Салық жүйесінің қалыптасуының теориялық аспектілері

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
1. САЛЫҚ ЖҮЙЕСІНІҢ ҚАЛЫПТАСУЫНЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...4
1.1 Салықтардың және салық жүйесінің экономикалық мәні ... 4
1.2 Салық салу принциптері және функциялары ... ... ... ... ... ...17
1.3 Салық жүйесінің шетелдік тәжірибесі ... ... ... ... ... ... ... ... ..25
2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ САЛЫҚ ЖҮЙЕСІ: ҚАЛЫПТАСУЫ ЖӘНЕ ЖАҒДАЙЫНА ТАЛДАУ ... ... ... ... ... ... ... 44
2.1 Қазақстан Республикасының салық жүйесіндегі реформаларға салыстырмалы талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..44
2.2 Мемлекеттік бюджетті қалыптастырудағы салықтардың рөлі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .59
2.3 Атырау облысы бойынша салық түсімдерінің жағдайына талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 65
3. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ САЛЫҚ ЖҮЙЕСІНІҢ ПРОБЛЕМАЛАРЫ ЖӘНЕ ОНЫ ШЕШУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... ...71
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .87
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...89
ҚОСЫМШАЛАР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .91
Мемлекеттің салық жүйесі мемлекеттегі қолданылып жүрген салықтардың жиынтығы, салықтық қызмет органдарының жүйесі және салықтық заңнаманы білдіреді. Салықтардың және бүтіндей салықтық жүйенің тиімділігіне қол жеткізу мемлекеттің экономикалық дамуы мен өркендеуінің сенімді арқауы болды. Біздің салық жүйемізді халықаралық стандарқа жақындататын шаралар – салық жүйесін төмендету және салық түрлерін қысқарту болып табылады.
Жалпы бұл диплом жұмысының мақсаты – салық жүйесінің теориялық аспектілері мен салық жүйесінің жағдайына талдау негізінде салық жүйесіндегі проблемаларды анықтау және оларды шешуге бағыттылған оңтайлы шараларды ұсыну.
1. Үмбетәлиев А.Д., Керімбек Ғ.Е. Салық және салық салу: Оқулық. – Алматы: Экономика, 2006. – 8 б.;
2. Ермекбаева.Б.Ж., Салықтар және салық салу: Оқулық. – Алматы: «Қазақ университеті», 2003. – 5 б,;
3. Алиева.Б.Х., Налоги и налогооблажение: Оқулық. – Москва: «Финансы и статистика», 2006. – 115 б,;
4. Сейдахметова.Ф.С. Налоги в Казахстане. – Алматы 2002. – 4 б,;
5. Юткина.Т.Ф. Налоги и налогооблажение: Оқулық. – Москва: инфра – м , 1999. – 41 б,;
6. Нурумов.А. Налоги Республики Казахстан и развитых стран: Учебное пособие. – Алматы: Сөздік – словарь, 2005. – 5 стр,;
7. Найманбаев.С.М. Салықтық құқық: Оқулық. - Алматы: Жеті жарғы, 2006. – 10 б,;
8. Ермекбаева.Б.Ж. Жалпы мемлекеттік салықтар: Оқулық. – Алматы «Экономика», 2000. – 15 б,;
9. Аронов.А.В. Налоговая политика и налоговое администрирование: Учебник. – Москва, 2005. – 33 б,;
10. Скворцов.О.В. Налоги и налогооблажение: Учебник. – Москва, 2006. – 12б,;
11. Вестник Налоговой службы Республики Казахстан: Журнал. - № 6, 2006.06. – 18 стр,;
12. Вестник Налоговой службы Республики Казахстан: Журнал. - № 7, 2007.07. – 9 стр,;
13. Ілиясов.Қ.Қ., Құлпыбаев.С. Қаржы: Оқулық. – Алматы, 2005. – 208 б,;
14. Сағындықов.Е.Н., Жүнісов.Б.А., Байжомартов.Ү.С., Комяши.Б.И.,Жалпы экономикалық теория: Оқулық. – Актөбе, «А - Полиграфия», 2004. – 384 б,;
15. Бюллетень Бухгалтерия: Журнал. - № 51, 2007.12. – 12 стр,;
16. Хайруллин.М. «Салықтан жалтарудың зияны көп » Заң газеті: Газет - № 58 2008ж. 18 сәуір - 2 б;
17. Аманұлы.Қ. «Салық – мемлекеттің басты қазынасы » Қазақ стан – ZAMAN: Газет - № 24, 2006. 9 мамыр - 4 б,;
18. Әбілов.Б. «Салық жинауды жақсартамыз, кәсіпкерлікті дамытамыз десек ...»Жас Алаш: Газет - № 28, 2008. 8 сәуір – 1б,;
19. Нурымов.А.А. «ҚР-ң салық жүйесінің жетілдіру негізгі сұрақтары» Қаржы менеджменті: Журнал - № 2, 2008. – 43б,;
20. Теңізбаев.Т.Т. Мемлекеттік басқару және мемлекеттік қызмет: Журнал - №2, 2007. – 57 б,;
21. Тулебаев.Ж.Б. ҚазҰУ хабаршысы: Журнал – Халықаралық қатынастар және
Халықаралық құқық сериясы, № 1 (21), 2006. – 114 б,;
22. Бекбауов.Б.Т. ҚазЭУ хабаршысы: Журнал - №3, 2004. – 206 б,;
23. Илясов.К.К., Зейнигабидин.А.Б., Ермекбаева.Б.Ж. Налоги и налогообложение: Оқулық – Алматы, 1995 – 8 б,;
24. Вестник Налоговой службы Республики Казахстан: Журнал. - № 2, 2008. – 11б,;
25. Нәдіров.М.Н., Қалыбекова.Д.Б. Шет мемлекеттер қаржылары: Оқу құрал – Алматы.: Экономика, 2006. – 131 б,;
26. http/ www.Google.kz.
27. http/ www.salyk.kz.
        
        НННННННННННН
МАЗМҰНЫ:
КІРІСПЕ.....................................................................
.................................3
1. САЛЫҚ ... ... ... ... және ... жүйесінің экономикалық мәні....4
1.2 Салық салу принциптері және функциялары.......................17
1.3 Салық жүйесінің шетелдік
тәжірибесі..................................25
2. ... ... ... ЖҮЙЕСІ: ҚАЛЫПТАСУЫ ЖӘНЕ ЖАҒДАЙЫНА
ТАЛДАУ............................44
2.1 Қазақстан ... ... ... ... ... ... бюджетті қалыптастырудағы салықтардың
рөлі...................................................................
..............................59
2.3 Атырау облысы бойынша салық түсімдерінің жағдайына
талдау.................................................................
...........................65
3. ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ОНЫ ШЕШУ
ЖОЛДАРЫ.......................71
ҚОРЫТЫНДЫ...................................................................
......................87
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ.......................................89
ҚОСЫМШАЛАР..................................................................
...................91
Кіріспе
Мемлекеттің ... ... ... қолданылып жүрген салықтардың
жиынтығы, ... ... ... жүйесі және салықтық заңнаманы
білдіреді. Салықтардың және ... ... ... ... қол
жеткізу мемлекеттің экономикалық дамуы мен ... ... ... Біздің салық жүйемізді халықаралық стандарқа жақындататын шаралар –
салық жүйесін төмендету және салық түрлерін қысқарту болып табылады.
Жалпы бұл ... ... ...... жүйесінің теориялық
аспектілері мен ... ... ... ... ... ... ... анықтау және оларды шешуге бағыттылған оңтайлы
шараларды ұсыну.
Бұл мақсатқа жету үшін келесідей міндеттер шешімін табуы тиіс:
- ... және ... ... ... мен оның ... мәнін
қарастыру;
- салық жүйесінің принциптеріне сипаттама беру;
- салық салу функцияларын ашып көрсету;
- салық жүйесінің ... ... ... ... ... ... ... Атырау облысы бойынша салық түсіміне талдау жасау;
- мемлекеттік бюждетті қалыптастырудағы салықтардың рөлін ... ... ... ... ... ... диплом жұмысын жазудағы мақсат – салық жүйесінің жағдайын
талдау мен ... ... ... және оны шешу ... ... білу,
олардың нарықтық экономикада алатын орнын анықтау болып табылады.
Бүгінгі нарықтық заманда ең өзекті мәселелердің бірі болып табылады,
олай ... ... ... ... ... жүйесін және олардың
мемлекеттік бюджет кірістерінде алатын орнын маңызы болып табылады.
Тақырып өзектілігі – ... күні ... ... ... ... туып ... Ол негізінен салық ... ... ... ... ... ... тақырыбын таңдауға ең
негізгі себеп ... ... ... методологиялық негізі «Салық және бюждетке төленетін
міндетті төлемдер туралы » ... ... ... және ... салу ... «Салық және салық салу » Т.Ф.Юткина, Б.Х.Алиева, «Салықтық
құқық » С.М.Найманбаев ... және ... да ... және ... авторлардың
еңбектері, сондай-ақ, бұқаралық ақпарат құралдарынан алынған сараптамалық
мәліметтер болып табылады. Практикалық негіз ... ... ... ... Комитеті» қызметінен мәліметтер алынды.
1.Салық жүйесінің қалыптасуының теориялық аспектілері
1.1 Салықтардың және салық жүйесінің экономикалық мәні
Салықтар дегеніміз мемлекеттік ... ... және жеке ... бір ... және мерзімде түсетін міндетті ... ...... ... ... жеке ... екі арадағы мемлекеттік орталықтандырылған қаржы ... ... ... қаржылық қатынастарды сипаттайтын
экономикалық категория.
Салықтардың экономикалық мәні мынада:
- біріншіден, ... ... ... ... ... ... қалыптасуындағы қаржылық қатынастардың бір
бөлігін көрсетеді;
- ... ... ... ... мен ... ... бір мөлшерін мемлекет үлесіне
жинақтап, жиынтықтаудың қаржылық қатынастарын ... ... ... ... ... ... ... өмір сүруі мен дамуының негізгі қаржылық көзі болып табылады.
Мемлекет құрылымының өзгеруі, өркендеуі ... да ... оның ... ... құрылуымен, жаңаруымен бірге қалыптасады. Әрбір мемлекетке ... және ... ... ... үшін ... бір ... қаржы көздері
қажет.
Салықтар – мемлекет қаржысының тұрақты қайнар көзі.
Мемлекет салықтарды экономиканы ... ... ... қуатты
экономикалық тетік ретінде пайдаланылады.
Осы салық салуға байланысты әр дәуірлерде мемлекет қайраткерлері,
экономистер, философтар, ойшылдар көптеген еңбектер жазған.
Салық салу ... ... ... олар ... ... ... – 1 Салық элементтері
"Салық" ұғымымен "салық жүйесі" ұғымы тығыз байланысты. Мемлекетте
алынатын ... ... оны құру мен ... ... мен ... службасы органдарының жиынтығы ... ... ... жүйесін
құрайды. Салық жүйесі - (гректің systema – ... ... ... ) ... бұл ... төлеушілермен мемлекеттің қызығушылықтарын
қамтамасыз етуге арналған, салық жиынтығынан құралған және ... ... бір ... ... ... жүйе ... ... кіреді.
- салық қатынастарын ... ( ҚР ... және ... ... ... ... заң, Салық кодексі, нұсқаулар, қаулы,
хат, салықтық төлем туралы нұсқаулық ) заң шығарушылық және ... ... және ... төлемдерді,олардың алуан түрлілігін,
салық салу принциптерін, салықтық элементтерін өндіріп алу және ... ... ... ... ... мен түрлері (камералдық
бақылау, салық есептілігі, салық төлеушінің монитарингі, құжаттық және
рейдтік ... ... және ... ... және ... да міндетті төлемдерді ҚР мемлекеттік
табыс министерствасы, ... ... ... полициясы бөлімдері арқылы
өндіріп алу функциясына кіретін ұйым. ... ... ... ... ... бері жүргізіліп келе жатыр. Біздің салық ... ... ... ...... жүйесін төмендету және салық
түрлерін қысқарту. Осының барлығы Қазақстан Республикасының Президентінің
1995 ... 24 ... заң күші бар ... және ... ... басқа да
міндетті төлемдер туралы » Жарлығында ... ... ... он ... ел ... көп ... өзгерді.Онымен бірге салық заңнамасы
өзгерді.
Салық жүйесінің экономикалық мәніне келетін болсақ, ол ... ... ... – 2 ... ... және ... ... бірнеше ерекшеліктері бар:
• біріншіден, ... ... ... ... ... ... ... салық субъектісі ретінде ... ... ... бұл ... ... ... болып тауарды (жұмыс, қызмет)
сатушылар саналады. Тауарды ... ... ... қарым-
қатынаста және салық төлеуші ретінде ... ... ... ... ... ... келісімге келеді, бірақ бұл
салықтық қатынастар ... да, ... ... ... ... екіншіден, жанама салықтарда төлем көзі ... - ... ... яғни өнімді өткізуден түскен түсім қарастырылады. Салық
төлеушілер салықты өзінің меншікті қаражаттарынан
(салық төлеушілердің меншігі ақша ... ... және ... ... салу ... және ... да
белгілеріне байланысты бірнеше айырмашылықтары бар. Атап айтқанда:
• бірінші, салық ... мен ... ... байланысты.
Жанама салықтар кезінде тауарды өткізумен байланысты болады.
Мәселен, қосылған құн ... ... ... ретінде нақты
өткізілген тауарлар, ал салық бұйымы - өткізуден түскен түсім, немесе
баламалы қосылған құн. Ал, акциз салығында ... ...... ... ... ... ал ... бұйымы
— өткізілген акцизделетін тауарлардың құны немесе саны.
Ал, тікелей салықтар ... ... ... ... - меншік
құқықтары (шаруашылық иеліктері, ал, салық бұйымы — ақша түріндегі ... ... ... ... ... ... заттар (жер учаскесі,
мүліктер, көлік құралдары);
... ... ... ... қалыптасуына орай.Жанама
салықтар кезінде төлем көзін мемлекет тауар бағаларына
үстеме ... ... ... ... ... ... жөнінде төлемді алған кезде, сонымен қатар түсімнің
құрамында төленуге тиіс салық сомасын да алады.
Ал, тікелей салықтарда салықтың төлем көзі салық төлеушінің ... ... деп ... ... геаl - мүлік) - мүлікке ... ... ... ... ... ... ... алынады, яғни
салық салуда салық объектісі назарға алынады.
Нақты ... ... ... ... ... ... салығы;
3. жер салығы.
Дербес салықтар (кейде жеке деп аталады) деп — салық төлеушілердің
табыстарына ... ... ... ... ... тек ... ғана емес, сонымен қатар салық төлеушінің
қаржылық жағдайы да ескеріледі.
Қазақстан Республикасында дербес салықтарға жататындар:
4. корпорациялык табыс салығы;
5. жеке табыс салығы;
6. жер ... ... ... пайда салығы;
7. әлеуметтік салық.
Дербес салықтардың нақты салықтардан айырмашылығы салық төлеушілердің
нақты ... ... ... яғни ... ... көзі ... ... ақша қаражаттары саналады.
Сонымен қатар дербес салықтар салық төлеушілердің ... де ... ... ... ... төлеушілердің салық салынатын
обьектілерінен (жер ... ... ... ... алынатын
табыстарының орта есебі есепке алынады.
Нақты салықтар мемлекет үшін ... ... ... яғни ... ... төлемді өндіріп алу және ... ... ... ... ... әр түрлі бухгалтерлік жымқырулар арқылы, немесе
қолма-қол ақша қаражаттарымен жасалған операцияларды ... ... ... ... ... ... Ал, енді ... салынатын тұрғын үйді еш
жерге жасыра да, тығып қоя да алмайсың.
Сонымен ... ... ... ... ... бойынша
былайша бөлуге болады:
8. тұтынуға салынатын салықтар;
9. табысқа салынатын салықтар.
Тұтынуға салынатын ... - ... ... бір ... ... салық салынады. Көптеген мемлекеттерде тұтыну салығы деп аталады.
Табысқа салынатын салық — салық төлеушілердің әр түрлі табыстарынан
түскен ақша ... ... ... ... ... ... ... немесе салықты
алатын және оған билік жасайтын органға қарай:
1. жалпы мемлекеттік немесе республикалық салықтар;
2. жергілікті салықтар ... ... ... ... қарай және Қазақстан Республикасының
бюджет жүйесіне орай ... және ... деп ... ... төрт ... арқылы анықталады:
3. салықты кім бекітеді (орталық және жергілікті орган);
4. аталған салықтар қай органға жатқызылады және салық
салудың ... кім ... ... ... қай ... ... ... жергілікті), яғни мемлекеттік салықтар республикалық
бюджетке, жергілікті салықтар жергілікті бюджетке түседі;
6. қай бюджеттің табысы болып саналады.
Қазақстан ... ... ... ... ... және
жергілікті болып бөлінуі 1995 жылы 24 сәуірде Қазақстан ... ... және ... ... ... да міндетті төлемдер
туралы" Жарлығына сәйкес жүзеге асырылды. Сол ... 5 ... жэне ... ... болды.
Жалпы мемлекеттік салықтар:
1.Занды және жеке тұлғалардан алынатын табыс;
2.Қосылған құн салығы;
3.Акциздер;
4.Бағалы қағаздармен жасалатын операцияларға салынатын
салық;
5.Жер ... ... ... ... ... ... мен ... салығы.
2.Занды және жеке тұлғалардың мүлкіне салынатын салық.
3.Көлік құралдарына салынатын салық.
4.Кәсіпкерлік қызметпен айналысатын жеке ... ... ... тіркегені үшін алынатын алым.
5.Жекелеген кызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін ... ... ... алым.
Қазақстан Республикасының Бюджет кодексіне сәйкес бюджетке түсетін
салықтар, салықтық емес түсімдер және бюджетке ... ... да ... ... ... ... түсетін салықтар, салықтық емес түсімдер және
басқа да міндетті төлемдердің түрлері.
Республикалық бюджетке ... ... ... Корпорациялық табыс салығы;
2. Қосылған құн салығы, соның ішінде Қазақстан Республикасының ... ... ... мен ... ... және ... аумағына импортталатын тауарларға
қосылған құн салығы;
3. ... ... ... ... Қазақстан
Республикасының аумағына импортталатын тауарларға акциздер;
4. Газ конденсатын қоса алғанда, шикі мұнайға акциздер;
5. Үстеме пайдаға салынатын салық;
6. ... ... шикі ... ... ... Бонустар;
8. Роялти;
9. Қазақстан Республикасының жасалған келісімшарттар бойынша өнімді бөлу
жөніндегі үлесі;
10. Жергілікті маңызы бар мемлекеттік ақылы ... ... ... ... ... ... үшін алымнан басқа, Қазақстан
Республикасьшың аумағы бойынша автокөлік құралдарының жүріп өткені
үшін алым;
11. ... және ... ... ... ... ... ... үшін алынатын алым;
12. Теңіз, өзен кемелері мен шағын көлемді кемелерді мемлекеттік тіркегені
үшін алынатын алым;
1З.Дәрілік заттарды ... ... үшін ... алым;
14.Азаматтық әуе кемелерін мемлекеттік тіркегені үшін алынатын алым;
15.Радиоэлектрондық құралдарды және ... ... ... ... үшін ... ... және халықаралық телефон байланысын бергені үшін
төленетін төлем;
17.Радиожиілік спектрін ... үшін ... ... ... бар ... ... ... аумақтарды
пайдаланғаны үшін төленетін төлем;
19.Жануарлар дүниесін пайдаланғаны үшін төленетін төлем;
20.Кеме жүретін су жолдарын пайдаланғаны үшін төленетін
төлем;
21.Республикалық маңызы бар ... ... ... жолдарының
бөлінген белдеуінде сыртқы (көрнекі) жарнаманы орналастырғаны үшін
төленетін төлем;
22.Әкелінетін және әкетілетін тауарларға кеден баждары;
23.Кеден бақылауын және ... ... ... ... түсетін
түсім;
24.Отандық тауар өндірушілерді қорғау шаралары ... ... ... ... ... халықаралық шартқа сәйкес,
Қазақстан Республикасында ... ... ... мемлекеттік
органдардың апостил қойғаны үшін мемлекеттік баж;
27.Қазақстан Республикасы азаматтарының ... мен ... ... үшін ... ... ... ... үшін мемлекеттік баж;
29.Көлік құралдарын мемлекеттік тіркеу туралы куәліктерін бергені үшін
алынатын мемлекеттік баж;
З0.Мемлекеттік тіркеу ... ... ... бергені үшін
мемлекеттік баж;
31.Мемлекеттік нотариат кеңселері нотариустарының нотариаттық іс-
әрекет жасағаны үшін ... ... ... ... ... салықтық емес түсімдер:
1) республикалық меншіктен алынатын кірістер:
7. республикалық мемлекеттік кәсіпорындардың таза табысы
бөлігінің түсімдері;
8. Қазақстан Республикасы ... ... таза ... түсімдері;
9. республикалық меншіктегі мемлекеттік акциялар пакеттері-
не дивидендтер;
10. республикалық меншіктегі заңды тұлғаларға ... ... ... ... ... мүлікті жалға беруден алынатын
кірістер;
12. екінші деңгейдегі банктердің шоттарында мемлекеттік сыртқы қарыздардың
қаражатын орналастырғаны үшін және ... ... ... ... ... Үкіметінің депозиттері бойынша
сыйақылар;
13. республикалық бюджеттен берілген несиелер бойынша
сыйақылар;
14. ... пен ... ... ... ... ... ... меншіктен түсетін басқа да кірістер;
2) республикалық бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелердің
тауарларды (жұмыс, қызмет) өткізуден түсетін
түсімдері;
3) республикалық ... ... ... ... ... ... ... түсетін ақша түсімдері;
4) республикалық бюджеттен қаржыландырылатын, сондай-ақ
Қазақстан Респубпикасы Ұлттық банкінің бюджетінен қамтылатын
және қаржыландырылатын мемлекеттік ... ... ... ... өндіріп алулар.
Жалпы жергілікті салықтарға:
1) жеке табыс салығы;
2) әлеуметтік салық;
3) жеке тұлғалар, жеке кәсіпкерлер мен ... ... ... ... жер ... бірыңғай жер салығы;
6) жеке және ... ... ... құралдарына салынатын салық;
7) акциз салығы;
8) жер үсті көздерінің су ... ... үшін ... ... пайдаланғаны үшін төленетін төлем;
10) қоршаған ортаны ластағаны үшін төленетін төлем;
11) жергілікті маңызы бар ... ... ... аумақтарды
пайдаланғаны үшін төленетін төлем;
12) жер учаскелерін пайдаланғаны үшін төленетін ... жеке ... ... ... үшін ... ... ... түрлерімен айналысу құқығы үшін алынатын
лицензиялық алым;
15) ... ... ... ... үшін алым;
16) аукциондардан алынатын алым;
17) республикалық маңызы бар қаланың, ... ... ... ... ... ... ... үшін алынатын алым;
18) консулдық алымнан және рпеспубликалық бюджеттің есебіне алынатын
мемлекеттік баждардан басмқа, мемлекеттік ... ... ... және ... ... ... ... тіркегені үшін алынатын алым;
20) механикалық көлік құралдары мен тіркемелерді мемлекеттік ... ... ... ... ... жанама салықтар
• Жеке жанама салықтар
• Қазыналық монополиялық салықтар
• Кедендік баж
Әмбебап ... ... - бұл ... ... ... тауарлардан (жұмыс, қызмет) алынады. Мәселен, айналым салығы, сатып
алуға салынатын салық, сатуға салынатын салық және ... ... ... ... ... ... деп ... тауарларды өткізуді жүзеге
асыратын ұйымдардан, жеке кәсіпкерлерден жалпы ... ... ... ... Бұл ... ... соғыстан кейін Германия және
Франция ... ... ... кейінірек әлемнің көптеген
мемлекеттерінде, соның ішінде КСРО-да қолданылды.
Сатып ... ... ... ... салынатын салықтың түрлері болып
табылады. Көтерме сауда орындарына түрін Ресей, АҚШ-тың көптеген ... ... ... ... ... қолданып келеді. Салық
салу объектісі - тауарды соңғы тұтынушыға өткізу бойынша айналым ... ... ... ... бағасынан белгілі бір пайыз түрінде
ставка бойынша жүзеге асады.
Қазіргі кезде кең көлемде әлемнің ... ... ... ... экономикалық одақтың барлық елдерінде және ... ... ... ... ... ... ... жанама салықтар тауардың белгілі бір ... ... ... деп ... XX ... дейін күнделікті сұраныс тауарларына
акциз салынып келді.
Қазыналық монополиялық салықтар.
Мұнда тауарлардың басым бөлігін мемлекет өндіреді. Әрине, бұл ... да ... ... Егер ... өзі тауарды өндірсе және
өткізсе, онда тауарды өткізуден ... ... ... ... ... ... салық салынады.
Кедендік баж - мемлекет кеден ... ... ... шекарадан өткізер кезде тауарлардан, мүліктерден және құнды
заттардан алынатын ақшалай төлемдері.
Салық субъектілеріне қарай ... ... ... ... ... ... занды тұлғалардың салықтары;
17. жеке тұлғалардың салықтары.
Қазақстан Республикасында заңды ... ... ... ... ... ... ... тұлғалардың мүлік салығы.
Ал, жеке тұлгалардың салықтарына мына салық түрлерін жатқызуға болады:
3. жеке табыс салығы;
4. жеке түлғалардың мүлік салығы.
Аралас салықтар деген де ... яғни ... әрі ... ... ... ... ретінде төлейді.
Қазақстан Республикасында аралас салықтарға:
5. қосылған құн салығы;
6. акциз ... жер ... ... ... ... кету керек, Қазақстан Республикасында салықтардың басым ... ... ... жатқызуға болады.
1.2 Салық салу принциптері және функциялары
Салық және салық салу ұғымдарын ажырата білген жөн:
Бірінші жағдайда – бұл ... және ... ... ... ...... механизмді пайдалана отырып салық төлемдерін
өндіріп алу ( есептеу және алу ) процесі.
Салық бюджетке төленетін міндетті ... ... ... ... ал ... ... түрлері бойынша енгізу, бекіту, есептеу және ... ... ... ... ... ... ... салу процесін жүзеге асыру үшін ... ... ... принципі — бұл принциптің мәні мынада, яғни,
мемлекет өзінің күнделікті сұранысына ... ... ... ... ... ... ... салық кодексімен басқару принципі былайша ... ... ... ... ... осы салықтар ... ... ... ғана ... ... ... ... принципі болып салық салудың экономикалық принципі
табылады.
Салық салудың шындық ... ... ... адам өз табысына сай
мемлекетті қолдауға қатысуы қажет.
Салық салудың үнемділік принципіне сәйкес, ... ... ең ... ... ... ... ... заңдарының ережелері Салық кодексінде
белгіленген салық салу принциптеріне қайшы келмеуі тиіс.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... бірнеше
принциптеріне негізделеді, атап айтқанда:
• бірінші, салық және бюджетке теленетін басқа да ... ... ... ... ... салудың айқындығы;
1. үшінші, салық салудың әділдігі;
2. төртінші, ... ... ... ... ... ... жариялылығы принциптері.
Ал, енді осы принциптерге ... ... ... ... ... ... ... принципі.
Салық төлеушілер салық заңдарына сәйкес салық міндеттемелерін толық
көлемінде және ... ... ... ... ... ... ... Қазақстандық азаматтың негізгі борышы, парызы болып саналады.
2. Салық салудың айқындық ... ... ... және ... ... басқа да
міндетті төлемдері әрбір салық төлеуші үшін айқын болуы тиіс.
Салық салу айқындығы салық төлеушінің салық міндеттемелері ... және ... ... негіздері мен тәртібі салық
заңдарында белгіленген.
3. Салық салудың әділдік принципі.
Қазақстан ... ... салу ... ... және міндетті болып
табылады.
Кез келген салық төлеуші үшін салық салу жүйесі әділетті түрде шешілуі
қажет.
Жеке сипаттағы салық жеңілдіктерін ... ... ... ... ... біртұтастық принципі.
Қазақстан Республикасының салық жүйесі Қазақстан Республикасының бүкіл
аумағында барлық салық төлеушілерге ... ... ... ... ... ... жариялылық принципі.
Салық салу мәселелерін реттейтін нормативтік құқықтық ... ... ... ... жариялануға тиіс.
Салықтарды ұтымды ұйымдастырудың классикалық принциптерін экономист Адам
Смит ұсынған еді.
Олар мыналар:
• салық ... ... ... ... ... тиіс;
4. салықтың мөлшері мен төленетін мерзімі алдын ала, әрі
нақты белгіленуі тиіс;
5. әрбір салық төлеуші үшін неғұрлым қолайлы уақытта ... ... ... ... ... ... ... шығындары мейлінше аз
болуға тиіс.
Нақтырақ айтатын болсақ: әділеттілік, анықтылық, ... ... ... тағы да 3 ... ... ... және ... қамтамасыз етеді (салықтарды мемлекеттің
обьектілік қажетіне және мүмкіндігіне
қарай ұлғайтуға болса, азайтуға да болады);
1. керекті көзін және салық ... ... ... ... ... бір ... принциптердің қолданылуы салық салудағы сорақылықтарды жойып, салық
салу жүйесін ретке келтірді.
Сондықтан Адам ... ... ... үшін ... емес, бостандықтың
белгісі» — деп жазған болатын..
Философ Ф.Аквинский ... ... ... ... ... ... ... тәуелсіздік декларациясы авторларының бірі Франклин: ... пен ... ... ... ... — деп атап көрсетті.
АҚШ-та екі мейрам бар:
- туылған күні;
- ... ... ... ... ... мемлекеттер үшін салық төлеу белгілі бір дәстүр
ретінде қалыптасқан.
Салықты уақтысында төлеу ... ... ... ... ... ... мен өсімпұлы өте жоғары болады.Осы дәстүр
біздің еліміздің азаматтарында қалыптасса, өз ... бір ... ... ... мынадай негізгі кызметтері (функциялары) бар:
1. фискалдық;
2. реттеушілік;
3. қайта бөлу.
Салықтардың бірінші қызметі - фискалдық. немесе ... ... ... ... ... ... кіріс бөлімі құрылымы салықтардың
қоғамдық міндеті артады. Себебі, ... ... ... кірісін
топтастыра отырып, әлеуметтік, әскери, корғаныс, тағы басқа да шаралардың
іске асуын қамтамасыз етеді.
Салықтардың ... ... ... ол, ... ... ... салық механизмі арқылы іске асырылады. Салық
салудың әдістері мен ... ... ... ... ... салық
салуды ұйымдастыру салық механизміне жатады. Салық механизмінде өзара
байланысты ... ... ... нұсқаулық қолданылады.
Кесте – 3 Салық механизмінің элементтері
Оның ішіндегі ... ... ... ... мен салық жеңілдіктері.
Салықтық реттеудің тетіктері тек қана ... ... ... қана ... ... ақша және баға ... ... инвесторларды ынталандыру,
шағын және кіші кәсіпкерлікті дамыту жұмыстарын жүзеге асыру қажет. ... ... ... ... ... ... үшін олардың басқа да
экономикалық тетіктерімен тығыз байланыста болуы керек.
Салық мөлшерін көбейту мақсатында салық ... ... тыс ... ... ... ... ... өз ісіне деген ынтасын
жоғалтуына әкеліп согатыны көптеген ғалымдар еңбектерінде тұжырымдалып,
дәлелденген. Мысалы, табыс ... ... ... ... ... 35-
40 пайыздан аспауы қажет.
Салық механизмін, оның ішінде салық ставкаларының ... ... ... ... ... егер төленетін салық мөлшері салық төлеуші табысының 50% - нан ... онда ол ... ... ... ... ... егер ... мөлшері салық төлеуші табысының 45-50%-ы аралығында болса,
онда жай ұдайы өңдіріске ... егер ... ... салық төлеуші табысының 35-
40%-ы мөлшері аралығында болса, онда ұлғаймалы ... ... ... ... ... ... қазіргі
кездегі ставкасы 30%, ал ... ... ... ... субъектілер мен халықтар табысының бір ... ... ... ... ... салықтардың
ұдайы өндірістегі қызметін көрсетеді.
Салықтардың келесі негізгі қызметі ол бақылаушылық ... яғни ... ... бөлу ... арқылы салық механизмінің қызмет етуінің
тиімділігі бағаланады, қаржы ресурстарының ... ... ... ... ... мен ... ... жетілдіру жолдары
қарастырылады. Салықтық ... ... ... ... ... салықтық
тәртіпті қатаң сақтау, салық төлеушілердің заңға сәйкес төлейтін салықтары
мен алымдарын толық, және ... ... ... ... қамтамасыз
етіледі.
Жалпы мемлекеттің салық қызметі келесі бағыттардан тұрады:
3. мемлекеттің салық жүйесінің қалыптасуы;
8. салық салу ... ... ... ... ... ... органдарының жүйесін қалыптастыру;
салық заңын ұйымдастыру және оның сақталуына бақылауды
жүзеге асыру;
Салықтың қайта бөлу қызметі мемлекетке салықты қоғамдағы экономикалық
және әлеуметтік процестерге әсер ету ... ... ... ... ... бөлу ... көмегімен бюджетте ақша қаражаттары
жиналады, осыдан кейін жалпы мемлекеттік мәселелерді ... ... ... табыстары арасындағы қатынастарды ... ... ... ... ... ... міндеті - бюджеттің табыс бөлігінін, ... ... ... бір ... ... - ... кезекте, бюджет саясатын жүзеге асыра отырып,
мемлекеттік бюджетті толықтыруды ... Осы ... ... салық
түсімдеріне «қайдан келеді және қайда кетеді» жөнінде бақылау жасайды. ... осы ... ... ретінде бюджетке түскен ... ... емес ... ... бөлу ... ... - ... әділетті түрде өз шығындарын да жаба отырып,
елдің әлеуметтік топтарына да қолдау көрсетіп, ... да ... ... ... ... ... бірнеше қызметтері атап
көрсетілген. Мәселен, ынталандырушы. Салықтардың ... ... ... өндірістің және басқа да шаруашылық субъектілерінің
дамуын ынталандырады. Сонымен қатар салық ... ... ... ... ... ... қызметі оларды басу мақсатында әрекеттің
қандай да бір түріне арнайы салықты енгізу жолымен жүзеге асырылады.
Салықтардың тұрақтандырушы ... ... өсу, ... ... ... өсуі үшін әр ... шаралар жасайды.
Салықтардың шектеу қызметі. Мемлекетке кейде бірсыпыра ... ... ... ... Салық саясаты арқылы мемлекет өндіріс
түрлерінің дамуын шектейді немесе ... ... ... бұл
қызмет 10-20-30 пайыздық салық ставкаларымен қатар және нөл пайыздық салық
ставкалары арқылы жүзеге асуда.
Бюджетті толықтырушы негізгі жүйеде салық ... ... ... түсімдерді де атап өтуге болады.
Салықтық емес түсімдер — Қазақстан Республикасының ... ... ... капиталды, гранттарды сатудан түсетін түсімдерге
жатпайтындардан басқа, Қазақстан Республикасының басқа да ... ... ... төленетін міндетті, ... ... ... ... басқа, бюджетке өтеусіз негізде
берілетін ақшалар.
Салық теориясы - салық маңызы мен қызметі туралы ... ... ... ... ... ... ... олардың рөлі.
Салық песиесі- салықты төлеу мерзімінің өзгеруін өрнектейтін жеңілдік.
Салық режимі - салық және бюджетке төленетін ... да ... ... ... барлық салық міндеттемелерін ... ... ... қолданатын салық зандары нормаларының жиынтығы.
Қорыта келгенде, салықтар көптеген елдерде әр түрлі ... ... ... салу және ... ... ... ... келеді. Салық төлеуші
ретінде салық ... ... ... ... және жеке ... ал салық салу объектілері болып салық төлеушінің есепті ... ... ... ... ... ... пайдасы және тағы
да басқалар табылады. Салық ақшалай және заттай түрде әділеттілік, теңдік
және ... ... ... салу ... негізінде құрылған салық
ставкаларын қолдану арқылы алынады. Салық ставкалары тұрақты ... ... ... ... ... үйлесімді, үдемелі және кемімелі
болып бөлінеді. Ал салық жеңілдіктері сол мемлекеттің қазыналық саясатының
бағыттары мен ... ... ... ... ... қатар салық алудың мынадай негізгі тәсілдері бар:
18. төлем көзінен, яғни салық табыс алынған кезде ұсталып
қалады;
19. декларация ... яғни ... ... ... декларацияда
көрсеткен табыстары, шегерімдері мен жеңілдіктерін
ескере отырып, анықталады;
• кадастр бойынша (салық салу объектілерін тіркеу ... ... ... ... мөлшеріне байланыссыз алынады).
Ал енді көптеген елдерде қолданылатын салықтарға жататындарды атап
өтетін ... жеке ... ... салынатын салық, кейбір мемлекеттерде
азаматтардың табыстарына салынатын салық деп
аталады;
10. заңды тұлғалардың табысына (пайдасына) ... ... ... деп те аталады);
11. мұра мен сыйға салынатын ... ... ... ... ... тұтыну салығы;
14. әлеуметтік сақтандыру қорына аударылатын жарналар;
15. айналымға салынатын салық;
16. мүліксалығы;
17. жер салығы;
• көлік салығы және басқа да.
1.3Салық ... ... ... ... ... ... бері 12 жыл ішінде көптеген
елдермен тығыз қарым – қатынас жасап, ел экономикасын дамыту үшін
инвестиция тарту барысында үлкен ... ... ... Эконоиканы
реформалаудағы маңызды саланың бірі – салық жүйесін реформалау, еліміздің
салық жүйесін халықаралық ... ... ... салық жүйесін көп
жылдардан бері дамытып, біздің елімізбен тығыз сауда және экономикалық
байланыс ... келе ... ... ... Украина елдерінің салық
жүйесіне тоқталып өтелік.
Қазіргі кездегі Ресейдің салық жүйесінің қалыптасу ... 1991 ... ... ... ... ... Федерациясының салық жүйесі ... ... ... мен ... ... ... ... мен
алымдар жөніндегі министрлік қадағалайды;
Ресей Федерациясы Салық Кодексінде қалыптасқан салық жүйесінің
негізгі қағидалары:
Салық төлеуші ... ... ... ... ... ... салықтарды төлеуге міндетті.
Салықтар саяси, идеологиялық, этникалық, конфессионалдық және т.б. осындай
критерийлер негізінде колданыла алмайды.
Ресей ... ... ... ... салықтарды
енгізуге болмайды.
Салық мөлшерлемелерін, яғни дифференциалданған мөлшерлемслерді көтеруге,
немесе салықтар енгізуге рұқсат
етілмейді.
Ресей Федерациясы субъектілерінің салықтары мен ... ... ... мен ... ... ... ... бекітіліп, елдің барлық
аумағында төленеді. Оған мынадай салықтар жатады:
қосылған құнға салынатын салық;
акциздер;
жеке ... ... ... салық;
бағалы қағаздармен жасалатын операцияларға салынатын салық;
кеден баждары;
ұйымдардың пайдасына ... ... мен сый ... ... ... ... ... ойын бизнесіне салынатын салық;
... ... ... үшін ... салық;
жер қойнауын пайдаланғаны үшін төлем;
мемлекеттік баж;
су объектілерін пайдаланғаны үшін салынатын салық;
спиртті алькогольді өнімдерді, этил ... ... ... ... мен ... беру үшін алынатын
алым.
Қосылған құнға салынатын салық Ресейдің қазіргі салық жүйесіндегі
салықтардың бірі болып ... ... ... салынатын салықты мынадай
заңды және жеке тұлғалар төлейді:
ұйымдар;
жеке кәсіпкерлер;
Рссейдің Кеден Кодексіне ... ... ... ... ... ... ... болып табылмайтын коммерциялық кәсіпорындар және де салық
салуда оңайлатылған ... ... ... ... ... Заң ... ... алынады, бірақ шын мәнінде онық төлеушісі болып соңғы
тұтынушы, яғни ... ... алу ... ... ... салу ... болып мыналар танылады:
• Ресей аумағында тауарларды өткізу, беру;
• Жеке тұтынуы үшін ... ... ... ... операциялары.
Негізінен, қосылған құнға ... ... үш ... 0%, 10% және 20% ... ... ... мөлшерлеме:
а) мұнай, табиғи газ өнімдерінен басқа экспорт операцияларына;
ә) ғарыш кеңістігіне байланысты ... ... ... ... ... ... банк
пен екінші деңгейдегі банктерге бағалы ... ... ... ... ... ... мен ... тұлғалардың және олардың отбасыларының
жеке және ресми пайдалануына әкелген ... ... ... салынады:
• тірі салмақтағы мал, құс;
... ... ... ... басқа ет және
ет өнімдері;
• жеміс-жидек ңегізінде жасалған балмұздақтан ... сүт және ... ... және ... ... өсімдік майы, маргарин және азық-түлік өнімдері;
балалар тауарлары;
мерзімді басылымдағы жарнамадан басқа баспа өнімдеріне;
• отандық және шетелдік дәрі-дәрмектер, медициналық;
Бұдан ... ... ... 20 ... ... ... салынатын салық.
Егер салық төлеушінің бір тосқауылды тауар өткізуден түсірген ... млн ... кем ... онда ... әрбір есепті тоқсаннан кейінгі
тоқсанның 20-шы ... ... одан ... жағдайлардың барлығында ай
сайын есепті айдан кейінгі айдың 20-шы ... ... ... ... ... салынатын салықты төлеуден мыналар бостылады:
• тізімін Ресей Үкіметі бекіткен медициналық ... ... ... ... отандық және шетелдік дәрі-
дәрмектер, құрал-жабдықтар.
• косметологиялық және ... ... ... ... басқа медициналық қызмет көрсетулер;
... ... ... ... және жергілікті
органдарының науқастарды, мүгедектерді, қарттарды күтіп бағумен байланысты
қызметтері;
• мектеп ... ... ... ... ... және ... такси мен жолаушы тасымалы;
тізімін Ресей Үкіметі бекіткен жерлеу, әдет-ғұрып ... ... ... үй ... ... ... ... аясында жүргізілген жұмыстар;
бажсыз сауда дүкеніне кеден режимі негізінде ... әуе ... мен әуе ... әуе ... ... дәріхана ұйымдарының дәрі-дәрмек жасау, оптикалық
көзілдіріктерді жасау және жөндеу, есту және ... ... ... ... басқа банктік операциялар;
сақтандыру, қайта сақтандыру және өзара сақтандыру
операциялары;
орман өрттерін сөндіру жұмыстары және т.б.
Ресей салық заңнамасына сәйкес акциздерді ... ... және ... ... ... ... Кодексіне сәйкес, кеден шекарасынан тауарлар өткізетін
тұлғалар.
Акцизделген минералды шикізатқа табиғи газ ... ... ... табылмайтын кұрылымдық бөлімшелердің акцизделетін тауарларды
өзара берілуі, салық төлеушілердің мұнай өнімдерін өткізуі, табиғи газды
өзінің ... ... үшін ... және тағы басқа ... ... ... ... салығының тұрақты, немесе адвалорлық
мөлшерлемелері әрбір ... ... ... ... ... ... тауарлар мен акцизделетін минералды шикіттарға
қолданылатын салық мөлшерлемелері.
Кесте – 4 Ресейдегі акцизделетін тауарлар тізбесі.
|Акцизделетін тауар ... ... ... ... ... %-бен|
| ... ... және ... ... ... ... этилді |1л сусыз этилді спирт үшін 16 рубль 20 |
|спирт |коп |
| |. |
| | ... 25 % ... ... |Акцизделетін тауарлар құрамындағы 1л |
|спирттен тұратын алькогольді ... ... ... үшін 114 ... және ... ... ... тауарлар құрамындағы |
|құрамындағы этилді спирт 9-25% |1л сусыз этилді спирт үшін 84 ... ... ... ... ... ... ... этилді спирт үшін 58 |
|9 % ... ... бар ... ... ... ... күшейтілген шарап. |сусыз этилді спирт үшін 75 |
| ... ... ... ... ... ... ... ... ... |
| |1л ... ... ... үшін 47 ... коп. |1л үшін 4 руб.. ... ... шарап | ... |1л үшін 10 руб. 50 коп. ... ... |1л үшін 2 руб. ... ... ... |1л үшін 1 ... коп. ... сыра (0,5 % ... үшін 4 ... коп. ... ... ... | ... 8,6% көп ... сыра | ... ... түрлеріне |1 кг үшін 214-522 руб.аралығында. ... | ... ... |1000 ... 50 руб.+ 5% ... ... |1000 ... 19 руб.+5% ... ... ... ... 0,75 кВт үшін 13 руб. |
|болтын ... ... | |
| | ... қуаты 112,5 кВт жоғары |Әрбір 0,75 кВт үшін 129 руб. ... мен ... ... | ... кВт ... ... | |
| |1 ... 890 руб. ... ... | ... және ... |1 тоннаға 2440 руб. ... майы | ... ... ... газ |15 % ... ... өткізілетін табиғи |15 % ... | ... ... басқа шетелдерге |30 % ... газ | ... ... |1 кг үшін ... ... ...... мемлекеттер қаржылары оқу құралының авторларымен ... ... ... ... ай ... ... Атап айтқанда, акцизделетін
минералды шикізат, мұнай өнімдері бойынша акциз ... ... ... 25-не дейін төленуі керек. Көтерме сауда жасау куәлігі бар ... ... ... есепті айдан кейінгі екінші айдың 25-не дейін, ал
бөлшек сауда жасау куәлігі бар салық төлеушілер есепті айдан кейінгі ... ... ... ... керек.
Жеке тұлғалардың табысына салынатын салықты Ресейдің резидент немесе
бейрезидент - жеке тұлғалары төлейді.
Салық салу объектісі болып резидент - жеке тұлғалардың ... ... тыс ... ... ... ... ... бейрезидент -
жеке тұлғалардың Ресейдегі көздерден ... ... ... ... Ресейдегі көздерден алған табыстарына мынандай
табыстарды жатқызады:
дивиденттер мен пайыздар;
сақтандьіру төлемдері;
• өткізуден ... ... ... ... ... ... ... жалға беруден және өткізуден түскен табыс;
зейнетақы, жәрдемақы, шәкіртақы;
авторлық және басқа да құқықтарды пайдаланудан түскен
табыс;
атқарылған ... үшін ... ... ... ... пайдаланудан түскен табыс т.б.
Ресейден тыс көздерден алған табыстарына мынадай табыстары жатады:
шетел ұ.йымдарынан алған сақтандыру төлемдері;
шетел ұйымдарынан ... ... ... ... ... алған зейнетақы, жәрдемақы, шәкіртақы;
• шетел ұйымдарынан алған дивиденттер мен пайыздар;
шетел ұйымдарынан алған ... және ... ... ... ... ... ... түскен табыс (мүлікті, жарғылық
капиталға қатынасу үлесін, ... ... ... ... үшін ... ... ... беруден және өткізуден түскен табыс;
шетелдегі кез-келген көлік құралдарын ... ... ... ... ... ... салық салынбайды:
мемлекеттік бюджеттен алған ... ... ... дейінгі жетім балалардың білім алынуына
төленетін сомалар;
мемлекеттік меншікке қазына ... үшін ... ... ... бойынша пайыздар;
мерзімді әскери қызметтегі тұлғалардың табыстары;
кәсіпорындык комитеттерінің төлемдері;
мемлекеттік займ ... ... ... ... көмек сомалары;
донорларға төленген марапат;
салық төлеушінің емдік шөптерді, жабайы өсімдіктерді
жинаудан тапқан табыстары;
шаруа қожалыгының құрылғанынаы ... 5 жыл ... ... оның ... табыстары;
жеке тұлғаның мұра немесе сый ретінде заттай және
ақшалай нысанада алган табыстары;
спортшылардың ақшалай және ... ... ... ... ... ... өткізуден алынған табыс;
сайлау қоры есебінен жеке тұлғаларға төленген сомалар
және т.б.
Атап айтқанда мынадай ... ... ... ... ай ... 3000 руб. ... мына жеке ... Чернобыль апатында зардап шеккендер және оны жою бойынша жұмыс
жасаған жеке ... Отан ... ... 1, 2, 3 ... мүгедектер және бала кезінен мүгедектер;
в) Ауғаныстанда интернационалдық ... ... ... және ... ай ... 300 руб. ... мына жеке тұлғаларға:
а) салық төлеуші ата-ананың (асыраушының) стандартты шегерім мөлшері
20000 руб-ден асқанға дейінгі асырауындағы әрбір балаға; 18 ... ... 24 ... ... ... оқу ... ... алушыларға,
аспиранттарға, ординаторларға, курсанттарға асырауындағы бала ретінде 300
руб. мөлшерінде стандартты шегерім қарастырылған. Жалғыз басты ... бұл ... екі ... ... беріледі.
Салық салу барысында, сондай-ақ әлеуметтік салық шегерімдері де
қолданылады. Атап ... ... ... ... ... ... ... көмек түрінде берген қаражаттары бойынша салық
кезеңінде алған табысынан 25 пайыз мөлшерінде шегерім жасалады.
Бірақ, әлеуметтік ... ... ... 25000 ... көп болмауы
керек. Медициналық мекемелерде қымбат емдеу жүргізіліген жағдайда, нақты
шығын сомасы толығымен ... ... ... ... ... ... меншігінде 3-5 жыл болған
жылжитын және жылжымайтын мүліктерді сату ... ... ... 1 млн. және 125 мың ... ... ... беріледі.
Кәсіби салық шегерімдерін мындай жеке ... ... ... ... ... ... айналысатын
жеке тұлғалар жалпы алған табыс сомасынан 20 пайыз
мөлшерінде шегерім жасауына ... ... ... ... салық телеушілер сол жұмысты атқарған кезде
шеккен шығындарын құжатпен растаған ... ... ... ... ғылым, өнер, әдебиет, авторлық құқық салаларында табыс ... ... ... ... ... құжатпен растаған жағдайда
шегерімге жатқыза ... бұл ... ... ... ... ... мына ... беріледі:
Кесте – 5 Кәсіби салық шегерімдері
| Атауы ... ... |
| ... ... сомасына |
| ... ... ... ... оның | ... театр, кино, экстрда, цирк |20 ... ... ... | ... ... ... |30 ... ... ... ... театр, | ... ... ... |40 ... | ... туындылар жасау | ... ... ... ) |30 ... туындылар жасау, опера, | ... ... ... ... ... пен өнер ... | ... |20 ... ... ... мен ... | ... |20 ... үлгілерін табу, құру, | 30 ... | ...... мемлекеттер қаржылары оқу құралының авторларымен |
|құрастырылған ... ... ... ... табыстардан 35 пайыздық мөлшерлемемен алынады:
ә) ойындар, конкурстарда лотерея бойынша ұтыстар жүлде-
лерін жэне т.б 2000 руб-ден асқан ... ... ... ... пайыз сомасының Орталық
Банктің қайта қаржыландыру мөлшерлемесінің ¾ бөлігінен
асқан ... ... ... ... ... ... ... Орталық Банктің қайта қаржыландыру мөлшерлемесінің
¾ бөлігінен асқан мөлшеріне.
Ресейдің бейрезиденттері барлық алған табыстарынан 30 ... ... ... ... Жеке ... дивиденд түріндегі
табысына 6 пайыздық мөлшерлемемен салық салынады. Ал, басқадай табыстарының
барлығына 13 пайыздық пропорционалдық ... ... ... ... ... ... салық сомасын есептеп ұстап
қалуға міндетті. Салық декларациясын ... ... ... ... 30
сәуіріне дейін салық органына тапсыру қажет. Салық декларациясында ... ... ... алған табыстары, оның көздері, шегерімдері,
есептелген салық сомасы, салық кезеңі ... ... ... төлемі,
салық кезеңінің қорытындысы бойынша төленуі тиіс салық сомасы көрсетіледі.
Біртұтас әлеуметтік салық ... ... ... және ... ... қамтамасыз ету мақсатында енгізілген
болатын. Бұл салық:
• жеке тұлғаларға табыс төлейтін тұлғалар;
• заңды тұлғалар;
• жеке ... ... жеке ... деп ... жеке тұлғалар төлейді.
Салық салу объектісі болып салық төлеушінің жеке ... ... ... ... төлемдері, марапаттары саналады.
Біртұтас әлеуметтік салықтардан:
а) уақытша еңбекке ... ... ... ... ... мемлекеттік жәрдемақылар;
ә) бір жолғы материалдық көмек;
б) шаруа қожалығы мүшелерінің табысы - 5 ... ... ... ... ... ... мүшелік жарналары
есебінен берілген ақшалай және заттай нысандағы
төлемдер - жылына 10000 ... ... және бұл ... 3 ... жиі берілмесе;
г) табыс мөлшері салық кезеңінде 2000 руб-ден
д) табыс мөлшері салық кезеңінде 100000 руб-ге ... ... ... 3 топтағы мүгедектер;
е)ғылым, білім саласының мамандары босатылады.
Салық аванстық төлем түрінде прогрессивтік ... ... ... ... ... ... ... айдың 15-не дейін жасалуы
керек. Салық декларациясы есепті жылдан кейінгі жылдың 30 ... ... ... салу ... ... «Салық жүйесі туралы» Украина
Заңының негізінде жүзеге асырылады.
Украинаның салық жүйесі жалпы мемлекеттік салықтар мен ... ... ... 19 ... және ... салықтар мен басқа да
міндетті төлемдер мен ... ... ... толемдер саны 16).
Жалпы мемлекеттік салықтар мен алымдар:
қосылған құнға салынатын салық;
кәсіпорын пайдасына салынатын салық;
жеке тұлғалардан алынатын табыс салығы;
акциздер;
кеден ... ... ... салынатын салық;
жер салығы;
рента төлемдері;
транспорт құралдары мен басқа да өзі ... ... ... алынатын салық;
кәсіпкерлікке салынатын салық;
мемлекеттік қаражаттар есебінен орындалған геологиялық
барлау жұмыстарынан алым;
табиғи ресурстарды арнайы пайдаланғаны үшін алым;
қоршаған ортаны ластағаны үшін ... ... ... ... жою ... жиналатын алым және халықты
әлеуметтік қорғауға алым;
міндетті әлеуметтік сақтандыру алымы;
міндетті мемлекеттік зейнетақы ... ... ... ... ... ... кейбір түрлеріне арналған сауда патентіне төлем.
Жалпы мемлекеттік салықтар мен алымдар Украина ... ... және ... ... ... ... орындалады.
Ал, жергілікті салықтар мен алымдарға жататындар:
жарналардан алынатын салық;
коммуналдық (тұрмыстық) ... үйі ... ... ушін ... ... ордер беру үшін алым;
курорттық алым;
ипподром жарысына қатынасу үшін алым;
ипподром жарысындағы үтыс үшін алым;
ипподром тотализаторына ... ... ... алым;
жергілікті белгілерді (символика) пайдалану құқығы үшін
алым;
кино немесе телетүсірімдер жүргізу құқығы үшін алым;
жергілікті аукциондар өткізу, ... сату ... ... ... ... жүру
және шекарадан шығу үшін алым;
қызмет саласы мен сауда объектілерін орналастыруға
рұқсат беру үшін ... ... ... ... ... осы ... салықтардың кейбір негізгілеріне қысқаша тоқтала
кететін болсақ, кәсіпкерлік субъектілері үшін ... ... ... ... кезде Украина кәсіпорын пайдасына салынатын салық 01.07.1997
жылы енгізілген ... ... ... салу ... ... ... ... асырыларады.
Салық салынатын объект - пайда.
Пайда - кәсіпорын өзі шеккен ... ... алып ... қалған есепті кезеңде тапқан жалпы табысы.
Тағы бір ... ... ... жеке тұлға немесе заңды тұлға
казинодан, немесе лотереядан ұтыс ... ... ұтыс ... ... ... ... ... салық бойынша біршама жеңілдіктер
қарастырылмаған. Мысалы, жалпы ... ... ... ... ... ... ... қызметкерлер санының 50% мүгедек
адамдардан құралса, осы кәсіпорында ... ... ... ... әр ... ... кешіктірілмей төленуі тиіс.
Ол, қосылған құнға салынатын салықтың төленуі мен ... ... ... ... жаңа «Қосылған құнға салынатын салық туралы» заңына
сәйкес жүргізіледі.
ҚҚС-н ... ... ... ... ... ... іс-әрекеттерді жүзеге асырушы жеке тұлғалар да саналады, яғни:
тауар сату бойынша салыққа тартылатын ... ... ... салынбайтын минимумнан асса;
Украинаның кеден территориясына ... ... ... ... ... ... аумағында сауда бойынша кәсіпкерлік істі жүзеге
асырушылар.
Салық салу объектісі болып төмендегі операциялар саналады:
• Украинаның ... ... ... ... ... бойынша
операциялар;
... ... ... ... ... алып
кіру операциялары;
Украинадан сыртқа жөнелтілетін тауарлар бойынша операциялар.
Салықтардан басқа Украинаның барлық территориясында ... ... ... ... ... ... ... дамыту қорына
төлемдер, өнімді сертификаттау үшін төлем, лицензиялау үшін төлем сияқты
басқа да төлем ... ... ... ... ... ... ... қосылған құнға салынатын салық;
• пайда және ... ... ... мүлікке салынатын салық;
экологиялық салық;
экспорттык және импорттық кеден баждары;
жер салығы;
• азаматтар төлейтін табыс салығы;
жарнамаға салынатын салық;
мемлекеттік ... да ... ... ... ... ит ұстаушылардан
алынатын алым сияқты).
Ендігі жерде мемлекет ... аса ... осы ... ... қысқаша шолу жасайык.
Мемлекеттік бюджет кірісінің басым бөлігі қосылған ... ... ... ... ... ... 1992 жылдан бастап
қолданыста. Бұл салықты ... ... ... ... және
импорттайтын барлық заңды тұлғалар мен жеке тұлғалар, сондай-ақ кәсіпкерлік
қызметпен айналысатын жеке кәсіпкерлер ... салу ...... салынатын айналым.
Салық мөлшерлемесі — 20%.
Пайдаға салынатын салықты ... ... ... ... ... ... ... салу объектісі – кәсіпорынның баланстық пайдасы.
Баланстық пайда өнім өткізуден ... ... ... ... ... пайда мен осы пайдаларға жұмсалған шығындар арасындағы
айырма негізінде анықталады.
Салық салынатын пайдаға 30% салық салынады.
Шағын кәсіпорындар үшін ... ... ... ... ... ... 5000 мәрте минималды жалақы сомасын құрайтын
кәсіпорындар 15 пайыздық мөлшерлемемен салық төлейді.
Пайдаға салынатын ... ... ... үш ... көрініс тапқан:
салық салынатын пайданы ішінара кеміту;
• салықтан толығымен босату;
төмендстілген салық мөлшерлемесін бекіту.
Бұдан басқа жеңілдіктер жыл сайын ... ... ... қайта
қаралып, белгіленіп, қадағаланып отырады. Табысқа салынатын ... ... ... тәуелсіз барлық заңды тұлғалар төлейді.
Салық дивиденд және оған ... ... да ... ... ... мемлекет аумағына тауар экспорттайтын және импорттайтын
барлық заңды тұлғалар мен жеке тұлғалар төлейді.
Акциздерге байланысты мәселелерді, яғни ... ... ... маркалар, олардың таңбалану тәртібін т.б. Беларуссияның Министрлер
Кеңесі анықтап, Жогарғы Кеңесі бекітеді.
Салық мөлшерлемесі ... ... ... ... ... ... немесе заттай мағынадағы ... ... ... салу объектісі, тауар өндірушілер үшін-өндірген өнімін
өткізуден алған табысы; ал импортерлер үшін - ... ... ... ... ... мөлшерлемесі бекітілген кеден құны.
Акциз салығын төлеу мерзімі ... ... ... ... ... ... ... салықты шаруашылық жүргізу, немесе
жедел басқару құқығында салық салу объектілері бар заңды тұлгалар және ... ... ... ... ұйымдар мен мекемелер жылжымайтын
мүлікке салынатын салықтан босатылған.
Негізгі өндірістік және өндірістік емес ... ... ... ... жеке тұлғалардың жылжымайтын мүліктерінің құны
салық салынатын объектілер болып саналады.
Заңды ... үшін ... ... 1% - ал ... үшін 0,1%. ... ... жыл бойы әр тоқсан сайын төленіп
отырады.
Экологиялық салықты төлеушілер болып табиғат ресурстарын ... ... ... мен жеке ... ... ... ... - өндірілген табиғат ресурстарының көлемі;
қайта өңделген ... ... ... қоршаған ортаға шығарылған
ластаушы заттардың көлемі.
Салық салу объектілеріне сәйкес экологиялық салық салу үш ... ... ... ... ... ... табиғат
ресурстарын пайдаланғаны үшін төленетін төлем;
ә) мұнай және мұнай өнімдерін қайта өңдеу үшін төленетін төлем;
б) ... ... ... ... ... ... ... ортаға
ластайтын заттар шығарғаны үшін төленетін
төлем.
Табиғат ... ... ... ... ... экономика және табиғат ресурстары мен қоршаған ортаны қорғау
министрліктерінің ұсынысымен Министрлер Кеңесі ... ... ... ластаушы заттардың лимитін, үстем лимитін әрбір салық төлеуші
үшін депутаттардың жергілікті ... ... ... ... лимиттен, үстем лимиттен артық мөлшерде
ластайтын заттар шығарған ... 15% ... ... ... ... ... ... мөлшерде өндірген жағдайда 10% мөлшерінде
салынады.
Ауылшаруашылығы мақсатында қолданылатын сулар, жер асты ... ... және ас ... ... ұшін ... ... салықтар
республикалық және жергілікті бюджеттер арасында бірдей үлеспен бөлінеді.
Мұнай және мұнай өнімдерін өндіру үшін ... ... ... 85%
республикалық, 15% жергілікті бюджет кірісіне есептеледі.
Ендігі жерде жер салығына қысқаша тоқталатын болсақ, салықты барлық
меншік иелері - заңды және жеке ... ... ... ... ... ... объект - тұлға меншігіндегі, иеленудегі жер салығының
мөлщерлемесі әр жердің категориясына байланысты бөлек-бөлек ... салу ... жер ... ... бөлінеді:
елді мекен жерлері;
орман және су қоры жерлері;
өнеркәсіп мақсатындағы жерлер;
• көлік, байланыс, қорғаныс мақсатындағы жерлер.
Салық мөлшері жер ... ... ... жеріне
байланысты анықталады. Жер салығы жылына бір рет төленеді.
Тағы да бір тоқтала кететін маңызды ... бірі ... ... салық. Бұл салықты Беларуссияда тұрақты немесе уақытша
азаматтар, шетел азаматтары, сондай-ақ азаматтығы жоқ тұлғалар да төлейді.
Беларуссияда тұрақты тұратын ... үшін ... салу ... ... ел аумағында және елден тысқары жерде ақшалай ... ... ... барлық табыстары саналады, ал уақытша ... үшін ... салу ... болып азаматтардың ел аумығында ақшалай
және заттай заттай нысанда ... ... ... ... ... ... топқа жіктеледі:
еңбекақы және сыйақы түріндегі табыстар;
кәсіпкерлік қызметтен алынатын салықтар;
шетелдік жеке тұлғалардың және ... ... ... ... ... ... марапат түріндегі табыстар,
Кәсіпкерлік қызметпен айналысатын жеке тұлғалар кәсіпкерлік қызметтен
алынған табыс салығын ... ... ... ... ... ... ... пен осы табысты ... ... ... ... ... анықталады.
Шетелдік жеке тұлғалардың және азаматтығы жоқ тұлғалардың Беларуссия
аумағында ... ... ... алғаш жіктеудегі топқа салынатын
тәртіппен салынады (яғни жіктелуі-1).
Беларуссиядағы төлем көздерінен ... ... 20% ... ... ... ... табыстарға да салық салу алғашқы топқа
сәйкес салынады.
2.Қазақстан Республикасының салық жүйесі:қалыптасуы және жағдайына
талдау
2.1 Қазақстан Республикасының ... ... ... салыстырмалы
талдау
Нарықтық экономикалық даму жолын таңдаған кез ... ... ... мен ... үшін ... әрі тұрақты қаржылық негіздің
болуы міндетті. Ал, салықтар мемлекет бюджетінің кіріс бөлігінің негізгі
қайнар көзі ... қана ... ... экономикалық және құқықтық
категория ретінде қарама-қайшылығы мол, күрделі құбылыс әрі ... ... ... ... ... және ... экономикалық
дамуының маңызды факторы болып табылады.
Мемлекеттегі қолданылып жүрген салықтардың жиынтығы, салықтық қызмет
органдарының жүйесі және салықтық ... ... ... ... Салықтардың және бүтіндей салықтық ... ... ... ... ... ... мен ... сенімді арқауы
болады. Дегенмен, салықтардың мәнін түсінбей, салықтардың қалыптасуы мен
дамуының тарихын ... ... ... ... жүйелерінің
қалыптасу және даму ерекшеліктерін анықтамай салықтық жүйенің тиімділігіне
қол жеткізу мүмкін емес.
Салықтарды тарихи тұрғыда зерттеу ... ... ... ... ... Бір ... ... келген мемлекет пен салықтардың
қатар қалыптасуы және одан әрі ... ... ... пен ... ... ... Сол уақыттан бастап қазіргі заманға ... ... ... ... шартты түрде төрт кезеңге бөлуге болады.
Салық салудың қалыптасуы мен дамуының алғашқы кезеңі ежелгі дүние және
орта ... ... ... және бұл ... ... салық салу
негізінен берекесіздігімен және ... ... ... ... ... ... және ... салу тәртібі реттелмеген болатын.
Бірақ, басқа мемлекеттерге қарағанда белгілі бір тәртіпте ... ... ... бар ... де ... Рим ... салу жүйесі сол кезеңдегі басқа мемлекеттердің салықтық жуйелерімен
салыстырғанда неғүрлым өркениетті дамыды. ... ... ... ... осы кезеңіндегі салықтар жүйелендірілмеген еді және негізінен
натуралды формада төленетінді.
Салық салудың ... ... ... он жетінші ғасырдың орта тұсынан
он сегізінші ғасырдың аяғына дейінгі уақыт ... ... Осы ... ... мен ... да ... төлемдер көптеген елдердің
мемлекеттік бюджеттерінің негізгі ... ... ... Салық салу
тәртібі жүйелендіріліп, тікелей салықтар мен ... ... ... ... қаржы-қаражаттарының негізгі табыс көзі ... ... ... түсіндіріп, негіздеудің қажетгігі туындайды.
Үшінші кезеңде салықтардың өзекті мәселелері туралы алуан түрлі ... мен ... ... бола ... ... салу теориясының
негізін қалауын шотлаңд экономисі Адам Смит салық салудың қазіргі уақыттың
өзінде кеңінен қолданылып ... ... ... ыңғайлылық және
арзандылық секілді негізгі принциптерінің ... ... ... ... көптеген мемлекеттерде белгілі экономист-ғалымдардың ой-
тұжырымдарының және ... ... ... ... ғылыми
тұрғыдағы бастамалардың негізінде салықтық реформалар жүзеге ... ... ... ... ... салу ... ... нақты
теориялық негіздеумен сипатталады. Бұрыннан даулы болып келе ... ... ... ... таныла бастады.
Салықтарды түсіндіруді, олардың ... ... ... және ... ... мен сипатын анықтамақ болған, әр ... ... ... ... және ... жақтары анықталып, осы теориялармен
негізделген ... ... ... ... жолымен салықтық
жүйенің жаңа үлгісін іздену қадамдары жасалды. Салықтар мемлекет табысының
негізгі көзі болып қана коймай, экономиканы мемлекеттік ... ... ... ... алып, егемендігін жариялаған,
экономикалық дамудың нарықтық жолын таңдаған Қазақстан Республикасы ... ... ... ... аса ... ... ... отыр. Кез
келген мемлекеттің егемендігі оның экономикалық дамуының көрсеткіштерімен
және каржылық ... ... Ал, ... ... ... ... және ... субьектілерінен жиналатын салықтар мен
басқа да міндетті төлемдер мемлекеттің қаржылық ... ... ... ... экономикасында болып жатқан елеулі өзгерістер салык салу
саласында пайда ... ... ... ... ... немесе
көпшіліктің қызығушылығын тудырады. Мемлекеттік ... ... ... ... ... және бүтіндей салықтық жүйенің қаражат
көзі ретінде маңызы арта түседі. Сондықтан да, ... ... ... негізгі қайнар көзі болып табылатын салықтар мәселесі ... ... ... ... ... ... ... және
зерттеу жұмыстары негізінен салықгық жүйенің сол мемлекетте ... ... келе ... ... ... тән үлгісін анықтау
бағытында жүргізіледі.
Зерттеу жұмыстарының нәтижесінде салықтық заңнаманың кемшіліктері мен
қателері анықталып, салықтық жүйенің жетілдірілуі ... ... ... ... ... ... ... өнделген, сол аумақта
қалыптасып келе жатқан ... ... сай ... ... бекітетін
салықтық заңнама іс жүзінде мемлекет ... ... ... ... болып табылатын салықтардың бюджетке толығымен және уақытылы түсуін
қамтамасыз ете ... ... ... болмақ.
Салықтық нормативтік-құқықтық актілер экономиканы басқарудың салықтық
тәсілін кешенді ... ... ... ... ... ... ... қамтиды. Сол себепті, мемлекеттегі құқықтық жүйені
ескере отырып, ... ... ... реттеудің жалпы мазмұнын ашу да аса
өзекті мәселеге айналып отыр.
Салықтарды және салықтық жүйені зерттеу салық салудың және ... ... ... ... елдегі салықтық ... ... ... ... ... қалыптастырудың ерекшеліктерін,
салықтық қызмет органдарының құрылымын, міндеттері мен құқықтарын, ... одан әрі ... ... ... ... ... ... жылға дейін, яғни КСРО ыдырағанға дейін елде көбінесе экономиканы
басқарудың ... ... ... қатаң мемлекеттік реттеуге
сәйкес келетін салық жүйесі қызмет етті. Бюджеттің басты ... ... ... ... ... тіркелген бөлшек сауда және көтерме сатып алу
бағаларын қолдануға және мемлекеттік реттеп ... ... ... ... ие ... ... 1991-1995 жылдары қабылдаған
бірқатар зандарға сәйкес республикада жаңа салық жүйесі қалыптасты.
Еліміздің салық ... ... алты ... бөліп қарастыруға
болады:
- 1 кезең (1992-1995ж) – жаңа салық жүйесі базисінің, салық кезеңінің
өңделуі және іске қосылуы;
- 2 ... ...... ... ... сай келетін
салық жүйесін құруды анықтау;
- 3 кезең ...... ... ... ... ... ... мен толықтыруларды енгізу, салық жүйесін одан әрі
жетілдіру;
- 4 кезең (2001-2002ж) – Жаңа ... ... ... іске ... 5 ... ...... алым және төлемақы түрлеріне
өзгерістер енгізу;
- 6 кезең (2008-.....) – ... ... ... ... ... ... төмендетуіне байланысты Жаңа Салық Кодексін қабылдау.
Енді осы ... ... ... ... 1991 ... ... қабылданған Қазақстан
Республикасындағы Салық жүйесі туралы Заң тәуелсіз салық жүйесін ... ... ... ... ... Бұл ... ... реформалаудағы
күрделі жұмыстардың бірі болып саналады. Осы кезеңдерде елде көптеген
өзгерістер ... және ... ... ... ... ... ... көптеген түрлерінің дамуы, шаруашылық ... мен ... ... ... ... ... және т.б. құбылыстар іске аса бастады.
Осы заң бойынша алғаш рет Қазақстан Республикасында 43 ... ... етті және олар 3 ... ... ... ... салықтар - 16;
- жалпыға бірдей міндетті жергілікті салықтар мен алымдар - 10;
жергілікті салықтар мен алымдар - 17.
Жалпы ... ... ... ... ... ... ... Пайдаға салынатын салық.
3. Акциздер.
4. Бағалы қағаздармен жасалатын операциялардан ... ... пен ... ... салық.
6. Кеден тарифі және баж салығы.
7.Пайдалы қазбаларды геологиялық барлау және геологиялық
іздестіру жұмыстарына байланысты шығындарды өтеуге
жұмсалатын алым.
8. ... ... ... ... ... ... ... Автотранспорт құралдарын сатып алуға салынатын салық.
11. Автотранспорт құралдарының Қазақстан ... ... үшін ... ... 3анды ұйымдардың мүлкіне салынатын салық.
13. Қазақстан Республикасы азаматтарынан, шетел азаматтарынан
және азаматтығы жоқ адамдардан алынатын табыс салығы.
14. Мемлекеттік баж ... ... ... салынатын салық.
16. Колхозшылардың еңбегіне ақы төлеу қорына салынатын салық.
Жалпыға бірдей ... ... ... мен ... Жер ... Жеке ... ... салынатын салық.
3. Орман табысы.
4. Су үшін төленетін ақы.
5. Табысқа салынатын салық.
6. Кәсіпкерлік қызметті тіркеу үшін алынатын алым.
7.Кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік тіркеуден өткізгені үшін
алынатын алым.
9. Елтаңбалық алым.
10.Мұрагерлік және сыйға тарту ... ... ... ... ... мен алымдар:
1. Курорттық аймақта ... ... ... ... ... ... алым.
3. Азаматтардан алынатын мақсатты алым.
4. Жарнамаға салынатын салық.
5.Автотранспорт құралдарын, есептеу техникасы және жеке
компьютерлерді қайта сатуға ... ... ... аялдауға қойғаны үшін алынатын алым.
7. Жергілікті символиканы ... ... үшін ... ... ат жарысына қатысқаны үшін алынатын алым.
9. Ат жарысындағы ұтысы үшін алынатын алым.
10.Ипподромдарда тотализатор ойынына ... ... ... ... және ... сату және ... алу ... мәмілелерден алынатын алым.
12.Аукциондық сатудан алынатын алым.
13.Кино-телетүсірімдер өткізу құқығы үшін алынатын алым.
14.Пәтер алуға берілген рұқсат қағаз (ордер) үшін алынатын алым.
15.Ит ... ... ... ... ... жасау қүқығы үшін алынатын
лицензиялық алым.
17.Жергілікті аукциондар өткізу және ... ... ... ... лицензиялық алым.
Алғашқы салық жүйесінің көптеген кемшіліктері де ... ... ... ... ... салық жүйеміздің жинақталған
ғылыми және практмкалық тәжірибелерінің жеткіліксіздігі, салық түрлерінің
көптігі халықаралық салық салу қағидаларының ... тыс ... ... ... ... ... ... көптігі, т.б.Осыдан
келіп еліміздің салық жүйесін реформалаудың ... ... 1992 ... ... ... ... ... түрде реформалаудың
концепциясын қабылдады.
Екінші кезең .
Аталмыш концепцияны іске ... ... ... ... ... ... ... жылы қабылданған «Салық және бюджетке
төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Заң күші бар ... ... 1995 ... 1-ші ... ... іске ... ... бұрын
қызмет еткен 43 салық түрінің орнына 11 салықтар мен ... ... ... Бұл ... ... бойынша еліміздің салық жүйесі нарықтық
қатынастар талабына біршама бейімделіп, халықаралық ... ... ... ... ... ... ... салықтар.
Жалпы мемлекеттік салықтар:
1. Заңды және жеке тұлғалардан алынатын табыс салығы;
2. Қосылған құнға салынатын салық;
3. Акциздер;
4. Бағалы қағаздармен ... ... ... салық;
5. Жер қойнауын пайдаланушылардың арнайы салығы мен төлемдері;
Жергілікті салықтар мен алымдар:
1. Жер ... ... және жеке ... ... ... ... Көлік құралдарына салынатын салық;
4. Кәсіпкерлік қызметпен айналысатын жеке тұлғаларды және ... ... үшін ... ... ... ... түрімен айналысу құқығы үшін алынатын алым.
Үшінші кезең.
Қазақстан Республикасы Президентінің бүл ... ... 1999 ... 16 шілдедегі ғ440-1 заңына сәйкес заң мәртебесін
алды.
Осы кезде Қазақстан Республикасында ... ... және ... ... төлемдердің мынадай түрлері қолданылды:
1) заңды және жеке тұлғалардан алынатын ... ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар эмиссиясын тіркегені және ... ... ... ... ... бірыңғайландыру
нөмірін бергені үшін алынатын алымдар;
5) жер қойнауын пайдаланушылардың арнаулы төлемдері мен
салықтары;
1) әлеуметтік салық;
2) автокөлік ... ... ... ... ... үшін алынатын алымдар;
8) жер салығы;
9) заңды және жеке тұлғалардың мүліктеріне салынатын ... ... ... ... ... жер ... ... қызметпен айналысатын жеке тұлғаларды және
заңды тұлғаларды тіркегені үшін алынатын алым;
12) қызметтің жекеленген түрлерімен ... ... ... ... ... алым;
13) аукциондық сатудан алынатын алым;
14)Қазақстан Республикасының базарларында тауарларды
сату кұқығын бергені үшін алынатын алым;
15)Қазақстан Республикасының радиожиілік ресурстарын
пайдаланғаны үшін ... ... ... және жеке ... ... ... ... фирмалық атауларында, қызмет көрсету таңбаларында, тауар
таңбаларында пайдаланғаны үшін алынатын алым;
16-1) заңды (мемлекеттік кәсіпорындарды, мемлекеттік мекемелер ... емес ... ... және жеке ... "Қазақстан",
"Республика", "Ұлттық" деген сөздерді (түбір сөз, сондай-ақ олардың ... ... сөзі ... ... ... атауларында, қызмет көрсету
таңбаларында, тауар таңбаларында пайдаланғаны үшін ... ... ... есептеу базасының 1 пайызынан жоғары
белгіленбейтін қолма-қол шетел валютасын ... үшін ... ... ... жылы 12 ... Қазақстан Республикасының жаңа Салық кодексі
қабылданып, 2002 жылдың 1 ... ... ... ... кодексі салықты және бюджетке төленетін басқа да міндетті
төлемдерді белгілеу, енгізу және есептеу мен ... ... ... ... ... мемлекет пен салық төлеуші арасындағы салық
міндеттемелерін орындауға ... ... ... ... ... зандары Салық кодексінен, сондай-ақ қабылдануы Салық
кодексінде көзделген нормативтік құқықтық актілерден тұрады.
Салық және бюджетке төленетін басқа да ... ... ... ... ... ... міндет ешкімге жүктелуге тиіс емес.
Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті ... - ... ... тәртіпте және жағдайларда белгіленеді, енгізіледі,
өзгертіледі немесе күшін жояды.
Салық кодексі мен Қазақстан ... ... да заң ... ... ... ... салық салу мақсатында Салық кодексінің
нормалары қодданылады. Салық кодексінде көзделген жағдайларды ... ... ... ... салықтық емес заңдарға енгізуге
тыйым салынады.
Салық заңдары Қазақстан Республикасының бүкіл аумағында ... ... ... жеке ... және заңды тұлғалар мен олардың
құрылымдық бөлімшелері қолданады.
Салық ... жаңа ... және ... ... ... ... ... белгілеу, қолданыстағы салық және бюджетке ... да ... ... ... мен ... базасын өзгерту бойьшша
өзгерістер мен толықтырулар енгізетін ... ... ... ... ... 1 ... кешіктірілмей қабылдануы және олар
қабылданған жылдан кейінгі жылдың 1 ... ... қана ... мүмкін.
Салық Кодексінде Қазақстан Республикасында қолданылатын салықтар мен
бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер, атап ... 9 ... ... 1 ... баж, 4 ... алым белгіленген.
Жаңа Салық Кодексі 2002 жылдың 1-ші ... ... ... салықтар енгізілген:
1. Корпоративтік табыс салығы;
2. Жеке табыс салығы;
3. Қосылған құн салығы;
4. Акциздер;
5. Жер қойнауын ... ... мен ... ... ... ... Жер салығы;
8. Көлік құралы салығы;
9. Мүлік салығы.
Алымдардың түрлері:
1. Заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркегені үшін алым.
2. Жеке кәсіпкерлерді мемлекеттік тіркегені үшін ... ... ... ... және олармен жасалған
мәмілелерді мемлекеттік тіркегені үшін алым.
4. Радиоэлектрондық құралдарды және ... ... ... ... үшін ... Механикалық көлік құралдары мен тіркемелерді мемлекеттік тіркегені
үшін алым.
6. Теңіз, өзен ... мен ... ... ... ... үшін ... ... әуе кемелерін мемлекеттік тіркегені үшін алым.
8. Дәрі-дәрмек құралдарын мемлекетгік тіркегені үшін алым.
9. Автокөлік ... ... ... ... ... ... Аукциондардан алынатын алым.
11. Елтаңбалық алым;
12. Жекелеген қызмет түрлерімен айналысу құқығы үшін лицензиялық
алым.
13. ... және ... ... тарату ұйымдарына радиожиілік
спектрін пайдалануга рұқсат бергені үшін алым.
Төлемақы - белгілі бір қызмет түрін ... ... ... ... ... Жер ... пайдаланғаны үшін төлемақы.
2. Жер бетіндегі көздердің су ресурстарын пайдаланғаны үшін
төлемақы.
3. ... ... ... үшін ... ... дүниесін пайдаланғаны үшін төлемақы.
5. Орманды пайдаланғаны үшін төлемақы.
6. ... ... ... ... пайдаланғаны үшін
төлемақы.
7. Радиожиілік спектрін пайдаланғаны үшін төлемақы.
8. Кеме жүретін су жолдарын пайдаланғаны үшін төлемақы.
9. ... ... ... ... үшін ... баж дегеніміз — уәкілдік берілген мемлекеттік органдардың
немесе лауазымды адамдардың заңдық мәні бар іс-қимылдар жасағаны үшін ... ... үшін ... ... ... салығы — алып келінген, сыртқа шығарылатын, сондай-ақ транзитгі
тауарлар, ... мен ... ... ... ... ... ... төлемдері:
• кеден бажы;
• төлемақы;
• алымдар.
Бесінші кезең.
2002 жылы ... 13 түрі ... 2003 ... ... ... алым
"алынып тасталды.2005 жылы алымдарға өзгерістер енгізілді, яғни: "жылжымалы
мүлік кепілін мемлекеттік тіркегені үшін алым" және ... ... ... ... ... ... тіркеу үшін" және «туындылар мен
сабақтас құқықтар объектілеріне ... ... мен ... ... ... ... шарттарды мемлекеттік тіркеу үшін»
алымдары қосылды.
Алымдардың түрлері:
1.Заңды ... ... ... үшін ... ... ... ... үшін алым.
3.Жылжымайтын мүлікке құқықтарды және олармен жасалған
мәмілелерді мемлекеттік тіркегені үшін алым.
3.1.Жылжымалы мүлік кепілін мемлекеттік тіркегені үшін алым (2005 ... ... ... және ... ... ... тіркегені үшін алым.
5.Механикалық көлік құралдары мен тіркемелерді мемлекеттік тіркегені
үшін алым.
6.Теңіз, өзен ... мен ... ... ... мемлекеттік
тіркегені үшін алым.
6.1.Кеменің немесе жасалып жатқан кеменің ипотекасын мемлекеттік тіркеу
үшін алым (2005 жылы 1 қаңтардан).
7. Азаматтық әуе кемелерін мемлекеттік ... үшін ... ... ... тіркегені үшін алым.
8.1.Туындылар мен сабақтас құқықтар объектілеріне құқықтарды,
туындылар мен ... ... ... ... шарттарды мемлекеттік тіркеу үшін алым (2006 жылы 1
қаңтардан).
9.Автокөлік құралдарының Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... түрлерімен айналысу құқығы үшін лицензиялық алым.
12.Телевизия және радио хабарларын тарату ұйымдарына радиожиілік
спектрін пайдалануға ... ... үшін ... 9 түрі бар. 2005 жылы ... ... енгізілді.
Радиожиілік спектрін пайдаланғаны үшін телемақыға қосымша ... және ... ... ... ... үшін төлемақы"
төлейді.
Төлемақының түрлері:
1.Жер учаскелерін пайдаланғаны үшін төлемақы.
2.Жер ... ... су ... ... ... ... ... үшін төлемақы.
4.Жануарлар дүниесін пайдаланғаны үшін төлемақы.
5.Орманды пайдаланғаны үшін төлемақы.
6.Ерекше ... ... ... ... ... ... ... үшін төлемақы.
7.1.Қалааралық және халықаралық телефон байланысын ... ... (2005 жылы 1 ... ... су ... ... үшін ... (көрнекі) жарнаманы орналастырғаны үшін төлемақы.
Алтыншы кезең.
Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев өзінің «Қазақстан халқының әл- ...... ... ... ... атты ... жолдауында
еліміздің әлеуметтік – экономикалық даму үдерісінде шешуші рөл ... ... ... атап ... Ол жаңа ... ... мен үш жылдық
бюджет. Үкіметтің жаңа ... ... ... себебі, ол экономиканы
жаңғыртудағы, әртараптандыруға және бизнестің «көлеңкеден» шығуына жағдай
жасайды.
Жаңа Кодекс салық қызметкерлерінің оның ... өз ... ... ... ... мен ... төлеушілер
мүдделері үйлесетіндей тікелей іс - ... ету заңы ... ие ... ... ең ... ол экономиканың шикізаттық емес секторы, әсіресе,
шағын және орта бизнес үшін жалпы салықтық ... ... ... ... ... ... орны өндіруші
сектордың экономикалық қайтарымын арттыру есебінен өтелуі тиіс.
Үкімет ... ... ... ... ... түзетулер
енгізеді. Менің ойымша бұл оңды қадам. Біріншіден, ... ... ... ... Мұны ... болсақ, байдан байдікіндей үлес,
кедейден кедейдікіндей сыбаға алуға тиіспіз. Ал қазір «әр қарындасқа бір
сырға» ұстанымы ... ... ... де, ... ... ауыл
мұғалімдерінен де, олигархтар мен ірі монополистерден де 10 ... ... ... ... Бұл ... ... Табыс салығының өзі негізгі
салық түріне жатады. Сондықтан да ол ... ... ... ... өзі зорға асырап отырған мұғалімдерінің жалақысын өсіріп, инфляцияны
қоздырғыш себептерді молайта бергенінше, олардан алынатын салық мөлшерін
азайтып, ... ... ... ... ... ... ... Сонда
ғана әлеуметтік әділеттік орнап қана қоймай, инфляцияны тежейтін бір
тетікті іске ... Тағы бір айта ... тұс, ... ... елдерінде
«монополист салығы» бар. Міне, осыны біз өндіріске әлі енгізген ... ... де ... өз ... ... ... ... жағдайда оларға
«бауырым, халықты аясаңшы» деп жалбарынудың орнына халықтан олардың алғанын
бюджетке салық есебінде ... ... ... ... ... ... үкіметтің жалынып, жалбарынуы көңілге күлкі келтіретін жағдай.
Себебі үкіметтің қолында мемлекеттік реттеу ... ... бар. ... ... - салық. Соны біз әлі ... ... ... ... ... ... жатқандар жеткілікті. Ал біз олардан жер
салығының өзін ала алмаппыз. Күлкілі емес, жылайтындай ... ... ... астық өндіруші 40 шақты монополист нан бағасын өсіріп жіберді.
Мемлекеттің ... ... ... ... жүргізіп, әйтеуір бір
мәмілеге келгендей болды. Тіпті арада ... да орын ... Ал оның ... ... өсірген жаққа «монополист салығын» салсақ,
мұндай күлкілі ... ... ... ... ... ... ... бағаны
реттеп отырған негізінен үкімет емес, монополистер. Әр ... ... Ал ... ... ... ... шара ... Ал алдағы уақытта
оны болдырмаудың барлық ... ... ... ... ... ... инфляциямен күресте түбегейлі жеңіске таяу мерзімде жету мүмкін
емес. Ал «Қазақстан - 2030» ... даму ... ... ... ... ... ... тұрақты және баянды дамитын
микро және ... ... ... ... ... ... дамыған 50 елдің тұрғындарының деңгейіне жеткізуге тиіспіз.
Бүгінгідей жартыкеш ... ... ... шығу ... ... ... ... қалыптастырудағы салықтар рөлі
Мемлекеттік бюджеттің кіріс көзін құрайтын негізгі қаржылық ... ... ... ... ... ... ... салықтық
төлемдердің үлесін мына бірінші кестедегі мәліметтерден ... ... – 12 ... ... ... ... жалпы
кірісіндегі салықтық түсімдердің үлес салмағы, 2006-2007ж.ж., %
| |2006 |2007 |2008 ... ... ... |21,9 |27,6 |39,8 ... ... ... тусімдер (%) |20,2 |26,3 |37,6 ... ... ... |84,0 |89,3 |90,2 ... ... үлес ... (%) | | | ... ... | | | ... ... ... |6,5 |11,0 |13,2 ... құн ... |4,1 |4,5 |8,3 ... |0,5 |0,4 |0,8 ... ... ... |1,7 |1,6 |2,8 ... ... |0,5 |0,5 |0,8 ... салығы |0,1 |0,1 |0,1 ... ... |2,9 |2,6 |4,0 ... емес ... |1,4 |0,9 |0,9 ... – ҚР ... ... ... ... ... |
|құрастырылған ... ... ... ... ... қазіргі кезде
еліміздің бюджетінің кіріс көзінің 90 пайызы салықтардан тұратынын көруге
болады. Ел экономикасы дамып, ... ... ... көзі ... ... түсімдердің де өсіп отырғаны байқалады. Себебі салықтардың
экономикалық табиғаты өндіріске байланысты. Өндіріс бар жерде табыс ... ... ... да бар. ... салық өндірістің дамуына барынша
өз ықпалын тигізіп, өндірушілердің ынтасын арттыруға ... ... ... Республикасында корпорациялық табыс салығының қазіргі
кезеңдегі ставкасы 30%, ал ауылшаруашылықғындағы ... ... ... ... мен ... ... бір бөлігін мемлекеттің
орталықтандырылған қаржы көздеріне айналдыру салықтардың ұдайы өндірістегі
қызметін көрсетеді.
Бұл қызметтің іс-әрекетінің көлемін жалпы ішкі ... ... үлес ... ... ... болады. Соңғы жылдардағы мәліметтер
бойынша, Қазақстан Республикасының жалпы ішкі өнімдегі ... ... 20 ... ... – 13 Қазақстан Республикасының Мемлекеттік ... ... ішкі ... ... ... ... |2005 |2006 |2007 ... ... |98,6 |100,0 |100,0 ... ... |92,2 |95,2 |94,5 ... ішінде: | | | ... ... |32,3 |41,8 |35,2 ... | | | ... құн салығы |2,7 |1,9 |22,2 ... |2,5 |1,7 |2,1 ... ... ... |8,3 |6,2 |7,5 ... салығы |2,7 |1,9 |2,2 ... ... |0,5 |0,3 |0,4 ... салық |14,2 |9,9 |10,7 ... емес |6,3 |3,2 |2,3 ... | | | ... – ҚР ... Агенттері мәліметтері негізінде автормен |
|құрастырылған ... ... ... ... ... түсімдері құрылымы.
Сурет - 1 2007 жылғы мемлекеттік бюджет ... ... ... - ҚР ... Агенттері мәліметтері негізінде
Бұл суреттен корпоративтік табыс салығы 35,1% , қосылған құн ... , ... ... 10,7% , жеке ... салығы 7,5% , жеке салық
3,0%, акциздер 2,1%, басқалай салықтар 19,4% ... ... ... ... ... ... ... Халық
оған үнемі назар салып отырады. Салықтан қашқандарды ақпарат құралдарында
жиі-жиі жариялап, ... ... ... ... бола тұрып
жазатайым салық төлей алмай қалса, ол ... ... қол ... өзін қоғам алдында қылмыс етіп қойғандай сезініп, ... ... ... ... қаржысы, негізінен, салықтан түсетін ... ал, ол өзі өмір ... ... мемлекетінің мүддесі
екенін жақсы түсінеді. Салық — тәуелсіз еліміздің ... ... ... денсаулық сақтау мен ғылым-білім беру салаларын дамытуға,
әлеуметтік ... ... ... ... ... ... тұрғын үй саясәтын жүзеге асыруға, мемлекеттік
қызметкерлердің шығындарын өтеуге, индустриалды-инновациялық бағдарламаны
орындауға ... және орта ... ... ... мен ... ... ... бекітіледі.
Бюджет — республикалық және жергілікті болып екіге бөлінеді.Салық
жүйесінің негізін — ... ... ... ... құн ... және ... салығы құрайды.2005 жылғы реслубликалық бюджеттің
кірістері — 1 триллион 468,2 ... ... ...... ... Заңымызда Қазақстан азаматының кәсіппен айналысуға еркі бар
екені ... ... ... ... туралы» Заңдар қабылданып,
кәсіппен айналысуға қолайлы жағдайлар жасалған.Салық комитеттерінде 1
кәсіппен ... ... ... жалпыға бірдей белгіленген
тәртібі бойынша керекті құжаттар ... ... ... ... Салық комитетіне барып ... ... орта ... айналысқысы келетін азаматтарға ... ... мен ... ... ... ... ... белгіленген тәртібіне сәйкес
екі түрлі талап қойылады. Олар:
1. Жеке тұлға — ... ... ... ... ... ... — тіркелуі керек.
Көпшілікке түсінікті болу үшін «Жеке тұлға» ... оған ... салу ... ... ... ... ... төңірегінде
түсінік бере кететін болсақ.Бұл көсіпкердің күнделікті әрі ... ... ... болып қала береді.Кәсіпкерге осы ... ... ... салынатын салық салу жүйесі «Заңды түлғаға» қарағанда
оңайлатылып ұсынылған.Жаңадан жеке ... ... ... азамат жеке бас
куәлігі иә төлқұжаты мен салық төлейтін тіркелген нөмірі бар, оны ... ... ... ... ... жеке ... айналысатынын
айтады.Салық қызметкері арнаулы салық режимінің белгіленген төртіптерінің
біреуін таңдауды өз еркіңізге береді.Мысалы:
1.Бір жолғы талон негізінде ... ... Бұл, ... ... ... рет ... ... әкелгендерге өте
қолайлы.
2.Патент есеп-айырысу жолы, яғни, ай сайын Салық комитетімен
бірге белгіленген мелшерде есеп-айырысу. Бұны, көбінесе табысының
сомасы ... ... ... екі ... ... көп емес ... ... олар жалдамалы қызметкерлердің еңбегін пайдаланбайды.
3.Оңайлатылған декларация негізінде жұмыс істеу. ... 1-нен ... ... салығының мөлшері өзгерді.
Мысалы, а) тауар айналымы 3 млн теңгеге дейін табыс сомасына кәсіпкер
3 пайыз ... ... ә) 3 ... 6 ... дейінгі аралығындағы
табыс сомасында кәсіпкер 4 пайыз көлемімде салық төлеуге тиісті; б) ... 10 ... ... тауар айналымының табыс сомасына 5 пайыз
салық төлейді.Сонымен қатар кәсіпкер 25 адамғә дейін ... ... ... ... ... ... жеке ... айналысу.
Бұл белгіленген тәртіп бойынша Салық комитетіне кәсіпкер жылына бір рет
құжаттарымен барып есеп ... Бұл ... ... ... өте
қолайсыз сияқты, себебі, құжаттар көптеп жиналып қалып, адамды шатастыруы
мүмкін. Осы жоғарыда ... ... ... ... бірдей белгіленген
тәртібінің біреуін ғана тандайсыз. Жергілікті Салық комитетінен ... ... ... Содан кейін ғана алаңсыз жұмыс істей беруге
болады.Куәлік арқылы мөр ... ... ... комитетінің рұқсат құжатымен
банктен есепшот ашасыз. Егер касса аппаратыңыз болса, оны қалалық ... ... ... ... ... жол ... үшін, кәсіппен
жұмыскер жалдамайақ айналысуға болады.Оңайлатылған декларация негізінде
бухгалтерлік есеп ... ... ... ... жанында сатылады.
Салықтың бюджетке төленетін сомаларын да сол жерде төлеуге толық жағдай
жасалған. Енді, жеке ... ... ... ... ... ... ... салықтың түрін және қанша төлейді, соған
келейік.
Оңайлатылған декларация негізінде жұмыс ... ... ... ... Кәсіпкерлер тіркелген Салық комитетіне тоқсанына бір рет ... ... ... есеп-қисабын өткізуге міндетті.
Белгіленген айдың 15-іне дейін бюджетке тиесілі салықты төлейсіз. Егер бір
күн кешігіп ... ... ... Одан ... ... ... комитеті
банктегі есеп шотыңызды жауып тастайды. Кәсіпкерге бухгалтерлік есеп-қисап
құжаттарды ... ... ... ұқыпты түрде төлеп, ертең тексеру кеп
қала ма деп уайымдамай жумыс ... не ... ... ... ... ... ... бір үлкен іс бітіргендей сезініп
жүресіз. Сол кезде кәсібіңіз де ... ... жеке ... де ... ... ... ... табысын жасырып, салықтан ... ... ... ... ... ... ... сәйкестендіріп,
Еуропа елдерінің деңгейіне жақындату керек секілді. ... ... ... ... ... ... ... асырылуда. Ал, біздің
елде әлі де болса халық арасында салық жөнінде түсінбеушілік, оған ... ... ... ... ... полиция қызметкеріне
салық төлеушілердің арқасында қызмет істеп жүрсің деп айтып ... ... ... дей ... Олардың түсінігі бойынша, елдерін салық
төлеушілер емес, ішкі істер министрлігі айлық төлеп ... ... қате ... ... ... бойынша салық түсімдерінің жағдайына талдау
Жалпы салықтық түсімдер дегеніміз Қазақстан Республикасының ... ... ... және ... ... ... да міндетті
төлемдер жатады. Салықтық түсімдерге: корпоративтік ... ... ... салығы, қосылған құн салығы, әлеуметтік салық, мүлік ... ... ... ... емес ... ... ... Салық Кодексінде
белгіленген, негізгі капиталды, гранттарды сатудан ... ... ... Қазақстан Республикасының басқа да ... ... ... ... ... ... сондай-ақ, ресми трансферттерден басқа, бюджетке өтеусіз негізде
берілетін ақша.
Сурет – 6 2004-2005ж.ж. Республика бойынша жалпы түсімдердің ... ... ... меншікті салмағы, млн.теңге
|Ұлттық қорды | | ... ... ... ... | | |
| |МБ |РБ |ЖБ |МБ |РБ |ЖБ ... ... |355,6 ... |895,0 |391,7 |
|Атырау |141,3 |98,1 |43,1 |194,8 |151,2 |43,6 ... ... |15,1 |12,1 |15,1 |16,9 |11,1 ... | | | | | | ... – 7 ... ... бойынша жалпы түсімдердің Атырау
облысы бойынша түсімдерінің меншікті салмағы, млн.теңге
|Ұлттық ... | | ... ... ... ... | | |
| |МБ |РБ |ЖБ |МБ |РБ |ЖБ ... ... |471,5 |2 337,0 |1 723,7 |613,2 |
|Атырау |468,0 |417,5 |50,4 |277,6 |214,8 |62,8 ... ... |25,7 |10,7 |11,9 |12,5 |10,2 ... | | | | | | ...... ... бойынша Салық Комитетінің мәліметтерінен ... ... ... бойынша жалпы түсімдердің, сондай-ақ, Атырау
облысы бойынша салықтық ... ...... өсіп ... ... ... ... Атырау облысы бойынша
түсімдерінің меншікті салмағын ... ... ... ... ... ... – жылға өсіп келе жатқан деңгейін көре аламыз.
Сурет 2 - Республика бойынша жалпы түсімдердің Атырау ... ... ... ... динамикасы
Ескерту – Атырау облысы бойынша Салық комитетінің 2007 жылға арналған
есебінің материалдары негізінде құрастырылған
Кесте – 14 ... ... ... ... ... ... ... келсек, млн.теңге
| |2004ж. |2005ж. | |2006ж. ... б/ша |
| |б/ша |б/ша ... |5ж.) ... ... |
|Көрсеткіштер |нақты |нақты |ж.) ... ... | |
| ... ... ... | | |
| | | |н | | | ... – Атырау облысы бойынша Салық Комитетінің мәліметтерінен ... ... ... ... ... мен төлемдердің 2004-
2007жылдар аралығында өсу қарқыны байқалып тұр.
Жалпы Атырау облысы бойынша салықтық түсімдері ең ірі
кәсіпорындардың , атап ... « Айби ЖШС », « ... ЖШС », « ТМЛ ... », « ... жолы ЖШС » т.б. салықты өз уақытында төлеп ... ... ... ... көзі ... ... салық
түсімдерінің орнын толтыруда.
Кесте – 15 2004-2005ж.ж. мемлекеттік бюджеттің Атырау облысы бойынша
салықтық түсімдері мен төлемдерінің ... ... ... |2004ж. |2004ж ... |2005ж. |2005ж ... ... |бойынша |бөлінген үлес |бойынша ... үлес |
| ... | ... | |
| ... | ... | ... | | | | ... мен ... 980 |100 ... 379 |100 ... | | | | ... | | | | ... ... |49 770 612 |35 |45 886 527 |24 ... | | | | ... жеке |14 952 333 |11 |14 717 565 |8 ... | | | | ... |14 225 159 |10 |14 455 908 |7 ... | | | | ... ... |6 027 001 |4 |4 931 116 |3 ... ... |266 288 |0,2 |247 739 |0,1 ... ... |266 946 |0,2 |310 636 |0,2 ... |22 386 956 |16 |23 901 753 |12 ... |1 927 950 |1 |2 310 728 |4 ... |66 427 |0,05 |7 065 037 |4 ... |22 413 320 |16 |63 992 546 |33 ... | | | | ... |3 325 190 |2 |3 271 240 |2 ... ... | | | ... | | | | ... ... | | | ... |5 736 798 |4 |13 721 584 |7 ... | | | | ... – 16 ... бюджеттің Атырау облысы бойынша
салықтық түсімдері мен төлемдерінің меншікті салмағы, млн.теңге
| |2006ж. |2006ж ... |2007ж. |2007ж ... ... |бойынша |бөлінген үлес |бойынша |бөлінген үлес |
| ... | ... | |
| ... | ... | ... | | | | ... мен ... 330 |100 |277 698 876 |100 ... | | | | ... ... ... 437 |51 ... 674 |38 ... | | | | ... жеке |18 170 241 |4 |22 716 107 |8 ... | | | | ... |17 821 661 |4 |21 407 206 |8 ... | | | | ... ... |4 579 642 |1 |5 002 789 |2 ... ... |340 163 |0,1 |359 376 |0,1 ... ... |377 556 |0,1 |473 021 |0,2 ... |42 522 533 |9 |31 791 540 |11 ... |2 649 543 |1 |2 971 354 |1 ... |19 777 494 |4 |148 844 |0 ... |78 580 109 |16 |721 391 |33 ... | | | | ... |4 244 198 |1 |5 091 671 |2 ... ... | | | ... | | | | ... ... | | | ... |8 156 359 |2 |19 760 908 |7 ... | | | | |
| ...... ... ... ... Комитетінің |
|мәліметтерінен ... ... ... ... ... Атырау
облысы бойынша салықтық ... мен ... ... ... ... ... ... мен төлемдердің ұлттық қордың ... жылы ... ... ... ал 2005 жылы ... ... Енді осы ... бюджеттің Атырау облысы бойынша
түскен салықтар мен төлемдеріне келсек, 2006 жылы ... ... ... жылы ... ... ... ... шығатын нәтиже мемлекеттік
бюджеттің Атырау облысы бойынша түскен салықтар мен төлемдерінің ... ... ... ... ... ... ... түрлерінің динамикасы.
Сурет – 3 2007жылғы Атырау облысы бойынша жергілікті бюджет табыстары
негізгі түрлерінің динамикасы.
Ескерту – ... ... ... ... ... 2007 ... ... түсімдері есебінің материалдары негізінде құрастырылған
Жалпы Атырау облысы ... ... ... ... ... ... – жылға өсіп келе жатқандығы байқалып тұр.
3. Қазақстан Республикасы салық жүйесінің ... және оны ... ... ... ... ... ... салығы,
қосылған құн салығы, әлеуметтік салық және жеке табыс салығы ... ... ... ... бірі ... ... ... кәсіпорынның шаруашылық белсенділігіне әсер мәселесі болып табылады.
Салық төлеушілер әдетте салық жүктемесінің 30% деңгейде ... ... 40% ... әуыр қабылдайды және ол 50% ... ... ... ... ... жүйесін арттырып, салықтық түсімдердің жалпы
сомасын азайтады.
Салық жүктемесіне оптималды «критикалық нүктені» іздеу еңбекті ... және ... ... таза ... ... негіздеу жолымен шектік
салық жүктемесінің салалық нормативтерін ... ... ... ... ... ... ... бюджеттік резервтерге байланысты
максималды және минималды мәнде болуы мүмкін. ... ... ... ... мен ... ... шығармашылығын шектейтін еді. Олардың
артуы кезінде төлемдердің мерзімін созу туралы ... үшін ... ... еді. ... ... ... кәсіпорынның есеп
беруінде айқындалуы қажеттігі көрініп тұр.
Сондай-ақ, республикада экономика секторлары бойынша біркелкі ... ... ... атап айтқанда, шикі мүнай мен газ ... ... үшін ... ... ... (СЖК) 2006ж. 8,0-
ден 63,3% дейін, екінші деңгейдегі банктер үшін 1,6-ден 12,1% ... ... және ... ... үшін 6,1-ден 20,7% дейін құрады.
Нәтижесінде салық салу әділеттілік принцилі ... және ... ... сегменттерінің дамуына салықтардың әсер ету нәтижелігі
төмендейді.
Жалпы айтқанда, егер мәліметтерді салалар кесіндісінде ... ... ... ... ... ... өткен жылы 11,8%
құрады.
Айта кететін жайт, салық жүйесін жетілдіру бюджет аралық қатынастарды
реттеумен және ... ... ... ... ... деңгейлер арасында оптималды үлестірумен тығыз байланысты. Бұл -
елімізде мемлөкеттілікті бекітудің маңызды бағыттары - мемлекет бүтіндігін,
сонымен ... ... ... және ... ... ... дербестігін қамтамасыз ету негізделген. Соңғысы
республикалық, облыстық және жергілікті деңгейлер арасындағы қызметтер ... ... ... мен ... ... етеді. Осылайша,
басқәрудың әр деңгейі үшін негізделген және сәйкес құқықтық нормативтік
актілермен тіркелген «қызметтер - ... - ... ... ... Ресурстармен басқару қызметтері мен биліктерін қамтамасыз ету
мемлекеттік билік және ... ... ... табысты қызметі үшін
қажетті жағдай болып табылады.
Басқарудың экономикалық ... ... ... база ... әр
деңгейде міндетті түрде келесі ресурстәр үшін ... ... ... ... фондтар;
қаржылық ресурстар.
Жеткілікті ресурстық негізсіз республикалық та, ... та, ... ... нәтижелі іске аса алмайтыны анық. Салық жүйесі
мемлекеттің қаржылық ресурстарының негізгі көлемінің қалыптасуын ... ... ... бір ... ... белсендетуші және
реттеуші функциялардың ... ... ... ... ... түрде бюджет аралық қатынастардың реттелуіне кезделген болуы ... ... ... ... ... кезде «бюджеттік разделизм» жайында
айтуға да келмейді.
Жергілікті бюджеттердің әз ... аз ... ... ... ... ... табыстық көздердің үлесін қысқартуға
алып келетін ережелерді жыл сайынғы ... ... ... тұрған билік
органдарының жергілікті бюджетке түсімдерді артық ... ... ... органдар өте төмен бюд-жеттік қамтамасыз етілуде.
Аймақтық және жергілікті ... ... ... тәуелділігі өзіне
қарасты аймақта салықтық потенциалды өсіру жөніндегі жергілікті басқару
органдарының істегі қызметтерін ... ... ... бюджетінде табыстардың бірталай
келемін орталықтандыру және олардың аймақтар бойынша ... ... ... ... ... ... ... жөніңцегі
есеп комитетіне мәліметтері бойынша 2006 ж. республикалық бюджетке 1,7 трлн
теңгө, ал ... ... - 0,6 трлн ... немесе 26 ғана түсті.
Мәселен, Қызылорда облысының бюджетінде ... ... ... 13,7, ал ... облысының бюджетінде - 16,9 қалды.
Сонымен қатар 2006 ж. аймақтарға ... ... ... ... ... 1,5 есе артты және 414 млрд ... ... ... ... ... ... жергілікті бюджеттердің табысын
толтырудың негізгі көздерінің бірі болып табылады. Олардың ... ... ... ... ... ... ... және Жамбыл облысы бойынша - 66, Оңтүстік-Қазақстан облысы
бойынша - 62, ... ... ... - 59 ... ... ... ... қатынастарды реттеу механизмі жергілікті бюджеттердің табыстық
базасын нығайтуға әсер ... ал ... ... ... жергілікті атқарушы органдардың аймақтық дамудың маңызды әлеуметтік-
экономикалық міндеттерін ... ... ... ... ... ҚҚС ... ... әкімшіліктендіру мәселесі әр
уақытта қиын және айтулы болып табылады. Шот-фактуралармен алаяқтық ... ... ... жазбалары бар шот-фактуралар және басқа
да заң бұзушылықтар) дамыған және дамып келе жатқан елдерге тән. Мысалы, ҚР
Қаржы ... ... ... ... ... 2006ж. өзінде
2005 ж. салықтың есебіне автоматтандырылған камеральды бақылау ... ... ... 1135 салық төлеуші анықталды (немесе нөльдік
көрсеткіштермен өткізген), бірақ шот-фактураларын ... олар ... жеке ... ... ... және ҚҚС ... ... жоғалтулар
73,4 млрд теңгені құрады. 2007 ж. 1 қыркүйегіне алғанда салық органдары
жалған кәсіпорын деп ... 168 ... ... қатысты заңды кересіне
енген соттық актілерге (шешімдер, үкімдер) ие. Сондай-ақ сол күнге алғанда
жалған кәсіпорындармен берілген шот-фактуралар бойынша ҚҚС ... ... ... 1 100,3 млн ... ... шығарылды, нәтижесінде 1 637,5
млн теңге КЖТС қосымша ... ... ... ... ... базаны жетілдіру, жалған кәсіпорындар жөніндегі істерді
қарастыру тәжірибесін талдау, салықтық әкімшіліктендірудің нәтижелілігін
арттыру, оның ... ... ... ... ... байланысын жетілдіру
жолымен жалған кәсіпорындар қызметіне қарсы әсерлі шаралар қолданылуы тиіс.
Қосымша құн салығы Ресейдің үлгісі ... 1992 ... ... ... болатын. Әлбетте, бұл салықтың тиімді жақтары да бар.
Және ол кей ... ... ... ... те ... ... ҚҚС ... көп ақша шығаруға (салықтың орнын өтіірік толтыру үшін) мүмкіндік
береді, сөйтіп, осы ... ... ... ... ... ... ... жол бермеу мақсатында салық органдары есеп-қисапты
ұдайы ... ... ... бұл да ... ... түсуіне
кемектеспейді: бәрібір ҚҚС-тың ... ... жабу ... отыр.
Осылайша, қазіргі қалпындағы ҚҚС ... ... ... ... ... ... ... салық төлеушілер тым күрделі ... ... ... ... ... реестрге енгізу, контрагенттерден
ҚҚС төлеушілер куәлігінің көшірмесін ... ... ... ... ... үшін де ... туғызады: қаржы
инспекторларының тұтас армиясы бүкіл елде ... ... ... ... тыс ... жеңілдіктер мен сыбайлас жемқорлықтың
салдарынан мол көлемдегі тауарлар елге ҚҚС төлемін айналып өтіп кіреді, ал
отандық өндірушілер ... ... ... ... ... ... Бір ... бұл - «жемқорлық салығы».
Бұдан шығатын басқа жол бар ма?
Бөлшек саудада сатылған тауар мен ... ... ... ... - ... ... тұтынушыға (яғни оны өз қажетіне жарату үшін
сатып алушыға) сатқан ... ғана ... алу. ... алынатын ҚҚС-тан
айырмашылығы. БСС бірақ рет алынады: тауарыңды немесе қызметіңді жеке
тұлғаға саттың ба, БСС ... ... рет ... ... да ... ... ... кажеттілік болмайды. Сол себепті салықшылар
үшін салықтан жалтарушыларды ұстау да женілдейді. Өйткені, ... ... ... бар ... соңғы буынға салған оңай. БСС-ты енгізу салық
ауыртпалығын өндіріс саласынан соңғы тұтынуға ... Бұл ... ... экономиканың өсуіне қолайлы жағдай жасайды.
БСС-тің артықшылықтарына келетін болсақ, оның ... құн ... ... бірі — есептің қарапайымдығы. Қат-қат салық
қағаздарын жинаудың, тіркеудің қажеті жоқ.
Әрине, БСС ... ... ... бар ... ... ... ... Жалған фирмалар құрып, тауарды салықсыз сатуға, тауарды төмен бағаға
(жалған) алушыға сатылған етіп көрсетуге болады. Алайда, әлемдік ... ... - ... салықтың кез - келген түріне тән ... ... осы ... қосымша құн салығы емес, бөлшек
салығы арқылы күрескен оңай.
БСС төлеушілердің саны аса көп болмайды. Бір ... ... ... ... ... әртүрлі формада сататындар бөлшек сауда фирмалары
ғана емес. Мәселен, аудиторлық фирма кәсіпкерге де, жеке ... да ... ... ... ... сауда секторында жұмыс істемейтін көпшілік
кәсіпорындардың жеке тұлғалармен сауда жасауы өте ... ... ... ... ... ... Салықшыларға бөлшек саудамен айналысушыларды
мұқият назарда ұстаудың өзі ... ... ... ... ... ... аз), ал өзгесін салық төлегеніне күмән туған жағдайда
жекелей тексеру ... ... ... ... ... бірі - ... саудадағы бағалардың ылғи
өзгеріп тұратыны. Бұған да уәж ... ... ... ... қарағанда, тұрғындардың сұранысы әлде-кайда тұрақты.
Кәсіпорынның жаңа ... ... алу ... ... ... тұрақсыздық
немесе істің жағдайы ықпал етуі мүмкін. Ал жеке адам қашанда ... ... ... үй, ... ... ... қалайды. Бір сөзбен
айтқанда, көтерме саудаға қарағанда, бөлшек саудадағы бағалар ... ... ... ... жыл ... ... және ... рыногында пайда
болған сұмдық сүраныстың өзі неге тұрады? ... ... ... ... да
белсенді түрде сатып алып жатыр. Ал енді осы миллиардтаған ... ... ... ... ... ... тұрақты алып отырса, онда ... ... тез ... Бұл ... ... мәселелерді де, жалпы
экономикалық проблемаларды шешуге де мүмкіндік ... ... ... ... 5%-дық БСС-пен ауыстырса, барша
отандық тұтынушылар үшін бағалар орташа ... ... ... еді.
БСС-ті әлемнің ең ірі экономикасы АҚШ қолданып ... ... ... әр ... ... шамамен 2,9% бен 7,25% аралығында.
Салықтың бұл түрін (5%) Ресей екі жыл қолданды. Бірақ онда тәжірибе
сәтсіздікке ұшырады. Ақыры бұл ... ... ... ... жасаушы
ретінде алынып тасталды. Алайда, Ресей қолданған салық біз ... ... ... ... ... ол ... жергілікті бюджетке
федералды КҚС-тын орнына емес, оған қосымша ретінде алынды.
«Азат» партиясы 13%-дық ҚҚС-ті 5%-дық БСС-пен ауыстыру ... және ... ... ... ... ... ал ... пайдасына бағалардың төмендеуіне себеп болатын ... ... ... БСС кен ... ... ... Қазақстанда
өндірілген қуат пен тау-кен өнімдерін сатудан түскен белгілі бір соманы ... ... ... тиіс деп ... бір ... мәселе - ҚҚС экспортерлерге уақытында өтеу.Тау-кен
компаниялары, егіншілер, машина ... ... және т. б. ... ... бойынша жалпы қарыз 2007 ж. Қазанына 100 млрд ... ... ... ... ... заңнамаларына сәйкес экспортермен
төленген салық алпыс күн ... ... ... ... ... ... бабы ... орындалмайды. Осы себеппен салық төлеушілер айналымдағы
заттарды несиелеуге банктерге бет бұрады және ... ... ... алуға
мәжбүр болады, ал бұл ақша ҚР Қаржы ... ... ... ... ... ... қосымша жүктеме айналымдық ақшаның
жетіспеуіне алып келеді, ал қымбат несиелөр ... ... ... ... ... бүгінгі деңгейі шаруашылық субъектілерді орнын
барып кешенді тексеруді жоспарлауда ... ... ... ... ... ... кешенді тексеруге сай салық төлеушілерді
анықтау үшін салық органдары ... ... ... ... ... орындалу деңгейіне алдын-ала талдау жүргізу қажет.
Оларды салық төлеушілермен ... ... ... ... сызбаларын
пайдаланудың жеке белгісі, сондай-ақ белгілер ... ... ... ... ... үлестік салмағы; салық төлеушімен ҚҚС қайтарып
алуға үнем талап етулері, ал ... ... ... төленген салықтар
сомасымен сәйкес емес; салық төлеушіде кадрлық құрамның, негізгі ... өзге ... ... өсіп отыратын дебиторлық және ... ... ... немесе кедендік органдарға ҚҚС төлеудегі
нақты шығындардың, қосымша шығындардың жоқтығы; салық ... ... ... ... белгілердің саны өте көп, менің ойымша, оларға келесілерді
жатқызуға болады:
1. берілген салық ... ... ... ... саладағы шаруашылық
субъектілері бойынша орташа деңгейінен ... ... ... ... ... және салықтық есептілікте бірнеше салықтық кезендер
мерзіміндегі ... ... ... ... ... бір кезендегі қомақты сомалардың алынуларын
сипаттау;
4. тауарларды (қызметтерді, қызмет көрсетулерді) айналымға салудан түскен
табыстың өсу жылдамдығынан шығындардың өсу жылдамдығының ... бір ... ... ... ... ... ... Республикасы
субъектінде экономикалық қызметі бойынша орташа деңгейден төмен;
6. жеке кәсіпкердің күнтізбелік жылда ... ... ... ... шығын сомасын сипаттауы;
7. контрагенттер-алып-сатушылармен, иә болмаса орынды экономикалық немесе
өзгеде себептерсіз (іскерлік мақсат) ... ... ... ... ... қаржы-шаруашылық қызметті құру;
1. салық төлеушінің салық органымен ... ... ... ... ... ... ... ұсынбауы;
2. салық төлеушіні мекен-жайын ауыстыруға байланысты салық органдарының
есебінен бірнеше рет алу және ... қою ... ... ... ... есеп ... бойынша рентабельділік деңгейінің
статистика бойынша осы қызмет аясындағы рентабельділік деңгейінен едәуір
ауытқуы.
Демек, салық төлеушінің ... және ... ... ... ... ... талдау, яғни аналитиқалық құралдарға
талдау жүргізуге көңіл аудару қажет.
Корпоративті жеке табыс ... ... ... ... ... оның ... 1993 ж. ... 30 ставкасы. Осы
себептен нақты сектор қазіргі ... ... ... ... ие,
компаниялар өз табысының үштен бір бөлігін корпоративті салықты ... ... ... ... көлеңкеде қалып отыр. Бұл көп
пе, аз ба? Ресей кәсіпорындар үшін табыс салығын 2001 ж. ... ... ... ... ... ... өзгерісті 2004 ж. 1 қаңтардан бастады.
Осылайша, бүгінгі таңда Қазақстан кеңестен кейінгі аймақта.ЖІӨ өсуінің ... ... ... ... ТМД көшбасшылар елдері арасында
жоғары корпоративті салыққа ие.
Осыған сәйкес КЖТС ... ... бұл өз ... ... салымдармен,
депутаттармен, эюномистермен, сондай-ақ осы мақала авторымен әртүрлі
конференцияларда, симпозиумдарда 30-дан 20 ... ... ... ... КЖТС ... 15-35, ... - 14-27, ал ... - 15-34
секіруде. Сонымен қатар әлеуметтік ... ... ... ... және ... ... 10 деңгейіндегі біріңғай ставканы енгізу қажет,
бір уақытта тұрғындардың дәулетті бөлігі үшін көтеріңкі салық бекіту қажет,
атап айтқанда қымбат ... ... ... ... ... қолданыстағы 0,5
орнына 2-3 ставкасымен есептеген жөн.
ӘСҰ-на кіру алдында бірқатар ... ҚР ... мен ... ... ... капитал табысына
жеңілдікті салық салуды жою ұсынысын дұрыс деп санаймыз. Сонда бұл ... ... ... ... инвестфондтар акциялары, қарыздың бағалы
қағаздар бойынша сыйақылар және акциялар мен облигациялар бойынша ... ... ... шет ... ... ... ... және жеке
тұлғалардың мүлігіне салық салудың қолданыстағы жүйесінде жетілдіру қажет.
Біздің ойымызша, жеке ... ... ... мекемелердің мүлігіне салық
және азаматтар мен фирмалардың қозғалмайтын мүліктегі жерге ... ... ... ... ... ... Жерді және онда салынған
қүрылыстар салық салудың бір объектісіне біріктірген жөн. Соның ... ... ... ... ... негізгі табыс көзіне
айналуы тиіс.
Айта ... ... ... ... салығын әкімшіліктендіру қымбат
процедура болғандықтан, ... ... ... бола ... Осыған
байланысты қолданыстағы салықтармен салыстырғанда салық төлемін максималды
үлғайту ... ... ... шектелетін ауыспалы кезеңді бекіту қажет. Бұл
ауысудың ауыртпалығын басады.Барлық қиындықтарға қарамастан ... ... ... 2009ж. 1 ... ... енгізу мүмкін деп
санаймыз. Жергілікті өкімет билігіне ҚР Парламентімен бекітілген ... ... ... ... ... ... беру ... жер қойнауын пайдалану жөніндегі салық салу тұтқасын жетілдіру
бойынша нақты ұсыныстар бар. ... өзі ... ... ... ... ... зор қыры бар екеніне, ... ... ... үшін ұзақ ... бойы тек шикізат ... ... ... Ал оның ... бағытын қысқы мерзімнің ішінде өзгерте қою
өте қиын. Бірақ, Қазақстандықтардың игілігі осыған байланысты екені анық.
Пайдалы қазбаларды ... ... ... ... ... қаржыларды қажет ететінін ескере келіп, ал республикада бұл ... , ... ... ... ... ... шынайы қажеттігі туындап отыр. Оның үстіне, ... ... ... ... ... ... өнеркәсібін және ... ... ... ... ... ... таңда осы саладағы айқын белгіленген ... ... ... қазақстан зор шығындарға тап болуда – республика үшін
тиімді мұнай мен газ саласындағы көптеген келісім – ... ... қол қоюы ... ... осы ... ... ... игеру жөнінде қазақстандық жер ... ... тар ... жоқ.
Ұсынылып отырған жоба осы аталған мәселелерді ... ... ... кепілді табыс көзін қамтамасыз етуді, шетелдік және
отандық инвесторлар үшін қолайлы салық ... ... ... өзінің
мақсаты етіп қойып отыр. Оның ... осы Заң ... ... салық
органдарының жер қөойнауын пайдаланушылар жөніндегі келісім-шарттарға салық
сарабын жүргізу және ... ... және ... төлемдер төлеуге қатысты
келісім-шарттарды инвесторлардың қадағалауына одан әрі бақылауды ... ... ... жатқан шаралардың құрамдас бөлігі болып отыр.
Қазір бұл жоба республика Үкіметіне қаралуға жіберілді.
Ел ... және ... ... ... ... сыбайлас
жемқорлықпен күрес. Былтыр Қазақстан жемқорлық жөніндегі әлемдік ... ... 75-ші ... ... ... елдермен иық тірестіруге
жақындады. Дегенмен, бұл көңіл тоғайтып, осы ... ... ... ... ... ... ... күрес жолында салық қызметі
органдары шетелдік тәжірибені тиімді пайдалануда.
Сондықтан, ақпараттық жүйелердің сыбайлас ... ... және ... ... салық қызметі органдарына азаматтардың сенімін
қалпына келтіру, арттыру болып табылады.
Сыбайлас жемқорлықпен күрес шараларының бірі ретінда бір орында ... ... ... ... ... ... ... бастым, көз қыстымға
жол бермеу мақсатында, ҚР ҚМ СК ... ... ... ... ... ... ... ережесі бекітілді және енгізілді.
Ротацияға бір және сол жерде 3 жылдан астам уақыт ... ... ... ... ... Сондай-ақ артта қалып ... ... ... ... ... үшін ... салық
комитеттерінің қызметін бағалауды талдау негізінде салық ... ... ... отыр.
Жалпы жемқорлықпен күрестің жемісті болуына ең басты кепілдік-адамның,
барша қоғам мүшелерінің ар-ұятының тазалығы.
Енді трансфертті баға түзу ... ... ... ... қолданудағы мемлекеттік бақылау туралы» заң ... 2001 ... ... ... ... ... баға түзуді реттеу
тәжірибесінің дамуында басқа да ТМД елдерінен озды. Мысалы, ... ... ... ... баға ... ... сұрақтары
бастапқы кезенде екен. Сондықтан ... ... ... тек ... баға ... ... ... тұрған жағдайда ғана тексереді.
Ресейде трансфертті баға түзу туралы заңнама бар, ... жеке заң ... ... ... басқару мүмкіндігін әртүрлі
мақсаттарға жету үшін өз ... ... ... ... трансұлттық
компаниялар немесе өзара байланысты мекемелер өз тобы ішінде топ ішіндегі
қолдағы ақша қозғалысын ... бас ... ... ... жеке ... валюталық немесе бағалық бақылау үшін арнайы
коммерциялық шарттарды қолдана алады. Осы кезде олар трансферттік ... ... ... бағалар салық жүктемесін азайту үшін де
қолданылады. Мысалы, байланысқан компаниялар, егер ... ... ... ... ол ... ... ... үлкен болса,
жасанды түрде мұнайдың экспорттық бағасын түсіре алады.Трансферттік баға
түзу туралы заң ... ... ... ... ... ... ... айыбын ашып және
мемлекеттік бюджетке төленбеген ... ... ете ... ҚР ... ... комитетінің ақпараты бойынша трансферттік баға түзу
туралы заңды қабылдаған сәттен бастап, орташа экспортты бағалардың ... баға ... ... ауытқуы қысқарды, яғни нарықтық және фактілік
бағалардың едәуір жақындауы жүзеге асты. Трансферттік баға түзу ... ... ... ірі ... ... ... 2007 ж. ... 3,6 млрд АҚШ долл. қосымша есептелді.
Алайда бүгінгі танда Қазақстандық ... ... ... трансферттік бағаны анықтауға қарама ... және ... ... ... анықтауымен бұл тауарларды алып-
сату, материалдық емес активтердің ... ... ... ... бағалары. Қазақстандағы трансферттік баға - бұл
нарықтықтан ... баға және ... ... ... ... ... арасында бұндай операцияның жүргізілгендігіне
қарамастан бағалармен ... ... ... Басқаша айтқанда
компания заң бұзушы болып есептеледі және кері жағдайды ... ... ... ... баға ... ... ... бағыттардың бірі салық ... мен ... баға түзу ... ... ... келісімдерді енгізу
бола алады. Осындай келісімдердің шарттарының толық ... ... ... мақсатындағы келісімдер бағасы қосымша бағалауларсыз нарықтық деп
есептелуі тиіс.
2007ж. 29 тамызда № 754 ҚР ... ... ... ... ҚР ... орта мерзімді фискалды саясатында мәлімденген ҚР салық
саясатының негізгі бағыттарын қарастырамыз.
Осы құжатқа сәйкес ... жж. ... ... ... қажетті
бағыттарының дамуын белсендететін және мемлекеттік қызметтерді толық
қаматамасыз ететін әділ және ... ... ... ... ... ... нығайту қажеттілігін ескеріп фискалды саясат міндеттерін
шешуге бағытталады, олардың мәні келесіде:
• ҚҚС ... әрі ... ... жеңілдіктерді олардың нәтижелілігін нығайтуды және экономиканың нақты
секторында белсендетуші әсерді ескеріп орнықтыру;
... ... ... ... ... кәсіпкерліктен
тұрғындарға бабымен ауыстыру шеңберінде жеке тұлғалардың пассивті ... ... ... ж. қосылған құн салығы бойынша шартты жоғалтулар 67,9млрд
теңгені (ставканың 13-тен 12 ... ... ... ... ... млрд ... ... төмендеуі орташа 30), әкелінетін тауарларға
кедендік қосымшалар бойынша - 17,7 млрд ... ... ... ... алғанда жоғалтулар мемлекеттік бюджет ... ... 6,5 ... салық ставкалаының төмеңдеуі болжамды кезеңде осы
салықтардың келіп туу жылдамдығының ... ... ... алып ... жылдары аталған салықтардың келіп түсу жылдамдығының әрі қарай
өсуі болжамдалуда, себебі салық жүктемесін азайтудан күтілетін сер ... ... ... ЖТС пен КЖТС ... ... ... бөлімінде осы
ставкалардың байланыстылығына негізделуі тиіс екенін айта кету ... ... ... ... ... салу жүйесіндегі ауытқулардың алғы
шарты болып табылады.
Атап айтқанда, ірі кәсіпорындарға ... ... ... алатын кіші
бизнес субъектілері үшін КЖТС бойынша төмен салық ... ... ... ... мен ұсақтау арқылы салық салынудан ауытқу үшін
негіз болады.
Патент негізіндегі арнайы салық тәртібі немесе қарапайым декларациялар
негізіндегі арнайы салық ... ... да, кіші ... субъектілері үшін
салық салудың қолданыстағы жүйесінің аталған тәртіптерді ... ... ... ... ... ... ... анықтау үшін бухгалтерлік есепті
жүргізудің болмауы болып табылады. Салық төлеушілердің табыстық бөлігін
анықгаудағы ... ... ... патент негізіндегі немесе
қарапайым декларациялардың негізіндегі арнайы ... ... ... автоматтандырылған камералды бақылау жүргізуге мүмкіндік
бермейді.
Нарықтардағы кәсіпкерлік қызметті іске асырудағы ешбір есептің ... ... ... жеке ... ... бөлігіне нарықтық
экономикаға өтудегі ауыр кезеңде ... ... ... ... ... ... салық төлеушілердің аталған бөлігі нақты ... ... ... ... ... бейімделіп алды және бюджетпен бір
реттік талондар арқылы есептесіп, «көлеңкелі» табыс алуда.
Ауыл шаруашылық өнім ... ... және ... ... ... ... ... де ұқсас жағдай. Осылайша, біркелкі жер
салығын төлеу негізіндегі арнайы салық тәртібін қолданатын салық төлеушілер
үшін ... ... ... 0,1 ... ... жер ... құны болып табылады.
Ауыл шаруашылық өнімді өндіретін заңды тұлғалар үшін өзге арнайы салық
тәртібі анықталған, ал ... ... ... ... ... ... 80-ге төмендейтін патент негізінде жүзеге асырылады. Осындай салық
төлеушілер ушін КЖТС ... ... 10 ... ... ... ... ... төлеу механизмін ескергендегі ... ... ... ... 2 құрайтынын айту қажет.
Аграрлық сектор субъектілері үшін арнайы ... ... ... ... ... ... пайдаланатын салық төлеушілер санының
қарқынды өсуімен дәлелденеді.
Аграрлық сектор ... ... ... ... ... кезеңінің
ұзақ болуы оларға материалды-техникалық базаны нығайтуға, өнімді жинауды
ретке келтіруге, бәсеке қабілеттілік деңгейінің артуына ... ... ... бұл мемлекетке салық салудың жеңіл тәртібін алып тастауға
және өз ауыл ... ... ... мен ... ... ... субсидиялар беру жолымен экономиканың аталған секторына тірек
болуға жағдай жасап отыр.
ҚР экономика және ... ... ... ... бүгінгі салықтық жеңілдіктерді 800 мыңнан астам ... ... ... жыл ... 80 млрд теңгеге толмай отыр.
Жоғарыда аталғанды ескере отырып, 2009 ж. ... ... ... ... - бір реттік талоңдарды қолдану аясын салық салудың
жалпы бекітілген тәртібін ... және ... өзге ... ... жүзеге асырып отырған субъектілердің барлығының міндетті
турде бақылау-кассалық ... ... ... ал ... бойынша тек жеке тұлғалар - жеке кәсіпкерлікпен айиалысатындар
ғана қызмет етеді. Ірі ауыл ... ... ... ... салықтық
тәртіптерден шығарылады.
Мемлекеттік бюджеттің мұнайлық емес табыстары 2005-2007 жж. ЖІӨ-нің
үлесінің 18,8 құрайды, 2008-2010жж. ЖІӨ-ге 19,1 болжамдануда.
Жалпы алғаңда, ... ... ... ... ... ... келесідей:
1. салық жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз ету;
2. салық жүйесін ... ... ... және біркелкі емес
түсіндірмесі бар нормалардың нұсқауларынан шығарып тастау;
3. салықтық күштемені салық ставкаларын төмендету жолымен жеңілдету, ... ... ... ... ... ... және ... емес салықтардың оптималды үйлесімі.Нарықтық
экономикасы дамыған елдерде соңғы жылдары ... ... ... ал тікелей емес салықтарға сүйену салықтық әкімшіліктердің
тікелей салықтарды жинаудың ... ... ... ... көрсетеді;
5. аймақтық және жергілікті салықтардың жоғары шектерін орнату;
6. салықты есептеу мен төлеу ... ... ... ... салық
заңнамасымен сәйкестігін іске асыру;
7. шаруалық ... ... ... ... ... ... ... салуды максималды есепке алу;
8. жеке тұлғаларға жеке табыстың ... ... ... ... ... ... салудың иілгіш шкаласын іңдеу;
9. салықты төлеудегі ... ... ... оның ажырамас
бөлігі ... ... ... ... ... ... уақытында
хабардар ету, салықты есептеу мен төлөуде кеңестік қызмет көрсету.
Осылайша ҚР салық жүйесін ұзақ перспективада ... ... ... өсуді белсендететін және бюджеттік жүйенің ... ... ... ... ... ... ... жүйесін қалыптастыру.
Қорытынды
Қазақстан Республикасының салық жүйесінің қазіргі кезеңдегі дамуына
талдау ... ... ... ... келуге болады.
Салықтар мемлекеттің құрылуымен бірге пайда болды және ... ... мен ... ... ... көзі ... ... Мемлекет
құрылымының өзгеруі, өркендеуі қашан да ... ... ... ... , жаңаруымен бірге қалыптасады. Әрбір мемлекетте өзінің ішкі
жіне ... ... ... үшін ... бір ... ... ... қажет.
Мемлекет салықтарды экономиканы ... ... ... ... ... ... пайдаланады.
Қазіргі уақытта, тәуелсіздігін алып, егемендігін жариялаған
экономикалық дамудың нарықтық ... ... ... ... ... салық жүйесін қалыптастыру аса маңызды мәселе болып ... ... ... ... ... ... салықтық қызмет
органдарының жүйесі және салықтық заңнама мемлекеттің салықтық жүйесін
құрайды.
Қазақстанның ... ... ... ... табыс салығы,
қосылған құн салығы, әлеуметтік салық және жеке табыс салығы құрайды. ... ... және ... ... ... байланысты Жаңа Салық
Кодексі экономикамызды жаңғырту мен ... ... үшін ... ... ... түрлі топтарының ... ... ... ... ... ... компонияларға жер мен ел
мүддесіне бетбұрыс жасатуға бағытталуы керек. Ең бастысы , Салық кодексі
әлеуметтік әділеттілікті орнықтыруы ... ... ... ... келетін болсақ,
ҚҚС (әсіресе бюджеттен ҚҚС орнын толтыру) ... ... ... қиын және айтулы болып табылады және тағы бір мәселе - ... ... ... ... жеке табыс салығының
қолданыстағы жүйесі жетілдіруді қажет етеді, оның дағдарыстық 1993 ж.
өзгертілмеген 30 ставкасы қарастырылған. ... ... ... ... тәжірибеге сүйеніп, занды және жеке тұлғалардың мүлігіне салық
салудың қолданыстағы жүйесінде жетілдіру ... жер ... ... ... салу ... ... ... мәселесі, трансфертті баға
түзу мәселесі мен ел басының және Қазақстан халқының басты назарында
сыбайлас жемқорлықпен күрес проблемелары жөнінде ... ... ... ... ... айтылғандардың барлығы, яғни
салықтармен салық жүйесінің дамуы, еліміздің бюджет жүйесінің тұрақтылығына
және орнықтылығына оңды ... ... ... ... :
1. ... А.Д., Керімбек Ғ.Е. Салық және салық салу: Оқулық. – ... 2006. – 8 ... ... ... және ... салу: Оқулық. – Алматы: ... 2003. – 5 ... ... ... и ... ... – Москва: «Финансы и
статистика», 2006. – 115 б,;
4. Сейдахметова.Ф.С. Налоги в Казахстане. – ... 2002. – 4 ... ... ... и налогооблажение: Оқулық. – Москва: инфра – м ,
1999. – 41 б,;
6. ... ... ... ... и ... ... Учебное
пособие. – Алматы: Сөздік – словарь, 2005. – 5 стр,;
7. Найманбаев.С.М. Салықтық құқық: ... - ... Жеті ... 2006. ... ... ... ... мемлекеттік салықтар: ...... 2000. – 15 ... ... ... политика и налоговое администрирование: Учебник. –
Москва, 2005. – 33 ... ... ... и ... Учебник. – Москва, 2006. –
12б,;
11. Вестник Налоговой службы Республики ... ... - № 6, ... 18 ... ... ... ... Республики Казахстан: Журнал. - № 7, 2007.07.
– 9 стр,;
13. Ілиясов.Қ.Қ., Құлпыбаев.С. Қаржы: Оқулық. – ... 2005. – 208 ... ... Жүнісов.Б.А., Байжомартов.Ү.С., Комяши.Б.И.,Жалпы
экономикалық теория: Оқулық. – Актөбе, «А - Полиграфия», 2004. – 384 б,;
15. Бюллетень ... ... - № 51, 2007.12. – 12 ... ... ... ... зияны көп » Заң газеті: Газет - № 58
2008ж. 18 сәуір - 2 б;
17. Аманұлы.Қ. ...... ... ... » ... стан – ... - № 24, 2006. 9 мамыр - 4 ... ... ... ... ... ... дамытамыз десек
...»Жас Алаш: Газет - № 28, 2008. 8 сәуір – 1б,;
19. Нурымов.А.А. «ҚР-ң салық ... ... ... ... ... ... - № 2, 2008. – 43б,;
20. Теңізбаев.Т.Т. Мемлекеттік басқару және мемлекеттік қызмет: Журнал -
№2, 2007. – 57 ... ... ... хабаршысы: Журнал – Халықаралық қатынастар және
Халықаралық құқық сериясы, № 1 (21), 2006. – 114 б,;
22. ... ... ... ... - №3, 2004. – 206 ... ... ... Ермекбаева.Б.Ж. Налоги и
налогообложение: Оқулық – Алматы, 1995 – 8 ... ... ... ... ... ... ... - № 2, 2008. –
11б,;
25. Нәдіров.М.Н., Қалыбекова.Д.Б. Шет мемлекеттер қаржылары: Оқу құрал –
Алматы.: Экономика, 2006. – 131 ... http/ ... http/ ... ... ... облысы бойынша салықтық түсімдер мен төлемдер
динамикасы
|Жылдар ... ... ... ... |
| | ... | |
| ... Атырау облысы бойынша салықтық түсімдер мен төлемдер
динамикасы
|Жылдар ... ... ... ... |
| ... |бюджет | |
| ... ... ... ... ... ... ... бюджет табыстары.
|Түсімдер (%) |2006 |2007 ... ... ... |15 |20 ... ... |18 |22 ... салығы |5 |7 ... ... |0 |0 ... |1 |2 ... ... ... |38 |42 ... ... | | ... да ... |6 |7 |
| ...... облысы бойынша Салық Комитетінің мәліметтері негізінде ... ... ... ... ... салық түсімдерінің Республикалық бойынша
барлық түсімдерге бөліген үлесі
|Ұлттық қорды есепке| | ... ... | |
| |МБ |РБ |ЖБ ... ... ... |471,5 ... |468,0 |417,5 |50,4 ... ... (%) |22,3 |25,7 |10,7 ...... облысы бойынша Салық Комитетінің мәліметтері негізінде | |
Қосымш 3
Жергілікті бюджет
|Түсімдер |2005 |2006 |2007 ... |391727 |749661 |1026747 ... ... |369679 |436402 |541280 ... емес |9130 |9712 |6099 ... | | | ... |209061 |278115 |413501 ... | | | ... ... |12918 |25432 |65867 ... ... | | | ... | | | ... қайтарымы |8592 | | ... |614953 |783484 |1000150 |
| ... – ҚР-ң ... ... ... |

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 68 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жергілікті өзін-өзі басқарудың экономикалық моделі83 бет
Қазақстан Республикасының салық жүйесінің қызмет етуінің тиімділігі107 бет
Қазақстан Республикасы салық жүйесінің теориялық аспектісі31 бет
60-80 жылдардағы ортасындағы Қазақстандағы нақты социализм12 бет
Aspergillus туысына жататын саңырауқұлақтардың эндоглюконаза гендерін прокариот жүйесінде экспрессиялау және клондау40 бет
«атакент» бойынша туристік-экскурсиялық маршрутты өңдеу37 бет
«Казкоммерцбанк» АҚ-ның қаржылық экономикалық жағдайын талдау73 бет
«Нұрбанк» АҚ-ның қаржылық қызметін талдау69 бет
«Экономикалық ақпараттар жүйесінің қоғамдағы даму рөлі»5 бет
«Қаражанбасмұнай» ААҚ мысалында еңбек ақының есебі27 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь