Араб және қазақ тілдеріндегі коммерциялық хаттардың түрлері және тілдік сипаты

I тарауда атап өткен ресми іс қагаздары стилі саласын зерттеп жүрген ғалымдар бұл стильдің түрлерін анықтап саралағанымен, бұл топтаудың кейбір тармақшаларын зерттеген еңбектер кездеспейді. Соның ішінде коммерциялық құжаттардың бір тармағы болып табылатын іскери хаттардың коммерциялық түріне сипаттама беру жоқтың қасы. Бүл орайда орыс, шетел ғалымдары қазақ ғалымдарынан көш ілгері екенін атап өту жөн болар.
Коммерциялық хаттар тілінің тілдік белгілері әлі зерттеу объектісі бола қоймаған сала болғандықтан әлемдік тәжірибеге сүйене отырып, талдау жасауға ұмтылыс жасамақпыз. Жалпы хаттарды мәтін деп алсақ, ондағы мәтін құрып тұрған тілдік белгілер - сөздер болып табылады. Ал сөзден сөз тіркесі, сөйлем құралатыны мәлім.
Лексика, фонетика, морфология, синтаксис, стилистика сияқты тіл білімінің барлық деңгейлерінің зерттеу нысанына айналатын сөз - тілдік белгілердің ішіндегі ең бастысы, негізгісі.
Біз негізге алып отырған тілдік бірліктердің синтаксистік құрылымы төмендегі интегранттардан тұрады: лексема, синтагма, сөйлем, комплекс, пассаж.
Егер бұл сөздерге деффинициялық түсінік жасар болса, лексема -лексикалық және грамматикалық мағыналардан құралған сөз. Синтагма -конгруэнтность тән синтаксистік-мағыналық толық бір құрылым немесе сөзжасамдағы семантика-синтаксистік байланыс. Комплекс - логика-грамматикалық байланысқа құрылған сөйлемшелер. Ал пассаж дегеніміз - синтаксистік комплекстер арасындағы байланыстың (когезияның) болуы.
        
        Араб және қазақ тілдеріндегі коммерциялық хаттардың түрлері және тілдік
сипаты
I тарауда атап өткен ресми іс қагаздары стилі саласын зерттеп ... бұл ... ... ... ... бұл ... ... зерттеген еңбектер кездеспейді. Соның ішінде коммерциялық
құжаттардың бір ... ... ... ... хаттардың коммерциялық
түріне сипаттама беру жоқтың қасы. Бүл орайда орыс, шетел ғалымдары қазақ
ғалымдарынан көш ілгері ... атап өту жөн ... ... ... ... ... әлі ... объектісі бола
қоймаған сала болғандықтан әлемдік тәжірибеге сүйене отырып, талдау ... ... ... хаттарды мәтін деп алсақ, ... ... ... тілдік белгілер - сөздер болып табылады. Ал сөзден сөз ... ... ... ... ... ... стилистика сияқты тіл
білімінің барлық ... ... ... ... сөз - ... ... ең ... негізгісі.
Біз негізге алып отырған тілдік бірліктердің синтаксистік құрылымы
төмендегі интегранттардан ... ... ... ... ... бұл сөздерге деффинициялық түсінік жасар ... ... және ... ... ... сөз. Синтагма
-конгруэнтность тән ... ... бір ... ... ... байланыс. Комплекс - логика-
грамматикалық байланысқа құрылған сөйлемшелер. Ал ... ... ... ... арасындағы байланыстың (когезияның) болуы.
Коммерциялъқ хаттарға тән этноспецификалық лексемалар:
Кәсіпкерлікке қатысты специфика:
Мәдеяи специфика
— /І
Лингвистикалық специфика:
Коммерциялық қағаздарға тән спецификалық ... ... ... спецификалъщ сөйлемдер мен конструциялар
(пропоземы):
Жарнама беруші міндетті
Ұсынылған баға өзгермеген күйде ... ... ... ... ... ... түрін қанагаттандыруга қабілетті
Тендер жайлы хабарлаймыз... Жеткізіп берудің кідіруі мүмкін емес Табысты
реализациямен эрекет жасау...
Керемет техникалық характерімен ... ... ... ... ... ... білдіреміз
Бүл үсыныстар хатты алган кезден бастап 3 ай мерзім ... ... тән ... ... ... біз үшін
(Нам приятно сообщить Вам, что..)
Біз өзіміздің осындай мүмкіндігіміз болғанына қуаныштымыз...
Бізде... ... ... туып ... ... ... ... жагдай бізге мұрсат бермейді
Кешіріңіз, біз ... ... ...-ге ... алмаймыз.
Егер Сізге ... көмек керек болса бізден көмек сұрауыңызга болады
Жақын ... ... ... ... ... тән спецификалъщ байланыс цұралдары
(когеремалар):
... біріншіден...
...екіншіден...
...үшіншіден...
...сонда...
...сондықтан...
...бірақ,..алайда...
...-ге қосымша...
... -ден басқа да...
-ге байланысты ...
міндетті түрде ... ... ... ... үстау қажет...
Мэтін қүрауда метасинтакистік төмендегідей категориялар да кездеседі.
Олар: штамп, ситуациялық клишелер, стереотиптік сөйлемдер, шаблондар.
Семантикалық ... бүл ... ... штамп, стереотиптік
сөйлемдерді төмендегідей семантикалық топтарға бөлуге ... ... ... ретінде
Растау Келісім
Өзара түсіністік Кешірім сүрау Көңіл айту Қуану Өтініш
Кешірім сүрау Сыпайылық формулалары және т.б.
Шаблондар:
Сіздің ...-де ... ... .... ... жазған Сіздің хатыңызды алғанымызды растаймыз
...-де жазған хатыңыз үшін Сізге рахмет айтамыз
Сіздің ...-дегі хатыңызға жауап ретінде...
Сіздің ...-дегі хатыңызды негіз ете ... ... ... ... стандартқа сай екенін хабарлаймыз
Товар портта тіркелуге дайын түр
Карточканың иесі өзінің идентификациялық кодын қүпия сақтау
керек
Қүжаттың басында келетін клишелер:
Содан кейін, ... ... ..-ге ... алып...
Сізге ...-ні өкінішпен хабарлауға мәжбүрміз
Сізге ...-ні қуанышпен хабарлаймыз
Біз өте ... ... ... соцында келетін клишелер:
Аяқтамас бүрын Сізге алдын-ала шексіз алғысымызды білдіреміз
...-ге алдын-ала рахмет айтамыз
Сізді тез арада ... ... деп ... ...-ні қабыл алуыңызды күтудеміз
Бүл хаттама -нен бастап ... ... ... ... ... ... ... категориялардың араб жэне қазақ
тілдеріндегі коммерциялық хат алмасу тілінде кездесуі заңдылық. Оған ... ... ... ... шолу ... ... ... - белгілі бір мақсатқа жетіуге бағытталған тілдік ... ... ... ... орны ... ... ... бір бөлігі
деуге де болады. Газет, журнал секілді мерзімді ... ... ... ... ... теледидардағы немесе жарнама кестесі ... ... ... жарнама хаттың ерекшелігі - тікелей
жарнамалау қүралы болуында (53,
3).Яғни, жарнама хат басқа жарнамалау түріне қарағанда қажет, тікелей
болашақта бірге ... ... ... фирмаға арналып
жазылатындығында. Әрі пошта арқылы жарнама беру қарапайымдырақ және ... ... ... ... ... ... ... септігін
тигізеді.
Жарнама хат - жарнаманың ең қарапайым, сенімді эрі жеңіл түрі. ... ... ... эдетте компьютерде терілген мэтін болады. Қалған
беттері товар түрі, аты, саны, ... ... ... ... ... ... ... түрады.
Өтініш хаты
¥йымның, мекеме, кәсіпорынның өтініш хат жазатын жағдай, оқиғалары
көптеп саналады. ... ... ... бүл ... ... өзінің бүл іске
қызығушылығы барын, оның орындалуына мүдделі екендіктерін де ... ... хаты үжым ... ... бір ... ... ... жалпы
үжым атына семинар, мэжіліс немесе семинар, сөзталасқа қатысуға арналып
жазылады. Хат ... «Аса ... ... ... сөздермен
басталады.
Бірлесе жүмыс жасауға үсыныс хат
Соңғы уақытта тәжірибеде бірлесе жүмыс жасауға үсыныс білдірген хаттар
саны көбеюде. Логикалық қүрылымы өтініш хат секілді 2 ... ... ... ... 2-і ... ... ... үсыныс.Өтініш хаттан ерекшелігі
қаратпа сөз көп кезде жазыла бермейтіндігінде.
Ілеспе хат
Ілеспе хат ... ... бір ... ... ... ... ... үшін жазылады. Бүл хат қүжат пен жүктің ... ... ... ... маңызды қүжат болып табылады.
Ілеспе хаттарда «жібереміз», «жіберіп ... ... ... сөздер көп кездеседі.
Ілеспе хат соңында қосымша бар екенң айтылады. ... Араб ... ... Каир ... ... ... ... қазіргі заман талабы» атты семинарға қатысатын үміткерлер ... 1 б. ... ... ... хат ... ... ... шешілмейтін болған жағдайда
жіберіледі. Бүл хаттың түрі ... ... ... ... Хад ... жауап хатты күтеді.
Жауап хат (қабылдамау)
Сүраныс хаттағы мэселені қабыл алмаған тараптың жазған жауап хатының
логикалық схемасы төмендегідей:
жауап беріліп ... ... ... ... ... хатқа сілтеме
жасау;
кабылдамау себебі;
қабылдамау констатациясы.
Осы түста айта кетер ... бірі ... ... ... ... ... ... жүріп жатқандығы.
Ресми-іскери стильдің өтініш, арыз, мінездеме, шағым секілді қарапайым
үлгілерінен бастап ... заң, ... ... ... сияқты күрделі
түрлеріне дейін қазақ тілінде көрініс тапты жэне олар түгелдей ... ... ... ... ... "Әділет министрлігінің
"Республикалық қүқықтық ақпарат ... ... ... эр ... бір мыңға жуық нормативті қүқықтық актілер қабылданады екен. Осының
бэрі орыс тілінде ... ... соң ... ... ... Бүл ... қазіргі жай-күйі және болашағы Қазақстан
Республикасы Президентінің 2001 ... 7 ... № 550 ... ... ... мен ... ... жылдарға арналған
мемлекеттік бағдарламасында" нақтыланған: "Қүжат мэтіндерін мемлекеттік
тілде даярлаудың орнына оларды ресми ... ... ... кең
тараған тэжірибесінің мемлекеттік органдар жүмысында одан эрі беки ... ... алып ... Соған қарамай, ол тек уақытша шара терінде
қарастырылуға тиіс.
Сондықтан ... ... ... ... ... ... керек" (44).
Сол себептен де қазақ тіліне икемделіп ... ... де әлі ... ... ... ... Бұ_л ... С.Ережепова:
«Официально-деловой язык казахского ... по ... ... в ... ... ... неизбежны ошибки,
проявляющиеся как в желании скопировать правила функционирования русского
языка в сфере официально-делового общения, так и в ... ... ... ... ... ... ... казахского языка» (25 ,5).
Сондықтан да сөйлеу, жазу тілдерінің өзіндік ерекшеліктеріне және
өзінің құрылымдық күрделілігіне ... іс ... ... жетіліп,
қолданыстық қалыптарының тұрақталуы жэне халықаралық ... ... оның ... ... ... бір кезеңді, тірліктік тэжірибені
талап етеді.
Аударма процесі кезінде құжат мэтіндерінің композициясын ... ... ... ... жэне ... ... орналастыра
білу - екі тілдің де ерекшеліктерін терең- меңгеруге итермелейтін фактор.
Ресми-іскери стиль тілдің ең ... ... бірі ... ... ... ... тек ... сөздері мен дипломатиялық тұрақты сөз
тіркестерімен ... ... ... ... ... жэне саяси
салаларының бэрінде іс жүргізу институты бар.
Н.Ерғазиева өзінің «Қазақ тіліндегі ресми іс ... ... атты ... ... іс ... ... ... 3000 аса термин
сөздері мен сөз тіркестерін қамтитынын атайды. Әрине, бұл ... ... ... ... эсіресе, соңғы 10 жыл ішінде көптеген жаңа сөздермен
жэне сөз ... ... ... ... ... аясы ... ... өзгерістерге ұшырады.
Сондықтан, біздіңше, бұл топ лексикасы санының көбейіп өзгеруі заңды үрдіс
жэне оның негізгі ... ... ... іс ... ... жиі
қолданылуында, оның біртіндеп мемлкеттік іс жүргізу тілі ... ... деп ... болады (27, 56).
Коммерциялық хаттар ... ... ... ... ... ... эрі ... істі қарауы үшін ... ... ... көрсететін негізгі соттың істі қарауы,
коммерциялық келіспеушіліктерді тексеру кезінде көрсететін негізгі заңдылық
қүжаты болып табылады.
Кэсіпкердің өз ... ... ... ... осы ... жалпыға ортақ этикет нормасына сай жазылуында. Мүндай іскери
хаттардың сапалы сипаты көптеген осы ... ... ... ... ой, ... ... жэне сыпайылық секілді 4 негізгі қүрамға
байланысты дейді.
Ой - бүл хаттың мазмүны. Айтылатын идея анық эрі ... ... ... ... ... - хат ... ... оңай болуы. Ол үшін
хатта мэнсіз көп сөзден де ұғымды жеткізе алатындай таңдаулы қысқа ... ... ... ... - мэтіннің грамматикалық нормалар мен дүрыс жазу ережесін
сақтауы болып табылады. Грамматикалық түрғыдан ия жазу ... ... үшін ... ... мен ... сөздікті қолдану
артық етпейді.
Сыпайылық - мэтіндегі жазушының үні, тоны. Ол үн жазылған хаттың ... ... ... ... сөз ... ... ресми, бейресмилігі
және адресаттың статусына сай-сай еместігі хат иесіне сын болып ... бүл ... ... ... маңызды рөл атқарады.
Ой қорытындысы күтілетін іс нэтижесі болу үшін хақсы жазылған хат оңай
эрі тез оқытуға ... ай ... ой ... эрі анық ... ... түрі де ... жасалынған, қатталған болуы шарт.
Сонымен коммерциялық хаттар - бүл мэтін ... ... ... ... ... семантикалық түрғыдан
аяқталған, білгілі бір нақты коммуникативтік бағыты бар жэне ресми-іскерлік
функционалды стильге тэн шығарма (мэтін) ... ... ... ... негізінде қалыптасып жатқан коммерциялық
хаттардың ерекшелігі - атау септігі формасының абсолюттік ерекшелігі, ... ... ... ... жэне ... сөйлемдердің
кездеспеуін жатқызуға болады.
Коммерциялық корреспонденция тілі автордың жеке дара индивидулды
үлгісінің пайда болуын жол ... ... ... сипатталады.
Яғни коммерциялық корреспонденция жазудың белгілі бір тәртібі бар. ... араб ... де ... Араб және қазақ тілдеріндегі коммерциялық хат алмасу тіліндегі
үлттық мәдени спецификалық ерекшеліктер
Араб ... ... ... ... сүйену деп
аударылғанымен сөзбе-сөз берер мағынасы«то, чему ... ... что ... (19, ... - ... ... қарым-қатынастың негізі. Құжат сонымен қатар
іскери әлемнің тууы мен өмір сүруіне қажетті ... ... ... ... сол ... ... ... қатынас тілінің дамуы мен ... ... да ... ... ... ... ... жүргізуде
жалпы үлттық стереотиптердің элементтері өте ерекше маңыздылыққа ие ... олар ... ... ... араб ... ... жазба катаздары ана тілімен катар
ағылшын, француз және ... ... ... ... асады. Бірақ арабтың
эдеби тілінде сауатты қүрылган, өзіндік ерекшеліктері сақталып жазылган хат
араб халқының ... ... ... деп ... ... ... қараганда табысқа тез жетудің көзі болады.
В.С.Рыбалкин: «1978 жылы Сауд ... ... ... шетелдік
мекемелердің іскери байланыста ... ... араб ... ... қаулы қабылдаган. Бүл қаулы негізінде оны ... ... ... ... ... айыппүл төлеген. Тіпті іскери байланысты үзуге дейін
барган» дейді өз еңбегінде (39, ... ... араб ... ... ... орта ... ... формула со строгим порядком следования слов не ... ... Она, как ... ... или ... в самом начале любого
делового письма. Без упоминания этой формулы не обходится ни один ... ... даже ... ... не ... уже о ... письмах. Вряд
ли какие-либо другие коранические выражения могут с ней ... ... ... употребления. Формулуможно найти дажс.на товарных чеках
и
разного рода квитанциях!» (47, 17).
Одан төмен қүжаттың атымен қатар ... ... ... көрсету үшін» деген штамп басылады. Штамптың астында
мекеменің аты, адресаттың аты, ... да ... ... Реквизитттен
соң мәтіннің өзі беріледі.
Қүжаттың тақырыбы қагида бойынша аль и I артиклімен жазылады. Өйткені
ол алдыңгы келісім шарттың ... ... айы ... жалгасы, белгілі
жагдай болып саналады.
А.Потеблянің «Мысль о ... ... есть для ... такое же
великое открытие как идея человечества для истории» деген
тану өте қажет-ақ. Іс қағаздарының лингвистикалық белгілері өте күрделі ... ... ... ... аян. Ол ... ... ... тілдің қорын
өзіне пайдалану, екіншіден эдеби тілдің ... ... ... тіл ... ... оны ... ... ие болады, төртіншіден
қазіргі қазақ тілінің сөз ... ... ... ... байланысты.
Түжырымдай келгенде, қазақ тілі өзінің заңдық ... ... ... ... орай ... жэне ... ... кеңістіктегі салмағына байланысты халықаралық тіл салмағын атқаруы
таласссыз ақиқат.
Кіріспе бөлімінде «Араб жэне қазақ тілдеріндегі ... ... ... ... ... атты зерттеу жүмысының өзектілігі,
зерттеу нысаны, алдына қойған мақсаты мен ... ... ... ... мен қайнаркөздері, зерттеудің теориялық жэне практикалық
мэні мен күндылығы және жүмыс қүрылымы ... ... ... іс қағаздары стилі - функционалдық стильдің ... деп ... Ол 4 ... ... ... ... және функционалды стилдер үғымы» жэне «Қазақ
тіліндегі стиль жэне функционалды ... ... атты ... және ... араб жэне ... тіліндегі стиль, стилистика жэне функционалдық
стильдерге осы салада жазылған ... мен ... ... ... ... шолу ... тілінің ресми іс қағаздары, эпистолярлық ... жэне ... ... іс ... ... ... атты 3-4 ... араб
жэне қазақ әдеби тілдеріндегі функционалдық стильдерінің бір ... ... ... және ... ... ... даму ... тоқталдық.
«Араб және қазақ тілдеріндегі коммерциялық хат ... ... ... атты II ... да 4 ... ... тармақша «Коммерциялық хат алмасу - халықаралық сауда жүргізудің
негізгі шарттарының бірі» деп аталады. Бүл ... ... ... ... хат ... орны мен ... көрсетілуге
тырысты.
«Іскери байланыстагы коммерциялық қүжаттар сипаты» атты 2.2 тараушада
жалпы коммерциялық қүжаттарга ... ... оның ... ... жэне ... ... коммерциялық хаттардың түрлері және тілдік
сипаты» деп аталған 2.3 тармақша араб жэне ... ... ... түрі мен тіліне сипаттама жасауга ... ... 2.4 ... жэне ... тілдеріндегі коммерциялық хат алмасу ... ... ... ... деп ... Бүл ... екі тілдің
спецификалық жэне ортақ ерешеліктерін анықтауға арналды.
Қорытынды бөлімде ана тіліміздің қоғамдық және ... ... тілі ... ... рөлі мен ... ... ... арту үшін
заманның тілшілерден көптеген ... ... ... ... ... айтылды.

Пән: Тілтану, Филология
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Aктивті және пассивті операциялар, олардың банктің қызметіндегі ролі мен орны29 бет
«Казкоммерцбанк» АҚ-ның қаржылық экономикалық жағдайын талдау73 бет
Іскерлік дағды қалыптастыруға арналған тілдік құрылымдар6 бет
Акционерлік қоғам формасындағы ұйымның ресуртарын қолдануын бағалау87 бет
Ағылшын тілін оқыту технологиялары74 бет
Ақпараттық-коммуникативтік технологияларды пайдалану4 бет
Біріккен маркетингтік коммуникация жүйесі37 бет
Байланыс желілері және олардың классификациясы20 бет
Банк активтерін басқару, жетілдіру мәселелері34 бет
Банк балансының активі мен пассивін теңгерімді басқару арқылы өтімділікті қамтамасыз ету бағыттары56 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь