байланысты орнатады. Бұл бірлік эстетикалық
тәрбиеде ... ... ... көрініс табады.
Шығармашылық бастаудың тұлғаны табысты тәрбиелеу үшін ... ... ... шыға ... біз кез ... ... нақты
эстетикалық әрекеттің ықпалын қарастыру қажет деп есептейміз.
Егер дәстүрлі түсінікте эстетикалық тәрбие мақсат ретінде табиғат ... ... ... қойып, бірінші кезекте көркем өнер туындыларын
тамашалаудан, өнермен әуесқойлықпен айналысудан және өнер туралы ... ... ... ... ... ... ... уақытта өнер – қоғамдық
құбылыс деген шарттан шыға ... ... ... ... ... оның ... ... жеке қасиеттері мен мінезін қалыптастыру
міндеті қойылады, ол бірінші кезекте адамның сезімдері мен қиялы ... ... ... ... және осылайша ол адамгершілік
ұстанымдарға, көзқарастар мен әсерлерге әсер ... ... ... басқа
адамдарға, әлемге деген қатынасын қалыптастырады. Эстетикалық тәрбиенің
мәнін жаңадан түсіндіру ғылыми ... жаңа ...... ... ол «эстетикалық тәрбие» терминімен барабар емес.
Мектеп дамуының ... ... ... ... ... қалыптастырудағы роліне дұрыс баға бермеу, оның мектептегі және
тәрбие процесіндегі алатын орны туралы анық және ... ... ... ... ... ... ... себебі мұғалімдердің
консерватизмі мен олардың эстетикалық цикл ... ... ... ... болды. Қазіргі уақытта жастарға эстетикалық тәрбие
берудің ролі үнемі артуда. Бұл нақты факторлармен және ... ... ... ... халықтың өз санасының артуын,
рухани және мәдени тамырларға қайта ... ... атап ... ... эстетикалық мәдениеттің тәрбиелік мәні
Мектептегі эстетикалық тәрбие саласындағы ... ... ... үшін болашақ мұғалімдер ол оқу-тәрбие процесінің барлық жақтарын қамтуы
тиістігіне сенімді ... ... ... да ... ... – тек қана ... ... ғана емес, сонымен бірге, оның кез-келген істе – оқуда,
өндірісте, ғылым мен ... ... ... ... ... ... және ... тәрбие мәселелерін А.Байтұрсынов,
Ж. Аймауытов, Н.Ғабдуллин, Ә. ... ... және т.б. ... еді ... ... , А.А. Қалыбекованың , К.Е. Ералиннің , ... , К. ... ... ... өнер ... ... ... оқу орнының оқу-тәрбие процесінде ... ... ... ... мәселенің жалпы аспектісінде М.Х. Балтабаевтың
педагогикалық мәдениеттану мен Қазақстанның ... ... ... ... ... ... ... тудырады. Онда ... ... ... ... ... көркем
мәдениеттің білім берудегі ролін ашады. Көркем-эстетикалық үзіліссіз
полимәдениетті білім беру мен ... ... ... педагогикалық
теориясын негіздейді және осы негізде қазіргі тұлғаның көркем ... ... ... қамтамасыз ету жүйесін даярлап,
ұсынады.
Эстетикалық тәрбие беру – адамның шынайылыққа белгілі бір эстетикалық
қатынасын қалыптастыру. ... ... ... ... эстетикалық
құндылықтар әлемінде олардың белгілі бір нақты қоғамдағы қалыптасқан сипаты
туралы ... ... ... бұл ... ... ... ... бір уақыта адамның эстетикалық қабылдау
мен сезіну ... ... ... мен ... сұлулық заңдары
бойынша шығармашылыққа, өнерде және одан тыс ... ... ... ... мен ... ... құндылықтар жасауға деген
қабілеті қалыптасады және дамиды. Осылайша, эстетикалық тәрбие ... ... ... екі негізгі қызметке ие: тұлғаның эстетикалық-
шығармашылық әлеуеттерін дамытудағы эстетикалық құндылықты ... Бұл ... ... ... ... ... ... тәрбие қызметінің басқа түрлерімен байланысын анықтайды. «Эстетикалық
тәрбие» түсінігі эстетикалық тәрбие теориясында ... ... ... Ол оған ... ... ... ... Олардың арасынан
эстетикалық дамуды – адамда эстетикалық түйсінудің, ... ... ... белсенділігін қамтамасыз ететін мәндік күштердің,
сондай-ақ рухани қажеттіліктердің мақсатқа бағытталған қалыптасу процесі.
Әрбір адамның толыққанды ... ... – бұл асып ... ... ... дамуының абсолютті қажетті құрамдаушысы, ол ... ... ... ... ... қатынастың адамгершілік
принциптерін толық игеру болмайды және болуы мүмкін ... Өз ... және ... даму ... реттелген эстетикалық тәрбие жүйесінсіз
мүмкін болмайды, ол ... ... ... факультативтер мен
үйірмелер арқылы, қоршаған жағдайдың өзі, ұжымдағы қатынастар арқылы оқыту
процесінде ... ... ... ... ... ... адамгершілік тәрбиемен сабақтасады, себебі
эстетикалық және этикалық құндылықтар ... және ... өнер ... арасында бірлік бар. Сұлулық өзінің ... ... ... ... ... ... реттеушісі ретінде де қызмет
атқарады, ол адамдар толық көлемде адамшыл ... ... ... ... ... жақсылыққа жақысылық идеясы олардың моральдық
санасымен саналы түрде қабылданғанға дейін ақ ұмтылады.
Эстетикалық тәрбие шығармашылықтың ... ... ... ... ... рухани қабілеттерін дамытады. Эстетикалық тәрбиенің негізгі
қызметтері арасындағы қайшылық адамның рухын тәрбиелеуші ... өз мәні ... ... ... ... қатыгездік,
зорлықты үгіттеу) адамның шығармашылық қабілеттерін дамытуды қажет етпей
ғана емес, керісінше оларды барынша бұзуға бағытталған ... ... ... ... ... ... адам мен қоғамның бостандығы мен ... ... ... құндылықтар рухында қалыптастыру қажет болса, -
онда эстетикалық тәрбиенің ... ... ... ... ... ... қызмет процесінде пайда болатын эстетикалық
құндылықтарға қол ... ... ... ие ... мүмкін емес.
Эстетикалық тәрбие көптеген құралдармен жүзеге асырылады. Бұл адам
өмірінің тұрмыстық ... ... ... оның еңбек қәрекетінің
жағдайы (өндірістік эстеткика), адамгершгілік қатынастардың, ... ... ... жағы және ... Тұлғаға мақсатты түрдегі
эстетикалық ықпал етудің аса маңызды факторы өнер ... ... ... ... ... жинақталады және материяланады. Өнер қоғамдық
сананың нысандарының ... ... ... ... ... түрі болып
табылады. Оның ғасырлар бойы қашалған көркем ... ... ... ... ... отыратын технологиясы және өз терминологиясы бар. Және
бұл жерде білімдерді беру мен игеру, кез келген әлеуметтік ... ... ... дұрыс, қатаң ғылыми білімердің негізінде пайда
болатын болуы тиіс» .
Сол себепті көркем тәрбие - ... ... ... ... ... мен түсінуді, көркем шығармашылыққа қабілеттілікті дамыту – тұтастай
эстетикалық тәрбиенің ... ... ... Өнер ... ... құндылықтарын түйсінуді бағыттайды. Өнерге бет бұра келе, адам
шығармашылық әрекет зертханасына кіргендей ... ... ... болсақ,
өнер эстетикалық тәрбиенің құндылықтық-бағыттаушы, шығармашылық
қызметтерінің ... ... ... ... ... өнер ... тәрбиелеу тек қана көркем тәрбиеге сайып қана қоймайды. Ол ... ... ... еңбектің, адамдардың тұрмысының, олардың мінез-
құлығының эстетикалық аспектілеріне, шынайылықтың өзіне деген эстетикалық
қатынастың қалыптасуына ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік негіздері – тұлға мен
қоғам ... ... ... ... ... үшін ... ... дамуы тура маңызға ие, ал қоғам үшін қоғамдық
тұтастықты нығайту үшін ... ... ... ... ... психологиясына негізделеді, ал оның қалыптасуы
әрекет барысында жүзеге асырылады. Сол ... ... ... ... бір ... талғамдарды, көзқарастарды, идеалдарды игеру үшін
ол шынайы өмірде, ... ... ... ... ... ... бақылауы қажет. Оқушыларға эстетикалық тәрбие
берудің икемдері мен ... ... үшін ол ... өнер мен эстетикалық
тәрбие беру жөніндегі білімдерін тәжірибеде қолдануы ... ... ... ... етудің тиісті жолдарын, құралдары ... ... ... ... ... ... ... рухани әлеуетін ашып, тәрбие процесінен шет қалмайды.
«Эстетикалық нәрсе сезіну мен түйсіну ... ... ... ... ... әкелетін, жоғары сезімдерді, ойлар мен қиялдарды ... ... ... ... ... мен ... бұл ... көзі адамда тек қана идея, ойды тудырып қана қоймай, сезіммен
боялған ой ... біз ... ... ... құралдармен жүзеге
асырылатындығын көреміз. Олардың барлығы ... ... ... ... тек қана ... ... бір-бірімен сабақтасып отырады.
Эстетикалық тәрбие нәтижелерінің барлық саланы қамтитындығы оның рухани
әрекеттің түрлі тараптарына ... ... ... ... ... оны ... ... байланыстарына қатысуы бойынша
әмбебап келеді. Эстетикалық бастау адамның ... ... ... ... ... ретінде, адамдармен күнделікті ... ... ... Эстетикалық сезім адамның адамгершілік, саяси, идеологиялық
қызметінен көрініс табады, оның шығармашылық жасампаздық ... ... ... ... ... ... ... оның кейбір категорияларын қарастыру қажет.
Білімдердің белгілі бір саласын анықтайтын түсінік ретінде «эстетика»
атауы ғылыми айналымға ... ... ... ... ... дегенмен эстетика ғылым ретінде одан бастау алады ... ... ... Оның ... бағзы заманнан басталады
(эстетиканың өркендері ежелгі мифологиялық мәтіндерден көрініс табады).
Эстетиканың пәні ... ... ... және ... ол қоғамдық-
тарихи тәжірибе процесінде дамып, күрделене түседі. Оның дамуының әрбір
жаңа кезеңінде ... ... ... ... ... туралы
қалыптасқан тұжырымдардың толық еместігі ... ... ... ... ... ... перспективада эстетика
мәселесі ашық болып ... ... ... қазіргі кезеңінде көркем
бастаудың адамдардың болмысы мен санасының түрлі салаларына кеңінен енуіне
байланысты ... ... ... ... ... бұрын болмағандай
кеңеюімен байланысты, табиғат пен өнерде эстетикалықтың көрініс табудың
дәстүрлі мәселелерімен қатар эстетикалық ғылымның ... ... ... ... ... кететін және техникалық эстетика,
дизайн, заттық-кеңістіктік ортаны қалыптастыру мен реттеуге ... ... ... ... мәселелерін, эстетикалық тәрбие
беру мәселелерін, эстетикалықтың көрініс табуының ... ... ... ... эстетикасы) қамтитын эстетикалық ... ... ... де ... ... ... ... тек қана өнер материалында дамыған
болса, қазір жағдайдың ... ... ... ... ... рухани өмірдің түрлі саласындағы, тұрмыстағы,
демалыс саласындағы ... ... ... және ... ... ... ... эстетиканың құрылымы күрделене түсті және оның құрамына
салыстырмалы түрде дербес ... ... ... шығармашылық теориясы,
заттық орта дизайны мен оны игеру ... ... ... беру
теориясы. Дегенмен, олардың пәндерінің өзіндік ... ... ... ... тұтас ғылым ретінде оларды біріктіреді,
сондай-ақ салыстырмалы түрде дербес эстетикалық пәндердің кез ... ... ... ... ... ... ... эстетикалық түйсіну, сезімдер, талғамдар, көзқарастар, идеал,
шынайы әрекеттегі және теориялық көріністегі эстетикалық сана кіреді. ... ие ... аса ... ... ... ... аппаратты
зерттеу табылады. Эстетика категорияларында адамның шынайылыққа ... ... ... және ... ... ... ... де эстетикалық түйсіну туралы сөз қозғайтын болсақ, ол ... ... ... одан ... ... ... барабар объектілерден алынатын ұқсас ... ... ... ... бірге, эстетикалық сезімдерде аталған эстетикалық
объектілердің утилитарлы емес мәні мен әлеуметтік-рухани ерекшеліктерін
түйсініп, суреттеу мүмкіндігін беретін ... ... ... тәжірибесі
шоғырланған.
Эстетикалық сезімдерді жоғары сезімдер қатарына жатқызуға болады,
себебі олар ... ... ... объектілерге субъективті
эмоционалды реакциясының нәтижесі ... ... ... «1) ... ... 2) ... байланысты; 3)тұлғаның әлеуметтік ұстанымдарына
байланысты».
Эстетикалық сананың ... ... ... эстетикалық сезімдер,
оның дұрыс қызмет атқаруының шарты болып келеді, себебі «өнер құбылыстары
мен шынайы өмір ... ... ... ... атаулық жалпылаумен
байланысты». Демек эстетикалық сезімнің құрамында жеке және ... ... ... ... ... ... шынайылық
құбылыстарын бағалау кіреді.
Эстетикалық сананың психологиялық негізі күмән тудырмайды. Тұлғаның
тілдік ойлауының қызмет етуімен ... ... ... ... ... ... категориялар, теорияларды) жоғары
деңгейлерін дамыту тек қана дамыған эмоциялар, ... мен ... ғана ... ... ... ... ... ақпаратты бейнелейді, өңдейді
және оның мәніне сәйкес шынайылықты өзгертеді. Сол себептен эстетикалық
сананы әлем мен адам ... ... ... ... эмоциялар,
түйсінулер, сезімдер мен тілдік ойлау ... ... ... ... ... ... ... ортақ жүйесі ретінде қарастыруға болады. Басқаша айтар болсақ,
эстетикалық эмоциялар, ... ... ... ... қасиеттері болып
табылатын, «өзінде органикалық түрде сезімдік және рационалдылықты
біріктіретін ... ... ... ... сананың жоғары
деңгейлеріне ауысуды қамтамасыз ететін» тұлғаның ... ... ... ... ... ... ... .
Эстетикалық талғам эстетикалық объектілерді сезімдік-саналық түйсіну
қабілеті болып табылады. Оның ... ... ... қасиеттеріне
сезімдік-эмоционалдық жауаптың, сондай-ақ оның ... ... ... ... ... ... ... мәселесіне
арналған көптеген зерттеу жұмыстарында мойындалған .
Н.Б. Крылова эстетикалық талғам «әрбір ... оны ... ... ... ... ... тарихи детерминделген
түсініктерінің негізінде өсетін тұлғаның сезімдік-рационалдық қалауларының»
жүйесі ретінде ... деп ... Ол ... талғамның
қарама-қайшылықты сипатына ерекше көңіл бөледі, ол оның ... ... ... мен ... ... мен
оригиналдылығынан, объективтілігі мен субъективтілігінен көрінеді [35,65].
Тұлғаның эстетикалық мәдениеті қасеиттерінің кешендік көрінісі бола келе,
эстетикалық ... ... ... ... ... ... мен әрекеттерді бағыттайды.
Ғалым А.С. Киракосянның ... ... ... ... күрделі кешені болып табылады, онан ... ... ... оны ... ... ұғыну, эстетикалық қасиеттерді
эмоционалды түрле бағалау, эстетикалық ... ... ... деңгейімен салыстыру қабілеттері және т.б. ... 94]. Біз ... ... және ... ... ... көрсетіп, соңғысының шынайлықты игерудің ерекше түрі ... ... ... байланысты ерекше қасиетін оның көркем
мәнімен негіздейтіндігімен келісеміз. Өнер туындыларын ... үшін ... ... өнер ... ... оның образдарын, ерекшеліктерін,
көркем ақиқатты, өнердің шарттылықтарын және т.б. дұрыс ұғыну қажет.
Адамның эстетикалық талғамы – туы ... ... ... ... ... ... адам ие бола алады және ие болуы ... ... ... ... ... ... ... өзіне, оның
тұлғасының тұтастай дамуына тәуелді және одан үлкен күш ... ... ... ... ... ... ... психологы А.Н. Леонтьев тарихи
даму өнімі болып табылатын заттарды және ... ... үшін осы ... ... ... әрекеттің негізгі қасиеттерін өзінде қайта
жүзеге асырғандай ... сол ... ... ... Бұл ... ... ... күрделі процесіне де қатыстыруға
болады.
Л.С. Нерсисян эстетикалық ... ... оның ... ... ... ... деп тұжырымдайды. Эстетикалық талғамды
тәрбиелеу адамның эстетикалық ... ... ... ... ... білімділікке, оның сұлулық ... ... ... ... ... ... ... вертикаль бойынша жүреді: төменгі деңгей
неғұрлым жоғары деңгейге ... ... және т.б. ... ... ... даму ... бойынша өңдер мен ерекшеліктердің шексіз
көпшілігінің пайда болуының есебінен жүзеге асырылады.
Өз ... ... ... бола ... ... ... эстетикалық түйсіну, күйзелістер, талғамдар ... жеке ... ... ... ... ... және «кемеліне жеткен қатынас» ретінде, эстетикалық қатынастың
түрі ... ... ... басқа түрлері шығатын және оған
тәуелді болатын «күш ... ... ... ... сансының
двигателі ретінде қарастырылады. Эстетикалық қажеттілік «эстетикалық
сананың дамуының шынайы жағдайын, мүмкіншіліктерін ... тек бір ... ... кез келген кезеңінде және кез келген деңгейде ... ... ... . ... мәдениетті қалыптастыруды бейнелеу өнерінің маңызы
Эстетикалық мәдениетті, көркемдік талғамды ... ... ... ... ... және ... баулу пәндері маңызды роль
атқарады. Бұл ... ... ... және сезінілетін ... ... ... ... болатын жазықтықта жасайтын өнер. Еңбектегі
қол өнері, бейнелеу өнері ... пен ... ... ... пен
дыбыспен емес, жазықтық пен кеңістікті ... өнер ... ... ... ... ... ... өзінің
арсеналында уақыт ішінде дамудың көркем құралдары жоқ, бірақ көру образдары
арқылы шынайы өмірдің пластикалық және түстік ... аша ... ... ... ... ... ... эстетикалық және этикалық, тәрбиелік қызметтерді атқара келе,
бейнелеу өнері адам жанынан үндесу табуға және бұл ... тек қана ... ғана ... ... ... ... ... қабілетіне ие. Бұл
астарға бейне мен ол туралы түсінктер арасындағы ассоциациялар ... ... және жеке ... ... психологиялық тәжірибесінде
сақталатын мүдделер, күйзелістер, ... ... пен ... туралы
түсініктердің кең гаммасы кіреді.
Қол өнерінің аса маңызды міндеті мен шынайы мүмкіндігі адамға болмыс
философиясын түсінуге, табиғаттағы ... ... ... ... ... мен қарама-қайшылықтар біздің алға ... ... ... ... көмектесуде. Бұл үшін адамның
көркемдік талғамы қалыптасуы қажет.
Педагогтың еңбек және ... ... ... қиындығы көркемдік
талғам эстетикалық сананың неғұрлым қиын басқарылатын элементі ... ... ... ... ... ... және ... қатынастың бағыттылығының реттеушісі бола отарып, ол
адам психикасындағы эмоционалды және интеллектуалды бастаулардың ажырамас
бірлігі ретінде қызмет ... ... ... осы ... қасиет
бір уақытта тұтас эстетикалық тәрбие жүйесінің оптималдылығының көрсеткіші
ретінде қызмет атақара келе, тұлғаның үйлесімділігі мен ... ... оның ... ... ерекше маңызға ие болады.
Қазіргі заманғы тұлғаға эстетикалық тәрбие берудің әдістемелік негізі
материалдық және рухани мәдениеттердің бірлігі ретіндегі ... ... ... ... ... ... сабақтастық, ұлттық,
ұлтаралық және жалпы адамзат арасындағы диалектикалық өзара ... ... ... ... ... ... ... көркем талғамның көрініс ... ... ...... қабылдаумен, оған деген
қатынаспен; бейнелеу өнерінің ерекше ... ... ... ... ие ... іріктеу мен көркем образды идеалды
ұсынумен; осы образды билік етуші көркем әдіс ретінде материализациялаудың
субъективті мәнерімен байланысты.
Екіншіден, ... ... ... ... ... оны ... асырумен аяқтала келе, ерекше сипатқа ие болады, одан автордың
көркем ... ... ... ерекшелігі мен эстетикалық
қызметтері ... ... ... ... ... ... бұл
шығармашылықтың бағыттылығымен де, суретшінің рухани әлемімен де ... ... біз атап ... ... ... ... ... өзіндік ерекше қасиеттері ... ... ... ... ... дамыту мәселесімен өзара байланыста
қарастыру міндетін қояды.
Қорытынды
Өнер мен ... ... - ... және ... ... мен ... негізгі принцип. Ол объективті
шындықтың құбылыстарын терең және жан-жақты зерттеуге, бұл құбылыстардың
өнерде дұрыс бейнеленуіне ... ... ... ... ... ... ... және эмоционалды элементтерінің ажырамас бірлігі болып
табылатындықтан, ... ... беру ... ... ... және ... ... ықпал ету
мүмкіншіліктерін есепке алу қажет. Кәсіби көркем талғамның ... ... ... ... күш салуларды талап ... ... ... ... туа ... ... ... сенсорлық сезімталдықпен, жадымен және т.б.)
байланысты, сондай-ақ барынша ... ... ... ... түсінігін оның әрекетінің өзінік ерекшелігі
бойынша екі түсінікке бөлеміз – мұраны белсенді игерудің көркем талғамы ... ... ... ... ... ... ... өзіндік ерекшеліктері болады, ол шынайлықтың құбылыстарына, оған
эстетикалық баға беру мен материяландыру әдістеріне ерекше көркем ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру
қол өнерінің тіліне үйрету мен кең ... ... ... ... ... ... С.Т. Общие вопросы эстетического воспитания ... ... 1974, c. ... В.А. ... ... ... Радянска школа,1984,288c.
3. Балян А.А. Теория эстетического развития. Ереван, 1980, 134c.
4..Васильева З.И., ... Г.К. ... ... ... ... ... Елимай, 1991, 32 с.
5.Загвязинский В.И. ... и ... ... М.: ... 1982, ... А.Ф., ... Е.П., ... К.С., Сманова Г.Т. ... ... в ... ... ... ... ... КазГПУ им. Абая, 1992, 94с.
7.Талызина Н.Ф. Теоретические основы разработки модели ... ... 1986, ... И.Т. ... ... М.: ... 1978, 320с.
20. Основы педагогического мастерства. / Под ред. И.А. ... 1987, ... Э.А. ... ... ... школьника как
педагогическая проблема: Дис. д-р пед. наук, Ростов-на-Дону:Ростовский
ГПУ, 1997, 356с.
10.Радюхина Е.И. ... ... ... ... ... повышения квалификации: Дис. канд. пед. наук , М.:
Институт ... ... 1997, ... В.А. ... воспитание: Сущность, формы, методы,
М.: Мысль, 1969, 188с.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
География курсын оқыту барысында оқушылардың iзденiс iс-әрекетiн ұйымдастыру158 бет
Оқушыларды зергерлік бұйымдардың жасалу технологиясының әдістемелік ерекшеліктеріне бейімдеу40 бет
Технология сабағында қолөнер бұйымдарын әзірлеу53 бет
Қазақ халық педагогикасы құралдары арқылы өлкетану жұмыстарында оқушылардың экологиялық мәдениетін қалыптастыру98 бет
Өлкетану жұмыстарында қазақ халық педагогикасы құралдары арқылы оқушылардың экологиялық мәдениетін дамыту206 бет
5-6 жасар балаларды мектепке даярлау әдістері7 бет
«мектеп психологынын іс-кагаздары»26 бет
Білім беру мекемесі басшыларының функциялық міндеттері3 бет
Бастауыш мектептің математика сабақтарында ұлттық және дидактикалық мазмұнды ойын есептерін қолдану арқылы оқушылардың ой-өрісін дамыту27 бет
Бастауыш сынып оқушыларын тәрбиелеуде мектеп пен отбасының рөлі47 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь