Талдап оқыту әдістемесі

Кіріспе.
Дипломдық жұмыстың сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

I тарау. Талдап оқыту әдістемесінің психологиялық. педагогикалық негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
1.1. Талдап оқыту әдістемесінің психологиялық. педагогикалық теориясы, мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...7
1.2. Талдап оқытудың дидактикалық ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19

II тарау. Талдап оқыту әдістемесін пайдаланудың дидактикалық негіздемесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .30
2.1. Тұтас педагогикалық үрдістегі талдап оқыту әдістемесі ... ... ... ... ... ... ...30
2.2. Талдап оқыту әдістемесін іс. тәжірибеде пайдаланулар ... ... ... ... ... ... ... 48
2.3. Педагогикалық процестегі дидактика мәселелерін талдауға арналған ситуациялар мен тапсырмалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .64
ІІІ. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...72
ІҮ. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 74
Жұмыстың көкейкестілігі. Мектеп оқушыларының білім сапасын көтеру бүгінгі таңда өркениетті елдер қатарына қосылудың, бәсекелестікке барынша лайықты болашағымызды тәрбиелеудің басты бағдарына айналып отыр. «Өркениеттің аса маңызды міндеті- адамды ойлай білуге үйрету»- дейді амарикандық ойшыл, өнертапқыш Томас Эдисон айтқандай талдап оқыту терең, тиянақты білім алуға негіз қалайды.
Оқыту үрдісін сапаландыру үшін қажетті ақпараттарды таңдап алу маңызды, сол ақпараттарды қабылдаудың үш деңгейі бар:
1. Күнделікті тәжірибелік;
2. Нақты ғылыми;
3. философиялық, дүние танымдық.
Оқыту мен тәрбиелеудегі күрделі міндеттерді табысты шешудің жолы мұғалімнің біліміне, біліктілігіне, кәсіби шеберлігіне, шығармашылық еңбегіне байланысты. Ұстаз қызметінің мақсаты- өз пәнін жақсы үйретуден гөрі тереңіректе, ол- адамды қалыптастырушы адам, оқутыда талдап түсінікті дәрежеге өзіні- жеткіншектің еңбек ету арқылы жетуін ойластыруда. Талдап оқу әдістемесінің мәні- оқу үрдісінде керекті білімді бақылап, ұғып қана қоймай, түсініп, талдау арқылы білу және оқу материалдарын тұтас байланыстыруында. Сонда ғана оқу тиімді болада, оларды жүйелей білу. Адамның ең бір жетілген құралы- сөз, сөз адам ақыл- ойының ішкі мәдениетінің және тәрбие дәрежесінің көрсеткіші болып табылады.
1. Назарбаев Н.Ә. «ХХІ ғасыр білім мен ғылым ғасыры болады», Егемен Қазақстан, 13 қаңтар, 2009 жыл.
2. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан халқының әл- ауқатын арттыру- мемлекеттік саясаттың басты мақсаты (Егемен Қазақстан, 2008 жыл, 7 ақпан).
3. Назарбаев Н.Ә. «Қазақстан- 2030», «Үкімет жаршысы», Алматы, 1998, 112 б.
4. Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы, Астана, «Дастан», 2000 ж.
5. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Астана, Елорда, 2008- 56 б.
6. Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасы, Астана, 2004
7. Әбиев Ж. Педагогика тарихы. Алматы, Дарын, 2006, 480 б.
8. Әбиев Ж.Ә., Бабаев С.Б., Құдиярова А.М. Педагогика, Алматы, Дарын, 2004, 448 б.
9. Бабаев С.Б. Бастауыш мектеп педагогикасы. Алматы, Заң әдебиеті, 2007.
10. Бабаев С.Б., Оңалбек Ж.К. Жалпы педагогика. Алматы, Заң әдебиеті, 2006, 288 б.
11. Бабаев С.Б. Педагогика. Алматы, Дарын, 2004, 420б.
12. Губашева С.Б., Отарбай А.Ж. Тәрбие жұмысының әдістемесі. Астана, Ролпанга, 2007, 244 б.
13. Дайрабаев Е., Дайрабаева А. Педагогика негіздері. Алматы, Қазақ университеті, 2005.
14. Жанпейісов Х. Педагогикалық дәрі курсы. Нұрлы әлем, 2008.
15. Қожабаева Б.Е., Төлеубекова Р.К. Педагогика. Алматы, 2003
16. Қоянбаев Ж.Б., Қоянбаев Р.М. Педагогика, Астана, 2007, 328 б.
17. Қоянбаев Р.М., Ыбырайымжанов Қ.Т. Жалпы бастауыш білім беру педагогикасы. Түркістан, 2005.
18. Құрманалина Ш.Х., Мұханова Б.Ж., Ғалымова Ә.У., Ильясова Р.К. Педагогика. Астана, Фолиант, 2007, 656 б.
19. Максакова В.И. Теоретические основы и методика воспитания младших школьников. Гуманитарный издательский центр ВААДОС, М.: 2006, 238 г.
20. Наурызбай Ж. Ұлттық мектептің ұлы мұраты. Алматы, Ана тілі., 1995, 496 б.
21. Латышина Д.М. История педагогики. М., 1998
22. Подласый И.П. Педагогика. Алматы, 2000
23. Подласый И.П. Педагогика начальный школы. М., 2007
24. Сағындықұлы Е. Педагогика, Алматы, 2007.
25. Сейталиев Қ. Педагогика тарихы. Алматы, Білім., 2008, 416 б.
26. Сейталиев Қ.Б. Тәрбие теориясы. Алтамы, Мектеп, 1986, 150 б.
27. Қазақстан Республикасының мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты. Астана, 2008
28. Сабиров Т.С. Оқыту теориясының негіздері. Алматы, 2000.
29. Әбілқасымов А.Е. Қазіргі заманғы сабақ. Алматы, 2000.
30. Қалыбекова Ә.А., Ысқақов Ж.Ы., Әлсейітов Т.М. Мұғалімдердің педагогикалық сөздігі мен анықтамалары. Алматы, Қазақ университеті, 2002, 287 б.
31. Ақпанбек Г. Қазақтардың дүниетанымы. Алматы, қазақ университеті, 1989.
32. Айтмамбетова Б. Жаңашыл педагогтар идеялары мен тәжірибелері. Алматы, 1991.
33. Әбенбаев С. Мектептегі тәрбие жұмысының әдістемесі. Алматы, 1990.
34. Сабиров Т. Оқушылардың оқу белсенділігін арттыру жолдары. Алматы, 1978.
35. Кобдикова Ж.У. Оқу процесін технологияландыру. Алматы, 2000.
36. Қасымбай Ә. Осы заманғы педагогикалық технология. «Қазақстан мектебі» №2, 2001 ж.
37. Мұқанов И.М. Жас және педагогикалық психология. Алматы, 1982.
38. Мұқанов М.М. Педагогикалық психология очерктері. Қ.М.Б.А., 1962.
39. Сабиров Т.С. Балаларға ақыл-ой тәрбиесін берудің кейбір мәселелері. Алматы, Мектеп, 1978.
40. Тәжібаев Т. Жалпы психология. Алматы, Қазақ университеті, 1998.
41. Тұрғынбаев Б.А. Талдап оқыту технологиялары. Алматы, 2000.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Қ.А.Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университеті
Шымкент институты
Сыртқы бөлім факультеті
Педагогика ... ... ... оқыту әдістемесі
Орындаған: 4517У
тобы. Ақынбекова Д.
Ғылыми жетекшісі: Оңғарбаев А.
Шымкент 2009 ж.
МАЗМҰНЫ
Кіріспе.
Дипломдық ... ... ... ... ... психологиялық- педагогикалық
негіздері...................................................................
................................................7
1.1. Талдап оқыту әдістемесінің психологиялық- педагогикалық теориясы,
мәні........................................................................
...................................................7
1.2. ... ... ... тарау. Талдап оқыту әдістемесін ... ... ... ... үрдістегі ... ... ... оқыту ... іс- ... ... процестегі дидактика мәселелерін талдауға ... ... ... ... ... ... көкейкестілігі. Мектеп оқушыларының білім сапасын ... ... ... ... ... ... ... барынша
лайықты болашағымызды тәрбиелеудің басты ... ... ... аса ... ... адамды ойлай білуге үйрету»- дейді
амарикандық ойшыл, өнертапқыш Томас Эдисон айтқандай ... ... ... білім алуға негіз қалайды.
Оқыту үрдісін сапаландыру үшін ... ... ... ... сол ақпараттарды қабылдаудың үш деңгейі бар:
1. Күнделікті тәжірибелік;
2. Нақты ғылыми;
3. философиялық, дүние танымдық.
Оқыту мен ... ... ... ... шешудің жолы
мұғалімнің біліміне, біліктілігіне, кәсіби шеберлігіне, шығармашылық
еңбегіне ... ... ... ... өз ... жақсы үйретуден
гөрі тереңіректе, ол- адамды қалыптастырушы ... ... ... ... ... ... ... ету арқылы жетуін ойластыруда. Талдап
оқу әдістемесінің ... оқу ... ... ... ... ұғып ... ... талдау арқылы білу және оқу ... ... ... ғана оқу ... ... ... ... білу.
Адамның ең бір жетілген ... сөз, сөз адам ... ... ... және ... ... ... болып табылады. Олай болса,
оқу-тәрбие жұмыстарында талдап оқыту, ойлау, үй тапсырмасын орындау, ... ... үй ... баяндауда оқу материалдарын жүйелеп,
байланыстыру, оқу мен тәжрибе сабақтас ұғым екендігін ... болу ... ... ... ... рөлі зор.
«Адам ата-анадан туғанда есті болмайды: естіп, көріп, ұстап, татып
көрсе, дүниедегі жақсы- жаманды танидыдағы, ... ... ... ... адам ... ... Естілердің айтқан сөздерін ескеріп жүрген кісі
өзі де есті болады»- деген Абайдың он ... ... қара ... мәні
үлкен, ол талдау, түсіну, тәжірибе алу, үлгі тұту арқылы әр адам ... ойды ... ... ... ... ұқсамайтын қасиетін аша білу, ол
үшін талдап оқыту әдістемесін ... ... ... ... ... бақылау жасау арқылы білімнің негізін анықтай ... ... ... ... ... ... зерделеудің қажеттілігі
мұғалімнің өз сабағын тиянақты білуі керек, ол үшін талдап, ... ... ... ... оң ... ... көріп дамыту қажет.
Талдап оқыту әдістемесінің мәні- баланың ықыласын ояту, қолынан іс
келетіндігіне сендіру, сөзі мен ... ... емес ... болу ... ... әсіресе шәкірттің кемшілігін емес, жеңісін ізде, әр бала
табиғаттың құбылысы, сол үшін сыйлауға болады. ... ... ... ... ... ... ... оқытуға шәкірттердің ынта- ықыласын
тыңдау арқылы жетуге болады.
Сапалы оқыту, ... ... ... ұлағатты ой бар, сондағы сана
деген де бір ... ... ... оның отын ... ... ізгілікке,
әдептілік әдемілікке ұласады. Адамдық қасиеттердің жайнаған гүлдей ашылуына
да себеп керек. Үлкендер- ойлылар мида жеті ... ... ... еді. Кем
дегенде үшеуі жанса- ақылдылық, бесеуі маздаса- ... ... ... ... ... ... Бұл ... байыбында, ағартушылық маңызының зор
екендігі аңғарылады. Басты түсінік сапалы білім беру, саналы тәрбиелеудің
бір амалыы талдап оқыту.
Оқыту- ұзақ ... ол жеке ... ... ол оқыту үрдісінің
негізгі буыны.
Сондықтан әрбір сабақты жақсы өткізу маңызды, оған ... ... «Әрі ... ... ... еңбекке және қоршаған ортаға бейімі,
қарым-қатынасы нақ осы кезеңде ... ... ... ... ... 2008 ... Қазақстан халқына Жолдауында. Осыған орай білім алу,
еңбекке және ... ... ... ... ... ... жұмыс тақырыбын «Талдап оқыту әдістемесі» деп атағанды жөн
көрдік.
Жұмыстың мақсаты: Абай қырық ... ... ... ... ... ... дейді. Ал он жетінші сөзінде: «Адамның адамгершілігі
неден құралады ... ... ... ... ... ... ... Абай жүрекке бірінші орын береді. Саналы тәрбие және ... беру ... ... ... ... талдап оқыту әдістемесінің
зерделеу, жүзеге асыру- пайдалану.
Зерттеу нысаны: оқу-тәрбие жұмыстарында қолдану амалдарын қарастыру.
Зерттеу пәні: оқыту, ... ... ... ... ... ғылыми болжамы:
- оқу- тәрбие үрдісінде талдап оқыту әдістемесін зерделеп, ... ... мен ... анықтап, педагогикалық іс-әрекеттерде
байқаулардан өткізіп, мазмұнын жобалау;
- талдап оқыту әдістемесін іс- тәжірибелерде ... ... ... ... әдістемесінің үлгілерінің байқаулар нәтижелеріне ... ... ... ... міндеттері:
1. Бастауыш мектепте талдап оқыту әдістемесін зерделеп, оның мәні мен
мазмұнын айқындау.
2. ... ... ... ... ... ... ... талдау
жасау.
3. талдап оқыту әдістемесін кіші жастағы оқушылармен оқу- тәрбие
жұмыстарында ... ... ... ... және ... ... ... психологтар, педагогтар ... ... ... мұғалімдерінің оқыту әдістемелеріне қатысты
еңбектері, білім беру саясаты саласындағы нормативтік құжаттар:
- Қазақстан Республикасының Конститутциясы;
- ... ... ... ... ... «Қазақстан- 2030» даму стратегиясы;
- Қазақстан Республикасының Президентінің Қазақстан халқына ... ... ... ... мектептердің мемлекеттік білім беру стандарты,
типтік оқу бағдарламалары, оқу жоспарлары, ... оқу ... ... ... ... ... ... беруге қатысты ғылыми- әдістемесіне
журналдар;
- Бастауыш мектептердің озық ... ... ... ... ... және ... ... оқыту әдістемесінің педагогикалық негізі, мәні және мазмұны
айқындады;
- бастауыш сыныптарда талдап оқыту әдістемесі жұмысының ... ... оның ... ... және жетілдірудің мүмкіндіктері
ашып көрсетіледі;
- талдап оқыту әдістемесі жұмысын жүргізудің педагогикалық шарттары
анықталды;
- ... ... ... теориялық тұрғыда негізделіп, байқаулардан
өткізілді.
Дипломдық жұмыстың құрылымы. Жұмыс кіріспеден, екі ... ... ... және ... ... ... ТАЛДАП ОҚЫТУ ӘДІСТЕМЕСІНІҢ ПСИХОЛОГИЯЛЫҚ, ПЕДАГОГИКАЛЫҚ
НЕГІЗДЕРІ.
1.1. Талдап оқыту әдістемесінің ... ... ... беру ... ... жылдары ішінде басқа салалар сияқты
түрлі бағдарламаларды жүзеге асыруда. ... ... ... тетік сияқты
білім беру жүйесі қалыптасып, дамуда. ... ... ... ... оқыту
сапасы, саналы түрде, жоспарлы жалғасуда.
Мектеп жұмысының ... ... ... сыныптан саналы тәрбиелеу,
сапалы білім беру, ұстаздың өз шәкіртіне бергенне ... ... көп ... ... қажеттілік. Сабақ мазмұндылығы, оның оқушының ынта-ықыласынан
туындайды, белсенділігін арттыру ... ... ... үздіксіз білім толықтыру, жауапкершілігіне ұатысты.
Мектеп жұмысының ең басты өлшеуіші- ... ... ... ... білім беру стандарт талаптарына мүлтіксіз
жүзеге асыру. Жасөспірімдер бойында ... өз ... өз ... ... ... маңыздылығы зор.
Жас буынға білім беру- тәрбие мәселесін жетілдіру арқылы ... ... ... білім беру жүйесінің басты мақсаты да, ... ... беру ... тәлім- тәрбие –білім атты схема негізінде
қызмет етуі тиіс. Ең ... ... ... ... ... ... ... беру
ісіндегі озат тәжірибе барлық жұрттарға ортақ. Озық ойлы ... ... ... әлем мүдделі.
Жалпы, мектептің алтын діңгегі- ұстаз, ұрпаққа білім беру мен
тәрбиелеу, ... 2030» ... ... ... балалардың
сапалы білім алуы анық көрсетілген. Тал шыбықтай бала жанын ... елі ... ... ... ... ... қалап, қалыптастыру мақсат. Терең,
тиянақты білім беру ғылыми негізделген оқыту әдістемесін ... ... ... ... игеріп, оқыту әдістемесін меңгеру
арқылы жүзеге асырылады.
Бүгінгі таңда бастауыш мектеп табалдырығын ... ... ... ... мүшесі. Сондықтан болашақтың иесі- ... ... ... ... ... ... ... күннен бастап-ақ Сапалы білім, саналы
тәрбие беріп, өміртанудың нәрімен жетілдіру, дамыту, қалыптастыру үшін ... ... ... ... жан- ... зерделеп, олардың
ерекшеліктерін есепке алып, оқыту және тәрбиелеуді мәнді, нәтижелі жүргізу
үшін педагогикалық ... ... ... ... оқу- ... ... ... даярлану, әрине білім, біліктілік,
шеберлік пен ... ... ... 2015 ... дейінгі білім беруді дамыту
тұжырымдамасында: «Бастауыш ... ... ... ... жеке басын
бастапқы қалыптастыруды қамтамасыз ету, оның қабілеттерін анықтау және
дамыту. Осы сатыдағы оқу мен ... оң ... ... және ... ... оқу, жазу ... ... дағдыларын үйренуге, тілдік қарым-
қатынастың қарапайым тәжірибесіне, өзін- өзі шығармашылық тұрғыдан таныта
білуге, мінез- құлықтың мәдениетіне, жеке ... және өмір ... ... ... кейін негізгі мектептің ... ... ... меңгеруге база жасайды»- делінген.
Тұжырымдаманың 4.3.1. бөлігінің талаптарын ... ... ... ... ... білім нәтижесі- әдістемеде деген
ойдың мәнділігіне көңіл ... Бала ... ... ... ... олай ... зерттеп, бақылап жанын түсіну, сыртын білу психологиялық тұрғыдан
ойлау, қабылдау, сөйлеу, жазу ... ... мән беру ... Оқушы көңіліне сызат түсірмей, оның әр жауабын мұқият тыңдап,
дұрыс жауабын ... ... өзі ... ... ... ... ... біріктіруге, салыстыруға үйрету.
Оқу материалдарын баяндау, жаттығулар, тәжірибе жасау, тапсырмаларды
орындау, үй тапсырмасына жауап беру ... алға ... ... ... ... ... ... келтіріп бағыт беру оқушының өзіне
деген сенімін ... ... ... өзі қалыптаса бастайды, үлгісін
көреді, өтілген оқу материалдарын қайталайды. Сонда ғана ... ... ... сезіп, қамқорлықты ұғады «Ұстаздық еткен жалықпас үйретуге
балаға» деген үздік ойды ұғады, «талаптыға нұр жауар» ... ... ... ... өзі оған ... ... болады.
Қазіргі кезеңде елімізде білім берудің жаңа жүйесі жасалып, әлемдік
Стандарт ... ... бет ... ... әртүрлі оқыту
әдістемелерін, технологияларын, инновациялық элементтерді бастауыш сынып
оқушыларының жас мөлшері мен ... ... сай ... беру ... ... маңызы зор.
Психологиялық тұрғыдан шәкірттерге жан- жақты бақылау, талдау жасау
және оқытудың озық әдістемелерін меңгеріп, ... ... ... ... ... оқытумен саналы тәрбие, сапалы білім беретіндігін тәжірибе
дәлелді көрсетуде. Оқыту және ... ... ... психологиясын
зерделеп, бақылауда арқылы, ұтымды талдаулармен ерекшеліктерін білу, оқыту
барысында педагогикалық ... ... ... ... ... нәтижелігіне
жеткізетін озық әдістемесін жете ... ... ... ... Сонда ғана оқушылардың қисынды ойлауын, қиялын дамытуға, сөз ... ... ету ... ... да, ... да сөйлемдерді дұрыс құрап,
айтуға, түсінік беруге, жазуға бағыт ... ... ... талдау
жасау, мысалдар келтіру, үлгілерін көрсету, біріне-бірінің жедел көмегін
ұйымдастыру, ынтымақтаса ... ... ... ... ... ... ... генетикалық бағдарлама бойынша қаңқасының,
бұлшық ет көлемінің өсуі арқылы ... ... ... өтіп жатады.
Ал оның психикасының, жекелігінің дамуы ше? Сананың дамуы оқытудан ба,
әлде әлеуметтік жағдайдан ба? Не табиғи есеюден бе? Бұл ... ... ішкі ... ... ... ... әсерлердің
мақсат- міндеттерін анықтайды.
Педагогика тарихында екі түрлі қарама- қайшы пікір орын алып келеді.
Бірі- жаратушының күштілігін ... ... ... ... екіншісі
керісінше, барлық нәтижені ортаның әсеріне жатқызады.
Қазіргі күнгі ғылым психикалық даму ... ... ... ... ... тәжірибені және әрекетті меңгеруіне,
меншіктенуіне байланысты деп қарайды. Бұл- оқу, ... алу ... ... ... ... ... ... элементі. Кез келген оқыту
белгілі бір мөлшерде адамды талдапты. Біз бұдан ары қарай дамудың алдында
жүретін, ... ... роль ... ... ... сөз етпекпіз.
«Даму» ұғымының психологиялық анықтамасы- ... ... ... ... ... ... деген мағынаны береді. Барлық ... ... бала ... да ... ... ... ... бір деңгейден екінші деңгейге өтіп ... ... ... даму ... 3 ... күш пен 3 ... фактордың
қатысатындығын дәлелдейді.
Олар:
Биологиялық фактор: Бұл ата-анадан ауысқан, туа ... және өмір ... ... ... ... ... оның барлық жүйесі
құбылысының ерекшелігін білдіретін, бала органимзмнің ортамен ... ... ... Бұл бала өмір ... орта, ең алдымен адамдардың
ортасы. Бұл сондай-ақ баламен қарым- қатынас жасайтын адамдардың сипаттары,
мінез- ... және ... ой ... олардың мүдделері мен пікірлері,
істері мен ... ... мен ... ... яғни бала ... ... ... өз белсенділігі: Даму процесіне әсер ететін бұл үшінші күш
болып саналады. Оқитын пән қандай да ... ... ... ... ... жоғары болмасын, ер мұғалім баланың өз ... ... оған ... іс пен ... баланың әрекетке қатынасуы
нәтиже бермейді. Баланың организм ретінде дамуы мен жеке бас ... ... ... ... асады.
Талдап оқытудың Д.Б.Эльконин, В.В.Давыдов жасаған жүйесінің көздеген
мақсаттарына жету тек баланың ... ... ... Осыған
орай, бұл жүйенің әдіс- тәсілдері де оқушының оқу ... ... ... ... ... Бұл жүйемен дәстүрлі
оқытуды салыстыру мынадай ... ... ... болады. Дәстүрлі
сабақтардың ... мәні ... 3 ... ... ... ... Түсіндіру
3. Бақылау, бағалау.
Мұғалім сабақ мазмұнын жақсылап айтып түсіндіріп шығады. Содан соң оны
меңгертуге ... ... ... Бұдан кейін қалай
меңгерілгендігін анықтау мақсатындағы ... ... ... жұмыс әр түрлі болып өткізілуі мүмкін. Мысалы: өзі ... ... ... ... ... ... ғасырда Елбасы «Қазақстан- 2030» стратегиялық бағдарламасының
ерекшелігі мен нәтижелері ... ... ... ... ... ... «Болашақ бағдарламасы», «Үш- тұғырлы тіл», «Физика-
математика» ... жаңа ... ... ... болып дамуы.
Нәтижелері маңыздылығымен байқалады.
Оқу- тәрбие үрдісіне талдау ... ... ... ... әдістемесінің
мәнділігін байқатады, терең, тиянақты білім беру тәрбиелеуде талдау, талдап
алу, байқап көру ... ... ... философиялық бағытта ой елегінен өткізіліп, ... ... ... ... беру философиясы мазмұнына
келтірілуде;
- екіншіден, психологиялық бағытта оқу материалдарын жас ... ... ... ... елестету, қиялдау, есте сақтау, көру, есту
арқылы түрлі амалдар жасау, талдау, ... ... ... білу ... оқу ... меңгеру шарттарына өту, келесі
қадам ол ... ... жеке ... сабаққа даярлығын
диагностикалау, болжамдау, түзетулер ендіру;
- үшіншіден, кіші ... ... ... білімді игеру: әріп тану,
оқу, жазу, сауатты жазу, біріктіріп оқу, ескерту, ойлау амалдарын және
әрекеттер ... ... мен ... ... ... ... проблеманы шешу жолы- оқыту әдісін тыңдай білу. Оқыту әдісі-
ол ... пен ... ... ... оны сабақ беру, оқыту деп
атайды. ... ... ... ... жету жолы, ол тәсілдерден- жеке бір
реттік әрекеттерден ... ... ... жету үшін тиімдісін, нәтижелісін таңдап
алуға әрекеттер жасайды. Мысалы ... ... ... оқыту әдістерінің
кестесіне зейін аударамыз.
1- кесте
|Іс- ... ... ... ... ... ... | | | | ... |Бейнелеу, |Түсіндіру, |Оқу, зерделеу, |Бейнефильмдерді |
|жаттығулар, ... ... ... ... ... ... |
|дидактикалық |оқушылардың |әңгіме, |жоспар түзу, ... ... ... ... |материалдарды |
|оқу өнімді |анимациялық |түсініктеме|жұмыс, ... ... ... |фильмдер, |, нұсқау |электронды ... ... ... ... | ... |«ұстаз» |
|жұмыс ... | ... ... |
| ... ... |арқылы, |жаттығу, ... ... т.б. | ... | |
| | | ... көру | ... кестеде көрсетілген білім көздері бойынша оқыту әдістері арқылы
талдап оқыту жасау оқу ... ... ... меңгеруге негіз
қалайды. Әрбір аталған әдістер оқытудың барысында таңдап алынады, оның ... ... ... ... ... ... Оқыту үрдісінің кез
келген кезеңінде көрнекілік ... олар ... ... ... алу ... игеруге тікелей қатысты болғанда мақсатты.
Бірнеше немесе екі белгілері негізінде оқу ... ... ... ... ... ... ... оқыту
әдістерін жіктеу талпынысында оқыту әдістері және білім беру ... ... ... ... ... беру ... ... хабарлаушы |Орындаушылық ... ... ... ... ... ... ... үлгі ... ... ізденуші ... ... ... ... ... ... ... әдістері нәтижелі болады, егерде әрбір
әдіс негізінде талдап оқыту әдістемесі алынатын болса.
Неміс дидактигі Л.Клингберг оқыту ынтымақтастығы формасында ... атап ... оны ... №3 кестеден көреміз.
3- кесте
|Монологтық әдістер ... ... ... ... ... ... топтық, ... ... ... ... ... алысу, ... | ... ... ... ... бар, Ю.К.Бабанский оқытудың үш үлкен тобын атайды.
Ал ынтымақтастық, оқыту әдістерінің мәні оқытудағы ... ... ... терең, тиянақты, сапалы түсіндіру ... ... ... ... ... ... ... оқыту, оқу теориялық негіздеме жасау;
- іс- тәжірибелік үлгілерін келтіру;
- теориялық және іс-тәжірибелік ... ... оқу ... қатысты мысалдар келтіру;
- оқу материалдарына байланысты талдауларды бірлесіп жасау;
- монологтық әдістерді, ... ... және ... ... ретімен алмастыру, түрлендірулерді нәтижелеріне сай
өткізу.
Академик ... ... үш ... ... ... ... ... басты мақсаты сапалы білім беру, талдап оқытудың мақсаты
оқу ... ... ... ... олай болса, оқыту, оқу нәтижесін
көріп, оқу, оқыту іс- әрекеттерінің арқасында игеру болатындығын көреді.
Оқу- танымдық қызметтерді ... және ... ... басты
шарты: таңдап оқыту әдістемесін іске асыру.
4- кесте
|Сөздік, ... және ... ... ... |
|көрнекілік, |дедуктивті ... ... және ... | ... ... |
| | | ... ... | | ... ... ... әдістер: сөздік, көрнекілік және практикалық талдап
оқытудың қажетті элементтері, теориялық ... ... ... ... ... жасау барысында талдау жасау қажет. ... өту ... оқу ... ... ... ... ... Үшіншіден ұжымдық талдау толықтыру, бірнеше нұсқадан ... ... ... ... амалдары арқылы еңбектері
ынталандырылады, олай ... оқу- ... ... ... ... ... қайшылық өз кезегінде қозғаушы күш туындатады, әрине
қозғалыс, жылжу жасайды.
5- кесте
|Оқушылардың білім алуға ... ... ... ... ... және ... мен ... болу әдістері |жауапкершіліктері ынталандыру және |
| ... болу ... ... ... ... ... ... және түрткі
болуға себепкер болатын әдіс- талдап оқыту әдісі:
1. Оқушы үздіксіз оқуға дағдыланады.
2. Оқу материалдарын ... ... ... Оқу, ... білім алу және тәрбиелеу мақсатты болып еңбек ету- оқу
нәтижесіне сай ынталану артады.
4. Талдап оқу, талдап оқыту- ең ... оқу ... ... ... қайталау үйлесімдерін табады.
5. Талдап оқыту әдістемесі «оқы, оқы және оқы» ережесін жүзеге
асырады, ... өзі ... ... қалыптасады.
6. Оқу материалдарын игеріп, есінде ... ... ... ... ... талдап оқытудың қажеттілігін, білімділігін
көрсетеді.
7. Мемлекеттік грант иегері атағына жетуді ... ... ... сол
ойды жүзеге асыру амалы- талдап оқыту ... ... ... бақылау, байқау және өзін-өзі бақылау
жұмыстарында қолдануға болатындығы тәжірибеде көрсетуде. Осы ... ... ... ... ... және өзін- өзі бақылау әдістері
|Ауызша бақылау және |Жазбаша бақылау және ... ... ... өзі ... ... өзі ... |өзін- өзі бақылау ... ... ... ... ... оқу- ... ... өзіне- өзінің есеп беруі
маңызды, жасаған оқу әдебиеттері, еңбек әрекеттері және оның ... ... ... іскерлігі және дағдысы ... ... ... «Мен не ... тиіспін?»- деп, кешқұрым, ұйықтар
алдында: «Мен не тындырдым?»- деп сұра» деген ... ... (570- ... ... ойдың көрінісі, талдау жасап, бағалау жасау, жоспарлау оқу-
тәрбие, ... іс- ... ... ... ... асуына тікелей,
нақты бағыт береді.
Ұлы Абай: «Егерде есті кісілердің қатарында болғың келсе, күнінде ... ... ... бір рет, ең болмаса айына бір рет өзіңе өзің бақылау
жаса, есеп бер, ... ... ... ... ... Ол жай іс емес, нағыз
тәжірибе және оны өзің ақиқат білесің. Талдап ... ... ... ... зерделеу, меңгеру, игеру жүзеге асырылады.
Қарастырылған оқытудың әдістері толығымен барлық талаптарды орындай
алмайды, ... ... ... ... толықтыру және жаңа
оқытудың педагогикалық технологияларын зерделеп, инновациялық ... ... ... ... оқу ... сапаландыру, тиянақты,
тыңғылықты, терең білім алуды ... ету- ... ... ... ... ... іс- ... қызметтерінде педагогикалық үрдісте оқыту
әдістерінің барлық жіктелуін үйлестіреді- олар тұрақты ... және ... бірі ... ... ... оқыту әдісіне сай күні бұрын ... ... ... ... ... бөлім және қорытынды болып
келеді. Мысалы, тарауға ... ... бір ... сабақ белгіленіп,
қайсы тақырыпты қамтитындығын, қандай сұрақтардың төңірегінде қанша уақыт
тоқталатынын, ал ... ... ... ... осы ... ажыратылған
мемлекеттік бағдарламаның сағат саны мен тақырыптардың күрделілігіне сәйкес
тиісті сағат саны белгіленіп, онда ... ... сай ... мен ... ... ... ... |Сұрақтар |Уақыт |
|1 ... |1 |а) |10 |
| | | |ә) | |
| | | |б) | |
| | | | | |
|2 ... ... |1 |а) | |
| | | |ә) | |
| | | |б) | |
| | | | | |
| | |2 |а) | |
| | | |ә) | |
| | | |б) | |
| | | | | |
| | |3 |а) | |
| | | |ә) | |
| | | |б) | |
| | | | | |
| | |4 |а) | |
| | | |ә) | |
| | | |б) | |
| | | | | |
|3 ... ... |а) | |
| | ... |ә) | |
| | ... |б) | ... ... ... ... қорыту, ондағы өтілген ... ... ... және ... мақсатында «Өтілген топтарға шолу»
айдарымен жарыс сабағын ұйымдастыру көзделген. Модульдық жоспардың ... ... да ... ... ... бірге талдау әдісі қолданылады.
Талдау әдісінің ерекшелігі өткен сабақта үйге тапсырма берілген келесі
сабақта өтілетін жаңа тақырыпты талдауға дайындалып келу ... ... ... ... тек ... сөйлетіп, өздігінен түсінуіне
мүмкіндік беріп отыру керек. Сабақ мақсатына жетіп, ... ... ... ... ... ... ... мұғалім бағыт беруші,
ой ашар, ой қозғаушы, ой толғау және сол сұрақтармен шектелуі тиіс. Мұғалім
оқушылардың ... ... ... қоя ... ... оқушының өз
деңгей аясында талдауға қатысуын қадағалап ... ... ... ... ... ... ... шеңберіндегі қойылған сұрақтардың
аясында ғана белсенділік таныта алады да, ал ... ... ... ... ... ... үй ... сұрағанда, жаңа материалды
талдағанда, жаңа сабақты оқушылардың ... ... ... ... ... ... жасағанда берілетін тапсырмалар ... ... ... ... мен ойын ... ... ... оқушылардың
деңгейіне сай беріледі.
Әр тараудың соңында өткізілетін «Өтілген тақырыптарға ... ... ... екі немесе үш ... ... ... ... ... яғни үш ... пареллель жарыс ойындары ұйымдастырылады. Мысалы,
әр топтан жоғары деңгейдегі бір оқушыдан шақырылып, ... ... яғни ... ... арналған тапсырмалар беріледі, ал әр топтық
екінші деңгейіндегі оқушыларына екінші ... ... ... ... ... ... ... беріледі. Уақыты
жеткенде үш тапсырмалардың да нәтижесі күні ... ... ... ... ... ойындары да осы тәртіпке ұйымдастырылады. Жарыс
сабағында компьютерде ... ... ... ... өте тиімді. Жарыс ойындары тараудағы өтілген тақырыптарды ... ... ... бұл түрі де ... ... ... ... көмегімен оқушылардың өздігінен өтілген
тақырыптарға шолу ... ... еске ... ... ... отырып,
қалыптастыруға және жүйелеуге негізделген.
Сабақтың қай түрі ... да ... ... ... модульдік оқыту
әдісі бойынша тақырыпқа қатысты әзірленген сұрақтарды оқушылардың өздігінен
талдап, түсінуіне ... беру ... ... білімді тәжірибе арқылы
өздігінен алу керек, өздігінен алатын білімнің ұзақ жолы ... ... осы ... қарай түзеп отыру керек» деген А.Байтұрсыновтың сөзімен
үндесіп жатқан бұл әдіс оқушылардың ... мен ... ... мен қызығушылығын арттырады деп ойлаймыз, оған
тәжірибелер дәлелдемелер ... ... ... ... ... ... ... арқылы
талдап оқыту
Дидактикалық жүйеде тарихқа ізсіз кетпейді, олар трансформацияланады-
уақыт талабына сай жаңаланады, дамуға қатысты ... ... ... ... бөліктерін алып «Ұлы ... атты ... ... оның ... ... дәстүрлі болған
дидактикаға айналдырады. Дж. Дьюн ... ... ... ... ие ... Бұл әрбір теория мен практиканың дамуының
жалпы заңдылығы, ... ... де ... ... дидактикалық жүйе оқыту үрдісіне ... ... ... технологияларды белгілі оқыту түрін (типін) туындатады. Оқыту түрі
(типі)- ол оқу- тәрбие үрдісін ... ... ... ... түрі оның
басты құрамдық құрамдастарына талдау жасау арқылы анықталады.
1. мұғалім ... ... ... ... ... ... білімдерін іс- тәжірибеден қолдана білу ерекшелігімен және т.б.
Талдап оқыту жүйесінің маңызды принциптерінің ... ... ... рөлі. Бұл принципті балалардың теорияны жаттауы, терминдерді есте
сақтауы деп түсінбеген жөн. ... ... ... қарапайым
бақылаулар, зерттеулер жасау арқылы, өмір заңдылықтарына көздерін жеткізу,
қорытынды жасауға дағдыландыру.
1970 жылдардың басынан бастап ... ... ... ... ... оқушыларының таным мүмкіндіктері ... ... ... өзгертті. Бұл жаста оқушыда ойлаудың эмперикалық
түрлерін тірек ете отырып, теориялық ойлауға өте ... мол ... ... ... Заттар мен құбылыстардың тек сыртқы қасиеттері ғана емес,
ішкі байланыстарын, ... ... ... ... ... Бір- екі ... түсіндіре кетейік: дәстүрлі сабақтарымызда жыл
мезгілдері туралы сөз еткенде, біз ешқашан жазда жасыл ... ... ағаш ... күз түсе ... ал қыста мүлдем түсіп
қалатындығының неге байланысты екенін тоқталып жатпаймыз. Тек ... ... ... атаумен шеетелеміз. Осы сабақтарда
балалардың эмперикалық білімдерін пайдалана отырып, қоршаған орта мен ... ... ... ... ... дағдыландыру, олардың
танымдық үрдістерін, теориялық ойлауын іске қосатын амал ... ... ... ... ... ... ішінде «Оқытудың
тәрбиелік мәнінің болуы» ... ... ... ... оқушылардың
адамгершілік қасиеттерін, ... ... ... ... асып ... ... ... қағидаларын дұрыс түсініп, жүрегімен қабылдаған әрбір
мұғалім өз сабақтарының дамушылық функциясын өз ... ақ ... ... ... ... ... ... табылған әдіс- тәсілі жоқ.
Өзіміз қолданып жүрген әдістер жаңа жағдайға ... ... ... технологияларды тиімді пайдаланудың мәні зор. ... ... ... ... ... ... ... таныс нәрсені
сұрап білуге негізделеді. Ана тілі сабақтарында тақырыптың мазмұны бойынша,
қазақ тілі, ... ... ... ... ... ... сұрақ қойылып, жауап алынып жатады. Бір ғана ... ... ... та, тек бір ... қосып қайта айтып берумен қайтарылады.
Мысалы: Балалар қайда барады? Балалар мектепке барады. Немесе, 2-ге ... ... ... 2-ге 7-ні қосса 9 болады ... ... ... жүйесіндегі қойылатын сұрақтар проблеманы, ойлауды, пайымдауды қажет
ететіндей етіп ... ... да ... сұраққа өз ойын, өз пікірін
білдіре, жауап ... ... ... ... ... ... екендігі қарастырылады. Мысалы: «Әңгіменің кейіпкері жайлы не ... ... «4» және «5» ... ... ... ойлап табуға
болады? Түріндегі сұрақтар.
Көрнекілік т.б. ... де ... жаңа ... ... ... ... оқыту сабақтарында жаңа материалды талдауға зор көңіл бөлінеді.
Өйткен, талданбаған шығарма бала ... ... деп ... ... ізденіс. Ізденіс барысында мұғалім әр баланың көңіл- ... ... ... ... ... ... ... Әсіресе оқу
сабақтарындағы материалды талдау арқылы шығарманың айтар ойы, идеясы ... ... ... арқылы ар-ұят, қайырымдылық, әдептілік т.б. ... ... ... ... ... жұғысты болады.
Сондықтан оқытудың жалпы шама- шарқына оның бірнеше типі бөлінеді:
- түсіндіру- иллюстративті;
- проблемалы;
- бағдармаланған;
- компьютерлі;
- он- лайын- тәсілінде.
Бұл ... 2007 ... 3 ... ... бір мезгілде 1000
мұғалімнің орнын алмастырып ең озып ... ең ... ... ... интерактивті тақтаны пайдаланып тәрбие, білім беру, дамыту жасап,
бағыт ... ... ... ... ... бірнеше оқыту, оқу, білім беру түрлері бар және олар
қолдануда. Қазіргі заманғы мектептерде бірнеше оқыту ... ... ... иллюстрациялық, оны дәстүрлі- хабарлаушы деп атайды;
- проблемалы оқыту әдісі;
- бағдарламалы оқыту әдісі және соның негізінде ... ... ... өткен әдістері ұтымды, орынды пайдалану дегеніміз- ол сапалы,
оқыту- терең, тиянақты білім беру болып табылады.
Оның негізгі оқу материалдарын ... ... ... өтілген оқу материалдарымен байланыстыру;
- алда өтілетін оқу материалдарына қатыстыру;
- интергациялау- ықпалдастыру;
- түсіндіру- иллюстрациялау- ... ... ... ... ... ... арнайы жаңа шығарылған балнэр, плакаттар,
электронды ... ... ... алу материалдарын- мазмұнын
тасымалдағыштарды орынды, ретімен оқу- тәрбие ... ... ... ... талдау жасау амалдарын пайдалану, талдап ... ... оқу ... оқу ... ... ... ... баяндау, проблеманы қоя білу негізінде бірлесіп қарастыру- талдау
жасау, ... шешу іс- ... ... ол таддап оқытуды іс
жүзіне асыру болып табылады;
- әрине бағдарламалап оқыту оқу ... ... ... ... жалпы тәжірибеге негізделген болуымен құнды, озық
тәжірибелермен байланыстырылған, ... ... ... ... ... тиянақты білім беру көзделеді;
- оқу материалдарын баяндау, бекіту, пысықтау, қайталау, үйге тапсырма
беру, үй тапсырмаларын орындауда компьютерді пайдалану, ... ... ... ... ... ... ... арқылы іріктелінген.
Бұл әдіс толықтырылып, түрлендіріп, қайта жаңарып, ... ... «ХХІ ... ... мен ғылым ғасыры болады» - деді Елбасы 2009 жылдың
12 қаңтар күні ... ... ... ... ... мектебі
ашылуда сөйлеген сөзінде. Олай болса, білім беру, ... ең ... ... ... ... ... ... талдап оқыту
әдістемесі жауапкершілік, қамқорлық жасау ... ... есте ... жаңа тәсілдерін пайдалануға мән беруге жеткізеді.
Проблемалы оқытудың ерекшелігі қазіргі кезеңде жоғары оқу орындарында
кеңәнен қолдап жабушы процестік технологияға жуық, атап ... ... оқу ... ... ... ... ... өздері іздестіреді, оқиды, жазады, көмек сұрайды,
кеңеседі, қайталайды, ... ең ... ... ... оқы және оқы» ұстанымын жүзеге
асырады;
Үшіншіден, іс- ... өзі ... ол ... ... және оқушылардың танымдық белсенділігінің көрсеткіштері артады;
Төртіншіден, маңызды мәселе оқыту және ... ... ... ... ... ... ... бірлікте
шешу амалдары жасалады;
Бесіншіден, проблемалы оқыту технологиясы бірқатар міндетті ... ... ... ... зерделенген білімдерден жағдаяттан шығу жолы іздестіру;
- іс- тәжірибеде іскерлік және ... ... ... ... жай ... ... ... жүйелей білу,
гипотезаларды тексеру, нәтижелері ... кері ... ... ... ... ... есте ... үйренуді жаңа тәсілдермен
толықтыру. Бастауыш ... оқу ... мән ... ... ... білу, салыстырулар арқылы жақсы мен жаманды ажырату күнделікті ... ... ... мерзімінде сапалы даярлау.
Проблемалы тапсырмалар, сұрақтар алдын- ала ... ... ... ... болжау талдап оқытудың маңыздылығын
көрсетеді, ... ... ... ... ... ... жас ерекшеліктеріне сәйкес
және ойлау қызметіне қажеттілігі;
- кіші жастағы оқушылардың білім қоры, іскерлігі, ... ... ... ... ... жасап негіздеме, ұсыныс
ендіру.
Проблемалы окыту проблема мәнін баяндау ... ... ... оған ... топқа жіктеу бойынша жарыс үлгісінде, қатарға
бөлу, мақсат қиындықтан шығу жауап беру, қажет болса толықтыру, ... ... ... сызу және т.б. ... ... ... ... мектептерде проблемалы оқытудың элементтері қолданылады:
- проблемалы сұрақ ... ... ... ... ... ... ... бірлесіп жұмыс істеу бағытында.
Талдап оқыту әдістемесінің артықшылықтары:
- шығармалық қызмет негізінде білімді ... ... ... оқу ... ... ... ойлау қызметін дамыту;
- оқытуды табысты әсерлеуі.
Бағдарламалы оқыту «программа» терминінен шыққан, ... ... ... ... ... оларды орындау жоспарланған нәтижеге
жеткізеді. Бағдарламалы оқытудың негізгі мақсаты- оқыту үрдісін ... ... ... оқушының әр бір білім алу жолындағы қозғалысын
бақылаудың технологиясын ... оқу ... оған дер ... ... оқыту теориялық тұрғыдан толық зерделеніп, ... ... іс- ... ... ... ... арылып, теріс ықпалдар кеміп, әлсіреп, сабаққа ынта- ықылас артып,
оқу үрдісін бақылау, ... ... ... ... ... жүзеге
асырылады.
Бағдарламалы оқытудың ерекшеліктері:
- оқу материалдары жеке ... ... ... ... оқу ... оқу материалдарын игеруге қатысты тізбекті ... олар ... ... ... және ... ... орындауды қажет
етеді;
- әрбір тізбекті жұмыс бақылаулармен (сұраққа ... ... және т.б.) ... ... ... ... ... орындағанда жаңа материалдық
порциясын алады, оқытуда келесі қадамды жасайды;
- тапсырма жауабы қате ... онда ... ... ... және ... ие ... талдап оқытудың әдістемесінің мәні осында, келесі
оқыту, оқуға өздігінен білім алуға қол ... ол есте ұзақ ... ... ... ... ... оқу материалдары игеріледі;
- әрбір оқушы өз бетінше жұмыс істейді, ол ... ... ... оқу ... ... ... ... жұмыстарының тапсырмалардың орындалу ... олар ... ... ... ... ... байланысты),
педагогқа мәліметтер анық беріледі (сыртқы кері байланыс);
- педагог оқу үрдісін ... және ... ... және жеке ... ... ... алысу, талдау жасалады;
- оқу үрдісінде оқытудың техникалық құрамдары кеңінен ... оқу ... ... ... ... ... матрицалық дидактикалық үлестірмелер және т.б.).
Бағдарламалы оқыту машиналы және машиналы емес ... ... ... ... ... ... іске қосылған қазіргі
заманғы компьютерлі білім алу деңгейін анықтап, оқушының ... ... ... ... ... ... ... тапсырма беретін,
міндеттейтін бағдарлама адаптивті деп атайды, ал тәуелсіз ... ... ... ... ... оқушының танымдық
қызметін оқу материалдарын ... ... ... оқу, есте ... ... бірі талдап оқыту әдістемесі. Талдап ... ... ... кезі ... оқыту әдістеріне тезірек
ену, оның байланыстарына зейін аудару, тарихына көңіл бөлу, ... ... ... ... ... ... жүргізу, оңтайлы
талдаулар, ... ... ... ... ... жетілдіруге,
қорытындылауға жеткізеді. Бастауыш мектепте түсіндіру- иллюстрациялық оқыту
қолданылады, атаудың өзі оның ... ... Бұл ... ... ... көрнекілікпен үйлестіру, ұштастыру, байланыстыру,
негіздеу арқылы талдап оқытуды жүзеге асыру. Кіші ... ... ... ... тыңдау, оқу, есте сақтау, зерделенгенде
қатесіз қайта жаңғырту. ... ... ... ... деп атайды, оның
тарихи тереңде, уақыт өте жаңарып, ... ... ... ... ... бірқатар маңызды
артықшылықтары бар:
- ол уақытты үнемдейді;
- оқушылар мен мұғалімнің күшін жинақтайды;
- күрделі ... ... ... оқу- ... ... ... тиімділігін қамтамасыз етеді;
- соңғысы оқу материалдарына терең, тиянақты талдау жасау, талдап
оқыту әдістемесін қосуды ... ... міне ... басқарады,
бағдарламалы оқулықтың бағдарламалық материалдың, оқу ... ... ... мен ... ... ... ... оқушының
өзі- өзін таниды, өзіне талдау жасайды тиянақты, терең білім алуы үшін
өзіне міндеттер қояды, ... ... ... ... жұмыс бағытын
анықтайды, орын алған сәйкессіздіктермен өзі, бірлесіп талдау ... ... ... ... ... ... ... оқытудың элементтері арнайы
жасалған, ойластырылып жетілдірілген, жаңартылатын, өзін ... ... ... ... есепке алынған талдап оқыту ... ... ... жүргізіледі. Онда алгоритм бойынша матрицалық
үлгіде ретімен, сабақтастықта жасайды. Карточка – ... ... ... ... ... алу,жылдам сабақтарда тексерулер
жасайды.
Әрбір оқыту әдістемесінде талдап оқыту мәнді, оқу ... ... ... ең ... ... ықыласын арттырып, оқу, оқыту,
«оқы, оқы және оқы» ... ... ... ... ... беру Қазақстанда дамып, білім беретін оқу ... ... ... ... артуда. Бастауыш мектептен
бастап компютерлік білім – информатика өтілуде.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... « ... геометрия, стереометрия негіздері оқытылады.
Бастауыш мектептегі математиканың мазмұнына алгебра, логика, ықтымалдықтар
теориясы, анализ бен ... ... ... ... ... ... ... материалды меңгеруге даиындауға мүмкіндік
береді. « ... пәні ... курс ... 4 – ... ... елдерде бастауыш оқытуда компютерді кеңінен қолданылады,
жағымды ... ... он жыл ... етіп ... және оның ... бағыттарыи анықталады, солардың ішінде екі маңызды бағыты:
1. жеке пәндер бойынша: математика, ана тілі, қазақ тілі, шет тілі,
орыс тілі – үш ... ... ... ... және арнаулы қабілеттерін дамыту- алға қойылған міндеттерді
шешу, өз бетінше ойлау және талдап оқытуды жүзеге асыру.
Сонымен бірге ... ... ... ... ... ... аралық бақылауға даярлану, тестілеуге ... ... ... заман талаптарына сай іскерлік, дағдыларды арттыру
жұмыстары, бәрін ... ... ... ... ... болып
табылады. Компьютерлік оқыту әдістемесіне мән- мағына ... ... ... ... ... ... ... үрдісінде қолданылады,
олардың қазіргі заманғы бастауыш мектептерде:
- түсіндіру- иллюстрациялық оқыту;
- ... ... ... ... ... ... мақсатқа байланысты мұғалімдер таңдап, ұтымдылығы есепке
алынып қолданылады. Әдетте алда ... ... ең ... шеше ... әдісі тыңдап алынады. Әрине барлық әдістерге талдап оқыту әдістемесін
пайдалану тиімділігін арттыратындығын тәжірибе көрсетеді.
ІІ тарау. Талдап оқыту ... ... ... ... ... ... талдап оқыту әдістемесі
Ұрпақ тәрбиесі- адамзат баласының асыл мұраты. Бүгінгі ... ... ... ... ... ... ... қозғаушы
күштері, болашағымыз. Сондықтан Елбасымыз Н.Назарбаев халқымыздың алдына
«ХХІ ғасырды құрушы іскер, өмірге икемделген, жан- жақты, ... ... ... ... деп, ... ... ... отыр.
Міне, осы себептен бастыуш мектеп кіші жастағы балаларға сапалы
білімі, саналы тәрбие ... ... ... ... ... білімді
азамат тәрбиелеу ең басты шарты еліміздің патриотын тәрбиелеу, міндет ... ... ... ... ең ... құндылықты тәрбиелеу, еңбек
етуге даярлау.
Қазақстан Республикасының мемлекеттік ... ... ... ... сай ... беру ... өз ... орындау мақсатымен жаңа
нәтижелі технологияларды зерделеп, игеріп оқушының жас ... ... ... сәйкес оқыту әдістемесін, технологиясын
таңдап, жаңа инновациялық элементтерді ... ... ... ... жан- ... ... ... біліміді, білікті маман болу үшін
іргетасын қалау ... ... ... ... ойлуын, қиялын
дамытуға, сөз қорын молайтуға ықпалдың ... ... ... ... ... ... ... тәуелді.
Талдап оқыту әдістемесінің мақсаты:
- оқы, оқы және оқы талабының мәнді, мағыналы жүруін қалыптастырады;
- оқу материалдарын ... ... білу үшін ... ... ... ... үшін ... оқу, оқуға үйрету, талдап оқыту
әдістемесін дамыту;
- талдап оқыту әдістемесінің ... ... ... ... ... оқу, зерделеумен игеру- ынта- ... ... ... ... ... ... ... барлық түрлері тиімді болады егерде нәтижесін көздеп, олардың
ең оңтаилы, тиімдісі ... ... ... ... ... паидалану
барысында талдап, оны ... ... ... ... ... ... оқыту әдістемесінің мақсаты – ... ... ... ... ... арттыру, даярлықтарындағы оң
және терістерді « ... ... ... ... ... үй тапсырмаларын жүйелі орындауға қалыптастыру, сынып жұмыстарын
сапалы жасауға дағдыландыру, өз бетінше оқуға ... ... ... ... ... ... өзгерту, қиындықтарды реттеу
және кеибір тапсырмаларды орындаудың ұзақтығын оңтайландыру, оқушылардың
оқуға ... және ... ... сәйкес әдістемелік көмек
көрсету құралдары, амалдарын ... ... ... ... оқыту әдістемесі:
- Әрбір сабаққа мақсатына сай оқытудың нақты жобалауы, тікелей жүзеге
асыру міндеттері белгілі болады;
- Нақты оқу материалын – ... ... сай, ... ... орай ... ... оқу қызметіне даярлығын зерделеу және білу
арқылы оқу материалын нақты қабылдау, игеруді есептеу;
- Жаңа ... оқу ... ... ... ... ... ала көру және оған қатысты амалдарды ойластыру;
- Сабақтар жүйесінде топтық және жеке тапсырмалар ... ... ... және ... ... ... тұрақты талдау жасап
нәтижелеріне сай ұтымды, қисынды ой көрсету;
- Келесі сабақ қалай өтіліуі тиісті, оған даярлық анық, ... ... ... оқыту әдістемесінің тиімділігін арттыру әрбір сабақтың
тақырыбына сай ... оқу ... ... ... ... үйге ... ... анық білу, үйге
берілетін тапсырмаға түсініктеме, оның үлгілерін ... ... ... ... ... әдістемесі – жүйелі түрде пайдалану, оны ... ... ... оның ... ... және ... қалыптастыру.
Егерде талдап оқыту жеке оқушыға қатысты болсын, тапқа байланысты
орындалсын, түгел ... ... ... мақсат оқу материалын терең,
тиянақты түсініп, біліп, зерделеп, ... ... ... ... ... ... қалыптастыру.
Қазіргі заманғы сабақ сапалы болуы үшін ... ... ... ... ... Оқу – ... үдерінде ғылымның жаңа табысты жетістіктерін,
педагогикалық ... озық ... ... инновациялық
елементтерін паидалану, сабақтың қамтылуын ... оқу – ... ... ... ... оқу – ... ... заңдылықтары негізінде
орынды, оңтайлы етіп орындау.
2. Барлық дидактикалық ... мен ... ... Оқушылардың өнімді танымдық қызметтері үшін олардың мүддесін,
қызығушылықтарын, ... ... ... ... ... ету.
4. Пән аралық байланыстарды орнату.
5. Бұрын зерделенген, игерілген білімдер, іскерліктер, дағдылармен
байланыстар, оқушының даму деңгейіне сүйену.
6. ... ... ... ... шама – ... ...
салдарына және белсенділіктеріне қатысты дамыту жасау.
7. Оқу – тәрбие үдерісінің барлық кезеңінің қисынды жалғасуы.
8. Оқу – тәрбие қызметінде оқушылардың іс - ... ... ... ... басқару және оңтайлы әдістемелік талаптар,
оқу жұмыстарын ғылыми негізде ұйымдастыру, өткізу.
9. Педагогикалық құралдарды тиімді пайдалану.
10. Өмірмен, ... ... ... жеке ... Іс – ... ... білім, іскерлік, дағдыларды қалыптастыру,
ойлау мен іс - әрекеттердің ... ... ... ... Оқу, оқи ... ... түрде білімін толықтыруды қалыптастыру.
13. Әрбір сабақты тыңғылықты диягностикалау, болжамдау, жобалау және
жоспарлау.
Сабақ – оқытудың басты формасы, ... оқу ... ... ... оқу бағдарламасын орындайды.
Сыныптың – сабақтың оқыту формасының ХҮІІ ғасырда пайда болып, үш жүз
жылдан ... ... ... келеді, кеңінен таралған және білім берудің
негізгі формасы. ... ... ... педагог Д.Сия, неміс
профессоры И.Штурн ... ... ... ... ал ... негізін чех
педагогы Я.А.Коменский түйіндеді, бұл жүйе әлі жетілдіруде.
Әрбір сабақ үш біріңғай- тұтасқан мақсатқа жетуге бағытталады- олар:
- Оқыту, оқу, оқы, оқы және ... ... ... ... ... ... ... Дамыту, дамуға қалыптастыру. Осыларды есепке алып, сабақтарға
талаптар дидактикалық, тәрбиелік және ... ... ... ... ... Әрбір сабақтың білім беру міндеттерін анық айқындау;
- Сабақтың ақпараттық орындалуын ... ... және ... ... алып мазмұнын оңтайландыру;
- Танымдық қызметке жаңа технологияларды инновация элементтерін
ендіру;
- Оқыту ... ... ... ... ... ... нәтижелі
болуын көздеп түрлендіру, үйлестіру;
- Сабақ құрылымын шығармашылықпен жеткіздіру;
- түрлі ұжымдық қызмет түрлерін ... ... ... Іс ... оқу- ... ... бақылау және басқаруды қамтамасыз
етудің шұғыл кері байланысын жүзеге асыру;
- Сабақты өткізудің ... ... және ... талаптардың мұқият, мүлтіксіз орындалуына талдау ... ... ... ... ... ыждахаттылықпен жүргізу
талаптар деңгейінен көрініп, нәтижелері жақсаратындығына кепілдеме жасайды.
Сабаққа ... ... ... оқу материалының, сабақтағы қызметтің тәрбиелік мүмкіндіктерін
анықтау, ақиқатына қол жеткізілетін ... ... ... ... оқу ... ... мен мазмұнына туындайтын тәрбие міндеттерінің
қамтылуы;
- жалпы адам баласының құндылықтарында балаларды тәрбиелеу, өмірлік
қажетті сапаларды: шыдамдылық, ұқыптылық, ... ... ... ... жұмыс жасай білушілік, еңбекшілдік, ... ... ... ... және т.б. ... ... мұқият назар аударып, оларды түсініп, ойларына зейін
қойып, педагогикалық әдептілікті сақтап, балалармен ынтымақтаса оқу- ... ... ... ... ... мақсатты қарым-
қатынасты жетілдіру, барлық іс- ... ... ... ... ізгілікті, ынтымақтасты, жеке бағдарлы тәрбие, жан- дүниесін сезу,
түсіну, талдап оқыту- тәрбиелеу жұмыстарын жүргізу.
Барлық сабақтарды дамытушылық талаптарын ... ... ... ... оқу- ... танымдық қызметтерінде оқуға, қызығушылық,
шығармашылық бастамаларына және белсенділіктерін дамытуға оң ... және ... ... ... ... зерделеу және есепке алу, «олардың
жақын арадағы даму аймағын» ... ... «оза ... деңгейінде оқу сабақтарын өткізу,
дамуларындағы жаңа ... ... ... оқушылардың интеллектуалды, әлеуметтік дамуларында «секірмелі»
дамуларын болжамдау, оң ... ... ... ... оқу- ... жақсаруын туындататын оқу сабақтарын талдап ... ... ... атқару.
Атап өтілген сабаққа қойылатын басқада талаптар:
- ұйымдастыруды жетілдіру;
- психологиялық ізденістер, тану;
- басқару жұмысын сапаландыру;
- санитарлық- ... ... ... ... ... ... оқу ... безіндіруді жаңа талаптар деңгейіне жеткізу;
- оқушылар, ата- аналар, мектеп тәрбиесін нығайту.
Сонымен, сабақ – мектеп жұмысының басты ... олай ... ... ... ... дайындықты, ғылыи әдістемесін ойластыруды, мақсатқа
сай жетілдіру жоспарына ... ... ... Ол ... ұйымдастырылуы,
мәні бойынша аяқталған оқу үддесінің кезең, буын элементттік қатынастағы
бөлігі. Сабақ қосымша ... ... ... ... ... ... ... тыс жұмыстар сабақты толықтыра түседі. Әрбір сабақта үш
негізгі ... ... ... ... ... ... ... жұмыстарын жоспарлап жүргізіп мақсатқа сай міндеттер
орындалады;
- әрине ... ... ... ... талдап оқыту әдістемесінің мақсаты-
оқығанды түсіну, мазмұнын есте сақтау, ғылыми пәнге ... ... ... ... есептеу, өздігінен оқу, ... есте ... ... ... қисынды іс-әрекеттер жасау. Тұтас
педагогикалық үрдістің басты ... оқу ... ... ... ... оқыту тәрбиелеу, тәрбиелеу оқыту тізбегімен өздігінен оқыту,
оқы, оқы және оқы ережесін ... ... ... Тұтас
педагогикалық үрдістегі талдап оқыту әдістемесінің басты жарты- оқу
материалдарын ... ... ... ... ұғу, іс- тәжірибеде
пайдалана білу, үлгі, мысалдар, жаттығулар, ... ... ... ... ... ... асыру- оқу материалын игеру арқылы
кезеңге өту, өзгешілік, ерекшелік, ... ... ... ... жасау, талдап оқу, талдап оқыту амалдары, қайталау,
пысықтау, еске түсіру, кеңес алу, ... ... ... ... оқы ... ... жасау, талдау арқылы өзгеру.
Бастауыш сыныптарда, барлық пәндер бойынша, мысалы, үшінші сынып,
қазақ тілі «тіл және ... ... ... ... бер, ... оқы, ... түсініп оқы, өлең мазмұнын қиялыңмен көрсетіп бер,
мәтінді тиісті дауыс ырғағымен оқы, сурет бойынша әңгіме құра, ... ... айт- ... ... жаттығулар берілген, оларды
әдістемелік тұрғыдан құрастырып, тәжірибе негізінде ғылыми ... ... ... ... ... ... ... қатысты
оқыту мәнді.
Әсіресе бастауыш сыныптарда мән- мағынасы бар немесе нақты заттың
аталуын білдіретін, аз әріптерден ... ... ... талдау, таңдау
жасап, оларға бірлесіп, мүмкін болса балалар түсініктеме берсе сонда ... ... ... болады. Сондай-ақ оларды тақтаға жазу, дәптерге
жазу, сауатты жазуға, ... ... ... ... ... төрт кемшіліктің болмауын, оқу
кезінде байқалып қалған ... одан ... ... ... ... Оның ең бастысы- артикуляция, яғни дыбыс шығару органдары:
- тіл;
- ерін;
- ... ... ... ... ... іштей, дыбыссыз айту, талдап, ойлау.
Сөйлем жолымен жылжып бара жатқан көз назарының түсініксіз фраза, сөз,
сөйлемге қайта ... ... Бұл, ... ... ... ол ... үзіп құбылыс қатарын бұзады; үшіншіден: түсініксіз
фраза сөз, шартты белгіге және т.б. ... ... ... азат ... ... ... мән- мағынасын нақты ашуға, туындаған ойларға ... ... ... ... деп саналады; төртіншіден: нені, қалай,
қашан, не үшін және тағы осы сияқты ... ... ... ... ... ... ... оқуда кемшілікке жатады.
Оқуда кездесетін әрі қалыптасқан төмендегідей тәсілдері бар.
Тереңдете, тиянақты оқу- бөліктеріне зейін аударып, ... ... ... ... ... ... жасалады. Саралаумен, шығармашылық
анықтау жасап, оң және теріс ... ... ... ... ... ... терең, тиянақты игеруге жеткізеді.
Адам барлық мағлұматтарды көру, есту, сезу арналары арқылы қабылдап
талдаушыларына берілетін әсерлермен ... ... ... ... ... ... құралдарын, плакаттар, электронды тасымалдағыштарды
пайдалану қажет. Оқу, жазу, есту талдау амалдарын ... ... ... ... ... жеке жүйлерімен миға жеткізілуі анық,
айқын, ... ... ... ... талданып, қайталану,
бейнеленуімен терең, тиянақты ... ... ... ... талдап оқыту әдістемесі нақты мақсаттағы
стратегиямен қисынды заңдылықтарға негізделуі, әрі ... ... ... ... ... ... оқыту әдістемесі Қазақстан
Республикасының мемлекеттік жолында міндетті білім беру ... ... ... ... ... берудің негізгі мәні- білім алушының даралығын ашу
және оқу әрекетін игерту»- делінген білім беру ... Олай ... ... ... ашу – ол әрбір баланың оқу материялдарының, жаңа
сабақты, үй тапсырмасын, ... ... ... ... ... үшін ... ... әдістемесі қажет.
Таңдап оқыту әдістемесі- оқудың интегралдық ... деп ... ... бар.
Алгоритм дегеніміз- білім беру, оқыту, оқу ... ... ... ... ... ... ... тізбегі ойластырылып,
тәжірибеден өткен, орындалуы есептелінген ережесі. Алгоритм- табиғат және
басқа заңдылықтар ... ... ... ... мезгілдері сияқты жүйелі
ауысуы болады, күннің түннің алмасуы Заңды орындалады, олай болса, ... ... ... даму бәрі ретімен орындалуымен мәнді, маңызды.
Оқудың үш түрі ... ... ... ... ... ... ... мұнда
жылдамдық төмен.
Екіншісі, оның артикуляциясы жоқ, оқу ... ... ... ... ... ішкі сөздің мүмкіндігінше ... оқу ... ... ... ұғу ... ... оқыту әдістемесінің салдарын
байқаймыз.
Бастауыш сынып оқушылары ежелеп, буындап, жеке ... ... ... ... ең жоғары- түсінікпен оқу, талдап оқыту
әдістемесінің салдары. Талдап оқыту әдістемесі ... ... ... ... ... болған соң келесі мәтінге жеке, шешуші ... ... ... ... ... ... айтылу қарастырылады,
нәтижесінде терең, тиянақты білім алады, баланың ойы дамиды.
Ой ықыласын жинақтау, оқу материалдарына түсінікті талдау ... ... ... ... ... ... түсу, ережеге негіздеу, түпкі
ойды ұғу және тұжырым ... ... ... ... түрлі сабақтарда
қолдануларға зейін аударайық, мысалы, ... ... ... ... ... ... дидиктикалық мақсаты: М.Шахановтың өмірімен және еңбектерімен
қысқаша таныстыра отырып «Арман» ... ... ... ... идеясы мен
мақсатын түсіндіру.
Сабақтың дамытушылық мақсаты: Оқушылардың поэзияға деген көзқарасы мен
түсінігін қалыптастыру және ... мен ... ... ... ... оқу ... нығайту.
Сабақтың тәрбиелік мақсаты: Поэзины талдау процесінде оқушыларды
адамгершілікке, имандылыққа және өнер мен отанын сүйюге ... ... ... ... өту ... ... талдау, пікірлесі, сұрақ- жауап, ойын
элементтері, сынақ.
Сақтың мазмұны: ... ... ... ... ... және ... сұрақтар,
көрме...
Сабақтың пән аралық байланысы: Музыка, әдеп, тарих.
Сабақтың жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі
а) Әнұран.
ә) Кезекші арқылы оқушылардың сабаққа ... ... ... ... ... Үй тапсырмасы
а) Үй тапсырмасын тексеру, сұрау, тесттік сұрақтар.
ә) Үй тапсырмасын қорыту.
ІІІ. Жаңа ... Ой ... ... қысқаша өмір дерегі.
ә) М.Шахановтың еңбегі.
б) «Арман» өлеңін мәнерлеп оқу, ... ... Ой ... Сұрақтар:
1) Дана қария қандай сұрақ қойды?
2) Дойылдың арманы не еді?
3) Әбудің ... не ... ... ... Әбу ... риза болды?
5) Әбу- Насыр әл- Фараби кім?
6) Сендердің армандарың қандай?
ә) Кейіпкерлерге мінездеме беру.
3. Ой толғау
а) Ауыл ... ... ... ... 75 ... орай ... өлең ... «Кім білгір, Кім тапқыр?» ойыны.
4. Ой түйіндеу
а) Жаңа сабаққа анализ жасау (кеспе ... ... Жаңа ... бекіту («Эстофета» ойыны)
ІҮ. Оқушыларды бағалау.
Ү. Үйге тапсырма.
ҮІ. Жалпы сабақты қорыту.
Сабақтың барысы:
Оқушылармен амандасып ... соң, ... ... ... ... ... ... сабаққа қатысуын анықтап, сабаққа
қажетті оқу құралдары мен тақтаны және оқушыларды сабаққа дайындаймыз.
Өткен сабақта ... ... ... ... ... бойынша үйге берілген тапсырманы оқушылардан сұраймыз.
Үйде ... ... ... ... Осы сәтті пайдаланып,
оқушыларға тестік сұрақтарды үлестіріп, жауап аламыз.
Үй тапсырмасын қорыту мақсатында сұрақ- ... ... ... М. ... ... өлеңі екендігін жариалап, ой ашар
мақсатында оқушылардың өздерінің айтуымен М. Шахановтың қысқаша өмірі ... ... ... М. ... «Арман» өлеңін мәнерлеп
оқып, оның мағынасын түсінуіне ... ... ... ... пікірлесе отырып,талдау жасауға көмек
ретінде ой қозғауға арналған сұрақтарды ... ... ... ... ... мен ... ... ойын оқушылар түгел түсінгенше талдауды
жалғастырамыз. Осы мақсатта және ... ... ... ... ... ... ... септігімізді тигізіп отырамыз.
Оқушылардың шығармашылық қабілетін дамыту мақсатында «Ауыл жылы»
немесе ... ... 75 жыл» ... бір ... өлең ... ... тақырыпты оқушылардың игеру сапасын анықтау мақсатында кеспе
сұрақтарға жауап аламыз. Жаңа сабақты бекіту, қалыптастыру үшін «Эстафета»
ойынын ... ... үй ... Әбу арманы баяндалған шумақтарды
жаттау, Әбу – ... әл – ... ... ... пен ... ... шығарма жазуды береміз.
Жалпы сабаққа қысқаша қорытынды жасаймыз.
Сабақтың тақырыбы: Өтілген тақырыптарға шолу.
Сабақтың дидактикалық мақсаты: Өтілген материалдарды еске ... және ... ... ... ... ... ... бойынша
сауаттылығын, білімге деген құштарлығын, ізденушілігін дамыту.
Сабақтың тәрбиелік мақсаты: Оқушыларды ... өту ... ... ... ... ... елі мен ... құрметпен қарауға
тәрбиелеу, қазақ халқының өнер мұрасынан эстетикалық тәлім- тәрбие ... ... ... ... өту әдісі: талдау, ойын элементтері, ... ... ... Білімдік, танымдық.
Сабақтың көрнекілігі: Жарысқа байланысты әртүрлі плакаттар, құрал-
саймандар, сөзжұмбақ, тесттік және кеспелік сұрақтар, көрме...
Сабақтың ... ... ... ... ... ... жоспары:
1. Ұйымдастыру кезеңі.
а) Кезекші арқылы оқушылардың сабаққа қатысуын анықтау.
ә) ... ... ... ... ... ... таныстыру.
2. Жарыс сабағын өткізу
3. Үйге тапсырма.
4. Жарыс сабағын қорыту.
Сабақтың барысы:
Оқушылармен амандасып болған соң, сабақты ... ... ... ... ... сабаққа қатысуын анықтап, сабаққа
қажетті оқу құралдарын, тақтаны және оқушыларды сабаққа дайындаймын.
Бүгінгі сабағымыздың тақырыбы- ... ... ... ... ... еске түсіру, жүйелеу және қалыптастыру.
Сабақты «Жарыс сабақ» түрінде өтеміз.
Өткен сабақтағы берілген тапсырма бойынша сынып оқушылары 2 ... бірі – ... деп ... ... - ... ... ... деп аталып, капитаны ... ... ... ... ... ... ... 4
бағытта жүргізіледі.
Бірінші бағыттағы жарыстар қиындығы өте жоғары болып, ең ... ... ... ... жарыстар қиындығы жоғары болып, білім
деңгейі оқушыларға арналса, үшінші бағыттағы ... ... ... ... деңгейі орта оқушыларға арналады, төртінші бағыттағы жарыстар
жеңілдеу болып, қалған оқушыларды қамтуы ... |І б. |ІІ ... |ІІІ ... |ІҮ ... |
| |Кім ... ... ... Үй |«Кім тапқыр?» еңбек ... |
| ... ... ... |мақал- мәтел жарысы. 4-мин. |
| |? | | |
| ... | |
| |йға | | |
| ... | |
| ... | |
| |, ою.| | |
| |30 | | |
| |ми. | | |
|1 | |Саз ... ... ою- ... ... 9 мин. |
| | ... салу ... жарыс. |сайысы: | |
| | ... |1. ... ... | |
| | | |3 мин. | |
| | | |2. ... 3 мин. | |
| | | |3. ... ... | |
| | | ... ... 3 | |
| | | |мин. | |
|2 | | | | |
|3 | ... сызу. 7 мин. ... ... мен ою, ... 6 |
| | | |мин. |
|4 | ... минуты. 3 мин. |
|5 | ... ... ... 5 мин. |
|6 | ... ... 5 мин. |
|7 | ... 2 мин. ... жарыстың соңында әр топқа 5 баллдық жүйеде баға ... ... ... ... де ... ... ... бастаймыз. Қазір «Кім шебер?» жарысын ұйымдастырамыз. Оған әр
топтан бір ... ... ... ... ... ... ою ... 30 минут беріледі. Осы жарыс өтіп жатқан сәтте әр топтан
тағы да бір оқушыдан шығып, «Кім жылдам?» сайысы бойынша 5 ... ... ... ... ... Осы жарыспен қатар қалған оқушыларға еңбек туралы
мақал- мәтелдер бойынша «Кім тапқыр?» сайысы ұйымдастырылып, оған 4 ... ... Осы ... ... де ... бағаланып,
тіркеледі.
Тақтаға екі оқушы шақырылып, саз балшыққа бедерлеп ою- ... ... ... ... оған 10 минут уақыт беріледі. Капитандардан
басқа оқушыларға тест сұрақтары таратылып, оған 9 ... ... ... ... ... ... ... жатады. Ол әрқайсысы 3 минуттан тұратын үш
түрлі жарыстарды қамтиды. 1- ші ... ... ... 2-ші ребус шешу, 3-
ші кеспе бойынша сұрақ- жауап.
Жарыс ... ... ... ... эскиз сызу бойынша жарысқа
екі оқушы шақырылып, 7 минут уақыт беріледі. Осы уақытта қалған оқушылармен
бүктеу ... мен ою ... ... 6 ... тұратын жарыс
ұйымдастырылады. Жарыс нәтижелері түгел тіркеледі.
Сергіту минуты. 3 минут.
«Композицияға мінездеме беру» ... ... ... ... ... уақыт беріледі. Қай топтың оқушылары қандай жауап бергеніне қарай
бағаланады.
Енді сабақты қалыптастыру, бекіту ... ... ... оған да ... ... ... 5 ... уақыт беріледі.
«Этофета» ойынында бір оқушы қарсы топқа сұрақ қояды. Екінші топтың
талапкер оқушысы ... ... ... қарсы топқа сұрақ қояды.
Осылайша белгіленген уақытқа дейін жалғаса «Эстофета» береді.
Үйге тапсырма: Келесі сабаққа осы материалдар бойынша тесттік сынаққа
дайындалып ... ... ... ... ... оқу материалын тиянақты
терең түсіну, нақты байланыстар жасау, иллюстрациялы – түсіндірме әдісін
пайдалану.
Қалай ... да ... ... иллюстрациялы- түсіндірме әдісінің
қатаң тәртібі сақталынуы керек. Баладан ыждағатпен ... ... ғана ... ... ... ... ... зерттеушілік әрекетін ұйымдастыру
басты назарда ұсталады. Ол үшін бала өзінің бұған ... ... ... жаңа ... шешуге жеткіліксіз екенін
сезетіндей жағдайға түсуі ... ... ... оның ... ... ... ... артады, білім алуға ... ... ... ... 3 ... ... тұратын болады.
1. Оқу мақсаттарының қойылуы.
2. Оның шешудің жолын бірлесе қарастыру.
3. шешімнің дұрыстығын дәлелдеу.
Бұл үшеуі талдап оқудың Д.Б. ... ... ... жүйесінің
негізгі компоненттері. Оқушы алдында оқу мақсаттарын қоюда ешқандай дайын
үлгі берілмейді. Мақсатты шешу ... ... ... ... ... ... ... сабақ процесін ұйымдастырушы, бағыттаушы адам ролінде. Шешім
табылатын кезде әркім оның дұрыстығын өзінше дәлелдей білуге үйретіледі. Әр
оқушыға өз ойын, ... ... ... беріледі, жауаптар тыңдалады.
Әрине, жауаптар барлық жағдайда ... бола ... ... әр бала
жасаған еңбегінің нәтижесімен бөлісіп, ... ... ... ... қорытндылауға үйренеді.
Баланың даму процесі, оның қоғамның белсендіде пайдалы мүшесі, ... ... осы үш ... ... ... ... Ең
бастысы осы факторлардың бірде – бірі, қандай да бір кемеліне ... ... ... ... ... жеке әсер ете ... Барлық іс осы үш
басты күштің өзара әрекет етуінде. Оқыту мен ... ... ... ... ... ... ғылымы жеткілікті дәрежеде дәлелдеп берді деп айтуға
болады. Бұл мәселені түбегейлі зерттеп, бала ... ... ... ... анықтаған көрнекті психолок Л.С. Выготский.
Ол дамуды оқытумен тең, керісінше оқу мен даму екі ... ... ... ... ... ... Ең ... рет бала дамуының
төмендегідей екі аймағы ... ... ... ұсынды.
1. Бала дамуының жақын аймағы – баланың тек үлкендердің көмегі ... ... ... Бала ... қол ... ... – баланың үлкендердің көмегінсіз
істей алатын істері.
Баланың бамуы бірінші аймақты меңгеру арқылы ... ... қол ... ... ... аймақпен өзара қызметтесе отырып, оны
игерген кезде дамуға өріс ... ... әрі ... бүкіл саласының
қалыптасуы, адамның белсенді қызметті өрістетуі мүмкін болады. Бұл оқуды-
қабюілетін нығайтын жетілдіреді, жаңа ... ... ... жағынан
материалдық және рухани байлықтар жасап, осы арқылы адамзат мәдениетін өз
үлесін қосады. Баланың ... ... ... жан- ... ... ... ... кезде, оның қызметі соғұрлым мазмұнды,
жан- жақсы, ... ... ... ... де оның ойлау мен практикалық
әрекеттері ... ғана ... ... ... ... ... оқыту
сабақтары деп білеміз.
Талдап оқытуды ұйымдастыру, балаға ақыл-ой әрекетін ... ... деп ... керек.
Талдап оқыту сабақтағы ерекше ахуал, мұғалім мен ... ... ... ... ... бұл жағдайда дайын білімді түсіндіріп қоюшы,
бақылаушы, бағалаушы емес, танымдық іс- әрекетті ұйымдастыратын ұжымдық
істердің ... Тек ... ... ғана ... ... көзін
ашып, шығармашылығын талдапты.
Талдап оқытудың Л.В.Занков жасаған жүйесінің ерекшеліктеріне тоқталып
өтелік. Бұл жүйе ... ... ... ... айқындалады;
- оқыту мазмұнындағы өзгешеліктер;
- мақсаттағы айырмашылықтар;
- дидактикалық принциптердегі өзгешеліктер;
- әдіс- ... ... ... ... ... мұғалім еңбегінің нәтижелігін анықтаудың жаңа көрсеткіштері;
- мұғалім мен оқыту арасындағы ... ... ... ... ... ... жүйесінен басқаша дидактикалық
принциптерге негізделеді. Енді ерекше тоқталуды қажет ететін ... ... аша ... ... ... өлшемімен қарағанда айрықша көкейкестілігімен
ерекшеленетін принцип, жоғары қиындықта ... ... Бұл ... ... ... ... ... бар екенін көз
жеткізеді.
Дәстүрлі ... ... ... баланың жас ерекшеліктеріне сай
жеңіл болғанда ғана, оқушылар білім, білік, дағдыны меңгереді» деген қағида
төңірегінде. ... бұл ... ... ... ... дәлелдейді. Оқыту жұмысында баланың жас ... ... ... жоққа шығармай, дегенмен әр даму кезіндегі жас
ерекшелігінің оқыту барысында өзгеріп, жаңа ... ... ... ... еске салады. Оқыту бұл жағдайда абстрактіден қарапайымға
қарай түзіледі деген ... ... ... ... ... көз ... бастаған
сияқты.
Бұл принциптердің мақсатына жету үшін дәстүрлі оқулықтардағы жеңіл-
желпі тапсырмалар ... ... ... ... ... ... ... үлкен нәтиже беретіндігіне тәжірибе
барысында ... ... ... философы Б.Шоу адамды қызған сайын
ширай түсетін кірпішпен салыстырған екен. Сол ... ... ... ... ... ... ... шығармашылығын шыңдайды.
2.2. Талдап оқыту әдістемесін іс- тәжірибеде ... ... ... берудің тиімді әдістерін қолдану мақсат, ол
міндет кіші жастан талаптарға сай білім алуына, ауыз екі ... ... ... ... ... ... қалыптастыруға, дүниекі сөз немесе
математикалық өрнектер арқылы ... ... ... ақ ... ... мүмкіндіктерге жеткізетін әдістеме талдап оқыту.
Талдап оқыту әдістемесі озық тәжірибелерде, жаңа ... ... ... ... ... ... міндеттерін тереңірек игеруге, тиянақты оқуға, жүйелі зерделеуге
ұмтылыстар ... ... ... ... тіл байлығын, тіл
құбылысын, оның ... ... ... ... ... ... шығармашылққа жол ашатын, абстрактылы ойлау элементтерін
дамытуға себепкер ... ... ... ... ... зерделеп,
нәтижелер мен тәжірибеген, бақылаулар мен қорытындылаулар жеткізеді.
Оқытудың мұндай тиімді әдістерін ... ... ... ... күшейтіп,
бастауыш сыныптардан бастап ғылым негіздерін нәтижелі зерделеуге дайындық
деңгейін арттырады.
Талдап оқыту әдістемесі ... ... ... ерекшеліктердің бала
ұғымына лайық дәрежеге талдау арқылы жеткізеді, ... ... ... ... ... тікелей іс- ... ... ... еске ... ... ... ... күрделенсе шығармашылықпен ойлауына мүмкіндік беретін байқалады.
Оқулықтағы шартты белгілермен көрсетілген арнайы тапсырмалар оқушының
шығармашылығымен жұмыс істеу дағдыларын дамут үшін таддап ... ... ... Оқу үрдісінің кез келген сәтінде, сабақтың ... ... ... ... ... барысы, жаңа сабақ,
сабақты бекіту, үйге тапсырма талабымен талқыланып, түсініктеме ... ... ... ала ... ... ... ... пайдалану- ол талдап оқыту әдістемесінің мәні, ... ... ... ... мен ... бірлескен еңбектерінде, оқытуда
тиімді әдістерді қолдануға, әрине жаңа озық ... ... ... ... ... оқу ... ... қисынды ойлауын, қиялын дамытуға, сөз қорын молайтуға
ықпал ету үшін ауызша да, ... да ... ... ... айта ... ... өзінше мысал келтіруге, талдаулар жасау, үйрету қажет.
Осыған қатысты 4- ... ... ... ... арналған «Сөз тіркесі туралы
жалпы түсінік» тақырыбы бойынша сабақтың талдамасын ұсынып байқайық.
Сөйлемдегі сөздердің байланыстары туралы оқушылардың түсініктері ... ... ... сөз тіркесі таныстырылады. Ондағы мақсат- оқушыларға
жай сөз ... мен ... сөз ... арасындағы айырмашылықтарды үйрету.
Негізгі мақсат- талдап оқыту әдістемесімен берілген сөз ... сөз ... ... ... ол үшін оқушылардың талдау,
жазбаша, ауызша талдау, түсініктеме беру, ойлау ... ... ... дауысты дыбыстарға с.к.т.-лық талдау жасап, оқушылардың
есте сақтау қабілетін жетілдіру. ... ... ... ... ... мәні татулық, тыныштық, бірлік, қуаттылық, сыйластық,
мейірімділік, ізгілікті насихаттау арқылы тәрбие деген ... бар, ... бақ бар, ... қуат, даму көздері.
Тренинг және аралас түрде өтетін сабақ түсіндіру, көрнекі құралдар
пайдалану, проблемалық сұрақ қою, сұрақ- жауап алу, ... ... ... ... әдістемесі қамтылады.
Сабақты өту барасында:
- Қазақ тілім, өз тілім, ана тілім,
Абай, Мұхтар сөйлеген дана тілімі.
Қастерлейді ұл- ... ... ... ... дара ... ... ой салдыратын, талдап қарап ... ... мәні ... ... ... түп ... тәрбиеде деген ойды жеткізеді.
Балалар кемеңгер, ғұламалардың, ақын- жазушыларымыздың, ата-
бабаларымыздың өнеге мен ... ... ... мен ... ... ... тіліміз- Қазақ тілі сабағын бастаймыз.
Сабақ барысында үй тапсырмаларын оқушылардың ... ... ... сөйлемдерін оқып, түсініктеме беруімен сараланады, талдаулар
арқылы үздік оқушы көркем, сауатты, мәнді, мазмұнды тілмен баяндап жазған
оқушының аты- ... ... ... ... өткен сабақты пысықтау жүргізіліп келесі
сабақтарға жауап берулері үшін оқылады, тақтаға жазылады:
«Сөз тіркесі дегеніміз не?»
«Сөз жұмыстарының байланысын қалай ... ... ... ... ... ... ... сынып
талдап оқыту әдістемесі арқылы ... іс- ... ... сабақта қазақ тіліндегі сөз тіркестерінің жай және тұрақты тіркес
болып екіге бөлінетіндігі, жай ... ... ... ... сөйлем құрау
үстінде ұшырасады, ойдың ... ... ... ... ... ... ... көреді», мұндағы еркін тіркес- «жақсы көреді». ... ... ... ... ... «көреді» сөзі баяндауыш қызметін атқарып
тұр. Демек, тіркестегі сөздердің орнына ... ... ... ... ... шегін жылытуға болатын сөз тіркесі еркін тіркес.
Ал тұрақты сөз тіркестері ... даяр ... ... ... ... ... бұрыннан қалыптасқан, орныққан дайын
сөз тізбектері. Сөйлем ... бір ғана ... ... ... бір ғана ... болады. Мысалы, «Алыстан көрінген көлік ... ... ... Осы ... ... ... ... сөз тізбегі «көзді ашып,
жұмғанша». Мағынасы- тез.
Жаңа сабақ түсіндіру сәтінде талдау жасау, саралау, ... ... ... ... есте ... үлгі ... есептеледі. Педагогикалық
қызметтің мәні және құрылымы, және онымен ... ... ... мен ... ... ... ... Әдетте
шығармашылықпен, шеберлікпен сабақ өтуге даярлану, талдау, ... ... ... ... талдау маңызды, педагогикалық ойда жайлы
талдау- таразылау, саралау болып алмасады.
Педагогикалық еңбекке, педагогикалық ... ... ... ... ... ... және ... талдау, нәтижесіне сай жүйелі
талдау болып, үлкен еңбек бағаланады.
Сабақ ... соң, ... оқу ... игеруі бекітіліп,
оқушының деңгеійн байқау мақсатымен үлгі мысалдар келтіреді. Айталық ... ... ... Сын ... ... не? Зат есім. «Ашық аспан»- еркін
сөз тіркесі. Бұл тіркесті «бұлтты ... ... ... ... ... деп ауыстыруға болады. Қалған тіркестер осылай талданады, ауызша
айтылады, жазбаша тақтаға жазылады.
Сабақ ... ... ... үшін ... ... орындалады.
Бірінші сыңары сын есім, екінші сыңары зат есімнен болатын сөз тіркестерін
өзгертпей, етістік қосып, сөйлем құрастырып ... ... ... ... жел соқты.
Жаттығулар арқылы балалардың оқу материалдары игеру деңгейін анықтау
арқылы сабақты ... ... ... келгендерін, еркін сөз
тіркестерін қалай құрауға болатындығын игеру дәрежесіне сай ... ... ... ... ... жазылған сөйлемде еркін сөз тіркестерінің
қандай сөз таптарынан жасалғанын, ал тұрақты сөз ... ... онда ... ... ... талдау жасаймыз.
Өз кезегінде, шәкірттерге «Ажыратып айта ғой» ... ... ... Бұл қол- ... ... ... Бұл жұмыс сенің қолың емес.
- Біздің сиыр көзіңе түсті ме?
- Шөп көзіңе түсті ме?
- Кішкентай ... ... ... ... ... жүр. Емтиханнан жақсы
баға алсаң, бөркіңді аспанға лақтырып қуанасың және т.б. сөйлемдерді беру
арқылы оқушыларға асты сызылған сөз ... ... ... ... қай түрі ... ... білуге баулу, амал-
ьалдап оқыту әдістемесімен ... ... ... ... ... ... білу, ұғу, түсіну, игеру, пайдалану, толықтыру, дамыту,
қорытынды шығару.
Сабақтың қорытындысы ретінде бір топ тұрақты ... ... ... ... сөз ... ... Мысалы, бармағын тістеуді-
«өкіну», бетінен оты шығуды – «ұялу», құлақ ... ... ... кеңірдек
болуды – «дауласы», түйені түгімен, биені бүгімен жұту – ... ... ... мағынасын мүдірмей ашып, талдау арқылы, бір сөзбен дәлме-
дәл қайталауға жетуі, оқытудың нәтижесі.
Үйге ... ... 122- ... ... сөз ... ... құрау.
Жүйелі талдап оқыту әдістемесі ... ... ... ... ... ... жүйелі, үздіксіз, ... ... ... Оқыту үрдісінде жаңа технологияларды
пайдалану, оқу материалдарының негізін білу, ... ... ... ... тиянақты білім алуға жеткізеді.
Бастауыш мектепте оқытылатын әрбір пәннің өз ерекшеліктері, ... ... да ... ... ... ... мол, ең ... дау
жасап, терең мән беріп түсіндіріп, кері байланыс жасау, ұтымды сайыс,
жарыстар үлгісінде ... ... ... Өтілген тақырыптарға шолу.
Сабақтың дидиктикалық мақсаты: Жыл бойы өтілген материалдарды еске
түсіру, жүйелеу және қалыптастыру.
Сабақтың дамытушылық ... ... ... ... ... ... ізденушілігін дамыту.
Сабақтың тәрбиелік мақсаты: Оқушыларды сабақ өту ... ... ... ... ... елі мен жеріне құрметпен қарауға тәрбиелеу,
өз халқының музыкалық мұрасынан эстетикалық тәлім- тәрбие алу.
Сабақтың түрі: ... ... өту ... Талдау, ойын элементтері, пәндік, сынақ,
еліктеушілік.
Сақтың мазмұны: Білімдік, танымдық.
Сабақтың көрнекілігі: ... ... ... ... ... сөзжұмбақ, тесттік және кестелік сұрақтар, көрме...
Сабақтың пән аралық байланысы: ... ... ... ... жоспары:
І. Ұйымдастыру кезеңі
а) Кезекші арқылы оқушылардың сабаққа қатысуын анықтау.
ә) Оқушыларды жарыс сабағына дайындау.
б) ... ... ... ... ... ... Үйге ... Жарыс сабағын қорыту.
Сабақтың барысы:
Оқушылармен амандасып болған соң, ... ... ... ... ... ... сабаққа қатысуын анықтап, сабаққа
қажетті оқу құралдары мен тақтаны және оқушыларды сабаққа дайындаймын.
Бүгінгі сабағымыздың тақырыбы- «Өтілген тақырыптарға ... ... ... еске түсіру, жүйелі және қалыптастыру.
Сабақты «Жарыс сабақ» түрінде өтеміз.
Өткен сабақтағы берілген тапсырма ... ... ... 2 ... бірі –«Реприза» деп аталып, капитаны –Уалиханов Айдос сайланса,
екіншісі «Вольта» деп аталып, капитаны –Пазылова Алия ... ... ... ... ... ... қиындығына
сәйкес үш бағытта жүргізіледі. Бірінші бағыттағы жарыстар қиындау болып,
білім деңгейі жоғары оқушыларға арналып, ... ... ... ... ... , ... ... оқушыларға арналса, үшінші бағыттағы
жарыстар жеңілдеу ... ... ... ... ... бүкіл сабақ процессінде барлық оқушыларды қамтуы тиіс.
Әр жарыстың соңында әр топқа 5 балдық жүйеде баға ... ...... |ІІ ... |ІІІ ... |
|1 |!Кім ... жарысы. |«Нота тану» жарысы. |«Кім жылдам?» жарысы. |
| |Мажор, минор бойынша. |Сөйлем құрау. ... ... ... |
| ... | |аты- ... жазу. |
| | | ... |
|2 ... ... ... |Капитандар сайысы: |Тест. 9 мин. |
| ... |1. Күй. ... | |
| | |2. ... ... | |
| | |3. ... бойынша | |
| | ... ... 3 мин. | |
|3 ... ... жарысы. |1. «Ырғақ табу» жарысы. 2 мин. |
| ... ... |2. ... ... ... 2 мин. |
| ... ... 5| |
| |мин. | |
|4 ... ... 3 мин |
|5 ... ... ... 7 мин. |
|6 ... ... 5 мин. |
|7 ... 2 мин. ... ... ... әр ... 5 балдық жүйеде баға қойылып отырады.
Міне, жарыстың бағдарламасымен де таныс болдыңыздар. Енді жарысымызды
бастаймыз. Қазір «Кім ... ... ... Оған әр ... ... ... мына плакаттағы жазылған тональдықтарға қарап, мажорлық
тональдықтарды бір бағанға, екінші бағанға минорлық ... ... ... Оған 5 ... ... ... Осы жарыс өтіп жатқан сәтте әр
топтан тағы да бір оқушыдан ... ... ... ... ... ... оқуы ... Осы жарыспен қатар қалған оқушыларға
қазақ сазгерлерінің аты- жөнін жазу жарысы ұйымдастырылып, оған 4 ... ... Осы ... ... де ... ... екі оқушы шақырылып, «Ребус» жарысы ұйымдастырылып, оған 10
минут уақыт беріледі. Осы сәтте «Капитандар сайысы» ... ... ... 3 ... ... 3 ... ... қамтиды. 1-ші «Күй
сайысы»», 2-ші ... бөлу ... ... 3-ші кеспе бойынша сұрақ- жауап.
Қалған оқушыларға тест сұрақтары ... оған 9 ... ... беріледі.
Жарыс нәтижелерін есепке алғаннан ... ... ... ... ... ... жарысына екі оқушы шақырылып, 5 минут
уақыт беріледі. Осы уақытта қалған оқушылармен ... және ... ... ... және «басқыштарды» анықтау бойынша 2
минуттан тұратын 2 жарыс ұйымдастырылады. Жарыс нәтижелері түгел тіркеледі.
Сергіту ... 3 ... ... ... ... ... түгел тартылып, 7 минут уақыт
беріледі. Қай топтың оқушылары қандай уақыт бергеніне ... ... ... ... ... ... ... ойыны
ұйымдастырылып, оған да оқушылар түгел тартылып, 5 минут уақыт ... ... ... ... осы материалдар бойынша тесттік сынаққа
дайындалып келу.
Педагогикада жалпы жүйе теориясын педагогикалық қызметтерде қолданудың
көптеген ... бар. ... ... ... жүйе ұғымын
ендіріп, құрылымдық құраушыларды қарастырады, онымен бірге ... ... ... қоса ... Бұл ... бес ... ... анықтайды:
1) педагогикалық ықпал ету субъектісі;
2) педагогикалық әсер ету объектісі;
3) олардың бірлескен қызметі;
4) сақтау мақсаты;
5) педагогикалық ... ... ... ... олар ... бірі толықтырады. Бұл
модельде бес компонент функцияларды атқарады, олар:
1) гностикалық;
2) жобалаушылық;
3) абструктивті;
4) ұйымдастырушылық;
5) коммуникативті.
Белгілі ... ... ... ... ... ... мән ... мысал есебінде «Атаның сөзі- ақылдың ... ... ... болса, оқу- тәрбие жұмыстарының ықпалын арттыру үшін ... ... ... ... пайдалану қажет.
Мұғалімнің қызметінде бірнеше функцияны орындауы шарт, сонымен бірге
әрине оқушының белсенділігі, белгілі дәрежеде ... ... ... қажет.
Міне, осы арада оқытудың белгілі әдістемесін жүзеге қосу, асыру туындайды.
Мұғалімнің еңбегіне қатысты ... ... ... ... кәсіби, психологиялық және педагогикалық білімдер;
2) кәсіби педагогикалық іскерлік;
3) кәсіби психологиялық позиция және ... ... ... ... ... және ... ... қамтамасыз етуге
әрекеттік және ерекшелігі.
Бұл арада айтылатын пікір теория мен тәжірибе көрсеткендей оқу- ... атап ... ... құрамдастар қажет, шарт, сонымен бірге
жаңа ... ... ... жаңа он- лайн- тәсілі,
оқытудың жаңа технологиялық ... ... ... оқу ... ... ... да ... жаңа плакаттар, талдамалар, зерттеу
жұмыстарының әдістемелік ұсыныстары бәріне келесі қосымша бәрін ... ... ... ... ... қажеттігі анық.
Оқытуды ұйымдастыру формасы- оқыту процесінің ... ... ... ... іс- ... сыртқы көрінісі.
Ұйымдастыру формасында ... ... ... мен әдістері біріңғай
жүзеге асады.
Қоғамның даму тарихында жас ұрпақты оқытудың ұйымдастыру тәсілдері де
өзгеріп тұрады. ... ... ... ... оның негізінен үш
түрлі формасы қалыптасқан: жеке- дара, топтық және сынып- ... ... ... ... көне және орта ғасырларда пайдаланылды. Мұғалім жеке
оқушының орындалған жаттығу жұмыстарын тексеріп, мәтінді оқытып тыңдайтын,
қалай оқу ... ... үй ... ... ... музыкалық құралдармен пайдалануды үйрететін. Дене шынықтыру
тәрбиесінен жарыс және бәсеке жұмыстарын ұйымдастыратын, жеке не ... ... ... ... ... ... еліндегі молдалардың балаларды оқыту да осы орта ғасырлық
оқу жүйесіне өте ұқсас еді. Әр жастағы балалар ... ... ... әр ... ... дәуірде Англияда оқытудың «белл- ... ... ... немесе «өзара оқыту» түрінің ерекшелігі: бір оқу жолында жас
шамалары, білім дәрежелері әртүрлі, құрамы ... емес ... ... мезгілінде болмасын оқуға қабылдап отырған. 200- 300 немесе 600- ден
астам оқушыны ... ... ... ұйымдастырған, түске ... ... ... ... олар өз ... жасы кіші ... мұғалімнен алған білімдерін үйретіп отырған.
АҚШ-та ХХ ғасырдың басында «Дальтон жоспары» оқу формасы тұңғыш ... Бұл ... ... оқу жеке ... ... ... өз
күшімен, белгілі бір бағдарламаларды бөлшектеп оқытуды ұсынды. Мұндай
оқытуды ... ... ... рөлі ... болды.
Кеңес мектебінің алғашқы жылдарында оқу ісінде ... ... ... ... ... ... әдіс жүйесі ұсынылды. Бұл
әдіс бойынша, оқу сыныптары 3- 4 топқа бөлінеді. Әр ... ... өз ... ... ... ... ... бридага атынан жауап береді. Бригадирдің ... ... ... ... ... қойылады. Мұндай жағдайда оқушының жеке
басының ерекшелігімен санасушылық болмады. Мұғалім тек консультант есебінде
ғана жұмыс атқарылды.
Оқытудың кең таралған сынып- ... ... ... ... Ян Анос
Коменский болды. Ол өзінен бұрын өткен және ... ... ... оқу ісін ... ұйымдастыруды ұсынды.
1. Оқушыларды сыныпқа жас шамалары мен таным ... ... ... оқушылар құрамының әр кезде тұрақты болуы.
3. Жеке пәндерді тұрақты оқу кестелері арқылы алма кезек оқыту.
4. Оқытуды оқу ... оқу ... және ... Оқытудың жылдың тұрақты бір мезгілде бастап, аяқтау.
6. Оқытуды ұйымдастыру тек мұғалімнің басшылығымен жүргізілуі.
Қорыта айтқанда, мұғалім бір ... жас ... ... ... әр
кезде тұрақты оқушылар тобымен жұмыс істейді.
Неміс педагогі ... ... ... төрт ... ... оқу ... мазмұндау кезеңі, жаңа ... ... ... кезеңі, сабақты жаттығу әдісімен жүргізу кезеңі
және қышқаша қорытынды жасау кезеңі.
Сынып- ... ... ... жұмысын ұйымдастырудың негізгі формасы
ретінде күні бүгінге дейін өзінің маңызын ... жоқ. ... ол ең ... ... ... мазмұнын жүйелі түрде баяндауына мүмкіндік
береді. Сондай-ақ, сабақ баланың оқу әрекетінің сыныптан тыс және ... де ... ... ... ... ролін атқарады.
Сабақ- оқыту жұмысын ұйымдастырудың басты формасы болғандықтан, ендігі
жерде оның атқаратын қызметі мен ... ... ... орны ... ... оқушыларға білім берумен қатар, олардың ... ... мен ... ... ... ... ... күрделі психологиялық және дидактикалық ... ... ... қарым- қатынас жасау және тәрбиелеу міндеттері
іске асырылады.
Қазіргі кездегі сабақты жетілдіру жұмыстарының ... ... ... оның ... мен ... тәжірибесінде бір типті сабақтар болмады. Сондықтан, оқыту
жұмысын жүйелі әрі нәтижелі жүргізу үшін, оның ... мәні ... Сол ... ... ... ... классификациясын ойдағыдай білуі
шарт.
Сабақ классификациясы (жіктелуі)- ... ... ... түрге бөлу. Дидактикада сабақ классификациясын анықтауға
айрықша ... ... Бұл ... ... ... ғылыми еңбектерде
ортақ пікір әлі де қалыптаспаған. Қоғам дамыған сайын оқу жүйесінің қайта
құралатындығы және ... орай ... ... ... ... ... ... отыруы сөзсіз.
Сонымен қатар, сабақты ... ... ... ... жас және ... ... байланысты болып келеді.
Мысалы, И.Н.Казанцев сабақты жіктеуді оқу ... ... ... ... және ... әдісіне қарай белгілесе, С.В.Иванов оқу
процесін ... ... ... Ал, ... пен ... ... дидактикалық мақсатына қарай құрады. Бұлардың сабақ түрлерін
топтастыру ұстанымдары әр түрлі болғанымен де, ішкі ... бір- ... ... ... ... қазіргі мектеп тәжірибесінде көптеп қолданылатын
сабақ түрлеріне мыналарды жатқызуға болады:
1. Крісіпе ... Жаңа ... ... ... ... ... және дағдыны бекіту сабағы.
4. Жаттығу және тәжірибе сабақтары.
5. Зертханалық сабақ.
6. Қайталау- қорытыу сабағы.
7. Оқушылардың білімдерін, біліктіліктері мен дағдыларын ... ... ... Аралас сабақ.
9. Өздігінен білім алу сабағы.
Сабақты бұлай жіктеу кездейсоқ емес, оның бұлай қалыптасуында белгілі
бір заңдылықтары бар. Атап айтсақ, ... ... ... ... жаңа ... ... көздесе, осыған орай «Жаңа білімді хабарлау
сабағы» деп ... ... ... ... жаңа ... іс жүзінде
пайдалана білу жолын қарастырса, онда ол «Жаттығу немесе практикалық сабақ»
деп аталады.
Ал сабақты «Аралас сабақ» түрі оның ... ... ... ... ... ... ... бірнеше мақсаттарды жүзеге
асырады. Демек, оқушыларға жаңа білім береді, оны ... ... ... үйретеді, өткен оқу материалын қайталап, қорытады, сонымен
бірге ... ... ... мен ... ... оны ... ... көпшілік сабақ оның бірнеше элементтері (кезеңдері) арқылы аралас
өтеді. Міне, осындай сабақ түрі «Аралас сабақ» деп ... ... ... деп ... ... (45 ... оның ... кезеңдерінің бір- бірімен ұштасып, белгілі тәртіппен жүзеге
асырылуын атайды. Олар мынадай болып келеді:
1. Сабақты ... ... ... ... белгілеп, оның
мақсат, міндеттерін тұжырымдау).
2. Сабақта үй тапсырмасын тексеру.
3. Жаңа білімді немесе оқу материалын баяндау, ... Жаңа ... ... ... ... ... жаттығулар жасау,
тәжірибелік және зертханалық жұмыстар жүргізу).
5. Қорытындылау (оқушылар білімін бағалау), сабақтың аяқталуы.
6. Үйге тапсырма беру, оны ... ... ... оқу жұмысын неғұрлы айқын және дұрыс
ұйымдастыру үшін маңызы ... ... өзі ... сабақ жоспарын
құрудағы аса елеулі кезеңі болады.
Жоғарыда баяндағанымыздай сабақтарды топтастыру оның ... ... ... ... пен ... және ... байланысты болып келетіндігінде.
Кіріспе сабағының құрылымыны:
1. Сабақтың басталуын ұйымдастыру. Оқушыларға сабақтың ... ... ... ... ... Жаңа оқу материалын ендіру.
3. Жаңа білімді пысықтау, бекіту.
4. Сабақты қорытындылау, үйге тапсырма беру.
Кіріспе сабағының ерекшелігі, оқу бағдарламасының жаңа ... ... оқып ... қолданылады. Мұғалім тараудың немесе
тақырыптың оқу- тәрбиелік мәнін ашып ... ... ... ... ... оқушыларға түсіндіреді, ондағы жаңа оқу материалдарының
мазмұнын оқып үйренудің тәсілдерін көрсетеді.
Жаңа ... ... ... ... ... басталуын ұйымдастыру. Оқушыларға сабақтық мақсат-
міндеттерін түсіндіру. Оларды сабаққа әзірлеу.
2. Жаңа оқу ... ... Жаңа оқу ... пысықтау, бекіту.
4. Сабақты қорытындылау, үйге тапсырма беру.
Алғашқы тарау немесе тақырыптық кіріспе ... ... ... ... ... ... ... мұғалім ағымдағы әрбір оқу
материалын меңгеруге сай сабақтарын жүргізуді ұйымдастырады. Сабақ ... ... ... ... түсіндіру жұмыстары оның өн бойында жүріп
отырады. Сондықтанда ол сабақтың негізгі бөлімі болып есептеледі.
Сабақта ... ... ... және оқушылардың жаса
ерекшеліктерімен таным ... ... жаңа ... ... ... ... ... сабақты (білімді) хабарлау барысында мұғалімнің оқу материалын
түсіндіруі оқушылардың сабақ үстіндегі өздігінен ... ... ... ... және дағдыны бекіту сабағының құрылымы:
1. Сабақтың басталуын ұйымдастыру. ... ... ... түсіндіру. Оқушыларды сабаққа әзірлеу.
2. Бұрын өтілген оқу материалдар қайталау, пысықтау.
3. Оқушылардың өз ... ... ... ... ... мен
практикалық және лабораториялық жұмыстар атқаруы.
4. Сабақты қорытындылау, үйге тапсырма беру, түсіндіру.
Жаңа ... ... ... ... ... ... және бекіту кезеңдеріде белсенді қызмет атқарады. Себебі жаңадан
оқып үйренген ... ... ... әр ... ... ... ... Алған білімді бекітбейінше, оны сапалы да берік меңгеруі мүмкін
емес.
Сондықтан білімді бекіту сабағы өзінің ... ... әр ... ... ... жағдайында оның сөзімен бірге оқушылардың өз
бетінше жаттығу істерін және ... ... ... ... ... ... көрсету жұмыстары қоса атқарылады.
Оқу жұмысының мұндай алуан түріне қарамастан мұғалімнің сөзі ... ... ... ... ... оқу ... оқушылардың
қаншалықты терең меңгергенін, көлемін, сапасын тексеру жұмыстары да кіреді.
Жаттығу және ... ... ... Сабақтың басталуын ұйымдастыру. ... ... ... ... ... ... әзірлеу.
2. Оқушылардың өз бетінше жұмыс істеуі. Түрлі жаттығулар ... және ... ... ... ... қорытындылау, үйге тапсырма беру.
Практикалық сабақ оқушылардың алған теориялық білімдерін практикамен
байланыстыру, пысықтау және бекіту мақсатын көздейді.
Зерттеулер, бақылаулар, ... озық ... ... ... ... пайдаланулар талдап оқыту әдістемесін пайдалану оқу
материалдарының негіздерін сапалы түсінуге, ал түсіну оқуға, ... ... ... ... ... үздіксіз оқу- қалыптастырады.
2.3. Педагогикалық процестегі дидактика мәселелерін талдауға арналған
ситуациялар мен тапсырмалар
№1 ... ... ... жеке пәндерді тереңдетіп оқытатын
мектептер ашылып келеді. ... өз ... ... ... «Өз басым осы пәнді (бізде- қазақ тілі) тереңдете оқытудың
мазмұнының екі түрлі ... ... ... ... күні ... оқу ... сабақтар тақырыбын мұғалімнің өзі ... ... ... жаңа мәліметтермен байыта отырып оқытуы,
екіншісі- тереңдетіп оқытылатын ... ... ... ... ... ... бұрышы кезеңдердегі (кластардағы) оқу- бағдарламасында-
еленбей қалған, не ... аз ... ... ... ... ... ... жұмыстар арқылы пысықтау болмақ» (Г.К.Нұрғалиева, 1991, 22 б.).
Сұрақтар:
1. Тереңдетіп оқыту дегенді қалай ... ... ... өндерінде оқыту әдістерін қолданудың ... бар деп ... ... ... туралы өз ойларыңызды ортаға салыңыз.
4. Мектеп тәжірибесінен мысал келтіріңіз.
Мақсат: қойылған сұрақтар студенттердің «тереңдетіп оқыту» ұғымына
түсініктеме беруін ... ... ... ... ... ... педагогикалық іс- тәжірибемен ұштастыра отырып кеңейтеді.
№2 ситуация. Мұғалімдер қазіргі мектеп, сабақ проблемалары ... ... ... ... ... ... физика, химик, географ
т.б. етіп шығаратын оқу орны ... ... ... ... ... ... жағынан да, практикалық жағынан да тиімді емес.
Түсінбейтін, қызықпайтын пәндерді зорлап оқыту білінің білімге ықылас-
ынтасын жояды, зейініне зиян ... ... ... ... ... пәніне
селқос қарауы мүмкін. Меніңше, мектепте оқытылатын пәндерді үш топқа бөлген
жөн. бірінші топ – ... ... ... ... топ- ... ... тиісті пәндер, үшінші топ- оқушының өзі таңдап алған сүйікті ... ... ... ... орта ... ... ... Ал
Н.Ердаулатовтың пікіріне керісінше мұғалімдерінің және ... ... ... ... ... ... Т.б. ... математика
пәнінен нашар үлгерімі бар оқушыларды өз класына алып, өте жақсы оқитындар
қатарына ... ... ... ... ... ... К.Бітібаева, Р.Жалғасова, Р.Нұртазина, Н.Сарғожаева,
А.Пірәлиева т.б.) әр жеке пән ... ... ... оқушының пәнге
қызығуын біртіндетіп дамытуға болатынын көрсетеді,- ... ... ... 1991, 22 ... ... ... ... осы мәтіндегі байланысты өз
ойыңызды білдіріңіз. Бірінші топ- жақтаушы, ... топ- ... ... ... ... ... ... жаңашыл ұстаздардың тәжірибелермен ... ... ... ... ... әділ ... ... еңбектеріндегі шығармашылықтық ... ... ... 1 ... ... ... үстел үстіне екі таяқша қойды,
сосын тағы үш таяқша суырып алып, жаңағына қосып, мен не ... ... ... ... ... Ауыл ... ... күлімсіреп, қысылып кейпінен
ақырын ғана Ойнап отырсыз ғой,- деп жауап қатты ... 1951, ... Бұл ... ... қай ... өтіп ... ... процесске кімдер қатысып отыр?
3. Бастауыш класс оқушысының жас ерекшеліктері неде?
4. Мұғалімнің орнында ... ... ... ... ... ... ... пікіріңізді білдірсеңіз.
Мақсат: сұрақтар бірізділікпен қойылып студенттердің бастауыш класс
оқушыларының жас ерекшеліктері туралы білімін анықтайды.
№4 ситуация. Бір ... ... ... екі рет ... ... сай ол ... ... алды. Мұғалім оқушының жер- жебіріне
жеткізіп: «Сені екінші жылға ... ... еш ... ... ... Оқушы дәптерін жыртып, сыныптан шығып кетеді. Осындай жағдайда сіз не
істер едіңіз?
Тапсырма: «Жұппен оқу, жұппен талқылау» ... ... ... бөлініп мәтінді талқылайды. Ұжым алдына бір жұп ... ... ... ... ... оқушылардың психологиялық ерекшеліктерін есепке алу туралы
дидактикалық принциптің мәнін ашу.
Талдап оқыту әдістемесінің мәні ... ... ... ... ... алуға жеткізеді. Талдап оқыту әдістемесі оқуға, оқуға және оқуға
қалыптастырады.
Талдап оқу әдістемесіне зерттеулер ... оның мәні ... ... ... мол екендігінде, сондай оқу әдістемесі «Қазақ тілі»
сабағында пайдалану үлгісіне зейін аударайық.
Сабақтың тақырыбы: ... ... ... ... ... ... ... еске түсіру,
жүйелеу және қалыптастыру.
Сабақтың дамытушылық мақсаты: ... ... ... ... ... ... ... ізденушілігін дамыту.
Сабақтың тәрбиелік мақсаты: Оқушыларды сабақ өту процессінде
қазақ халқының салт- дәстүріне, ... елі мен ... ... ... ... ... өнер ... эстетикалық тәлім- тәрбие алу.
Сабақтың түрі: Жарыс сабақ.
Сабақтың өту әдісі: Сұхбат, талдау, ойын элементтері, пәндік, сынақ,
електеушілік.
Сабақтың ... ... ... ... ... ... ... плакаттар, құрал-
саймандар, сөзжұмбақ, тесттік және кеспелік сұрақтар, көрме...
Сабақтың ... ... ... ... ... ... жоспары:
1. Ұйымдастыру кезеңі.
а) Кезекші арқылы оқушылардың сабаққа қатысуын анықтау.
ә) Оқушыларды жарыс сабағына дайындау.
б) Жарыс бағдарламасымен таныстыру.
2. Жарыс ... ... Үйге ... ... ... ... барысы:
Оқушылармен амандасып болған соң, сабақты еліміздің әнұранымен
бастаймыз. Кезекші арқылы оқушылардың ... ... ... ... оқу ... тақтаны және оқушыларды сабаққа дайындаймын.
Бүгінгі сабағымыздың тақырыбы- «Өтілген тақырыптарға ... ... ... еске ... ... және ... «Жарыс сабақ» түрінде өтеміз.
Өткен сабақтағы берілген тапсырма бойынша сынып оқушылары 2 топқа
бөлініп, бірі – ... деп ... ... - _____________________
сайланса, екінші «Тілмаш» деп ... ... ... ... бағдарламасымен таныстыратын болсақ, қиындығына сәйкес ... ... ... жарыстар қиындығы өте жоғары болып, ең шебер
оқушыларға арналып, екінші бағыттағы жарыстар қиындығы жоғары ... ... ... ... үшінші бағыттағы жарыстар қиындығы орталау
болып, білім деңгейі орта оқушыларға арналады, төртінші бағыттағы ... ... ... ... қамтуы тиіс.
|Ғ |І бағыт |ІІ ... |ІІІ ... |
|1 ... ... ... ... ... |«Кім шешен?» жарысы. |
| |Мажор, минор бойынша. |жарысы. Сөйлем құрау. ... ... |
| ... ... |аты- ... ... |
| | | ... |
|2 ... ... ... ... ... ... 9 мин. |
| |10-мин. |1. Күй. ... | |
| | |2. ... ... | |
| | |3. ... ... | |
| | ... ... 3 мин. | |
|3 ... 5 мин. ... ... |Сөйлемді тәржіме жасау|
| | ... | |
|4 ... ... 3 мин |
|5 |Сөз ... ... 7 мин. |
|6 ... ... 5 мин. |
|7 ... 2 мин. ... ... соңында әр топқа 5 баллдық жүйеде баға қойылып отырылады.
Міне, жарыстың бағдарламасымен де таныс ... ... ... ... «Кім ... жарысын ұйымдастырамыз. Оған әр
топтан бір оқушыдан шығып, ... ... ... ... ою ... 30 ... беріледі. Осы жарыс өтіп жатқан сәтте әр топтан
тағы да бір оқушыдан шығып, «Қарым- қатынас» сайысы ... 5 ... ... ... құрастыруы қажет. Осы жарыспен қатар қалған оқушыларға еңбек
туралы мақал- мәтелдер ... «Кім ... ... ... оған ... уақыт беріледі. Осы жарыстардың үшеуінің де ... ... екі ... ... саз ... ... ою- ... салу
бойынша жарыс ұйымдастырылып, оған 10 минут уақыт беріледі. Капитандардан
басқа оқушыларға тест сұрақтары таратылып, оған 9 ... ... ... ... ... ... ... жатады. Ол әрқайсысы 3 минуттан тұратын үш
түрлі жарыстарды ... 1- ші ... шешу ... 2-ші ... ... ... ... бойынша сұрақ- жауап.
Жарыс нәтижелерін есепке алғаннан кейін, эскиз сызу бойынша ... ... ... 7 ... ... ... Осы ... қалған оқушылармен
бүктеу тәсілі мен ою ... ... 6 ... ... ... ... ... түгел тіркеледі.
Сергіту минуты. 3 минут.
«Сөз табына талдау» жарысына оқушылар түгел тартылып, 5 ... ... Қай ... ... ... ... ... қарай бағаланады.
Енді сабақты қалыптастыру, бекіту мақсатында ... ... оған да ... ... ... 5 ... ... беріледі.
«Этофета» ойынында бір оқушы қарсы топқа сұрақ қояды. Екінші топтың
талапкер оқушысы сұраққа ... ... ... ... сұрақ қояды.
Осылайша белгіленген уақытқа дейін жалғаса «Эстофета» береді.
Үйге тапсырамы: Келесі сабаққа осы материалдар бойынша тесттік ... ... Екі ... ... ... ... ... бағаларын
есептеп, жеңімпаздарды жариялау.
Резерв тапсырма.
Оқытуды саналы тәрбие, сапалы білім беруге жеткізетін, әрбір шәкірттің
терең, тиянақты ... ... ... ... ... ... ... оқыту элементтері іздестірілуде, олар
педагогтарға іс- тәжірибелерін жетілдіруде. Олардың бәрінің ... ... ... амалдарының бірі, бірегейі талдап оқыту әдістемесі.
Оқыту әдістерін, ... беру ... ... элементтердің ең
басты мақсаты- оқыту көптеген түрлерінің мұратына ... ... ... ... мен ... ... мен ... оқыту
әдістемелерінің жіктелулері әмбебап болатыны жоқ, ... ... ... білім берудің бәріне жарайтын ұсыныс ... ... ... тек ... ... оқудың қажетті амалы бәрінің
негізін, іргетесын, ... ... ... ол әзірше талдап оқыту
әдістемесі. Тұтас педагогикалық үрдістегі талдап оқыту ... ... жаңа ... түсіндіруде мұқият зейін аудару, барлық ... ... ... ... ... ... үлгілеріне көңіл бөліп
зеректік- жазып алу, оқығанда асықпай мұқият, ынталы және бірнеше рет ... ... ... ... ... талдап оқу, жазу, үлгілерін
көру терең, тиянақты білім алу, есте сақтауды еселеп арттырады.
Талдап оқыту әдістемесі- бұл оқу ... ... оқу, ... ... блоктарына сәйкес қайталап айтып беру, жазып шығу.
Талдап оқыту әдістемесі сапалы тиянақты оқу, ... ... ... тұрақты жаттығу- оқу, жазу, қайталау жасалатын болса;
- оқу материалын талдаумен түсініп меңгерсе, жазумен байқап көрсе;
- алгоритімдік блок- модульдерді ... жете ... ... оқу ... ... даму ... дамыту амал- талдау арқылы
өзін- өзі үздіксіз пысықтауға қалыптастыратын болса.
Тұтас педагогикалық үрдістегі талдап оқыту ... ... ... тиянақты білім алуға қол жеткізу амалдары талдап оқуға қалыптасу.
Қорытынды
Қазіргі жағдайда кіші жастағы оқушыны оқыту мен ... ... ... ... бірі – оқу- тәр бие ... талдап оқыту
әдістемесін пайдалану болып табылады. Қазіргі мектептерде талдап ... 1 ... ... ... ... оқу ... ... терең, тиянақты түсінуге жеткізіп, оқуға деген ынтасы ... ... ... ... ... ... ... тұжырымдамалар
сол ойдың негізі. Бүгінгі күннің негізгі міндеті- білім беру ... ... ... ... берудің- таңдау бойынша юілім беруге» ауысуы
болып табылады, сапалы білім беру- талдап ... ... ... ... ... «жалпыға білім беру» моделінен «әр адамға білім
беру» моделіне көшуді ойластырған, оның негіздерінің ... ... ... ... ... Бұл үшін ... оқыту әдістемесін, оны зерделеп,
зерттеп, іс- тәжірибеде нәтижелі болған идеясын, элементтерін оқу- тәрбие
үрдісінде пайдалану қажет.
Тадап оқыту ... ... ... негіздерін,
талдап оқыту әдістемесін пайдаланудың дидактикалық негіздемесін: түсіндіру,
сендіру, көрсету, үйрету, пысықтау, үлгілерін- жазу, ... ... ... ... ... тану, жазу, оқу, тілектес болу, жаттығу, қолдау,
мақұлдау, ынталандыру, тәрбиелеу, оқыту, бірлесе оқу, оқуға, ... ... ... ... дидактика мәселелерін талдауға
арналған ситуациялар мен тапсырмаларды бірлесе шешу, топтап және ... ... ... ... ... ... оқу- үйрену- білу-
даму- қалыптасу жолдарымен сапалы білім алуға жеткізу.
Маңыздысы, бұл талдап оқыту әдістемесін ... ... ... әдебиет, математика және информатика, жаратылыстану, адам және қоғам,
өнер және технология, дене ... ... бес сала оқу ... ... ерік ... ... ... ізгілендіру, ақыл- ойды
жетілдіру, сана- сезімді теңестіру, тәжірибеге, бүгінгі күнге, әрбір ... және оның ... ... ... ... ... ... даму мәселелерінің нәтижелі болуына жеткізеді деп үміттеніңіз.
Пайдаланған әдебиеттер:
1. Назарбаев Н.Ә. «ХХІ ғасыр білім мен ... ... ... Егемен
Қазақстан, 13 қаңтар, 2009 жыл.
2. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан халқының әл- ... ... ... ... ... ... Қазақстан, 2008 жыл, 7 ақпан).
3. Назарбаев Н.Ә. «Қазақстан- 2030», «Үкімет жаршысы», ... ... ... ... Республикасының «Білім туралы» Заңы, Астана, «Дастан»,
2000 ж.
5. Қазақстан Республикасының Конституциясы. Астана, Елорда, 2008- ... ... ... 2015 ... ... ... ... дамыту
тұжырымдамасы, Астана, 2004
7. Әбиев Ж. Педагогика тарихы. Алматы, Дарын, 2006, 480 б.
8. Әбиев Ж.Ә., Бабаев С.Б., ... А.М. ... ... ... 448 б.
9. Бабаев С.Б. Бастауыш мектеп педагогикасы. Алматы, Заң әдебиеті,
2007.
10. Бабаев С.Б., Оңалбек Ж.К. Жалпы педагогика. ... Заң ... 288 ... ... С.Б. Педагогика. Алматы, Дарын, 2004, 420б.
12. Губашева С.Б., ... А.Ж. ... ... ... ... 2007, 244 б.
13. Дайрабаев Е., Дайрабаева А. Педагогика негіздері. Алматы, Қазақ
университеті, 2005.
14. ... Х. ... дәрі ... Нұрлы әлем, 2008.
15. Қожабаева Б.Е., Төлеубекова Р.К. Педагогика. Алматы, 2003
16. Қоянбаев Ж.Б., ... Р.М. ... ... 2007, 328 ... ... Р.М., ... Қ.Т. ... бастауыш білім беру
педагогикасы. Түркістан, 2005.
18. Құрманалина Ш.Х., Мұханова Б.Ж., ... Ә.У., ... ... Астана, Фолиант, 2007, 656 б.
19. Максакова В.И. Теоретические основы и ... ... ... Гуманитарный издательский центр ВААДОС, М.: 2006, 238 г.
20. Наурызбай Ж. Ұлттық мектептің ұлы мұраты. Алматы, Ана тілі., 1995,
496 ... ... Д.М. ... ... М., ... ... И.П. Педагогика. Алматы, 2000
23. Подласый И.П. Педагогика начальный ... М., ... ... Е. ... ... ... ... Қ. Педагогика тарихы. Алматы, Білім., 2008, 416 б.
26. Сейталиев Қ.Б. Тәрбие теориясы. Алтамы, Мектеп, 1986, 150 б.
27. Қазақстан Республикасының мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... Т.С. Оқыту теориясының негіздері. Алматы, 2000.
29. Әбілқасымов А.Е. Қазіргі заманғы сабақ. ... ... ... Ә.А., ... Ж.Ы., ... Т.М. Мұғалімдердің
педагогикалық сөздігі мен анықтамалары. Алматы, Қазақ университеті, 2002,
287 б.
31. Ақпанбек Г. ... ... ... ... ... Айтмамбетова Б. Жаңашыл педагогтар идеялары мен тәжірибелері.
Алматы, 1991.
33. Әбенбаев С. Мектептегі тәрбие жұмысының ... ... ... ... Т. ... оқу ... ... жолдары. Алматы,
1978.
35. Кобдикова Ж.У. Оқу процесін технологияландыру. Алматы, 2000.
36. Қасымбай Ә. Осы ... ... ... ... №2, 2001 ... Мұқанов И.М. Жас және педагогикалық психология. Алматы, 1982.
38. Мұқанов М.М. Педагогикалық психология очерктері. ... ... ... Т.С. ... ... ... ... кейбір
мәселелері. Алматы, Мектеп, 1978.
40. Тәжібаев Т. ... ... ... Қазақ университеті, 1998.
41. Тұрғынбаев Б.А. Талдап оқыту технологиялары. Алматы, 2000.
745- 17У оқу тобының студенті ... ... ... ... ... ... бітіру жұмысына
ПІКІР
Қазіргі кезде оқу үрдісін жоспарлау, алдын- ала талдау жасау, сабаққа
қажетті оқу- ... ... оқу ... ... үлгі ... қатысты даярлау, болжам жасау талдау мәнді.
Талдап оқыту әдістемесінің маңыздылығы оқыту ... ... ... ... ... алу маңызды. Күнтізбелік тақырыптық жоспарда
негізгі оқу ... ... ... ... көрсетулер, пайдаланатын оқу материалдарының ... ... ... ... ... ... ... білім беруге
жетелейді. «Талдап оқыту әдістемесінің» көкейкестілігін түсінуге болады.
Бітіру жұмысы кіріспеден, екі тараудан, ... ... және ... ... ... ... жоспарланған
міндеттер мен мақсат қисынды түрде орындалған. Талдап ... ... оқу ... ... ... көздейді.
Д.Ақынбекова жұмысты зерделеп, зерттеп, жүйелеп, талаптарды ... ... ... ... ... ... «өте ... деген
бағаға лайықты деп ойлаймыз.
Қ.А.Ясауи атындағы ХҚТУ
ШИ ... ... 17У оқу ... ... Ақынбекова Дананың «Талдап оқыту
әдістемесі» ... ... ... ... ... ... ... қабілетіне байланысты, оқушымен
бірлесіп оқу білім беру деңгейін сапаландырады, оқушының ... оқы ... ... түсініп, оқуына қалыптастыру оқыту үрдісін, оның тиімділігін
арттыру, жоғары талаптарды жоспарлап жүзеге асыру ... ... ... ... Оқу- ... ... тәрбиелеу, білім беру
және дамыту қызметтерінің негізі саналылықта, талдап оқытуда екендігін
таңдап алынған дипломдық ... ... ... ... ... екі тараудан, қорытынды, пайдаланған
әдебиеттер және қосымшадан тұрады. Кіріспеде ... ... пен ... ... ... ... қорытындылау, ұсыныстар жасалған.
Бітіру жұмысында талдап оқыту ... ... ... ... жаңа ... ... ... сынып жұмыстарына,
үйге берілетін тапсырмаға талдау ... ой ... ... ... енгізуді анықтап, мақсатына жеткен. Сондықтан жұмысты ... ... ... ойды ... педагогикалық
университетінің ... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 59 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
География31 бет
Химиядан есептерді шығарудың әдістемесі60 бет
Химияны оқытуда аяушылық технологиясын қолдану және оның артықшылықтары мен кемшіліктерін талдау55 бет
Әдебиеттік оқу пәнінің, көркем шығарманы оқыту мен талдаудың негіздері60 бет
Еңбекті өлшеу және нормалау5 бет
Сары майдың квалиметриялық бағалануы және оның сапасын жақсарту жөніндегі шараларды ұйымдастыру7 бет
Екілік кодында берілген екі жылжымалы үтірлі сандарды екі разряд бойынша талдап көбейту17 бет
«Қорқыт», «Қойлыбайдың қобызы», «Оқжетпестің қиясында» поэмаларындағы этно психологиялық жақтары31 бет
Абайдың «Қара сөздерін» қазақ тілінен ағылшын тіліне аударудың прагматикалық аспектілері22 бет
Абайдың сыны 5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь