Оқушыларға патриоттық, интерноционалдық тәрбие беру

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3.6
І. Бастауыш сынып оқушыларын интернационалдық және патриоттыққа тәрбиелеудің педагогикалық негіздеулері.
1.1. Оқушыларды интернационализм мен патриотизмге тәрбиелеудің теориялық шарттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7.18
1.2. Бастауыш сынып оқушыларын интернационализм мен патриотизмге тәрбиелеудің ерекшеліктері.. ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19.29
ІІ. Бастауыш сынып оқушыларын интернационализм мен патриотизмге тәрбиелеуді іске асыру жолдары.

2.1. Бастауыш сынып оқушыларын интернационалдық және патриоттыққа тәрбиелеудің мәні мен мазмұны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 30.34
2.2. Бастауыш сынып оқушыларын интернационализм мен патриотизмге тәрбиелеуді іске асыру (педагогикалық тәжірибе және оның нәтижесі) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..35.46
ІІІ. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...47.48
ІҮ. Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...49.50
Зерттеу жұмысының көкейкестілігі. Қазақстан Республикасы өзінің тәуелсіз мемлекет бола алатындығын бүкіл әлемге дәлелдеді. Ендігі басты міндет - осы мемлекеттің өркендеп өсуі, халықтың әлеуметтік, экономикалық жағдайын көтеру. Қазақстанды "Отаным"- деп таныған әр азаматтың осыған өз әлінше үлес қосуы- бұның басты шарттарының бірі. Жастарға патриоттық тәрбие берудің бағдарлы идеяларын Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың "Қазақстан - 2030" Қазақстан халқына Жолдауының "Қазақстан мұраты деп аталатын бөлімінде: "...біздің балаларымыз бен немерелеріміз ... бабаларының игі дәстүрін сақтай отырып қазіргі заманғы нарықтық экономика жағдайында жұмыс істеуге даяр болады. Олар бейбіт, абат, жылдам өркендеу үстіндегі күллі әлемге әйгілі әрі сыйлы өз елінің патриоттары болады" - деп үміт артып отыр.
Қазақстан Республикасының "Білім туралы" Заңында "Білім беру жүйесінің міндеттері: ... азаматтық пен елжандылыққа, өз Отаны - Қазақстан Рсспубликасына сүйіспеншілікке, мемлекеттік рәміздерді құрметтеуте, халық дәстүрлерін қастерлеуге тәрбиелеу" десе, ал орта білімді дамыту тұжырымдамасында "тәрбиелік жұмыстарды қазақстандық патрмотизм. азаматтык, ізгілікті интернационализм негізінде құру"- керек екендігі көрсетілген. Алайда, бүгінгі нарықтық экономика жағдайындағы патриотизмнің сипаты қандай болмақ? Кеңес одағы кезінде мектеп окушыларын тәрбиелеудің арқауы болған "социалистік патриотизм"' ұғымы сол идеологиямен бірге құрдымға кетті. Ал оның орнына бүгінгі қоғам талаптарын қанағаттандыратын, өсіп келе жатқан жас буындарды тәрбиелеуде ұстанатын бағыт-бағдар мен патриотизмнің тұғырнамасы әлі толық айқындала қойған жоқ.
1. Назарбаев Н. Қазақстан - 2030: Барлық қазақстандықтардың өсіп-өркендеуі, қауіпсіздігі және әл-ауқатының артуы. Ел Президентінің Қазақстан халқына Жолдауы. Алматы, Білім, 1997. 176-6.
2. "Қазақстан" Ұлттық энциклопедиясы / Бас. ред. Ә.Нысанбаев. Алматы, "Қазақ энциклопедиясының" бас редакциясы, 1999. 720-6.
3. С.Қалиұлы. Қазақ этнопедагогикасының теориялық негіздері мен тарихы (Оқу құралы). Алматы, Білім, 2003. 280-6.
4. Сухомлинский В.А. Как воспитать настоящего человека. - М.: Педагогика, 1990. - 286с.
5. Момышулы Б. Психология войны. - Алматы: Казахстан, 1996. - 176с.
6. Жұмақанов Ә. Патриоттық және интернационалдық тәрбие беру жолдары //Қазақстан мектебі. - 1971. - №3. - 206.
7. Сухомлинский В.А. О воспитании //Сост. С. Соловейчик 5-ое изд. - М., 1985.-870с.
8. Ушинский К.Д. О нравственном элементе в воспитании //Соч.: В 11 т. -М.-Л., 1948-1951.
9. Макаренко А.С. О воспитании. - М.3 1988. - 256с.
10. Раев Д. Қазақстандық патриотизм мен гуманизм //Ақиқат, 2000. - №89.
11. Елікбаев Н. Ұлттық психология. - Алматы: Қазақ университеті, 1992. -966.
12. Жарықбаев Қ., Қалиев С. Қазақ тәлім-тәрбиесі. - Алматы: Санат, 1995. -3526.
13. Сейдахметова Л.Т. Қазақстан мектептерінде оқушыларды патриотизмге тәрбиелеудің дамуы (1970-2000 жылдар): дис. ...канд. пед. наук. - Алматы, 2001. - 1496.
14. Борбасов С. Қазақстандық патриотизм туралы//Ақиқат. - 1991. - №9.
15. Қалмырзаев Ә. Қазақстандық патриотизм қалай қалыптасады //Егемен қазақстан, 10 Қантар 1998.
        
        БАСТАУЫШ СЫНЫП ОҚУШЫЛАРЫНЫҢ БОЙЫНА ПАТРИОТТЫҚ ТӘРБИЕНІ ҚАЛЫПТАСТЫРУДЫҢ
ЕРЕКШЕЛІКТЕРІН ПАЙДАЛАНУ ЖОЛДАРЫ
Оқушыларға патриоттық, интерноционалдық тәрбие беру
Мазмұны
Кіріспе…………………………………………………………………………..3-6
І. Бастауыш ... ... ... және патриоттыққа
тәрбиелеудің педагогикалық негіздеулері.
1. Оқушыларды интернационализм мен патриотизмге тәрбиелеудің ... ... ... оқушыларын интернационализм мен ... ... ... ... ... ... ... мен патриотизмге тәрбиелеуді
іске асыру жолдары.
1. Бастауыш сынып оқушыларын ... және ... мәні мен ... ...…………………………………..30-34
2. Бастауыш сынып оқушыларын интернационализм мен ... іске ... ... ... және оның нәтижесі)
……………………………………………………………………….….35-46
ІІІ. Қорытынды……………………………………………………………..47-48
ІҮ. Пайдаланылған әдебиеттер…………………………………………...49-50
Кіріспе
Зерттеу жұмысының көкейкестілігі. Қазақстан ... ... ... бола алатындығын бүкіл әлемге дәлелдеді. ... ... - осы ... ... ... ... ... экономикалық
жағдайын көтеру. Қазақстанды "Отаным"- деп таныған әр азаматтың осыған өз
әлінше үлес қосуы- бұның басты шарттарының ... ... ... ... бағдарлы идеяларын Елбасы Н.Ә.Назарбаевтың ... - ... ... Жолдауының "Қазақстан мұраты деп аталатын бөлімінде:
"...біздің ... бен ... ... ... игі ... ... қазіргі заманғы нарықтық экономика жағдайында жұмыс істеуге
даяр болады. Олар бейбіт, абат, ... ... ... күллі әлемге
әйгілі әрі сыйлы өз елінің ... ... - деп үміт ... ... ... ... ... Заңында "Білім беру жүйесінің
міндеттері: ... азаматтық пен елжандылыққа, өз ... - ... ... ... ... ... ... қастерлеуге тәрбиелеу" десе, ал орта ... ... ... ... ... ... ... интернационализм негізінде құру"- керек екендігі көрсетілген.
Алайда, бүгінгі нарықтық экономика ... ... ... ... ... ... ... мектеп окушыларын тәрбиелеудің арқауы болған
"социалистік патриотизм"' ұғымы сол идеологиямен ... ... ... ... ... ... ... талаптарын қанағаттандыратын, өсіп келе
жатқан жас буындарды тәрбиелеуде ұстанатын ... мен ... әлі ... ... қойған жоқ.
Қазіргідей рухани-идеологиялық қайшылықтар тұсында патриотизмнің
сипатын ашып айқындаудың, мектеп оқушыларында ... ... ... іс- ... ... ... зор.
Қазақстан мектептерінде өсіп келе жатқан жас буындарда патриотизмге
тәрбиелеудің теориясы мен ... ... ... ... Осы тәжірибелердің белгілі бір кезеңдегі жай-жапсарын зерттеу,
танып білу, оның ... ... ... ... мектеп
оқушыларын патриотизмге тәрбиелеу жолдары мен бағыттарын ... күн ... ... ... ... ... патриотизмге тәрбиелеудің теориялық және
әдістемелік аспектілері, мақсат-міндеттері, ... ... ... т.б. ... ... ... білім беру саласының даму тарихы мен ұлттық тәлім-тәрбие
саласының әр түрлі проблемаларына қатысты Т.Тәжібаев, Қ.Бержанов, С.Мусин,
А.Сембаев, Қ.Құнантаева, Б.Мұқанова, Г.М.Храпченков, ... ... ... педагогиканы жастар тәрбиесінде тиімді пайдалану мен
оларды музыкалық ... ... ... тәрбиелеу мәселелері
Қ.Жарық6аев, С.Қалиев, М.Х.Балтабаев, И.Р.Халитова, Б.М.Бекмүхамедов т.б.
еңбектерінен орын алған;
Бірақ, бұл еңбектерде ... ... ... ... тұстары мен кезендері ашылғанымен бастауыш мектептерде оқушыларды
патриотизмге тәрбиелеудің әлі де болса зерттелмеген ... ... ... практикасын зерделеу барысында ... ... ... және озық ... ... толық зерделенбеуі мен оны мектептегі оқу-тәрбие ... ... ... патриотизмге тәрбиелеудің жаңа
негіздегі мүмкіндіктері мен мектеп оқушыларын отаншылдыққа, елжандылыққа
тәрбиелеудегі мектеп сұранысы ... ... ... ... ... ... табу біздің зерттеу проблемамыздың
көкейкестілігін ... ... да бұл ... ... ... және патриоттық тәрбиені жетілдірудің жолдары.
1. Зерттеу объектісі: Бастауыш сыныптардың оқу-тәрбие барысы.
2. Зерттеу пәні: Бастауыш сыныптарда ... және ... ... ... ... Зерттеу мақсаты: Бастауыш мектеп оқушыларын патриотизмге тәрбиелеуге
педагогикалық сипаттама бере ... 4 ... ... ... және патриоттық қасиеттерді сіңдіру.
4. Зерттеу міндеттері:
1. Зерттеліп отырған ... ... ... ... шолу ... Осы ... байланысты педагогикалық озық тәжірибені жинақтап, оны
іс жүрзіне асыру.
5. Зерттеудің әдістері: тақырыпқа байланысты педагогикалық және ... ... ... ... ... ... ... т.б. әдістері қолданылды.
6. Қорытынды:
Пайдаланылған әдебиеттер
Диплом жұмысы кіріспеден, 2 тарау, 4 ... ... ... ... ... ... өзектілігі, пәні, мақсаты, міндеттері, зерттеу
әдісі, теориялық және практикалық мәнділігі тұжырымдалады.
І. Бастауыш ... ... ... және ... ... ... бастауыш оқушыларын интернационалды
және патриоттыққа тәрбиелеу тарихы, теориялық шарттары, ерекшеліктері
сипатталып, интернационализм және патриотизм ... ... ... ... сынып оқушыларын интернационализм мен ... іске ... ... ... ... оқушыларын интернационалдыққа
және патриоттыққа тәрбиелеудің мәні мен мазмұны қарастырылып, іске ... ... ... ... мен ... берілді.
І тарау Оқушыларды интернационализм мен патриотизмге тәрбиелеудің
педагогикалық негіздеулері
1.1. Оқушылардың интернационализм мен патриотизмге тәрбиелеудің теориялық
шарттары.
Отанға ... ... ... ... құрмет, патриотизм тұлғаның
дамуындағы ең жоғарғы деңгейді сиапттайтын аса маңызды рухани игіліктердің
бірі. Ол адамның Отан ... үшін ... ... ... болса, сол мақсат
жолында ғұмырын құрбандыққа шалуға дейін баруынан ... ... ... ... ... соңғ ... “ұлттық патриотизм” және
“қазақстандық патриотизм” деген тақырыптардың жиі- жиі ... ... ... ... ... елімізде “қазақстандық патриотизм” мәселесі жоқ
тәрізді елес береді. Біріншіден, ... ... ... 90 ... қай ... ... ... қарамастан,
өздерінің Отаны Қазақстан деп мойындайды. Екіншіден, Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... мүдде
аралық, конституциялық тәртіп, т.б. ... ... ... Бұның екеуіде тамаша көрсеткіш өлшемдері. Әйткенмен, өкінішке
орай осынау игіліктер қоғамның жекелеген мүшелері тарапынан ... ... жиі кері ... ... Өзінің туған жерге, елге деген
“шынайы” сезімін әсіресе ұранға толы пікірлеріне ... ... ... ... ... ... айналдырып, дербес мүддеге
жұмсағанын біз жақсы ... ... шын ... мен ... ара ... ашу, ... бір ... бағаламау қажеттігі
туады. Қазақстан ... ... ... өзінің биылғы
“Қазақстан экономикалық әлеуметтік және саяси жедел ... ... ... ... ... ... қажеттері мен мүмкіндіктерін ашып
қөрсететін мемлекет құру күн тәртібінде тұрғанын атап ... ... ... ... ... ... етуге міндетті. Соған орай,
елбасы сөзімен айтқанда, “Біз баршаға мүмкіндік ... ... ... жеке басы мен ... құрметтейтін, өзіне өзі қызмет етуге
жағдайы жоқ ... ... ... ... еңбекті болса да
қадірлейтін, ана мен ... ... ... қамқор болатын,
акрдагерлер мен отан қорғаушыларды ардақ тұтатын қоғам ... ... Бұл- ... шынайы патриоттарының пешенесіне жазлған
сыбаға. Дәл осы тұрғыдан алғанда, ... ... ... ... санасына сіңіру- кезек күттірмейтін мәселе. Ұлтына,
нәсіліне, ... ... ... көз- ... ... бағыт-
бағдарына, т.б. ерекшеліктеріне қарамастан республикамыздың әр бір азаматы
өзі өмір ... ... ... ... ... отырған мемлекетін “Туған
елім, Отаным” деп тануы қажет. ... ... ... ... ... ... ... қарау, оның тілі мен ділін, дінін ... ... ... ... шаттану- қоғамның ... ... ... болп ... мәселе төңірегінде үлкен мәселелер
бар. Өйткені, республика халқының бүгінгі басым көпшілігін құрып отырған
жұртшылық, атап ... ... өз ... ... мен ... батырлары мен біртуардарынан гөрі шетелдік эстрада жұлдыздарын жақсы
біледі. “Американдықтар өз елдеріне қатысты нәрсенің бәрін дүние жүзінің ең
үздігі деп ... ... ... ту,елтаңба,әнұраннан бастап,
шайнайтын сағызға дейін”. Сондықтан да ... ... ... ...... ... төніп тұрған қатерге” қарсы жүргізіп жатқан
империялық соғысына да қолдау көрсетіп, әлем ... ... ... бұл ... нақты осы ... ... ... ... ... ... ... өз халқыңның
табыстарына,жеріңнің ... ... білу ... ... ... ... Біздің (автордың) көзқарымыз тұрғысынан
алғанда,ол тек қазақтардың ғана емес, ... ... ... ... ұлт пен ұлыс ... ... тілегі-өз елінің
тағдырына қобалжуы, жанашыры болуы керек. Әрине, ешкімге де елін, жерін,
Отанын ... ... ... ... ... ... ... деген құрмет-әркімнің дербес парызы, ар-ұятының ісі. Ол ана
құрсағын жарып шыққан пенденің пешенесіне бірден ... ... тағы ... ... санаға біртіндеп қалыптасатын, тынымсыз тәрбиенің
нәтижесінде орнығатын ұлы ... ... ... ... ... қарай түрліше дамып, алуан сатылы деңгейде болатын, үздіксіз
тәрбиенің жемісі.
Жоғарда айтып өткеніміздей, ... ең ... ... ... – туға , ... ... құрмет. Өйткені, оларда
халқымыздың өткен өмір тарихы, ... ... ... мақсаттарымыз
айшықталған. Қазақстанның әнұраны орындалған шақта ... ... ... ... ... ... ұлы музыкасына қосылып, көзінен
жас моншақтап тұрса, бүкіл елдің мәртебесі әсері күмәнсіз. Осы мемлекеттік
рәміздерден ... ... ... ... ... ... ... құндылықтарын қалыптастырады, әлеуметтік
белсенділігін ... өз іс- ... ... ... Отан ... ... қызмет етуге ұмтылады.
Ұлы Отан соғысында Кеңес Одағының құрамында болған ұлттармен ұлыстар
арасында ерлік көрсету көрсеткіші жағынан қазақтардың шоқтығы ... ... ... ... ... қырғынына қатысқан қазақ ұлты
перзентінің жүзбіріне Кеңес Одағының батыры атағы беріліпті. ... ... ... ... ... құраған үш славян халқы мен еврей және
татарлардан кейінгі орындарда қазақтар тұр. Өктемдігі жүріп тұрған ... ... ... ... кейбір әділетсіздіктерді солақай
саясатты есепке алсақ, халқымыздың қаһармандығы күмәнсіз. Бұл - ... ... Оның ... ... ... ... идеяның игілігі. Егер патриотизм деген қасиетті ұғым жекелеген
адамдардың, ... ... ... ... ... діни бірлестіктің
эгоизмімен пайда табу мақсаттарына пайдаланылатын болса, оның ... ... ... ... ... екі бірдей жаһандқ соғыстың
аралғындағы Германияның мысалы жоғарыдағы пікірімізге көрнекі дәлел ... ... ... ... ... айып ... ... экономикасы
туралы қалған елді дер кезінде ұсынылған ұлттық идея- ... ... ... ... шаруашылғын қалпына келтіріп, қарштап дамуға
жеткізді. Ұлтшл патриотизмнің жаппай қанат жаюы ... ... ... ... бұл идея өзі ... ... державаны ақыры
күйретіп тынды. Өткен ғасырдң алғашқы жартысында жапон импереализмі туралы
да осындай тұжырым жасауға болады. ... ... ... ... ... ... жеке ... бағындырғанда жайлы “Оңбағанның ең
жеткен жері- патриотизм” деген қанатты сөз айтқан.
Әрине, жоғарыдағыдай жағдай ... ... бір ұлт ... ... ... орын ... ... Ал, басқаларға өктемдік
жүргізбек түгілі өгей баланың күйін кешіп, тілі мен діні, ділі қағажу көріп
келе жатқан ... ... ... атын ... ... ... қалай
дамып ұлттық идея қандай негізде ілгерілеуі керек деген заңды сұрақ ... ... ... ... ... ... һәм ... келтірместен жалпы халықтық ортақ мүддеге жұмлдырудың жолы барма?
Ия, бар дейміз. Бұл үшін қазақтар ең ... ... ... ... ... ... ... үшін де толыық жауапкершілікті ... алу ... ... ... ... мен ұлыстар өкілдері
қазақстандық қоғамның қазақ халқы төңірегіне топтасуы қазіргі уақыт алға
тартып ... ... ... ... ... және түйсінуі керек.
Сонда ғана Қазақстанда патриотизм мен интернационализм жарастықты салтанат
құра алады.
Интернационалдық және патриоттыққа тәрбиелеу - ... ... ... тәуелсіздік алып, егемендікке жету қазақ ... ... ... ... да ... ұлттық дүниетанымының өсуіне
жағдай жасады.
“Қоғамда Қазақстан - біздің Отанымыз, бұл ұғымға өте көп нәрсе кіреді
деген қарапайым ойды ... ... - ... ... ... терең ойдан туындаған пікір.
Қай ұлттан шыққанына қарамай, біздің ортақ үйіміздегі ... ... ... ... ... ... мен ... саны біздегіден де
көбірек гүлденіп отырған мемлекеттер әлемде аз ... ... ... ... ... ... ... жоғары дамыған, қоғамда мемлекеттік
рәміздерге құрметпен қарау қалыптасқан.
“Патриотизм”, - деген болатн Б.Момышұлы, Отанға ... ... жеке ... ... ... ... мемлекеттік
қауіпсіздікке тікелей байланыстылығын сезіну, ал ... ... жеке ... ... ... ... қысқасын айтқанда,
патриотизмге мемлекет деген ... жеке ... яғни оның ... ... және ... қарым- қатынасты білдіреді.
Патриоттық сезім жалпы адам баласына адами түйсік- қасиет, оның еліне,
туған жеріне, өз тілі мен ... ... жеке ... ... түйсінуін, қуаттап- қолдауын пайымдайтын көрсеткіші болып
табылады.
Қазақ совет энциклопедиясында “Патриотизм дегеніміз (грек patrіotes-
отандас, patrіo-отан ... жер) ... ... ... ... ... ... білімін Отан игілігі мен мүддесіне жұмсау, туған жерін, ана
тілін, елдің ... ... мен ... ... тұту ... ... ерте ... қалыптаса бастады”- деп атап көрсетеді.
Қазақстан ... ... ... бері ... оқу- ... ... ұдайы көңіл бөлініп келеді. Оқу- тәрбие
ісінде назар аударып отырған тәрбие ... ... ... ... көп ... іргелі ел.
“Жаңа қоғамның дамуындағы ең маңызды нәтиже- оның ... жаңа ... оны ауыр ... ... ... өзінің күш-
қуатын аямай, барлық қиындықтарға төтеп беріп, болашақты білген, барлық сын
сынақтардан ... өзі адам ... ... өзгерген. Өзінің бұрынғы
қасиеттеріне саяси мұраттылықты қосып, өмір ... ... ... ... жеке ... ... білімін кәдеге жаратып, мәреден
көріне білген адам. Бұл адам болашағының ... ... ... бірге,
интернационалист болған және болады да”- деп атап көрсетілген.
Өзіміздің тарихымызға ...... ... ... Орта Азияны
мекен еткен ру тайпалары бірігіп, Түрік қағанаты ... ... ... Зерттеушілердің айтуынша “түрік” деген ... аты 542 ... ... керек. Түрік қағанатының қоғамдық-экономикалық, саяси-
әлеуметтік өмірінде сол ... ... ... орын алады. Сол
кезеңнің саяси-қоғамдық әдеби өмірін ... ... ... бізге
жетіп отыр. Солардың бірі- ... ... ... ... тасқа жазылған осы ескерткіштер Орхон- Енисей деп те аталады.
Бұлардың авторы Иоллығ-тегін дейтін шежіреші екендігі ... ... ... қайда туып, қашан қайтыс болғандығы жөнінде еш мағлұмат жоқ. Автор
түркілер тарихын олардың саяси аренаға ... кезі VІ ... ... яғни ... ... ... ... бергі 200 жылдық тарихты сөз
етеді. Тас жазуларда ерлікпен тәрбие, ... салт ... әсем ... ... ... ... ... толғаныс- тербеністермен
баяндалады. Мәселен, “Бізге жеңіс әперген жер- суымыз- Отанымыз деп білу
керек… Қандай ... ... оның ... ... ... ... табылса, онда сол халықтың қанша соры бар десеңізші!...” ... сөз ... ... ... мәні зор. ... тастарда осы
іспеттес жас жеткіншектерді ... ... ... ... ... ... ... үлкенді сыйлау, зеректік пен ойшылдыққа, ... ... ... ... ... мәселелер сөз болады. Бұлардың
қазіргі жастарымыз үшін тәлімдік мәнін жоймайтыны хак.
Жас ... ... ... ... бір ... іс емес.
Интернационалдық және патриоттық тәрбиені қалыптастыру ... ... және ... ... бар. Мектептерде жас жеткіншектерді Отанын
сүюге ... ... ... ... өмірі мен ерліктерін олардың
туған жерін жауларынан қаймықпай қорғағандықтарын баяндау арқылы ... ... ... ... ... Ер ... Ер ... Баян
батыр, Қабанбай, Бөгенбай, Райымбек батырлар- қазақ халқының есінде.
Сонымен ... ... ... ... ... ... ... оқытудың мәні зор. Қорқыт ата нақылдарында ... ... ... ... ата ... жас өспірімдердің жаны
мен қоса тәнінің шынығуына, елі мен жерін жан тәні мен сүйіп, осы ... ... ... ... ... ... болғанын аңсайды. Осыған орай
ол былай дейді: “жол қиындығын ... жабы ... ... ... ... келер пайда жоқ. Қолына өткір қылыш алып соны жұмсай
білмеген ... ... ... ... сарп ... ... ... жігіттің
садағының оғы да қылыштай кесіп түседі… Қолына ұстаған ... ... ... ... ... ... ... ғ 30-40 жылдарында Қазақстанның батыс аймақтарын мекендеген
ақын және батыр ... ... оның ... ... ... елі үшін ... және туған халқына ... ... және ... ... жарқын үлесі болады.
Білім негіздерін меңгеруші шәкірттер үшін Әбу Насыр Әл- Фарабидің өз
басыда, еңбектері де ... жоқ ... Ол ... туған жұртын, кір жуып
кіндік кескен кең даласын жанындай жақсы көріп, барынша қастерлеп ... ... ... еді. ... ... ... ... алыста қалған ата-
мекенін бір сәтте естен шығармағанын оның мына шумақтары жақсы аңғартады:
Қашықтасын туған жер, ... ... ... ... ... ... мен, қанатым талды менің
Шаңыт жолға сарылып қарауменен
Сонымен қатар әлемдік озық ... шоқ ... ... ... ... Абай Құнанбаев еңбектерінің ұрпақ тәрбиесіне
қосар үлесі мол. Осы ғасырдың басында тәлімдік ой пікірмен ... ... дүр ... Шәкәрім Құдайбердиев, Ахмет Байтұрсынов, Жүсіпбек
Аймауытов, Міржақып Дулатов, ... ... ... ... ... өмір ... жұртты қайран қалдырады.
Жеткіншектерді интернационалдық және патриоттыққа, Отанын сүюге, елін
қорғауға бұрынғы Кеңес Одағы кезеңінде ... іс ... ... ... Мысалы 1986 жылғы желтоқсан оғиғасы ... ... емес ... ... Одағының ыдырауы, алғашқы ... ... ... өмір сүру деңгейінің төмендеп кетуі, экономикадағы
дағдарыс құбылысы адам көңіл-күйіне әсер ... Жаңа ... ... ... оның нарықтық экономикаға өтуіне қалыпты жағдай
жасаған жалпы халықтың қолдауы осы ... ... ... ... ... ... жас өспірімдерді тәрбиелеуде және оларды
отаншылдық көз- қарасын қалыптастыруда жаңа бағыт пайда болды.
Тәрбие - ... ... бойы ... ... ... ... мен ізгі ... жас ұрпақтың бойына сіңіру, өмірге деген
көз- қарасын және оған сай ... ... ... ... ... ... тірегі отаншылдық болып табылады. Мектеп барлық кезде
жас жеткіншектерді Отанды сүю және қорғау сезімдерін ... және ... ... ... ... ... деген кең мағыналы,
қасиетті ұғым. Отан от басынан басталады- деп ... ... ... от басы, туған жері өскен ортасы, ауылы, елі- оның Отаны. “Біздің
Отанымыз егеменді, ... ... ... Жүз ... аса ұлт ... ... ... мекенде : асқақтаған Алатау өлкеде, ... ... ... ... егіні теңіздей толқыған, төрт түлігі
мыңғырған, ... ... ... өмір ... ... адам өз ... сүйіп оның көк байрағын көкке көтеруді мақтаныш ... ... ... ... сезімнің мағынасы терең, аумағы кең, құдіреті күшті. Ол ... өз аясы бар, ... ... ... ... бұл
сезімнің оянып, бірте-бірте күш алып, саналы өзіндік мәні, өлшемі, мағынасы
бар біртұтас сезімге ұласуы ... ... ... ... ... адамдардың бәрінде міндетті түрде, рефлексті тұрғыда
интернационалдық және ... ... туа ... ... ... ананың құрсағынан даритын биологиялық құбылыс емес, бұл
психологиялық құбылыс.
Отанын ... өзі ... ... Оны жете ... ... ... ... өткен жолын, қиындық мехнаттарын, рухын, тар жол, тайғақ
кешулерін көз ... ... ... сезе білгенде, елдің ... жат ... ... ... ... ... қанын төгіп
қайсарлықпен қорғап қалған ерліктерін сезіп ... ғана ... ... ... ... Адам ... өзі басып жүрген топырағын, суын қадір-
қасиетін жете сезініп , өз еліне деген ... ... ... ... сезім ұлт деңгейінің айнасы, өлшемі. Елбасы өзінің халыққа
жолдауында азаматтардың интернационалдық және патриоттық ... мен ... ... ... ... ... қауіпсіздікті сақтаудың негізгі
элементтерінің бірі ретінде таниды. Президент стратегиясының түп- ... ... адам ... патриоттық сезімін қалыптастыру үшін алғышарттар пісіп-
жетілуі керек. Сол алғышарттардың ... ... ... ... ... жаңа құндылықтарды, оның ішінде интернационалдық және
патриоттық сезімді бойына молырақ, сезінетін ... ... ... ... дініне, аз- көптігіне қарамастан тең құқықтығын, іс-
жүзіндегі теңдігін ... ... ... де ... жасамайтынын атап
көрсетеді.
Қазақстанды барша жұртшылықтың сүюіне жетелейтін бірінші саяси фактор-
Конституцияның негізі.
Екінші арнасы- экономикалық ... Ұзақ ... ... ... экономикалық өсіп-өркендеуін алға қойды.
Интернационалдық және патриоттық сезімді қалыптастырудың тағы бір
алғышарты- халық пен мемлекет арасындағы өзара ... ... ... ... халқымыздың сапасын кеңінен билеуі
өз тарапынан республиканың, өсіп- өркендеуіне, жап-жақсы гүлденуіне Елбасы
Н. Ә. ... ... іске ... ... ... ... ... дерексіз дүние емес. Ол халықтан, жерден, ... ... мен ... ... мен өнерінен,тарихы мен бүгінгі тыныс ... ... ... деп- ... ... ... сарынымен
елінің одақтық салт дәстүрлерінің ... ... ... жеке тұлғаның және әлеуметтік топтың ... ... ... ... адам ... ілгерішіл, әлеуметтік топ
әрекетінің ... ... ... ... ... өмір ... ... дәуірінің ұстанған бағдарына сәйкестілігі ... ... ... ғана ... ... беру ... қалып қоймай,
патриоттық сананың “өлшемі”, “межесі” және тәрбиелеуші ... ... ... ... болса, ол – Отан құндылығы көрінісінің
нәтижесі, өткендегі өмір ... ... ... ... ... ... ... елдік салт- дәстүрлерді адамдардың
санасындағы қажеттілігі мен қызығушылығы арқылы ... ... ... ... ... ... ... тұрады, ал “жазықтың
кесіндісін”, қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... ілгерішіл қорғанысы, ілгерішіл- қайта құру
белгілері жатады.
Интернационалдық және патриоттық идеясы өмірге бүгін ... ... ... қауымдасып өмір сүргеннен бастап, өз қоғамын, ... ... ... ... деген айрықша сезімді бойыан сіңірген.
Интернационалдық және патриоттық сезімі біртіндеп, саяси мән- мазмұн ... ... ... мемлекетінің құрылуы мен қалыптасуы ежелгі
алаш жеріндегі ... ... жаңа ... ... ... ... көптен бері алға тартып келеді.
Өзінің халыққа арнаған жолдауында бұл ... ол ... ... ... бөлігі ретінде атап көрсетті. “Бесіншіден”-
делінген Елбасы Жолдауында,- біз ... ... ... және патриоттық сезімі мен өз еліне деген сүйіспеншілігін
дамытуға тиіспіз.
Президент Н.Назарбаев Қазақстан азаматтарының ... ... ... ... ұлт ... ... стратегиялық
элементінің бірі ретінде неліктен даралап ... ... ... ... ... ... ... дербестігі халықтардың
интернационалдық және патриоттық сезімінің, патриотизмнің ... ... ... арнайы қарастырып отыр.
Интернационалдық және патриоттық тәрбие идеясы өмірге бүгін келіп
отырған жоқ. Адам ... өмір ... ... қандай ғылым болмасын
адамзаттың ақыл- ойынан, өмірден, іс- тәжірибеден туындайтын ... ... ... ... ... мен ... ерекшеліктері
“Отан - от басынан басталады” ... ... ... Демек, бала
тәрбиесі - Отан мен ел мүддесі. Әрбір бала бір ғана ... ғана ... ... ... көктемі, бүршік атар гүлі екені жадымыздан әсте
шықпағаны абзал.
Бір сәт “Ел боламын десең, бесігіңді түзе” деген ... ... ... бала ... ... шағынан-ақ көңіл бөлу міндеті тұрғанын
аңғару қиын ... ... ... деп аталған Қаз дауысты Қазыбек бидің
“Біз қазақ ...” және ... ... ... атты ... ... көп қиын ... ел ... жырлап өткен қос тұлғаның жыр
шумақтары бүгінгі ұрпақты өз жерің елін ... ... елін ... ... аман ... қалу үшін ... аямай күрескен,
халқымызға бағыт-бағдар беріп отырған Қазыбек бидің:
Біз қазақ мал баққан елміз,
Ешкімге соқтықпай жай жатқан елміз, - деп қазақ ... ... ... ... - ... ... -деп адамгершілік рухты биік
ұстағанын жырласа, ал, XX ... өр ... ... ... мың ... мың ... ... мұң тіліммен, -
деп еліне, жеріне деген сүйіспеншілігін, өз ұлтының мәрттігін басқаларға
таныта отырып, ел қорғаған ... ... ... ерлік істерін
асқақтата дәріптейді.
Қай заманда болмасын адамзат алдында тұрған ұлы мұрат-міндеттердің ең
бастысы өзінің ісін, өмірін жалғастыратын салауатты, саналы ... ... ... ... ... ... ... қамын ойлау тұрғысынан
қарастырып, М.Дулатов “Бастауыш мектепте алған тәрбиенің әсері күшті,
сіңімді ... қай ... ... ... да, оқу кітап-шасы ана тілінде
өз ұлтының тұрмысынан һәм табиғатынан жазылып, баяндап оқыту-ды, ... ... ... жас баланың ойына, ... ... ... алып ... ... ... Жас ұрпақты ұлттық бірлікке, Отаның
елін, жерін сүюге, ұлттық тәуелсіз мемлекетті нығайтуға өз үлесін қосуға
тәрбиелеуде ... ... ... зор. ... шығармаларда патриоттық
сезімді ардақтап, батырлық, ерлікке мадақтағаy, ақылдылық, парасаттылық,
достық ... ... игі ... дәріптелген. Бұл тақырыпта
әңгіме, ертегі, өлең, жырлар туғанын, оларда халықтың ... ... және оны ... ардақтағанын білуге болады.
Халықты сүйсіндірген бұл әңгімелер, оның мақалаларында да айрықша орын
алып отырған. ... ауыз ... бір ... ... ... ел қорғау,
батырлық істер жайында туған халық ... ... бұл ... ... ... патриоттық сезімі, ұлттық мақтанышы қандай екенін
көрсетіп отырады. Осы ... ... ең ... ... болса да,
туған жер, өсіп-өнген ел-отан аса қасиетті, қадірлі қымбат, ыстық ... ... “Ел іші - ... ... ... ... тауы да ... Ал
сонымен қатар туған елді, жерді басқа елдермен салыстырып, әркімге ... ... ел жоқ ... ... ... да баршылық. Оған дәлел:
“Кісі елінде сұлтан болғанша, өз ... ... ... ... елі ... ... –алтын” т.б. мақалдар. Өзінің мақалдарында туған жер, ел - отанды аса
жоғары бағалап ардақтаған ... ... ... ... ер ... борышы
деп біледі. Өз елін жаудан қорғау үшін қасықтай қаны қалғанша, ақтық демі
біткенше алысу, сөйтіп дұшпаннан елін, ... ... қалу ... ... ... міндеті болатындығын көрсеткен. Оны мына мақалдардан: ... елі үшін ... елі үшін ... “Елін сүйген ер болар”, “Жүкті нар
көтерер, қайғыны ер көтерер” т.б. көруге болады. Мұндай ... ... ... жауды талқандап жеңу жолында ерлік жасаған, қара қылды қақ
жарғаң қиядан тартып жол салған, ... ... ... ... ... ... ардақтайды, абыройлы атақ пен даңққа
бөлейді. Олардың халық сүйсінген ерлік істерін кейінгі ұрпаққа үлгі ... ... ... тек ... ел-жұртын, халқын сүйген адамдардың ғана
қолынан келеді, осындай адамдар ғана ел намысын ... деп ... ... ... ісі үшін ... ... ерлік жасаған, ел сүйген батыр
атанған адамдардың мінезіндегі жақсы қасиеттерін де көрсетіп ... ... ... ... ... ... ... осындай мақал-
мәтелдердің мазмұнын түсіндіріп, ... ... ... мақтанышты,
Отан, елін, жерін сүюге тәрбиелеудің іргетасын ... ... ... әдебиетінің тағы бір жанры -жұмбақтар. Жұмбақтар халықтың табиғат
құбылыстарының, өзін қоршаған ... ... ... ... ... ... ... бастауыш сынып оқушыларының ой-өрісін, дүниетанымын
кеңейтуге, халықтың қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... жағынан үнемі жаңарып, байып отырады.
Жұмбақтардың тақырыбы сан алуан. Сол тақырыптарына, мазмұндарына қарай
жұмбақтардың туған ... ... ... ... ... ... ... етеді. Ол айналадағы өмірді тани ... ... оның ... үшін білімдік, тәрбиелік маңызы зор. Сонымен қатар,
жұмбақтар бастауыш сынып оқушыларында патриоттық ... ... ... ... ... жер, ... тау, тас, ... жан-жануарлар т.б.
туралы жұмбақтар бастауыш сынып ... ... ... ... арттырып, патриоттық сезімдерін дамытады.
Ауыз әдебиетінің ертеден келе жатқан көлемді саласының бірі ... ... ... ... ... салтын, әдет-ғұрпын,
нанымын, дүниетанымын білдіреді.
Қазақ халқы, оның ішінен шыққан дана адамдар өз ... ... ... ... да жақсы тәрбие беруді көздеген. Оларды зұлымдық
әрекеттерден сақтандырып, адамгершілікке үндеу мәселелерін ерте ... ... ... ... Көп ... ... әділдік
пен жауыздық арасындағы күрес бас-тауыш сынып ... ... ... ... ... ... түрлері сан алуан. Оның негізгі салалары мыналар:
қиял-ғажайып ертегілер, тұрмыс-салт ертегілері, ... ... ... ... ... ... болмайтын нәрселер туралы,
елдің тұрмыс-тіршіліктері туралы мәселелер, қоғамдық тартыс, тап қайшылығы,
еңбекші халықтың наразылығы, ... сол ... ... ... айқын
көрінеді. Ертегілер оқушылардың ... ... ... ... жақсыдан үйреніп, жаманнан жиренуге шақырады, өзінің елін,
жерін қорғауға, сүюге тәрбиелейді.
Халыққа көп тараған, ескі ... келе ... асыл ... бірі ... ... ... тәрбие берудегі орны ерекше екендігі белгілі.
Ал, жұмбақ-жаңылтпаштар бастауыш сынып оқушыларының тілін ширатады. Жүмбақ-
жаңылтпаштар белгілі бір ... ... ... ... сол туралы түсінік
береді, сол заттың немесе құбылыстың оның өміріне қатыстылығы ... ... ... ... ... ... туған жері туралы жан-жақты мағлұмат беріп, ойың тілін
дамытып, елін, жерін сүюге тәрбиелейді.
Көркем шығармаларда, оның ішінде ауыз ... ... ... әр дәуірден құралған батырлықты, ерлікті суреттеу оның басты
ерекшелігі ... ... ... ... ... ар-намысқа берік,
қайтпас ер, жауына мейлінше қатал өз еліне ... оны ... ... ... ... ісі бар ... ... шығармалар арқылы жас
ұрпаққа патриоттық тәрбиені сабақта беруге болады. Мұндай ... ... ... ... табандылыққа, әділеттілікке,
ақылдылыққа тәрбиелейді. Біріншіден, мұндай шығармалар балаларды елін, ... ... ... берік, отаншыл етіп үйретсе, екіншіден, отанына,
еліне қастандық жасамақшы болған сыртқы жауларға ... ... ... Бұл ... В.Г.Белинский: “Балаларға жалпы адамзаттық, дүние-
жузілік асыл қазыналарды неғұрлым ... ... ... ... ... туған елінің аз ұлтының көріністері ... ... - ... Осы ... алып ... ... ... мұралар жас ұрпақты өз елдерінің нағыз патриоты етіп ... , асыл ... деп ... ... “Тәрбие дәрменсіз болмауы үшін ол халықтық
болуы тиіс” - дейді, яғни әрбір ұлттың өзіндік дәстүрін, ... ... ... ... баса ... ... қажеттігін ескерткен Сондықтан да біз
жас ... ... ... халқымыздың салт-дәстүрін, ерлік
үлгілерімен сабақтастыра жүргізуді ... деп ... ... ... ... ауыз ... үлгілерінің кез келген жанрын ... ... ... ... ... тілін дамытудың,
дүниетанымын қалыптастырудың, оларға патриоттық тәрбие берудің ... ... ... ... ... ... мемлекет иесі болып
отырған ұлттың ұлттык-патриоттык сезімін ... ... ... ... елді ... жауынгерлер тәрбиелеуде ата-баба ерлігі
дәстүрлерінің ... орны өте зор ... ... де күмәні жоқ.
Еліміз ұрпақ тәрбиесінде дене күштері мен рухани күштері сай жетіліп,
шынығып өсетіндей етіп ... ісін ... ... ... ... ... міндеттерінің бірі деп санайды. Жан-жақты үйлесімді дамыған, өзін-
өзі саналы игеретін азаматтар ... дене ... ... ... жауынгерлік жекпе-жек, қоян-қолтық ұрысының алатын орны ерекше
болған. Оның куәсі сонау Атыраудан-Аттайға, Алабұғадан-Алатауға ... ... ... ... ... ... ... бәрін қанымен, жанымен
қорғап бізге мұраға қалдырған. Яғни, ... ... ... және қорғай
отырып, мәдениеті мен салт-дәстүрін, әдеп-ғұрпын сақтау бұл халқымыздың
туған жерді, елді сүйетін, сол үшін ... ... ... ... емес ... жерде шапқыншылық заманда ел қорғаны болған, аты ... ... ... ... ... ... ұрпақты тәрбиелеу,
ұлттық сана, ұлттық психология, ұлттық дәстүр мен ... ... ... жыры ... ... тәрбиелеу үрдісі аса маңызды болып
отыр.
Адам тәрбиелеу тәртібін реттеуші күш, халық ғұрпы мен дәстүр қоғамдық
пікірі, еңбек пен ... ... ... ... ... ... өз ... отанын сүюге, оны қорғай білуге баулу ұлт
болып қалыптасқаннан бергі оның тәрбиесінін негізгі мазмұны ... ... ... қорғайтын ер азаматтар тәрбиелеу мәселесін орта мектепте
алғашқы әскери дайындық беруден бастау - бүгінгі ... ... ... ... және ... ... жүйесінде болуы керектігі баршамызды ойландыратын
жай. Ұлы жазушы, педагог-ғалым М.О. ... өз ... ... ... Отан ... не, оның қадір-қасиетін ... ... атап ... ... өз ... ... ... тұтқан елдің бірі қазақ
халқы" дей келе ... ... ... ... ... ... ... кеткені тегін емес және сол ерліктің егізінің сынарындай, алып
ұшар қос қанатындай асыл тірек ... бар. Ол ... бір сүю ... ... ... жар сүю ... жанынан артық керіп, жұртын сүю, халқын сүю сезімі.
Бұл сүюден қасиетті сүю жоқ. Ол ... ол ... ... барлық баска
тірлік, бөгде тілек бас иеді. Соны ... ... ... ... ... ер
қаттауына қан қатсын, қабағына мұз қатсын, қайта ойланбайды, қатер бар ... ... -деп ... ел қорғайтын азамат тәрбиелеудің, ... ... ... ... және сол ана ... ... "Отан", "Сүю" деген киелі
сөздердің мағынасын сәбиге ... ... ... ... ... ... мен болашақ тек біздікі. Сонымен катар ескінің де еңсесі
биік елге қуат ... біз ... Үлгі ... мінезін өнеге етеміз.
Академик М.Әуезов Тоныкөкке ... ... ... және дене
тәрбиесінің қатынасын атап өткен. Ол жазуда "Тоныкок тек батыр ... ... ... ... ... ... көрінеді. Оған мысал ретінде
Күлтегін батырға жеті жасынан халқы жаяу ... ... ... ... ... шабуды, атқа міну өнерін үйретеді. Күлтегін жауды
кенеттен күтпеген жерден басып ... ... және ... ... ... ... осының өзі қазақ даласында дене тәрбиесі ... ... одан ... тактиканы менгеруге жалғасқаны айкын көрінеді.
Ол жайлы М.Әуезовтың "Ер ... ой" ... 1941-45 ... ... ... басып алу мақсатында батыр Қарасай, ... ... ... ... ... ... - ... екіншісі-қоршауға алу, үшіншісі - сыртынан жүру", үшеуін де Бауыржан
қолдана отырып ... ... ... XVІІІ ... Қазбектің жазган
соғыс тәсілдерін бүгінгі күні қолдану керек-ақ. Олар "Үлкер ... ... ... жеу", ... ... ... қашты".
Демек, Отан қорғауда алғашқы дайындыққа бетке ұстар ... ... ... барын осыдан байқаймыз.
М.Әуезов "Асыл елдің алып ұлы" шығармасында ер азаматты дәстүрлі түрде
тәрбиелеу тек бір жақты ... ... ... ... ... ой, жан,
дене тәрбиелеу бірге жүруін айтқан. "Бұрын ерлік білекпен танылатын сияқты
еді, бүгін ерлік жүректен орын ... ... ... қана ... әрі ... ... әрі өзі ерен сұлу сипаты болып шоқтықталады екен" дейді ұлы
жазушы. Осы бір кемеңгер сөз ... ... ... әскери тәрбие"
сабақтары қандай болуы керектігіне жол ... тұр деп ... ... ... казақ жігіттерін жан-жақты, "сегіз қырлы, бір
сырлы" азаматтар етіп ... ... ... ... маңызы жайлы іс
жүзінде Отан қорғауда, күрес үстінде көріп-біліп, оның күш-қуатына ... ... Б. ... ... ... психологиясы" еңбегінде ұлттық әдет-
ғұрыпты сақтай отырып, женіске жетуге болатындытын айтады. Өзінің күрес
үстінде сыналып, ... ... ... өз ... ... ... тәрбиелеуді халыктың дәстүрінен бастау керек екендігіне көзі
жеткен ... ... ... кеңесі төрағасынан жастар тәрбиесінің бөліміне
хат жолдағаны тағы бар. "Мен өз ... ... ... ... ... ... ... салт-дәстүрлердің үлкен манызы бар.
Олар ойын, көкпар, бәйге аударыспақ, күрес" деп жазған.
Сондықтан біз ел ... ер ... - ... ... ... ... әскери тәрбие саласына ... ... ... ... ... істерін оқып, үйренуіне баса назар
аударсақ, сондай-ақ сөз құдіретін ... ер ... үшін ... ... мұның
бәрі жауынгерлерді сабырлылыққа, ұстамдылықка үйретіп, ... ... ... ... ... даусыз.
XX ғасырдың басында өмір сүрген қазақ ағартушыларының мұралары арқылы
оқушыларды ... ... ... ... ... ... кезеңде
іргемізде бейбітшілік пен ұлттар достығын сақтаудың негізі болып отыр.
Қазақ ағартушыларының ... ... ... ... барысында олардың артына қалдырған мұралары бүгінгі ұрпақтың бойында
адамгершілік құндылықтар мен патриоттық рухты қалыптастыруда негізгі орын
алады.
XX ... ... өмір ... ... ... ... арқылы оқушыларды патриотизмге тәрбиелеуде зерттелген ғылыми
еңбектерді саралай отырып, негіз етіп алдық.
Ел президентінің ... ... ... ... ... ... ... жандандыру мәселесі негізгі орында тұр. Сонымен
қатар, Қазақстан Республикасы Білім ... ... ... даму үрдісіне байланысты тәрбиеге
құндылық тұрғысынан ... ... ... ... ... сай ... жүйесі берілді.
Осы тұжырымдамаға сәйкес мектепке дейінгі білім беру ... ... ... ... ... мектептегі тәрбие бойынша С.Қ.Қалиев, Ш.Майғаранова,
А.А.Бейсенбаева, Г.Нұрғалиева, ... т.б. ... ... ... мен тәрбие құралдары ... ... ... ... бері ... ... ұлттық негіздегі тәрбие жүйесінің
негізін салды десек артық айтпаймыз. Жарықбаев Қ.Б., ... С.Қ. ... ... ... ... ... ... этнопедагогикасы"
т.б., М.Құрсабаев "Атамекен", С.Қалиев, С.Иманбаева, С.Төрениязовалардың
"Болашақ", Ахметова 3. "Кәусар бұлақ", Балтабаев М.Х., ... ... ... М., ... М.Ж. ... ... салт-дәстүрлері", т.б.
бағдарламалары ұлттық тәрбие жүйесінің негізі болып отыр.
Сонымен қатар, біз зерттеуімізге нысан етіп алып ... ... ... ... ... шығармалары арқылы
оқушыларға патриоттық тәрбие беру", Р.Үсенбаеваның А.Байтұрсынов мұраларына
арналған "Адамгершілік иірімдері", Б.С.Байменованың ... ... ... ... ... және ... ... тұрады.
Ұлттық патриотизм әдетте адамдардың белгілі бір ұлтқа тән екендігімен, өз
тілімен, мәдениетімең сол аймаққа тән дәстүрлерімен ... ... ... әрбір адамның өзін сол мемлекет халқының бір
бөлігі ретінде сезінуінен түрлі ұлттық ... ... ... ... сүйіспеншілігі мен шын берілгендігінен көруге болады.
Қазақстан Республикасының тәуелсіздігі жағдайында барлық ... ... ... ... идеясы мен ұлттық патриотизм
идеясының біртұтастығы қажет. Оның темірқазығы - ... ... ... өз ... деп сезінуі болмақ.
Жалпы қазақстандық патриотизм дегеніміз - ... ... ... ... ... Отан ... Қазақстан Республикасына сүйіспеншілік
сезімі мен берілгендік, азамат ретінде халық пен елдің мүддесін қорғайтын
борышты сезіну болып ... ... ... ... ... ... ... құрметтеу тұрғысынан қарау керек.
Міне, осы сапаларды оқу-тәрбие барысында ... ... ... ... ... ... ... мәселелерінің бірі болып отыр. Ол үшін
оқушыларды патриоттыққа тәрбиелеу ісін мемлекеттік тұрғыда қолға алу ... ... ... ... ... ... және ... сынып
оқушыларының патриоттық, жоғары азаматтық сезімін қалыптастыруға
бағытталатын ... ... және ... ... ... ... табылады.
Патриоттық тәрбие негізін дамытудың мәні жеке ... ... ... ... және ... ... ... еріктілік, еңбек және дене сапаларын тәрбиелеудегі
ішкі байланыстарды анықтау және саралау болып ... ... ... іс- ... ... ... процесінің
нақты мазмұнын анықтайды. Ондай іс- ... ... ... ... ... ... көркемдік-эстетикалық іс-ерекеттерді
жатқызуға болады.
Ұлттық дәстүрге берік, елің ... ... ... ... ... ... ... қасиетті қалыптастыру өскелең
өмір талабынан туындап отыр.
Қазіргі кезеңде "қазақстандық отансүйгіштік" ұғымына зор мән берілуде.
Көп ... ... ... ... ... қалыптастыратын -
азаматтық келісім, ұлттық бірлік. Егемен еліміздің ... ... ... ішкі ... ... ... ... мен өзара
жарасымдылығында.
Туған жер, табиғат, оның байлықтары, тіл. дәстүр, тарихи ескерткіштер,
туған өлкедегі тамаша киелі орындар - жалпы ... ... ... ... ... алмайды. Олар сөзсіз адам көкірегінде жылылық, ... ... ... ... Бір ... айтқанда, отансүйгіштік
қасиетті ұғым.
ІІ тарау Бастауыш сынып оқушыларын интернационализм мен ... іске ... ... Бастауыш сынып оқушыларын интернационалдық және патриоттыққа
тәрбиелеудің мәні мен ... ... ... ... де ... ... үшін, әсіресе атадан
балаға мұра болып келген ерлік дәстүрі, патриоттық тәрбие өрісті жолда,
қамқорлық аясында ... ... ... ... интернационалдық және патриоттық тәрбиесінің
бастау көзі көне түркі халқының ерлігімен басталады. Патриоттық ... ... ... ... ... ... кезеңдегі педагогикалық, проблемалық мәні
оған жаңаша қарауды қажет етеді. Осы мақсатта кейбір бұрынғы жұмыс әдістері
мен формаларын өзгертіп, ... жөн. ... ... ... ... ... және ... оқушыларының патриоттық,
жоғары қазақстандық сезімін ... ... ... және ... педагогикалық процесс болып табылады.
Патриоттық тәрбиені дамытудың негізгі дара тұлғаның жоғарғы ... ... ... имандылық, ерлік, еңбек және
дене тәрбиесіндегі сапаларының бір-бірімен байланысын ... ... ... ... мектеп жағдайында патриоттық іс- әрекет
кезінде көз-қарасының қалыптасуына қоғамдағы ... ... ... ... әрбір азаматқа тән нормада не үшін жаңару керектігін ұғындыру
және ... ... ... ... ... қастерлеу
болып табылады.
Бастауыш сынып оқушылардың патриоттық іс- әрекетке дайын ... ... өзі ... өзін танытудың жоғарғы сатысына көтерілуімен
анықталады.
Патриоттық тәрбиенің ... ... ... ... оқу ... біртұтас көзқарасты
қалыптастыратын, патриоттық рухтағы жан- жақты дамыған дара ... оқу- ... ... ... іс- ... ... ... тәрбиенің құрамдас бөлігіне енетін рух ... ... ... Дене шыңдалуының жетілуі психологиялық
дайындық мектептегі сабақтарда ... ... ... ... сенімге айналады.
Алайда оқу процессінің мазмұны, уақыт жағынан белгіленген, бұл тәрбие
мүмкіншілігін шектейді. Сондықтан тек ... ... ... ... ... толық беру мүмкін емес.Ал сыныптан тыс ... мен ... ... ... іс- ... тартуға мүмкіндік
береді және өздерінің жеке қабілеттерін көрсете алады.
Оқушыларға білім мен тәрбие беруде ... тыс ... ... оқу-тәрбие үрдісінің бір бөлігі болып табылады. ... ... көп. ... ... ... ... мен лекциялар,
топсеруендер мен ... ... мен ... ... және ... жерлерде жүргізілетін сарамандық және
зертханалық жұмыстар, апталықтар, кештер, интелектуалды шоу, т.б. ... Біз ... ... тыс ... ... - баланы жан-жақты
жетілдіру, халықтық дәстүрлерге деген құрмет сезімін дамыту және ... ... ... атамекенге сүйіспеншілікті қалыптастыру.
Халық педагогикасы арқылы оқушылардың атамекенге сүйіспеншілігін
қалыптастыруда сыныптан тыс ... мына ... ... ... ... педагогикасы арқылы окушылардың бойында ... ... және ... даяр болу ... сезімдерді дамыту;
2. Өтілетін жұмыстарды халық педагогикасымен байланыстыра отырып,
окушылардың белсенділіктерін арттыру және ұлттық ... ... ... тыс ... ... арқылы оқушыларды атамекенге бақылау
жүргізуге, атамекендеріне қатысты әдебиеттер, ... ... ... ... алуға үйрету;
4. Сыныптан тыс жұмыстарды ... ... ... ... ... ... ... басты орын
алатын бағыт ретінде қарастыру.
Қазақстан Республикасы өзінің ... ... ... ... ... Енді ... ... - осы мемлекеттің өркендеп өсуі,
халықтың әлеуметтік, экономикалық жағдайын көтеру. Қазақстанды - ... ... ... ... ... өз мүмкіндігінше үлес ... ... ... ... ... ... өзінің "Қазақстан-2030"
Жолдауында "біздің балаларымыз бен немерелеріміз бабаларының игі ... ... ... ... нарықтық экономика өркендеу үстіндегі күллі
әлемге ... әрі ... өз ... патриоттары болады" деп нақты көрсеткен
болатын.
Отанымыз аумағының бүтіндігін сақтау, ... ... ... қарсы ұйымшылдықпен күрес, мемлекеттерге қауіп төндіретін кез
келген сыртқы және ішкі ... ... ... өзі ... ... ... міндетін жүктейді. Осыған орай патриоттық тәрбие мәселесі
адамзат тарихының өн бойындағы ұрпақтан- ұрпаққа жалғасып келе ... ... ... ... оқушыларының бойындағы Отанға деген
сүйіспеншілігін, яғни патриоттық санасын дарытуда ... ... ... ... ... ... ... Халық Қаһарманы
Б.Момышұлы ағамыздың кейінгі ұрпаққа үлгі етіп қалдырып кеткен ... ... толы ... ... орны ... ... мысалға алуға
болады.
Патриотизм дегеніміз - Отанға деген сүйіспеншілік, жеке ... ... ... ... ... тікелей байланыстылығын
сезіну, ал мемлекетті нығайту ... - жеке ... ... екенін
мойындау, қысқасын айтқанда, патриотизм мемлекет деген ұғымды жеке адаммен,
яғни оның өткенімен, ... ... және ... ... ... - ... сыйы емес, ең алдымен, өзінің ар-намысында
және азаматтың қасиетті абыройын ұятқа қалу, ... пен ... ... қорғай отырып, адамның ең ұлы сезімін -азаматтық парызын орындау
үшін, осындай адамгершілік теңдікті өзіңмен ... түсе ... ... ... ... ғана ... оның қауіп-қатерінде бөлісіп, жауды барынша
жою, жанға жанмен, қанға қанмен аяусыз кек алу жолымен жеке ... ... ... ... ұмтылу, саналы түрде қауіп-қатерге бас
тігу".
"Батылдық - қимыл-әрекет есебін тәуекелдеумен үйлестіре ... ... - ... ... ... емес деген
жағдайдың өзінде абыроймен өлімге бас ... ... ... ... ... ... оқушыларын интернационализм мен патриотизмге
тәрбиелеуді іске асыру (педагогикалық тәжірибе және оның ... ... ... ... бөлігінің бірі қазақ батырлар
жыры тұлғаның өз ұлтының мәдени құндылықтарын терең сезінетін, патриоттық
сезімді және қасиеттерін ... ... ... ... ... ... ауызекі шығармашылығы мақал- мәтел, жұмбақтар
мен ... ... ... бастауыш сыныптарда пайдалану қажеттігі
оқытушы әдіскерлер назарынан тыс қалуда.
Оған себеп, ... бұл ... сөзі мен ... біріккен
синкреттік өнер түрінде болуы.
Екіншіден, поэтикалық ерекшелігінде оқытуға ұзақтығы, тілінің бүгінгі
балалар үшін сонылығы, оны бастауыш сынып ... ... ... ... ... ... әсер етуі мүмкін.
Біздің пікірімізше, бала нақ осы шақта ғана бұл ... ... ... өйткені бұл шығармалардың барлғы ... ... ... да ... ... сақталған. Бесік жырын алғаш
тыңдаған сәби біртіндеп келе ... ... салт ... өсе ... ... ... ... (жыр, терме, айтыс және ... ... ... ... ... ... батырлар жырын орыс былиналарымен салыстыратын
болсақ “қазақ эпосының өлең құрылысы орыс ... ... ... ... және қазақ жырының ырғақпен ұйқас жағынан да артықшылығын
атап көрсетуге болады ”. Мұның өзі жырды үйретуге көп жеңілдік туғызады.
Ұлттық ... біз ... ... ... ... ... ... патриоттық құқықтық, эстетикалық экологиялық адамгершілік, тәрбие
және т.т., халық тәрбиесінің сан ... ... ... Біз
қарастырылғалы отырған адмгершілік тәрбиесі осы барлық тәрбиенің өзегі
болып табылады. Және барлық тәрбие ... мен ... келе ... ... сапаларды қалыптастырады.
Батырлар жырының негізгі тақырыбының арқауы Отан қорғау, батыр
игілігінің мадақтау болып ... ... ... осы идеяның негізінде
батыр мен оның төңірегіндегі кейіпкерлердің іс- ... ... ... ... ... ... ойын ... болады.
Жырда қазақ халқының ең озық деген ұлттық мінез- құлықтары қамтылған:
Отанға ... ... ... ... мен жүз бірлігін, от ... әке мен ... ана мен бала ... ... ... батылдық, достыққа деген тұрақтылық, еңбекқорлық, гуманизм мен керемет
адамгершілік тазалық. Байқап отырсақ, батырлар ... ... ... ... ... ... да үлкен тәрбиелік маңызы бар.
Мысалы: ... ... ... ... өсуі, ат таңдауы, қалыңдық іздеуі,
жауынак аттануы және т.б. Бұл ... ... ... ... ... ... адамгершілік қасиеттерін аңғаруға мүмкіндік беру мен қатар,
от басылық құндылықтарды, салт- дәстүрімізді бағалаудағы халқыцмыздың көз-
қарастарын бейнелейді.
Көпшілік ... ... ... азар көрген ата- аналар бар.
Жиғанын елге үлестіріп, байлық пен ... бас ... ... ... ... Мұндай оқиға желісі “Қобыланды”, “Ерсайын”, ... ... өте ... беріледі.
Қобыланды батыр жырында бүкіл қыпшақ елі перзент көрмеген Тоқтарбай
үшін қайғырады.
“Сексенге жас ... бала ... ... қан ... ... иесі ... ... нәрсе көрмей дүниеден
Өткенім деген тұяқсыз -
Тоқтарбайдың зарына
Қалың қыпшақ қайысқан”.
Бұл жыр жолдары халқымыздың балажан болуымен ... ... ... ... ... ... ... деп түсініп, оған ерекше ... ... Ата- ... ... ... ... ... болашақ батыр отбасын, елін, Отанын сүюді үйренеді.
Жырдағы әулиелердің тілеуімен дүниеге келген болашақ ... ... ... мен ақылы жастайынан танытады. ... ... ... рет ... сай жар ... ат таңдау көріністерінде
бейнеленеді. Жалпы алғанда батырлар ... ... ... ... сұлулығы
оның ішкі рухани дүниесімен үйлесім тапқан және халқымыздың ер жігітке
қойылатын ... ... ... ... ... ... іс- ... табылады.
Сонымен бірге жырда батыр маңындағы жағымды кейіпкерлердің де ... ... ... ... достық пен жолдастықтың үлгісі көрсететін мысалдар өте мол.
Батырлар жырларында батырдың досы әрі серігі ретінде олардың ... ... ... Мысалы, Алпамыстың Байшұбары қу мыстанның батрға деген арам
пиғылын ... ... ... ... ... ал ... ... құмарын
қандырмақшы болған жауларын маңына жолатпайды.
Қобыланды батыр ... да ... мен ... достығы, батыр
тұлпарының әр уақыт иесіне жәрдемдесіп, айтқанын екі етпей орындап жүретіні
үлкен шеберлікпен суреттелген.
Батырлар жырының мазмұны ... ... ... ... халқымыздың
жақсылық пен жамандық, қайырымдылық пен зұлымдық туралы негізгі ойлары осы
жастағы оқушылардың ұғымына ... бала жас ... ... ... сұлулығын сезініп,
мазмұнындағы адами құндылықтарды бағалай білсе, оның өз Отанына, ... ... ... артатыны сөзсіз.
Қазақ халқы бала тәрбиесімен арнайы айналысатын ... ... ... өз ... ... ... ... ьастап ақ өлең жыр мен ... ... ... мәтіндік ұлағаттармен санамақ, жаңылпаш сияқты
ойындар арқылы тәрбиелеп отырған
Ауыз әдебиетінің басқа түрлеріне қарағанда, мақал- ... ... ... бар. Ол адам өмірінде, тұрмыс тіршілікте, ... ... ... ... ... мәні бар оқиғаларға
берілген даналық баға,тұжырымды түйін есебінде қолданылады.
Мақал-мәтел ойды қысқа да ұтмды жеткізетін, өмір ... ... ... Онда ел, халық, ... ... ... ... ... сөздер өте көп. “Туған жерге туың тік”, “Ер өзі үшін ... ... ... ”, “Ел іші алтн ... дейтін мақалдар ертедегі батырлардан
бастап, отан соғысы ... ... елді ... шақырып, патриотизмге
баулыған асыл сөздер балған.
Ел қорғау батырлық ерлік істер жайлы туған халық мақалдары ... ... ой ... ... ... ... ... ұлттық мақтаншы
қандай екендігін білдіріп отырады. Бұл тақырыптағы ... ең ... ... ... жер, өсіп ... ел отан аса ... ... қымбат,
ыстық деп көрсетеді. “Туған жердің тауы ыстық”, “Ел жұрты бардың жұтымы
жоқ”, ... ... күні де, күлі де ... ... жер ... ... ел
қыдырың”, “Ата қоныс алтын мекен ” ... ... елді ... ... ... ... өз ... артық екенін аңғартады. Мұны халық “Кісі
елінде сұлтан болғанша, өз еліңде ұлтан бол ”, ... елі ... өз ... ... ... жақсысы болғанша, өз еліңнің сақшысы бол” деген мақалдар
арқылы сипаттайды .
Өзінің мақалдары туған жер, ел отанды аса ... ... ... енді ... ... ... ... басты боршы деп біледі. Ел талап
ойран салуды көздеген шапқыншы жау болса, оған ... ... ... ... ақтық демі біткенше алысу, сөйтіп дұшпаннан ... ... ... ... ... ... азаматтық борышы болатындығын көрсетеді.
“Елін сүйген ер болар”, ... нар ... ... ер ... деген
мақалдар жоғарыда айтылған пікірдің айғағы.
Халық мақалдары ел ... ... ... ... жеңу жолында ерлік
жасаған, қара қылды қақ жарған, қиадан тартып жол салған, жау ... ... ... ... тайсалып тартынбаған жігіттерді
ардақтайды, абыройлы атақ пен даңққа бөлейді. Олардың халық сүйсінген ... ... ... үлгі ... ауыз ... орын ... және ерте заманнан бастап бүгінгі
күнге дейін даму, өсу үстінде келе жатқан жанрлардың бірі – жұмбақтар.
Жұмбақ- ... ... ... ... ... мәні бар құралдардың
бірі. Мақал адамның логикалық ойын дамытса, жұмбақ, жаңылпаш жас ... ... ... өмір ... түсінігі мен қиялдау
қабілетін дамытады. Жұмбақ ең алдымен жас бөбекутерге үйретілген. Оның ... ... өлең ... айтылатын болған.
Алдында айтылған мақал-мәтелдер тәрізді жұмбақтар да сәби балаларды
ерлікке, отаншылдыққа, ... ... ... ... ... кәптеген жұмбақтардың астарында батырлық ел қорғаған ... бес ... ... ... айтылады.
Мысалы: Белі қайқы, жоны тайқы (қылыш)
Сүмбелі теректі, ... ... ... ... ... ... сөз ... ... ... тануға болады. Жұмбақ
ақындық ұрығы- дәні ... Бұл ... ... тану да ... ... шешуін іздеймін деген баланың ойына және ... ... қана ... сонымен қатар қылыш, найза тәрізді ер қаруын ... елін ... ... ... құштарлық та пайда болады.
Аңыз әңгімелерде елдің мұңын мұңдап, ... ... ... ... тәрбиелі де ізгі ықпалын тигізеді. Мәселең көпшілікке ... ... абз ... ... Асан ... ... уайым қайғыны білмейтін,
жан- жануары жылына екі мәрте балайтын жаз ... қысы ... ... ... ... мініп тынымсыз сапар шегетін, Алтай мен Атырау
арасындағы жер- судың қадір- ... ... ... ... ... ... ... жарғақ құлағы жастыққа тимей жүрсе, ол ... ... ... Сол үшін де ... оны ... оны кейінгі
ұрпағына Асан Қайғының отаншылдығын үлгі етіп ... Асан ... ел ... ... ... Асан Қайғы емес, сонымен бірге Жиренше шешен туралы
аңыз әңгімелерде патриотизм туралы айтылған. ... ұзақ ... бойы ... ... ақ ... болып, өзінің ұядай қосына анда- санда бір
оралатын Жиреншенің екі тізесі сыртқа шығып жататын ... ... ... өз ... кең ... боз үйім” деп айтатын қанатты сөзінде
патриоттық ой ... ... ел ... ұғым осы шағн қара ... туған жерге деген сүйіспеншілік осындай ... ... қиыр ... шет қонып жүрген көшпелі жақсы білген. Сондықтан, оны
ұрпағына ... жол деп ... бай ... ... ... ... Қазақ халқының ой-
қиялының жемісі болвп саналатын ертегілер ... ... ... маңызды рөл атқарады. ... ... ... ... ... еліне, кіндік қан тамған жеріне деген құштарлығы ауыз
әдебиеті нұсқауларының басқа ... ... ... ... Мәселен, “Ер Төстік” ертегісіндегі оқиғалар бас кейіпкер өзінің
елден ауып кеткен ағаларн іздеп тауып ... өз ... ... ... ... қызы Бекторы мен Жалмауз кемпірден құтылып, кек ... ... ... ізгі ... ... да байқатады. Халық
ертегілері өткенді ғана баяндаумен ... ... ... ... ... ... ... басм бөлігінде ерлік, батрлықпен қатар
үлкен адамгершілік, қайырымдылық, ақыл, тапқырлық, мейірімділік пен парасат
мадақталып, өскелең ұрпаққа үлгі ... ... ауыз ... ертеден келе жатқан күрделі саласының бірі-
батрлар жыры. Бұл жырлардң көпшілігі халқтың Отанды сүю, ... ... ... ... үшін ... ... ету ... туған. Батырлар жыры бір
ғасырдың ғана жемісі емес. Ол халықтың ертедегі тұрмыс- ... ... ... ... ... ... бірге жасасқан.
“Қамбар батыр” жырын ерекше атап көрсетпекпіз. ... ... бұл жыр ... және орта ... ... ... сай ... батырдың ерлік істері, халқына сіңірген еңбегі балаларды қажырлы
өжет іске бастайды. Олардың патриоттық рухын ... ... жан ... ... білетін рахмшыл, көпшіл, қоғамшыл ... ... ... ... ... ... жақсы үлгілерін береді.
“Қамбар батыр” жырының батырлық жырлардан тағы бір ... ... ... ... жас ... да, ... артын болжай білетін, абайлап, ... ... ... азамат, ірі тұлға. Бұл - оған берілген ... Оның жас ... үшін үлгі ... ... ... ... ақылды, сабырлы, ұстамдылығында. Осындай шайқас, тартыс
үсті балалар мен жас өспірімдерге патриоттық рух беріп, оларды ... Бұл- ... үшін ... ... ... мен ... бүлдіршіндерін туған халқының ауыз
әдебиеті үлгілері арқылы патриоттық рухта тәрбиелей алсақ қана біз ... жан ... ... ... елін, жерін қорғайтын,
бойында ұлттық және азаматтық намысы бар азамат тәрбиелеп шығарамыз. Халық
ауыз ... ... ... ... ... ... мектебі.
Сондықтан, жас ұрпаққа өз еліміздің, халқымыздың аса бай ауыз ... ... сол ... ... ... ... ... ұстаздар
мен тәрбиешілер қауымының басты жұмысы.
“Жастай берген тәрбие- жас ... ... ... біз ... ... халықтық педагогика элементтері мен ... ... ... ... ... ... Өз халқының алтын
қорынан нәр алып, сусындаған әрбір жас бүлдіршін болашаққа өз ... ... ... ... ... ері ... өсері сөзсіз.
Балабақша бүлдіршіндері мен оқушылардың ой- өрісін ... ... ... адамгершілікке, патриоттық сезімге баулу
ісінде халық ауыз әдебиетінің алатын орны ерекше ... ... ... оқу-тәрбие үрдісінде жүргізілетін өлкетану жұмыстары: туған
өлкенің тарихын, ... ... ... зерттеу, соның
нәтижесінде жиналған материалдарды жоспарлы, жүйелі түрде пайдалану аса
маңызды. Егерде бұл ... ... ... ... ... ... мектеп
мұражайында немесе өлкетану бұрышында сақталса және де ол ... ... ... пәндері бойынша факультативтік курс ретінде
жүргізілсе, онда осы курс бағдарламасының алдна ... ... ... ... жас жеткінкеншектерді интернационалдық және патриоттыққа
тәрбиелеуге үлес қосты деп есептеуге болады.
Елбасымыздың “Қазақстан-2030” атты ... ... ... мен ... ... ... жеке тұлға ретінде
тәрбиелеу аса қажет”- деп атап көрсетілген.
Жоғарыда айтылған, сарапқа салынған ... ... мен ... ... нұсқаулықтар, сондай-ақ Елбасының жолдауын
басшылыққа ала ... де де өз ... 4 ... ... бірқатар іс-
шаралар жүргіздік. ... ... ... ... ... ... сіңдіру мақсатымен “Жеңіс күні” атты тәрбие
сағатының үлгілік нұсқаулығын ұсынып отырмыз.
Тәрбие сағаты
Сабақтың тақырыбы: ... күні ... ... ... ... өлеңдегі негізгі ойды, идеяны
ұғындыру.
а) білімділік: Өлеңді нақышына келтіріп, ... Ұлы ... ... ... Қосымша материалдар пайдалану;
ә) дамытушылық: Негізгі идеяларды суреттей отырып, оқушылардың
белсенділігің шығармашылық қабілеттерін дамыту;
б) тәрбиелік: Оқушыларға ... ... ... ... ардагерлерді
құрметтеуге тәрбиелеу. Патриоттық сезімге баулу.
Сабақта қолданылатын әдіс-тәсілдер: Түсіндіру, әңгімелеу, негізгі
идеяны ... ... сөз оқу, өз ... ... ... ... тапсырмалар.
Сабақтың көрнекілігі: сызбалар, суреттер, кітаптар көрмесі,
үнтаспа, бүктеме кітапша.
Сабақтың ... ... ... ... назарын сабаққа аудару.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру.
ІІІ. Жаңа сабақ. Құттықтаймыз Ұлы Жеңіс күнімен!
Жеңіс күнін бүкіл адамзат аңсап ... ... бұл ... ... жоқ. 1941 жылы ... ... елімізге соғыс ашты. Осынау
сұрапыл соғысқа Кеңес Одағының басқа да ... ... ... ... жету ісіне біздің Қазақстан да өзінің лайықты үлесін
қосты.
Иә, балалар, бұл жеңіс ... ... жоқ. Ұлы Отан ... сияқты есімдері аңызға айналған ағаларымызды, әкелерімізді,
апаларымызды ... ... ... деп ... кетті.
- Құрметті балалар, ағаларымыздың рухына бас иіп, еске алайық ... ... ... ... ... ... Р.Қошқарбаев тіккен Жеңіс
туы желбіреді.
8-мамырда Берлинде фашистік Германия жеңілгенін мойындап қол қойды.
1945 жылдың 9-мамыр күні бұрын - ... ... 1000 ... 30 ... ... ... Жеңіс күні осылай келген еді.
Ой толғаныс. Кеңес Одағының Батыры атағын алған жерлестеріміз тура-
лы ... ... ... ... "Әлия" (Сағи Жиенбаев - Әлия болып киініп шығады.)
Даламыздың даңқысың,
Балауса гүл, балғын қыз.
Жанын қиып, халқы үшін
Жанып түскен ақ жұлдыз.
Мәңгі жасап ... ... бол деп ... балғын бейнеңді
Жасап қойдық мәрмәрдан.
Мәншүк (Сәду Машақов - Мәншүк болып киініп шығады.)
Сілкінтіп зеңбіректер жердің жүзін,
Оқ борап, снарядтар ... ... ... жаудан тайсалмаған,
Мен көрдім пилоткалы қазақ қызын.
Қолында пулеметі "Максим" оның,
Бойында күш - жігері тасқын оның.
Ерлермен тізе қосып шабуылда,
Оғымен ... ... ашты ... ... ... қарай бөліп жазу.)
І топ ІІ топ ІІІ ... лақ ... нан ... күн ... ... ... ... ... ... бір рет, ... дыбыстарды екі
рет сыз.
құстар ... ... ... ... "Жеңіс күні" өлеңін тізбектей оқыту.
Шығармашылық жұмыстар. "Менің атам ... ... ... шығармаларды оқыту.
1. Жолдас. 2. ... ... 4. ... сол бір ... легі ... ... бері осы ... сағынған.
Ардагерлер осында отыр ерліктің,
Медальдарын, ордендерін тағынған.
Бүгінгі ... ... ... ... ... мен Уәлиев Тұқыш ағайларға сөз кезегін береміз.
ІV. Қорытындылау. Отан үшін ... қаза ... ел ... ұмытпайды. Өйткені олар біздің бақытымызды қорғады. Отан ... ... ... ... ... үшін ... ... батырларды ешқашан
ұмытпаймыз.
"Мен соғысты жек көрем" Қайрат Жұмағалиевтің өлеңін 4-сынып
оқушысы Жандалиева ... ... ... де, ... де ұмытылмайды", "Ұлы Жеңіске 61 жыл" сөздерін
сұраққа жауап беру ... ... Үйге ... "Жеңіс күні" (жаттау)
VІ. Бағалау. Сабаққа жақсы ... ... ... ... сөз ... ... бағалау.
Оқушыларды ізденуге, білуге, талпынуға, ойын ... ... ... үшін ... әр ... ... ... пайдаланған дұрыс. Ал
окушылардың сабаққа белсенділігін арттыру үшін өз бетімен ... ... ... беру ... ... ... ... болуы сабақтың ғылыми-
теориялық жағынан жоғары деңгейде болып, мазмұны ... ... ... ... ... ... белгілі нәтиже береді.
Бұл үшін үздіксіз ізденіп өмір талабынан артта ... ... ... отыру қажет. Демек оқытудың жаңа ... ... ... ... білім беруді қалыптастыру қажет. Яғни оқушы
тек білім алып қана қоймай, ол ... ... ... ... тақырып
бойынша шығармашылық жұмыс жасап отыруы тиіс.
Қорытынды
Бастауыш сынып оқушыларның интернационалдық және патриоттық тәрбиенің
педагогикалық негіздеріне қатысты педагогикалық, философиялық ... ... ... ... мен ... ... мерзімді басылымдардағы жеке мақалалар мен оқу ... ... ... ... тәрбиелеуге арналған мектеп
практикасының нәтижелері және т.б. ... ... ... жалпы мазмұнын қорыта келе, мынадай ұсыныстар мен ой-пікірлер
түйіндедік:
1. Ғылыми-педагогикалық және психологиялық материалдарды ... ... ... ... және ... басылымдарды
зерделеу нәтижесінде біз “қазақстандық патриотизм” және "ұлттық патриотизм"
деген ұғымдарға анықтама бере алдық. Бұл ұғымдарға ... ... және ... ... мекемелерінде жастарды отаншылдыққа
тәрбиелеуде патриоттық сана, сезім қалыптастырып, патриоттық іс-әрекетін
ұйымдастыруда ... ... ... болмақ.
2. Мектеп оқушыларын интернационализм мен патриотизмге тәрбиелеуге
бағытталған теориялық және практикалық ... ... ... мен ... ... ... ... оқушылардың бойында патриоттық сана ... ... 4 ... ... ... және ... тәрбиеге
байланысты іс-әрекеттер ұйымдастырылып, оны дағдыға айналдыру үйретілді.
- әрбір оқушы ... ... ... ... ... ... екендігі түсіндіріліп, санасына сіңдірілді.
3. Жалпы алғанда, ... ... дәл ... ... патриотизм болашақта Қазақстанның гүлденуіне жол ашатын
өзіндік бір кілт, ... ол ... ... ... ... пен бірліктің ... ... ... ... ... да, біз шама шарқымыз жеткенше 4
сынып ... ... ... және ... сана
қалыптастырдық деген сенімдеміз.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Назарбаев Н. Қазақстан - 2030: Барлық ... ... ... және ... ... Ел ... Қазақстан
халқына Жолдауы. Алматы, Білім, 1997. 176-6.
2. "Қазақстан" Ұлттық энциклопедиясы / Бас. ред. Ә.Нысанбаев. Алматы,
"Қазақ ... бас ... 1999. ... ... Қазақ этнопедагогикасының теориялық ... ... (Оқу ... ... ... 2003. 280-6.
4. Сухомлинский В.А. Как воспитать настоящего ... - ... 1990. - ... ... Б. ... войны. - Алматы: Казахстан, 1996. - 176с.
6. Жұмақанов Ә. Патриоттық және ... ... беру ... ... - 1971. - №3. - ... Сухомлинский В.А. О воспитании //Сост. С. Соловейчик 5-ое изд. -
М., 1985.-870с.
8. Ушинский К.Д. О ... ... в ... ... В 11 ... 1948-1951.
9. Макаренко А.С. О воспитании. - М.3 1988. - 256с.
10. Раев Д. Қазақстандық патриотизм мен гуманизм //Ақиқат, 2000. ... ... Н. ... ... - Алматы: Қазақ университеті, 1992.
-966.
12. Жарықбаев Қ., Қалиев С. Қазақ ... - ... ... ... ... Л.Т. ... мектептерінде оқушыларды патриотизмге
тәрбиелеудің дамуы (1970-2000 жылдар): дис. ...канд. пед. наук. - ... - ... ... С. ... ... туралы//Ақиқат. - 1991. - №9.
15. Қалмырзаев Ә. Қазақстандық ... ... ... ... 10 ... ... кесте
Бастауыш сынып оқушыларын патриотизмге тәрбиелеу жолдары
Ұлтжанды, отансүйгіш, намысқой, елін-жерін қорғай алатын азамат
Ұлттық рух, ... пен ... ауыз ... және діни ... рәміздер.
Ән-ұран, ту
Ұлттық ойындар
Рухани мұралар мысалы Орхон-Енесей, Күлтегін ескерткіштері
Спортқа баулы қазақша күрес, аударыспақ т.б.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 38 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Оқушыларды отансүйгіштік интерноционалдық тәрбиелеудің теориялық мәселелері20 бет
Оқушыларға отансүйгіштік интернационалдық тәрбие беру мәселелері28 бет
Қазіргі мектептерде оқушыларға патриоттық және интернационалдық тәрбие беру28 бет
Көркем шығарма арқылы оқушыларға патриоттық тәрбие берудің педагогикалық мүмкіндіктері56 бет
Адамгершілік – рухани тәрбиенің маңыздылығы10 бет
Атақұлдық ой-пікірлерінің патриоттық тәрбиеге ықпалы61 бет
Атырау газетіндегі патриоттық тәрбие мәселесі67 бет
Бала бойында азаматтылық пен патриотизмге қалыптастыруда мектеп пен отбасы қарым-қатынасы5 бет
Балалар әдебиетіндегі патриоттық тәрбие мәселесі6 бет
Балалардың мемлекеттік символдарға когнитивтік қатынасын тәрбиелеу48 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь