Қалыпқа келтіру. мәліметтерді сақтаудың теориялық негіздері

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
I. ТАРАУ ҚАЛЫПҚА КЕЛТІРУ. МӘЛІМЕТТЕРДІ САҚТАУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.1 Деректер қоры, ДҚБЖ, ақпараттық жүйелер туралы жалпы мағлұмат ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.2.Ақпараттық жүйенің архитектурасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...11
1.3. Реляционды модель ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22
II. ТАРАУ ҚАЛЫПҚА КЕЛТІРУ. МӘЛІМЕТТЕРДІ САҚТАУДЫҢ ПРАКТИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .30
2.1. Мәліметтерді сақтаудың маңызы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .30
2.2. Қалыпқа келтіру түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...31
2.3. Мәліметтер қорын қалыпқа келтірудегі келеңсіздіктер ... ... ... ... ... .35
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 37
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...39
Әр түрлі ұйымдар табысты жұмыс жасауы үшін ақпараттық жүйенің дамығанын талап етеді. Сондықтан да көптеген компаниялар, фирмалар мәліметтер қорымен жұмыс істейді.
Қолданушылар көзқарасы бойынша мәліметтер қоры – ақпаратпен жұмыс жасайтын бағдарлама. Бұл бағдарламаны іске қосқанда экранда кесте шығады, мұнда қолданушы өзіне керекті ақпаратты ала алады.
Бағдарламалаушылардың көзқарасы бойынша мәліметтер қоры – файл жиынтығы, осы жиынтық ақпаратты сақтайды.
Мәліметтер қоры – ақпаратпен белгілі бір іс-әрекет жасауға болатын (қосу, жою, өзгерту, көшіріп алу, жүйелеу, сақтау, жинақтау және т.б.) жүйеленген мәліметтердің үлкен көлемінің сақталатын жері.
Көптеген МҚБЖ-лері қорға кіретін әртүрлі файлдар арасындағы байланысты қамтамасыз етеді. Мысалы, байланыс ашық түрде орнатылған болса, кейбір өрістердің мәндері басқа файлға сілтеме жасайтын болса – мұндай Мәліметтер қорын басқару жүйелерін желілік деп атайды. Байланыс жабық түрде орнатылуы мүмкін (мысалы, әртүрлі файлдардағы өріс мәндерінің сәйкес келуіне қарай), мұндай МҚБЖ-сін реляциялық деп атайды. MS Access реляциялық МҚБЖ-сі болып табылады. Қазіргі МҚБЖ-не тән барлық құралдар мен мүмкіндіктер толық қамтылған.
1. Острейковский В.А. Информатика.- Москва: Выс.Шк., 2001.
2. Симонович С.В., Евсеев Г.А. Общая информатика. Москва. Инфорком пресс и АСТ пресс – 2000г.
3. Архангельский А.Я. Язык SQL в Delphi5.– Москва: ЗАО «Издательство Бином», 2000.
4. Бобровский С. В. Delphi5.- Учебный курс – Санкт-Петербург: Питер, 2001г.
5. Купрова Т.А. «Создание программирования баз данных средствами СУБД».М:Мир, 1991
6. Диго С.М. «Проектирование баз данных».М:Финансы и статистика, 1998ж
7. Савельев А. и другие «Создание и использование баз данных», М: 1991ж
8. Голицына О.Л., Максимова Н.В., Попова И.И. «Базы данных», М: 2003ж
9. под ред. Хомоненко А.Д. «Базы данных». Санкт-Петербург, 2000ж
10. Стивен Копустейк «ACCESSшаг за шагом», М: Бином, 1998ж
11. Гончарова А. «ACCESS-97 в примерах», Питер, 1997ж
12. Системы управления базами данных и знаний: Справ. Изд/Наумов А.Н., Вендров А.М., Иванов В.К. и др.: Под ред. Наумова А.Н.М: Финансы и статистика, 1991ж
13. Четвериков В.Н. и др. Базы и банки данных Учебник для вузов по спец. «АСУ»/Под ред. В.Н. Четверикова.М: Высш. Шк.,1987ж
14. Дейт К.Дж. Введение в системы баз данных.: Пер. С англ. 6-е изд.К.: Диалектика, 1998ж
15. «Ақпараттану» Байғожанова Д.С. Талдықорған, 2006ж
16. Базы даных Абдуллин В.З. –Алматы: КазНТУ, 2003ж
17. Базы даных Microsoft Access. Андерсен В. -М: ЭКОМ, 2001ж
18. Самоучитель Access 97/2000.Куперова Т.А. -Ғылыми техника, 2001ж
19. СУБД Access для Windows 95 в примерах.Бекаревич Ю.Б, Пушкина Н.В -ВНV- Санкт-Петербург, 1997ж
        
        Мазмұны
КІРІСПЕ..................................................................................................................3
* ТАРАУ ҚАЛЫПҚА КЕЛТІРУ. МӘЛІМЕТТЕРДІ САҚТАУДЫҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ.............................................................................5
1.1 Деректер қоры, ДҚБЖ, ақпараттық жүйелер туралы жалпы мағлұмат..................................................................................................................5
1.2. Ақпараттық жүйенің ... ... ... ... ... ... ... САҚТАУДЫҢ ПРАКТИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ.....................................................................30
2.1. Мәліметтерді сақтаудың маңызы.............................................................30
2.2. Қалыпқа келтіру түрлері...........................................................................31
2.3. Мәліметтер қорын қалыпқа келтірудегі келеңсіздіктер.....................35
ҚОРЫТЫНДЫ....................................................................................................37
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... жұмыс жасауы үшін ақпараттық жүйенің дамығанын талап етеді. ... да ... ... ... ... ... жұмыс істейді.
Қолданушылар көзқарасы бойынша мәліметтер қоры - ақпаратпен жұмыс жасайтын бағдарлама. Бұл ... іске ... ... ... ... мұнда қолданушы өзіне керекті ақпаратты ала алады.
Бағдарламалаушылардың көзқарасы бойынша мәліметтер қоры - файл ... осы ... ... ... қоры - ... белгілі бір іс-әрекет жасауға болатын (қосу, жою, өзгерту, көшіріп алу, жүйелеу, сақтау, жинақтау және т.б.) жүйеленген ... ... ... ... жері.
Көптеген МҚБЖ-лері қорға кіретін әртүрлі файлдар арасындағы ... ... ... ... ... ашық түрде орнатылған болса, кейбір өрістердің мәндері ... ... ... ... ... - мұндай Мәліметтер қорын басқару жүйелерін желілік деп атайды. Байланыс жабық түрде орнатылуы мүмкін (мысалы, әртүрлі файлдардағы өріс ... ... ... ... ... ... реляциялық деп атайды. MS Access реляциялық МҚБЖ-сі болып табылады. Қазіргі МҚБЖ-не тән барлық құралдар мен ... ... ... Реляциялық қор мәліметтерді іздеуді, талдауды, сүйемелдеуді және қорғауды жеңілдетеді, өйткені олар бір ... ... MS Access ... ... ең ... әрі ... пайдаланылуы қарапайым болып келген МҚБЖ-сі. MS Access-те бірде бір программа жолын жазбай-ақ, ... ... ... болады. Егер өте күрделі қосымша құру қажет болса, онда мұндай жағдайда MS Access аса ... ... тілі - Vіsual Basіc for ... ... ... мүмкіндік береді.
Бірқалыпты күйге келтіру әдісі - мәліметтерге қойылатын талаптар негізінде қатынастар жиынын құру болып табылады.
Бірқалыпты күйге ... ... ... сызбаны жүзеге асыру қатынастары бойынша атрибуттарды үлестірудің формальды әдісі болып табылады. Ол қатынастарды ... ... бар ... ... және ... ... ... идентификациялауға мүмкіндік береді.
Мәліметтер қорымен жұмыс істеуді үйрену арқылы адамзат өміріндегі ақпаратты сақтау бойынша көптеген мәселелерді дұрыс, тез әрі тиімді шешуге ... ... Ол ірі ... ... ... жеңіл өндірісінің фабрикасы, сауда орталықтары немесе кішігірім үй ... ... ... ... ... оларды өңдеуге, сақтауға, қосуға, жоюға бағытталған әрекеттерге сұраныс міндетті түрде пайда болады.
Бұл жоба адамның жеке саяси ... ... ... мен ... болсын өздерінің алдағы уақыттағы істерін жоспарлап қоюға арналған күнделік.
Қазіргі таңда ақпараттық жүйелердің дамуы арта ... ... осы ... ... бір жиынттыққа біріктіруде деректер қорын пайдалану өте ыңғайлы. Деректер ... ... ... ... мен жылдам іздеу және де басқада ақпараттарды өңдеу іс - әрекеттерін орындауды жеңілдетеді. Курстық жұмыстың ... ... ... ... қалпына келтіру мен сақтаудың жаңаша бағдарламаларын зерттеу және олардың қажеттілігін анықтау. Мәліметтер базасын басқарудың түрлерін тереңінен ... ... ... ... қоры ... ... және ДҚБЖ түрлерін қарастырып, олардың ішінен жүйе құру үшін ең тиімді объектілерін таңдап алу;
- МS Access деректер қорын ... ... ... ... ... ... жетілдіру және әртүрлі әдебиеттерді қарастыру;
- курстық жұмысқа қажетті деректер қорын жобалау теориясы жайлы жинақталған деректерді ... ... ... ... қажетті материалдарды іздестіру;
- тақырыпты толық ашу және берілген ... ... ... ... ... ... құрылымы: Кіріспеден, екі тараудан қорытындыдан және пайдаланылған әдебиеттерден тұрады. ... ... ... қоры туралы негізгі түсінікке жалпы шолу жасалған. Деректер қоры, ақпараттық жүйелер туралы жалпы мағлұмат ашып көрсетілген. Сондай-ақ, ДҚБЖ ... ... ... жүйелері туралы айтылған. Ақпараттық жүйенің архитектурасы мен реляционды модель жайлы толық мәліметтер берілген. Екінші бөлімде: мәліметтерді сақтаудың ... ... ... және ... ... ... жазылған. Мәліметтер қорын қалыпқа келтірудегі келеңсіздіктер қарастырылған.
Зерттеу әдiстерi:
- оқулықтарды қарап шығу;
- ... ...
- ... ... ... зерттеу;
- практикада қолдануды көрсету;
- талдап қорытынды жасау.
* ТАРАУ ҚАЛЫПҚА КЕЛТІРУ. ... ... ... ... ... ... ДҚБЖ, ақпараттық жүйелер туралы жалпы мағлұмат.
Мәліметтер қоры - жіктелген, ... ... ... ... ... динамикалық жаңартылып отыратын мәліметтер жиынтығы. Заттық аймақ - автоматтандыру мақсатында зерттелген нақты әлемнің (мысалы, өнеркәсіп, білім беру мекемелері, ... ... ... және т.б.) ... Егер ... ... ішінара автоматтандырылған болса да, бірақ қолданыстағы автоматтандырылған жүйелерді қайта құру үшін қажетті іс-шаралар болса, кейде проблемалық аймағы термині қолданылады. ... ... ... құрамында үлкен көлемде ақпарат болады, пайдаланушының көзқарасынан, оны жіктеуге және ... ... ... ... ... ... БАҚ сақтауға болады. Электронды түрде сақталатын заттық аймақтың жіктелген ақпараттар құрамына берілгендер ... ... ... ... ... қарастырылатын ресми ережелер - ақпараттық домен, оны ... ... ... ... ... ... ... аймақтың ақпараттық моделі болып саналатын деректер базасы қалыптасады. Ол ... ... 1.1. ... ... жіктелген деңгейіне қарай құжаттарға бағытталған және нақты деректер базасы деп ... ... ... ... ... мәтіндік құжаттардың әр түрлі форматтар түрінде берілген, жартылай құрылымданған деректерді қамтиды. ... ... ... бағдарламалаудағы белгілі деректер құрылымына негізделген анық құрылымдалған ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру жолымен өзара байланысы деректер моделі деп ... ... (ДБ) ... ... (БҚ) ... ... жүйесін(АЖ) қалыптастырады. Қысқаша оны мына формула арқылы жазуға болады: ДБ + БҚ= АЖ. ... ... ... жүйе ... ... ... қызмет көрсету бөлімдерін қоса кеңінен қарастырады. Кейде ақпараттық жүйенің деректер жиынтығы және белгілі бір ... үшін ... ... ... ретінде неғұрлым тар түсіндіру кездеседі, мысалы бухгалтерлік немесе түгендеу ... алу ... ... классификациясы.
Мағынасына қарай ақпараттық жүйенің бірнеше класстарын көрсетуге болады:
АІЖ - ақпараттық іздестіру жүйесі. Ақпаратты іздестіру үшін жұмыс ... ... ... ... серверлері);
АЖБ - ақпараттық жүйені басқару. Ақпараттық жүйені басқару үшін керек.
ЭЖ - эксперттік жүйе. Өз бетінше ... ... ... бар мәліметтер арқылы жаңа білім алуға үйретеді.
Ақпараттық жүйенің құрамы, жүйемен өзара әрекеттесуі.
Бағдарламалық ... (БҚ) ... ... үшін ... ... ... ... базалық және қолданбалы (ҚБҚ) деп екіге бөледі.
Базалық БҚ құрамына деректер қорының басқару жүйесі деп аталатын арнайы қосымша бағдарламалық бөліктерден және ... ... жол ... ... жүйе (ОЖ) ... ... ОЖ-дегі мәліметтерді басқаруда стандартталған мүмкіндіктерін кеңейтетін бөлігі ретінде қарастыруға болады.
ҚБҚ құрамына жүйені қолданушыларға керек барлық қолданбалы тапсырмаларды ... ... ... үшін анық ... ... кіреді. Барлық қолданбалы бағдарламалар деректер қорымен тек қана ДҚБЖ арқылы жұмыс жасайды. Ақпараттық жүйедегі бағдарламалық ... ... ... тағы да ... ... ... 1.2. ... көрсетілген:
Бұл жерде қарапайым қолданушылар ретінде заттық аймақтың мамандары қарастырылады, олар АЖдағы белгілі бір өзінің туындысын ... үшін ... ... ... соңғы қолданушылар деп атайды). Олар ДҚ-мен тек қана ҚБҚ ... ... ... жаңа ... ... ... оны дұрыс қолдану бойынша оқу курсынан өтеді.
Қолданушылардың бір ... деп атап бір ... ... ... Бұл топ ... ... компьютер технологиялары бойынша салада білімдері бар және де олар тікелей ДҚБЖ-ның ... ... егер ... ... ... болса. Осы мақсатта ДҚБЖ-да қолданушылармен әр түрлі әрекеттесу бар, олардың негізгісі болып SQL деректер қоры стандартталған сұраныстар тілі ... ... ... ... өзінің жұмысының үлкен бөлігін ыңғаймен орындағысы келеді, бұны ҚБҚ-ның көмегімен орындауға болады.
Қолданушылар жүйеде жақсы жұмыс істеуі үшін бір топ ... ... ... ... ... және оны ... басқарып отырады. Бұл топтың өкілдері бағдарламалау және компьютерлік технологиялар саласында білім алған, олар ... ... ... ... оны қалай басқаруды біледі. Деректер қорын жобалаудағы мамандарды ажыратып көрсетейік.
Сонымен, жүйенің қызметтерін ... ... ... ... ... администраторы (ДҚА, ол бір немесе бірнеше адам болуы мүмкін) ... ДҚА ... ... және бір ... ... ... берілгендердің бір бүтіндігіне, берілгендерді көшіру және қалпына ... ... ... Бұл ... ... жазылған.
Деректер қоры және ДҚБЖ.
Заманауи деректер қоры қолданбалы ... ... ... (1.2. суретте көрсетілген). Бұл деректер қорының тек қана сақталмай, олар туралы мәліметтердіңде болуынан (әдістемелік, т.б. берілгендер бойынша берілгендер), ... ... ... ... код ... ... ... сақталатын бөлігі берілгендер аудармасы (БА) деп аталады. Берілгендер аудармасы берілгендер моделіне байланыссыз кез келген берілгендер қорында болады. Берілгендер ... ... ... ... үшін аты, ... көлемі және басқа анықтамалары болады. Реляциялық берілгендер қорында берілгендер аудармасының барлық элементтері кесте ... ... ... ... ... ... алдынғы қатардағы көптеген өндірушілердің қосымша мүмкіндігі бағдарламалық кодтың сақталуы болып табылады.
ДҚБЖ - деректер қорының енгізу және ... ... және ... ... 1.1 ... ... басты қызметтері, ДҚБЖ-ның тілдік және бағдарламалық заттары көрсетілген. ... ... ... ... заттар
1) ДҚ-ны құру және берілгендерді модификациялау
DDL (data definition language) тілі аудармасы БАТ ... ... ... ... ... ... және ... Берілгендерді таңдау
DML (data manipulation language) тілі аудармасы БМТ (берілгендерді манипуляциялау тілі)
Сұраныстар оптимизаторы (Query Optimizer)
Деректер базасының процессоры(DB ... ... ... кодын жасап шығаратын жоғары деңгейдегі тіл, DML командаларымен толтырылған ... ... ... ... ... ... ... деректер қорының процессоры.
5) деректер қорының бір тұтастығын қамтамасыз ету.
Бір ... ... ... DDL ... ... процессоры.
6) деректер қорының қауіпсіздігін қамтамасыз ету
Деректерге рұқсаты бар басқару командаларының жүйесі
Жүйелік қауіпсіздік
7) Деректерге рұқсатты ұйымдастыру
Жүйені ... ... ... блокировка
8) көшіру және жаңарту
Резервтік көшірудің утилиттері, ДҚ-ны ... жүйе ... ... ... ... ... бөлімдердің материал қорытамыз. Барлық принциптер өте тығыз байланысқан және ... ... ... ... ... келтірген бөлімдер шартты деп есептейік.
Интеграция принципі.
Бұл принципте, қызметкерлермен ортақ қолданыста болатын барлық салаға жалғыз интеграциялық ДҚ болады (1.4. сурет), ... ... әр ... функциялары бар көптеген қосымшалар бір уақытта ... Р1, ... т.б. ... жіберіледі.
Осылай, бір кәсіпорынның барлық бөлімшелері әр түрлі функциялар ... ... ... ... ... өте тар, ... жеке ДҚ негізінде әрбір бөлімшелерді автономды автоматтандыру ( > деп ... ... ... ... алып ... әр түрлі бөлімшелерде қолмен енгізудің көптеген операциялары, деректің енгізу қателеріктеріне келмеуі және басқа келеңсіз зардаптарға алып келеді.
-96520113030005018405121285005629910354330005870575388619005975349267970005863590121285005407025372109005406390113030005129529276860005518784259715004284980311149004284980397510004284980208280003836035138430Р5
00 ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... автоматтандыруға қарама-қарсы, интеграцияланған ақпараттық жүйені автоматтандыру өте маңызды оң сәттерді қатар алып жатыр.
Интеграцияланған жүйеде ең төменгі деректердің артықшылығына (қайталау ... ... ... Бұл ... осылай тұжырымдалады . Реляциялық деректер қорында кейбір ... ... ... ... кестелер арасында байланыстар орнату үшін ғана қолданылады. Бұл жайлы ... ... 3 ... ... ... деректердің қайшылықсыздығына (тұтастығын) жету оңай, себебі деректердің ... ... және ... жоқ. ... ... ... ... тұтастығын бақылауға болады, бұл жайлы толық ... 2.1 ... ... ... ... ... іздеу жұмыстарын жүргізу және өңдеу ыңғайлы, деректерді өңдеу және ... ... ... ... ... ... ... деректерді көшірмелеуден сақтау және бүлінген деректерді қалпына келтіру мәселесін шешу ... ... ... ... ... жеке ... болатын тұлғаға (DBA) бұл тапсырманы жүктеу арқылы жүзеге асыруға болады.
Географиялық тұрғыдан бөлінген құрылымы бар кәсіпорындар, әдетте деректер базасының жеке ... ... ... ... әр ... ... ... қорынының бөліктері деп аталатын бөліктерін пайдаланатынын, атап өткен жөн. Сондай-ақ, интеграция принципін бұзбау үшін, ... ... ... ... жолмен жобаланады.
Деректерді ұйымдастыру әдісі бойынша бағдарламалық қамсыздандырдың тәуелсіздік принципі.
Деректер мен қоданбалы бағдарламалық АЖ арасындағы, кем ... екі ... ... ... - ... жүйе мен ... базасы, деректерді басқарудың төмен деңгейін өзіне алады. Сондықтан, ... қоры ... ... ... да ... істей алады, әр түрлі физикалық ұйымдары бар, бірдей қолданбалы бағдарламалық қамсыздандыру деректер қорымен әрекеттесуі мүмкін.
Тәуелсіздіктің ... ... ... ... ... - ... ... базасынада қолданбалы бағдарламалық қамсыздандырудың түбірімен өзгертпей-ақ құрылымында кейбір өзгерістер енгізе аласыз, мысалы, толтырылған деректер базасынада жаңа ... қоса ... ... ... ... ... ... қабілеттілігін жоғалтпайды, бірақ бағаналарды жойғанда, кестедегі кейбір қосымшалар жұмыс ... ... ... тәуелсіздік - физикалық сақтау форматында өзгеруі мүмкін, яғни, жаңа деректер қорына немесе деректер қорының жаңа ... ... ... ... ... ... ... (деректермен логикалық деңгейде жұмыс істегендіктен, қолданбалы бағдарламалық қамсыздандыру физикалық сақтау форматында мүлдем ештене ).
Ауқымдылық және ... ... ... ... ... мен ... ... принципінен алынған. Ауқымдылық принципінің үш аспектілері қарастырылған:
* шексіз қуаты дерекқор мөлшері;
* пайдаланушылар санының шексіз өсуі;
* қосымшалар санының ... ... бір ... ... базалық бағдарламалық қамсыздандыру деректер көлемінің өсуін тиімді басқаруын қанағаттандыра алмай қалады, немесе пайдаланушылар ... ... ... ... қамтамасыз ете алмайды, сондықтан деректерді жаңа платформаға тасымалдау қажеттілігі туындайды, бұл қолданбалы бағдарламалық қамсыздандыруды түбегейлі өзгертіп және ... ... ... ... ... Бұл ... жүйенің сипаты тасымалданғыштық деп аталады.
Ашық жүйелердің түсінігі жоғарыда айтылған жалпы қабылданған халықаралық стандарттың, ақпараттық жүйенің барлық аспектілерін реттейтін принциптерін іске ... ... ... ... ... уақытта ашық жүйелердің стандарттары кешенді гетерогенді ақпараттық жүйелерді өрістетуге мүмкіндік береді, гетерогенді бағдарламалық қамтамасыз етуді пайдалануға негізделген, оның ... және ... ... ету ... ... ақпараттар жүйесінің архитектурасын тереңірек қарастырайық.
1.2. Ақпараттық жүйенің архитектурасы
Архитектура - ақпараттық жүйені ұйымдастыру туралы маңызды шешімдер жиынтығы. Әдетте архитектура тұжырымдамасына ... ... және ... компоненттер жүйесі туралы шешім, олардың функциялық мақсаты және олардың арасындағы байланыстарды ұйымдастыру кіреді.
Ақпараттық жүйенің ... ... ... ... әсер ... ... өнімділігі - уақыт бірлігінде ақпараттық жүйені орындайтын жұмыс көлемі.
Пайдаланушылардың сұранысына реакция жүйесінің уақыты (жауап беру уақыты).
Сенімділік - белгілі бір уақыт ... ... ... жұмыс қабілеті.
Бір компьютерде толығымен орналасқан және тек бір пайдаланушы жұмыс істеуге арналған ақпараттық жүйе тек ... елді ... ... өте ... кездеседі. Болашақта біз ақпараттық жүйе бөліміне бағытталатын көп пайдаланушы (ұжымдық) жұмыс істеу үшін ... және ... ... ... ... ... қоры ... бір түйіндер желісінде сақталып, бір сервермен қуатталып, клиент деп ... ... ... қол жетімді болады. Бұл деректер базасы орталықтандырылған болып табылады. Деректер базасының бөлімдері, желіде бірнеше түйіндер ... ... ... ... ... шалғай қамтитын ұйымдарында пайдаланылады.
Әдетте, сервер - ең қуатты және ең сенімді компьютер. Ол, әрине, үздіксіз электрмен жабдықтау арқылы ... ол екі ... үш есе ... ... ... ... Серверлер мен клиенттер арасындағы деректер функцияларын бөлу байланысты екі ... ... және ... ... екі ... ... түрлері бар.
архитектурасы.
Шағын бизнесті ұйымдастыру мүмкіндігі ақпараттық жүйелердің архитектуралық ... Access, FoxPro ... Paradox және ... да көптеген деректер қорын пайдаланады. Жүйе пайдаланушылар саны үлкен болмаса, мұндай шешім оңтайлы болып табылады.
Файл-сервер ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады, сервер (Cурет 1.5) деректер қоймасы ретінде қызмет етеді.
377126539370003989705128270Деректер базасының уақытша ... ... ... ... көшірмесі
1964690132715 Деректер қорын синхрондау және көшіру
00 Деректер қорын синхрондау және ... ... ... базасы
-69851587500
481520426924000106616433210500
4245610345440Деректер қоры
00 ... ... ... ... ... ... ... және көшіру
00 Деректер қорын синхрондау және көшіру
216281024765000
387350022860Қолданбалы бағдарламалық қамсыздандыру
00 Қолданбалы бағдарламалық қамсыздандыру
18415034290 ... ... ... ... ... ... базасының уақытша көшірмесі
00 Деректер базасының уақытша көшірмесі
39484301998345 Қолданбалы бағдарламалық қамсыздандыру
00 Қолданбалы бағдарламалық ... ... ... ... ... ... ... қорының көшірмесі клиенттік компьютерге өңдеу үшін жіберіледі, сонымен қатар, жаңару жағдайына байланысты, негізгі деректер қоры оның ... ... ... ... ... ... - ... мен клиенттік компьютерлерге үлкен жүктеме болады, барлық клиенттік компьютерлерде қажетті деректерді өңдеуге арналған деректер ... ... ... ... ... ... барлық өзгерістер желілік тарифті айтарлықтай арттырып, міндетті түрде негізгі деректер қорына желі арқылы жіберіледі.
Артықшылығы қуатты серверді ... ... ... архитектураны белгіленген серверсіз арнайы желі арқылы іске асырылатын болады, тек ортақ базасы ... орын ... ... ... ... ... ... әдетте пайдаланушылар саны 10-15 аспауы тиіс, әйтпесе пайдаланушылар баяуланған операцияны сезінеді. Бұл факт ... ... ... бұзу болып табылады, сондықтан, ақпараттық жүйеде пайдаланушылар санының өсуіне байланысты (мысалы, бизнесте айтарлықтай кеңею болды) файл-серверден ... ... ... тура ... Файл - ... ... ... әрқашан болашақта осындай көшу мүмкіндігін қарастыру қажет.
Реляциялық модельді бейрәсми енгізу.
Негізгі бейрәсми модельдердің формасын анықтау ... ... ... ... ... ... ... болып табылатын - relation, бұдан реляционды мәліметтер қоры ... ... ... ... ... ... ... кодпен анықтау (релационды алгебра) және реляционды мәліметтер қорының түбегейлі негізге тәртіппен құрастыру болып келеді. Мәліметтер қорының реляционды іс әрекет тілі мен ... SEQEL ... ... SQL ... айналды. SQL тілін меңгеру мүмкін емес егер негізгі реляционды модельдерді білмесең, сондықтан оны келесі лекцияда ... ... ... ... Е.Ф. ... мен К.Дж. ... толық жасау негізделген болатын. Реляционды модельді бейрәсми түрінде енгізіп, айтарлықтай күрделі анықтамамен анықталады.
Кесте мен байланыс.
Доктор Кодд 12 принципті ... ... ... ... ... ... ... ережеден бастайық, реляционды модельдің мазмұнын түсіну үшін:
Барлық ақпараттар логикалық кесте түрінде көрсетілген. Кесте баған мен тізбектен тұрады ... ... ... ... ... ... ал баған - анықтауыш, SQL стандартын қолданумен жалпы келтірілген терминдер мен ). Сонымен ... ... ... ... қорында сақталады, ол бір кестеге орналастырылмауы тиіс, содан ... ... ... ... ... ... ... деген. Бірінші код ережесіне сәйкес, барлық ақпарат, сонының ішінде мәлімет аралық байланыс, өз бағанда ... ... ... ... Реляционды модельдер үшін жалпы кестедегі бағанды қолдануға болады. Мысалы, ... ... ... қорында фирма клиенттерінің ақпараттарын сақтау қатары қажет:
* Клиенттің реттік нөмірі (жеке ... Аты, ... ... ... ... ... бір ... орналастыру үшін бағанмен маңызды мәселелер туа бастайды . Негізінен тұтынушылар бірнеше ... ... - ... үй, ұялы ... және т. б., ... түрі әр ... болып келеді (мәселен мұндай жағдай да, тұтынушы ешқандай ... ... ... ... кесте көмегімен клиент мәліметтерін негізгі кестеге байланысты, кестеде (бөлшекті және бағыныңқы) жеке телефон байланысытарын сақтау үшін басқа да әдістерді қолдануға ... ... ... ... ... көрсетілген
Клиенттер ... ... ... ... ... телефон
1.10 Суретте Клиент туралы ақпараттар және байланыс телефондары берілген.
Берілген мысалда 1 кодты клиентке ... ... үш ... ... 1 ... ... ... кестеде үш байланыс телефондары (оның барлық бағандағы мәні 1), 2 кодтты клиент тек бір жақ бағанмен ғана ... Екі ... ... ... ... бағандарды алу негізделген, барлық клиенттердің байланыс телефондары бірдей болғандықтан номерін табу оңай, телефон қай клиенттікі екені белгіленген. Мәліметтер қорындағы реляционды ... ... ... ... ... ... тағы біреуі қарастырылады. Кейбір жағдайдағы тауар аралық байланыстар мен жеткізіп берушілерге қарағанда клиенттер мен телефондар ... ... да ... ... тауарларды жеткізіп тұрады, фирма мен жеткізіп берушілер бірнешеу, қалайда дұрыс айтқандай, әр тауарды жеткізіп беруіне болады. Бұл ... ... ... мен ... ... ... ақпаратты сақтау үшін, кестелік байланыс деп аталатын, бір ... ... ... ... ... Мұндай мәліметтер қорындағы мысалды толтыру 1.11, суретте көрсетілген, бұл жерде кесте байланысы деп ... ... ... ... мен ... ... тек екі ... тұрады-тауар коды және жеткізіп беруші коды. Мысалы, берілген жеткізіп беруші мен тауар бағасы, мысалға бағанды ескере отырып, қосымша және кестелер ... ... ... ... ... ... ... ... мен тауарлар
Тауар коды
Жеткізіп беруші коды
1
1
2
1
1
2
Жеткізіп берушілер
Жеткізіп берушілер
коды
Атауы
1
Орыс ... ... ... мен тауар жайлы мәлімет
архитектурасы.
Ақпараттық жүйелерге қатысты архитектурасы қызықты және өзекті, өйткені ұжымдық (көп ... ... ... ... ... ... ... қол жеткізудің мәселесін қарапайым және біршама арзан шешуін қамтамасыз етеді.
... ... ... әртүрлі түйін жүйелерінде орындала алатын екі-клиенттік және серверлік бөлікке бөлінеді. Серверлік ... ... ... және ... ... ... ... жатады, ал клиенттік бөлікке-пайдаланушымен өзара іс-қимыл функциясы және ішінара, ... ... ... ... болып табылады. (1.6-сурет). ... ... ... Сервердің клиенттік бөлігі
3832225958215 ... ... ... ... ... ... ... базасы
36830008572500 сервер -1714526606500
149288516954500
SQL-сұраныс/жауап
SQL-сұраныс/жауап
4980304323850041509943238500 ... ... ... Сервердің клиенттік бөлігі
36830007302500
149288521018500
450088011620500
383222510160ПрПО
00 ... ... ... ... ... екі ... (серверлік және клиенттік) де бір компьютерде орналасуы мүмкін, бұл нұсқа клиент-серверлік жүйені ретке келтіру үшін пайдаланылуы мүмкін.
Клиенттік компьютерде пайдаланылып ... ... ... ... ... сұраныс жасай алуы үшін, тұтынушы мен сервердің өзара іс-әрекетін қолдайтын, кейбір интерфейсті программалы қабат қажет. Бағдарламалық жасақтама, ... ... ... ... ... ... өзара іс-қимыл жасайды. Жүйенің пайдаланушылар бөлігі қажет жағдайда серверлік бөлікпен желі қатынаса алады. Серверлік бөліктің интерфейсі анықталған және ... ... ... ... ... ... SQL тілі болып табылады, яғни сервер тұтынушылық ... SQL ... ... және ... ... қажет операцияларды орындап болған соң тұтынушыға жауап қайтарады. Шынында, SQL тілі ашық ... ДҚБЖ ... ... ... жүйе ... ... тарауда қаралған).
жүйесінде жаңа клиенттік бөліктер ашу мүмкіндігі бар. Сонымен ... ... ... бір ... жұмыс жасайтын максимум клиенттер саны файл-серверлік архитектурадан ... ... яғни ... ... көбірек ауқымды болып табылады. Бұл клиент-серверлік жүйеде желілік трафик жоғары емес екенімен ... ... ... ғана ... ал серверден-файл-сервер архитектурасындағыдай барлық деректер қоры емес, таңдалған деректер ғана ... ... ... ... ДҚБЖ ... үшін ... ... негізделген, сондай-ақ, серверлік және клиенттік бөліктермен қоса. SQL-серверінің жинақтық аты барлық деректер базасына қатысты, SQL ... ... ... ... уақытта SQL-дің коммерциялық кең тараған бірнеше сервистері бар - Oracle, DB-2, MS SQL Server, Sybase, ... ... және ... көзі ... ... ... ... табылатын Postgres (PostgreeSQL), MySQL, FireBird (Interbase сервисінің тегін таратылмалы нұсқасы). Аталған тізім толық емес.
SQL сервердің өзіндік ... мен ... бар. ... ... стандарттылығы. Алайда, іс жүзінде бұл әлі олай емес болса да, клиенттік ... оны кім ... ... SQL ... ... ... алса еді. Басқаша айтқанда, қолданбалы программалық қамтамасыздандыру клиент тарапынан кез келген жаңа SQL-мен өзара іс-әрекеті оңай ... - ... ... ... ... серверге түсірілетін үлкен салмақ, және аз салмақ клиентке ... ... бір ... ... істейтін қолданушылардың санының артуына қарай, сервер кейде барлық жүйенің жіңішке орны болады және оны қайта жүктеуге тура ... ... екі жолы ... ... ... едәуір жоғары қуатты болса, онда оған деректерді ... көп ... ... серверді жүктеуге болады.
Ал аз қуатты клиенттік компьютер ... (бұл ... ... ... жайт), бұндай жағдайда көпдеңгейлі архитектуралы клиент сервер қолданылады, клиент пен сервер арасында программалық қамтамасыздандыруды бірнеше уақытша бөліктерге бөлшектеу арқылы орындайды.
Көпдеңгейлі ... ... ... ... ... қарағанда техникалық құралдарды тиімді кәдеге жаратуға мүмкіндік береді, және ақпараттық жүйелерді біркелкі масштабтауын қамтамасыз етуге қолайлы. Үшдеңгейлі ... ... мен ... арасын аралық қабат программалық қамтамасыз ететін приложения сервері қолданылатын кең тараған түрі болып ... (1.7. ... ... ... ... және ... бөліктерді жүктеуге мүмкіндік бере отырып, өзіне деректер базасының елеулі бөлігін алады.
57785227330Деректер базасы
00 ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... архитектурада көбінесе Жіңішке клиент (thin client) деп ... ... ... ол деректер базасын өңдеудің ешқандай функциясын атқармайды, тек қолданушымен өзара іс-әрекет жасайтын көрінісін қамтамасыз етеді. Бұған қарағанда, екідеңгейлі ... ... ... жуан ... (fat client) деп ... ретінде, кең қолданылмалы үшдеңгейлі ИС архитектурасында кез келген конфигурацияны платформа базасында 1С дамуын келтіре ... ... ... ... ... ... 7.7, бұл платформаны не файл-сервер, не екідеңгейлі архитектуралы клиент сервер қолданылады). SQL сервері ретінде 1С жүйелерін MS SQL-серверін ... ... ... ... ...... ретінде тегін таратылмалы PostGres қолданылады.
WEB-архитектура негізіндегі ақпараттық ... ... ... ... кең ... тағы бір ... WEB-архитектура деген атқа ие болған клиент-сервер архитектурасының дамуына алып келді.
3891280247650
WEB-браузер
00 ... ... ... ... ... ... базасы
Клиенттер
324421521145400
4161790150495005025390150495003892550808990
WEB-браузер
00 ... ... ... ... - WEB - ... - архитектураның қосымша құрамдас бөлігі болып табылатын- WEB-сервер, онда ... ... ... ... ... Мұндай сервер ретінде Microsoft фирмасының Internet Information Server (IIS) немесе тегін таратылмалы Apache Web-сервері.
Клиенттік тараптан html-парақшаларын көрсету үшін тек ... ... ... Internet Explorer), web-серверден қабылдайтын және қолданушымен ... ... ... ... ИС-те SQL-сервер мен Web-сервер арасында тағы бір байланыс болады, ол-приложения сервері, бұл өзіне деректер базасын өңдеудің көп ... ... және бір ... ... де, ... де жүктеуге мүмкіндік береді. Осыған ұқсас архитектура ретінде J2EE платформалық ақпараттық ... ... ... ... ... ИС ... ... ыңғайлылығы (клиенттің ешқандай арнайы программалық жабдықтамаларды орнатуының қажеті жоқ), ... ... ... ... ... ... компьютермен кіруге мүмкіндігі бар, және де интернет арқылы өшірілгендерге де.
Бұл архитектура қашықтықтан оқыту жүйелерінде кең таралған, электронды ... ... ... ... мен ... тұтынушылары бар жүйелерде, сонымен қатар жою мүмкіндігі бар.
Кемшілігі ғаламдық Интернет желісінде қосылғандықтан бұл жүйеге жоғары ... ... ... ... ... етуге қиындықтар туғызады және пайдаланушыға кіру мүмкіндігіне кіруге мұқият ... ... ... ... ... ... әдістерін қолдануды қажет етеді.
Конфидициялдық деректер немесе кәсіпкердің коммерциялық құпиясы ... ... ... бар ... ... сирек қолданылады, онда көп жағдайда ғаламдық желіге қосылмаған ішкі Web-сервер орнатылады.
Терминал режимде жұмыс істейтін информациялық ... ... ... ... және ... ... ... компьютері болса, онда ол ақпараттық жүйені терминалдық режимге кеңейте алады. Ұйымның ... ... ... ... код, ... ... ... бөлік те серверде орындалады, ал терминалға тек мониторға шығу керек бейне ғана шығады ... ... ... ... ... серверге өңделуге жылдам жіберіледі.
Жетістікті ... ... ... жеке компьютерлер орындай алады, бұл үшін оның әрқайсысында арнайы программа-терминал эмуляторы іске қосылған болуы тиіс. Бұл режимде файл-сервер мен клиент-серверлік ... ... ... мүмкін, қандай жағдайда да серверде қанша терминал қосылған болса, соншама ... ... ... ... көшірмесі болуы тиіс(1.9.-сурет).
-698501778000
51784241119505004119244111823500306514579438500307657525228550014439902563494001479550111823500227330447040Деректер базасы
00 ... ... ... ... ... ... ... БҚЕ
2056765542925Клиенттік БҚЕ
00 ... ... ... ... ... ... ... нұсқасы
Бұл нұсқаның артықшылығы айқын - басқарудың ыңғайлылығы мен қарапайымдылығы (барлық БҚЕ бір серверге жинақталған), жоғарғы ... ... ... ... аз ... ... барлық жүйе функционалданған серверге деген талап өте жоғары, ал оның аз уақыт ішінде істен ... ... ... себебі барлық жүйелер іске жарамсыз болып қалады.
Алғашқы альтернативті ішкі кілттер
Мысалдарға келтірілген жалпы мысалдар. Мысалды қарастыра отырып, байланыс телефондары мен клиенттер ... ... ... Кестеде Клиент бағаны болып әр клиенттің ... ... ... ... кілт ... ... (Primery Key - PK). Келтірілген байланыстарды қосу арқылы, кестелерде түрлі баған мен бірнеше бағандар ... ... ... ... ... баған сериясын қосқанда болар еді және құжат нөмірі (жеке нөмірі мен екі ... ... ... ... келетінін ескере келе, толық біртектілерді альтернативті деп атауға болады. Бірақ бұл ... ... ... ... ... альтернативті деуге болмайды, әкесінің аты мен аты, ... ... жөн. Екі ... ... пен немесе пен , бірегейлік қасиеттерге ие, бірақ ... ... ... шығымды, (тегі мен атауларының бірегейлік шығындарын алып тастауға болады). Мұндай әдіспен, кесте кілті екі ... ... ... - ... және шығынсыз. Екінші ереже коды айтқандай - алғашқы кілттің мәні мен баған атауы, берілген кесте атауы ... ... ... Бұл үш құрам реляционды мәліметтер қорының кез келген элементін алуға рұқсат ... ... ... кестесі бойынша, баған тегі мен Петров текті екі бағанмен алуға ... ... ... пен ... негігі кілтінің алғашқы кесте көмегімен орындалады, (экспортталып) орналасады жалғасатын кестелер мен ішкі кілті болып қала ... (Foreign Key - FK). ... кілт ... ... ие емес (әр ... бірнеше телефон номірлер сәйкес келеді, әр жеткізіп берушіге - бірнеше тауарлармен,) алғашқы кілт көрі жиі немесе ... ... ... ... ... ... мен кестедегі бір-бірімен байланысқан телефондар құрамалы алқашқы кілт пен - олар ... ... ... ... ... ... Кесте аралық байланыс Клиенттер мен байланыс телефондары ... деп ... ... түзу иерархия аналогиясы мен мәліметтер қорының желісі). Мысалда тауарлар мен жеткізіп берушілер, дұрыс барлық тауарлардың атауы мен ... ... ... ... ... олар өзара бірегей. Алайда қосымша баған кіттерін енгізуде, оларды жергілікті практикада, суррогатты ... деп ... Егер ... да бір ... ... фирма атауын өзгерткен болса, мәліметтер қорында белгілеу қажет, жеткізіп беруші кестесіндегі бір белгіні жөндесе жеткілікті. Ол үшін суррогат ... ... ... жоқ, ... ... ... бұрынғыдай қала береді.
NULL - белгісі
NULL - белгісі - бұл ... ... бос ... ... ... теориядағы ақпараттар ( код №3 ережесі). Оны нөлдік белгіде қарастыруға болмайды жазықтықтағы ... мәні ... ... ... бос ... деп ... Бос мәндерді жіберу немесе басқа да қажетті бағандарды белгілеу ... ... ... ... ... ... келесі ережелер негізделген:
Алғашқы және алгоритімді кілттер NULL - белгісі жіберілмейді.
Сыртқы кілтте NULL - ... ... ... ... ... ... тиым ... Екі NULL - белгісі ешқашан бір-біріне тең емес.
Мәліметтер қорының схемасы. Мәлімет ... ... ... ... жазу мәлімет ідістері деп аталады (мәлімет мәліметтері). Мәліметтер басқа да белгілер мен ... ... ... емес, мәлімет қорында сақталуы қажет.(№4 код ережесі)
Берілген мәлімент қор құрылым көрнектілік үшін негізделген, ол тұтынушыларға ыңғайлы, оның графикалық ... ... ... ... ... IDEF1Х ... ... қолдана отырып, клиент мәліметтер қорының схемасын логикалық ... ... (1.12 ... ... ... ... Сур. ... қорының логикалық схемасы. Клиенттер жайлы мәліметтер
Схемада көрсетілгендей, негізгі және қосымша кесте бір біріне үздіксіз байланысқан, кестекдегі физикалық әдістерге байланысты ... және бұл ... ... ... ... ... сілтеме жиынтығы
Сыртқы кестемен байланысқан кілтті қарастыра отырып негізгі кестенің баған сілтемесі сол бір атау ... ... ... ... ... ... ... жиынтығының ережесі шығады - барлық сыртқы кілттердің белгілері алғашқы кілт белгісіне сәйкес келісілген болуы тиіс. Бұл ... ... ... ... ... ... ... кестесіндегі, байланыс телефондары кестеде клиенттердің коды болып тұрмауы қажет. Сілтеме бүтіндігі берілген ... кез ... ... орындауда қатаң бақылану тиіс. (№ 12 код ережесі). № 7 код ережесі осындай 4 операцияны орнатады-шығару, жаңа баған орналастыру, ... жою мен ... ... оның бар ... (select, insert, delete, update). ... ... ... өзгеріп түбегейлі бұзылмайды. Қалған операциялар үшін негізгі стратегиядағы сілтемені қарастырамыз.Орнату операциясы үшін біріктірілген кестеге ... жоқ, жаңа ... ... ... ... жоқ ... ... қосуға болмайды), содан жаңа бағандарды кестеге орнату тексеріліп сыртқы кілт белгілерімен келісіледі. Қосымша кесте бағанын жоюға, ... ... ... ... ... кез ... телефонды жоюға болады). Алайда кестедегі негізгі бағанды жою бағанға байланысты кестедегі сілтемені толық ... оны ... ... да ... ... Бұл ... екі негізгі жою стратегиясы бар:
* Мұндай бағандарды жоюға тиым салынған ... ... ... ... ... бағандарды негізгі кестемен бірге жою
Біздің нақты мысалдарда телефондарды каскадпен жою тиімді шешім болып саналады (клиентті автоматты түрде жойғанда оның ... ... ... бойынша жойылуы тиіс). Практикада бағандарды жою жиі қолданылады. Кестені толығымен жоюға рұқсат етілмейді, егер ... да бір ... ... болса оған сілтеме ретінде жіберілмес еді. Сыртқы белгілердің өзгеруі (жаңарту), кәдімгі мәліметтер ... ... ... ... ... ... бұл ... кейбіреулерімен жаңартылып тұрады. Келесі тарауда реляционды мәліметтер анықтау біршама формальды болып ... ... ... ... бірі болып формальды математика болып табылады.
1.3. Реляционды ... ... ... ... - SQL тілі ... математикалық мәліметтер модельін меңгеру.
Тарауды зерттеп болғанан кейін біздің зерттейтініміз:
* ... ... ... негізі реляционды терминдерді анықтап түсіну
* Реляционды алгебра операциясын білу, реляционды алгебрадан реляционды есептеуді ... ... ... ... ... ... ... сұранысты өңдеп логикасын түсіну.
* Берілген негізгі операцияларды орындауда мәлімет ережелерінің толық болуы. Реляционды модельді үш бөліке ... ... ... ... ... - қимылдар бөлігі
* Бүтін бөлік
* Солардың әр ... ... ... ... ... және ... бөлік
SQL тілінің негізгі математикалық модельінің берілген реляционы сол көзқарас жағынан зерттеу қызықты, ... ... ... нақты жазбасы қатаң түрде жүргізіледі. Мұндай кесте, баған, тізбек және т.б. ... ... ... ... ... ... нысандарды жазу үшін қатаң формальды түрде келтірілген. Көптеген термин ... ... ... тарминдеді анықтауға болады. Көптеген теориялар негізізінде негізгі реляцион модельін өңдеу теориясы қабылданған болатын математикалық кесте модельі ретінде, ... ... ... ... ... термидерімен анықтап, ағылшын тілінен relation (кейде әдебиеттерде терминін пайдаланады). Реляционды аралыққа ... және ... ... ... ... ... терминдер мен реляционды аралық сәйкестіктер
Жалпы қабылданған термин ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... домен
Бағандар саны ... саны ... ... ... ... анықтама келтірілген.
Атрибуттар мен домендер. Байланыс схемасы
Атрибутты мәліметтер элементінің атауын анықтау ретінде қолданылады. Көптеген атрибут белгілерін домен деп атайды, онда ... ... ... Әр отрибіт доменнің өзінде анықталған, түрлі атрибуттар үшін бірдей домендер ... Тек ... ... мәндер арқылы анықталған бірдей домендерге салыстыруға болады. Программалау тілінің мәліметтер типін анықтауда домен түрі жалпы анықталады. Әр ... ... ... ... ... ... мен кейбір мәліметтер типін жалпы тапсырмалар доменімен анықтайды. Егер бұл логикалық есептеу нәтиже берсе, онда ... ... ... ... ... Көбінесе реляционды нысанның домені ретінде әр база атрибуты мен ... ... ... арнайы команда create...tupe, мәліметтер типінің құрастыруына ықпал етеді, ол сонымен домен түсінігіне сәйкес келеді, кодпен енгізілген мәліметтер қоры үшін ... ... ... - ... пар тауы (домен атауы, атрибут атауы)
Байланыс схемасының деңгейі - бұл көпшіліктің күші (көптеген шығатын элемент саны,) Мысалы, ... ... ... екі ... ... онда ... ... деп аталады, егер үш болса - үшеулік.
Байланыстар. Кортеждер
Кортеж берілген схема байланысына сәйкес, - көптеген жасырын пар бойынша (атрибут ... ... ... ... ... ... қажетті схема байланысы. Берілген атрибут домені атрибуттың қажетті мәні болып табылады. Мұндай әдіспен бір кортеждің ... ... (кез ... ... ... деп есептеуге болады. Байланыс - бұл көп катридждердің, бір ... ... ... ... Дейт анықтамасы бойынша тақырып байланысы деп аталады, ал ... ... - ... ... ... ... Тақырып байланысына сәйкес - кестедегі (), берілген барлық дене байланысына сәйкес, кестеде мазмұны көрсетілген. Оның ... ... ... анықтау: байланыста екі бірдей кортеж болуы мүмкін емес (барлық элемен анықтамасы жақсы)
Атрибуттар мен кортеждер ... (бұл ... ... деп саналады). Осыған қоса барлық отрибуттар атаулары бір ... ... ... ... ... ... ... қоры - бұл байланыс құрамы, бұл атаулар схема атауларымен сәйкес келеді.
Потенциалды кілттер. Алғашқы кілт
Байланыс ... ... әр ... ... ... ... жеке ... құрамы мен белгілері қайталанады. Әр байланыста тым болмаса бір топ атрибутты (бір атрибут болса да) кепілдік құрамы ... ... кілт ... ... Key - CK) ... ... ... деп атайды, ол екі қасиетке байланысты қанағаттандырады.
1.Бірегейлік (екі ... ... әсер ... ... ... ... ... деп саналмайды) Құрама потенциалды кілттер мен қарапайымдыларын ажырату (мысалы, ... кілт ... ... сериясы мен нөмірі, ал ИИН қарапайым). Әр дағдайда бір немесе бірнеше потенциал кілттерінің байланысы анықталуы мүмкін. Егер мұндай кілттер бірнешеу ... ... кілт ... ... кілттер кестте бағанын қосу үшін пайдаланады.Сондықтан алғашқы кілт ретінде ең қысқасы таңдалады, атрибут ... ... ... ... үшін ... ... ... атрибутты бөлу мүмкін емес, мұндай жағдайда қосымша атрибут қолданылады, ... ... деп ... ... ... белгісімен толтырылады және кейде өзгереді. Барлық потенциалды кілттердің ьһбайланысы, ... кілт ... ... альтернативті кіл болып саналады. Ешқандай да бір потенциалды кілтте NULL - кіре алмайсың.
Сыртқы кілттер
Жалпы байланыс ... ... ... ... ... ... Бұл ... үшін аналық түсінік (негізгі) байланысы мен қыздық байланыс қабылданған. Алғашқы аналық ... ... ... ... н ... ... атрибуты ретінде байланысқан, ол дегеніміз сыртқы қыз байланысы. Сыртқы байланыс ... ... ... ... жіберіп аналық байланысты картежге байланысьы қалдырады. Берілген анықтаманы формальды деп қарастырамыз. Сыртқы кілт атауы (foreign key - FK) мұндай қыз ... қыз ... кез ... ... ... ... негізгі байланыста алғашқы кілт белгісімен теңеседі. Мысалы қызметкерлердің байланысы кортеж болып саналады, ол үшін бір де бір ... ... ... мен қызметкерлер. Сыртқы кілт мәнінің болуы шарт емес (оны таратпайды да) бірегей байланыс ретінде, балалар мен қызметкерлердің балдары болуы мүмкін ... ... ... ... ... Сыртқы кілтте NULL - , алғашқы кілтке қарағанда белгісі ... ... жиі ... ... ... ... ... - бұл механизім мәліметтер қорына қарама қайшы келмейді, зат аумағына сәйкес ... ... ... ... ... үшін ... ... бұзылу қауіпі бар. Сондықтан операцияларды бақылау қажет, жою мен жаңарту , операцияларды орындаудан бас тарту, ондағы мәлңметтер ... ... жою ... бар. Бұл ... ... жүйе ... ... мысалы мәліметтерді дұрыс типке орнатпау бастапқы кілт орнатпау әсерінен болады. Анықталған ережеледің құрамы берілген мәліметтермен орнатылып, толық шектелген немесе ереже деп ... ... ... мен ... сөздікте сақтау кестедегі бір элемен бойынша анықталады. Жеке өосымшалар үшін берілген мәліметтер қорын толығымен өндірістік ... ... ... Бұл тағы да бір ... берілген мысалдары болып табылады. Көпнесе барлығы ережеге толығымен ... Оның ... ... бар, тек ... ... арналған және оны тек біреуіне қолдана алады. Негізгі екі ереже бар, олар кез ... ... және ... ... кілттерге де жүреді. Мәліметтер қорын толық қамтамасыз етудің берілген екі модель қорын анықтау реляционды қамтасыздандырылған:
Мазмұнның толықтығы
Сілтеменің ... ... ... ... реляционды мәліметтер қорында кортеж байланыс нысанымен көрсетіледі. Қажетті мазмұндар келесі қорытындыда көрсетіледі. Әр ... ... ... бірегейлікпн белгіленуі тиіс, кез келген байланыс алғашқы кілтпен меңгеріледі. Берілген қажеттіліктерді ұстанбаса, мәліметтер қорында ... ... сол бір ... ... ... ... Оларды толық қамтамасыз ету қажет. Бұл екі шектеу арқылы орындалады.
NULL-мәнінің жоғы және ... ... ... қосылған кортежде тексеріледі.
Алғашқы кілтке кіретін, атрибутардың белгілері өзгермеуі тиіс. Мәліметтер қорына кез келген өзгерісті енгізу үшін, операциялар толық ... ... ал ... қоры сол ... ... қала береді.
Толық сілтемелер
Нағыз әлемнің күрделі нысандары реляционды мәліметтер қорында бірнеше кортеж байланысына ие, олардың ... ... кілт ... ... ... ... ... мынадай: барлық сыртқы кілттер келесі сілтемелерден тұрады: барлық кілттердің сыртқы белгілері келісілген болуы тиіс. Бұл қажеттіліктерді орындау үшін автоматты ... ... бұл ... әр бір мәліметтері өзіндік әсермен орындалады. Барлық ресурстар толықтықты қажет етеді, соған орай ... ... ... ... ... бұны толық қамтамасыздау барлық бұл сілтемелердің шығынына әкеп соғады. Берілген мәліметтерді тежей отыра операцияларды операцияларды орындау тәртібіне байланысты. Басқа да ... ... ... кілттерді басқаруда толық операцияларды орындау арқылы орындалады. Мұндай жағдайда алғашқы кілтшелердің мәндері ... ... ... операциясы қайтарылады. Басқа да мәселелерді қамтамасыздау сілтеменің толықтығы арқылы орындалады, кортеж операциясының жойылуы аналық байланысқа байланысты. (бірдестен бірнешеуі болуы мүмкін). ... ... ... картеждердің жойылуы кілттің бастапқы сыртқы белгілеріне әкеп ... ... ... ... үшін ... ... ... болады:
1.Бір сілтеме картижі нәтижесінде аналық байланыс кортежін өшіруге тиым ... жою ... ... ... каскадпен жойып қыз байланыс картежіннің сілтемесімен жүргізіледі.
3.Аналық кортежді жоюда барлық сілтемелердегі ... ... NULL- ... кіт ... жүргізіледі.
4.Картежді жою кезінде аналық байланысты орнату барлық сілтеме картежінде белгілі сыртқы кілт арқылы жүреді. Мәліметтер ... түзу ... ... ... Келтірілген әдістер бойынша ең қауіптісі болып алғашқы жоюға деген ... ... ... ол ... де жиі ... ... әдісімен жоюды өте ұқыпты қолдану қажет. Операцияларды орындау кезінде толық сыртқы кілтшелердің қауіпсіздігімен жаңартып, жаңа ... ... ... ... ... ... ... сыртқы кілтерді жаңарту негізделеді. Бірінші кілтерді жаңартудың мүмкіндігі болса да жаңарту маңызы емес.
Реляционды бөліктердің күрделі іс әрекетерін жасау
Релационды ... ... да ... іс ... ... екі мәлімен қорымен анықталады:
Релационды алгебраның көптеген теориялары ... ... ... ... ... ... ... математикалық алгебраны анықтауда, жаңа релационды байланысты есептеу ... мен ... ... ... ... ... ... есептеумен анықтайды. Жаңа байланысты бірден алудың немесе бірнеше байланыстары бар, байланысты өндірістік деп атайды. Мәліметтер ... ... ... ... деп ... Релационды алгебра мен релационды есептеудің деңгейлік процедуралары:
Сұраныс, релационды алгебра тілінде көрсетілген, жақша мен негізгі алгебралық операцияларды анықтау арқылы есептеледі. Релационды ... ... ... нәтижелерін қанағатадыру үшін тек шартты орнатады. Сондықтан релациоды есептеу тілі процедуралы немесе декларативті болып есептеледі. SQL тілі релационды алгебра тілі ... ... ... ... ... ... ... құрайды.
Релационды алгебра
Релационды алгебра көптеген кортеж байланысы арқылы анықталады, ... ... ... байланыстары тоғысу, түрлі және декарто шығармашылығы, біріктірумен қарастырылады. Операцияны біріктіру, тоғысу мен ... ... ... ... ... ... қарай түрлері анықталуы мүмкін. (байланыс бірдей атаудан деңгейі мен оператор атрибутары бірдей және сол бір домендерде)
1.Біріктірулер R3=R1 ... ... ... ... ... ... R2, кортежлері бір мезетте R1мен R2, тәтижесінде бір рет қана енеді.
2.Тоғысу R3=R1 R2
R1 мен R2 ... R3 ... ... R1 мен R2 ... мысал нәтижесінің бірегей кортежі. (3С).
3.Түрлілері R3=R1 - R2
R1 бар, бірақ R2 жоқ R3 ... ... ... ... ескере келе R3=R1 R2 =R1-( R1- R2) есептейміз.
4.Декарто шығармашылығы R3=R1* R2
Әр кортежбен R2 мен R1 байланыс жолдарының нәтижесі.
с=а*b
а-кортеж саны ... ... саны ... кортеж саны R 3
Содан R 3 деңгейі R1мен R 2 деңгейіне тең
Көптеген есептелген операциялардан соң, ... коды ... ... ... ... ... ... мен R1 бір байланыстары арқылы таңдалған
5.Проекция - отрибутар байланысын таңдау
R2=PI1 (R1)
І-отрибут байланысы R1. R 2 ... ... І - ... ... І және 1 ден ... саны R1 ... ... қолдануға болады.
Мысал: R1 проекциясының келтірілген мысалдары арқылы 2-ші атрибуты R2 тек бір отрибут нәтижесінен тұрады.
6. Таңдау операциясы (селекция) - ... ... саны R2=σ ... ... логикалық таңдау (кортежді таңдау шарты), атрибуттар атауы кіретін операция мен константа. R2 барлық кортежден тұрады R1, θ - ... ... R2 ... ... бірде бірінен тұрмауы мүмкін немесе R1 келмейі мүмкін. Мысалы таңдау шарты негізінде бірінші атрибут >0 R2 мен R1 ... ... ... ... ... отрибут >2 тек бір кортеж (3,С) Практикадағы таңдау операциясы мен ... бір ... ... ... Біріктіру операциялары R3= R1 R2
Берілген операция екі байланыс бойынша анықөталады, онда ... ... ... ... негізінен бір жалпы отрибут, сол арқылы операцияларды біріктіру жүргізіледі). R1 мен R2 ... тек ... оның ... ... ерекшелігі, тек бір белгілер жалпы отрибут мәнінде болады (әр кортеж бір бірімен). Сонымен қатар жалпы отрибут ... бір ғана есе ... ... ... орындау үшін бірінші отрибутарды (сән мән құрамы)
R1 мен R2 ... ... ... ... ... эквивалент операциясымен біріктіру болып табылады. R 3 = R1=( R2 R2)
Алайда ... ... ... үшін бұл ... ... маңыздылығы үшін қажет, байланыс жалпы атрибут көмегімен байланыс аралығы орнатылып, релационды алгебра операциясы қорына енгізілген. R1 мен R2 ... ... ... ... ... ... ... жөн, жалпы отрибуттағы бірдей белгілерді табу үшін белгіленген. Келтірілген мысал нәтижесі кортежге кірмеді (1А) сол байланыстардан R1 мен (F4) ... R2. Бұл ... ... ... ... ... SQL тілі сыртқы байланыс мәліметтері-теріс, оң және сол операциялармен ұсталады. Сыртқы теріс біріктіру нәтижесі ... ... ... ... сол ... ... бұл пример(1,А) байланысы R1). Соншалықты 3 атрибут нәтижесі, толтырылмаған атрибут мәнін қолдану арқылы NULL т.б. ... R3 ... ... ... оң ... ... кортежбен байланысқан түрде қосылады, қосымша анықталмаған белгілер (бұл мысалда жоғарыдағы екі кортежбен ескерілген).
8. Бөлу операциясы R3=R1 - R2 ... ... үшін ... қысымы R1 мен R2 жалпы көптеген атрибутары болуы мүмкін (кәдімгі бірінші атрибут), R2 байланысында бұл көптеген ... (R2 ... ... ... ... ... ... мәнін анықтаймыз. Нәтижесінде R 3 байланысты аламыз. SQL тіліндегі операция қысымы анық, оларды басқа да операциялар ... ... ... ... ... ... мен мысалда релационды есептеу анықталады.
Мысал: Екі байланыс берілген.
ҚЫЗМЕТШІЛЕР (ҚЫЗМЕТ_НОМЕР, ҚЫЗМЕТ_АТЫ, ҚЫЗМЕТ _ЖАЛАҚЫСЫ, ЖЕКЕ_ НОМЕР)
БӨЛІМШЕЛЕР (БӨЛІМ_ НОМЕР, БӨЛІМ_ ... ... ... ... ... мен атауларын білгіміз келеді, бөлім басшылары жұмысшылар саны 10 аспауы қажет. Бұл ... ... үшін ... ... анық ... ... ... байланысты анықтау ҚЫЗМЕТКЕРЛЕР мен шарт бойынша ҚЫЗМЕТ_ НОМ =БӨЛІМ БАСТЫҒЫ.
С1=ЖҰМЫСШЫЛАР ... ... БАС] ... ... ... ... жүргізу шарты
БӨЛ АТЫ>10
С2=С1[БӨЛ_САНЫ>10].
3.Отрибут операцияларының келесі нәтижелері
ҚЫЗМЕТ_НОМЕР, ҚЫЗМЕТ_АТЫ
Қадамдарды тәртіппен орындау, тиімділігі ... ... ... ... ... ... ... болады, егер этап орындарын ауыстыру (1) мен (2). Содан бұл жағдайдағы бастапқы ... ... ... ... ... ... ... саны >10, ал содан біріктіру байланысы БӨЛІМДЕРнәтижесімен біріктірілген. ... ... ... мен ... ... ... сақтау. Берілген сұраныстағы релационды тілді есептеу тілінде жүргізілген:
ҚЫЗМЕТ_НОМЕР, ҚЫЗМЕТ_АТЫ, беру үшін ... ... ... атаумен БӨЛІМ БАСТЫҒЫ мен БӨЛІМ САНЫ 50.
Бұл жерде біз тек байланыс сипаттама нәтижесін қалыптастыру әдістері бойынша айтамыз. Қандай операциялар мен ... мен ... ... ... ... ... ақ сұраныстар да осындай жағдайда орындалады. Релационды алгебра операция жүйесі мен релационды қатарын есептеуде көптеген сапалы ... SELECT ... ... мен SQL ... ең ... ... бір өңдеу бойынша сапалы орындалады, көпнесе заманауй ақпараттық жүйенің қолдануы үшін мәліметтерді қолданып жою, мәліметтерді ... ... ... ... ... ... қатар жүреді. Келесі тарауда теоретикалық және практикалық аспектер мәліметтер қорында жаспарланып сол ... ... ... ... ... ... ... ПРАКТИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
+ Мәліметтерді сақтаудың маңызы
Мәліметтерді сақтау, өңдеу және ... ... ... ... ... ... ... қолданып, ақпараттарды ЭЕМ көмегімен өңдеп сақтайды. Мәліметтер ... ... деп - ... ... компьютерленген жүйесін, ал мәліметтер базасы деп - белгілі бір іс-әрекет жасауға болатын үлкен көлемді жүйелендірілген мәліметтерді ... ... оны ... программаға тәуелсіз арнайы тәсілмен ұйымдастырылған мәліметтер файлдарының жиынтығы. Мәліметтер базасы қолданушы анықталған пәндік аймақ үшін құрылады. Мәліметтер базасын құру және ... үшін ... ... ... ... жүйесі қолданылады. Мәліметтер базасын басқару жүйесі дегеніміз мәліметтер базасын құру, өңдеу және енуді жабдықтаушы программалық ... ... МББЖ ... ... ... ... қана ... қолданбалы программалар өңдеуге де мүмкіндік жасайды.
Барлық МББЖ екі топқа бөлінеді:
* Иерархиялық
* Желілік
* Реляциялық
Иерархиялық МБ - 60-шы жылдардың басында ... Олар ... ... ... ... ... мәліметтер екі категорияға бөлінеді: негізгі және бағынышты. Иерархияда ең биік ... - ... ал ... ... ... деп атайды.
Иерархиялық мәліметтер базасының жақсы жағы - біреудің көпке деген ... ... ... ... ... ... көретіндей анық көрсету, мәліметтердің тәуелсіздік деңгейі анықталған.
Иерархиялық мәліметтер базасының кемшілігі - мәліметте құрылымын көрсету, яғни МББЖ ... ... ... ... ... - ... қатар қолданылады. Бұл мәліметтер базасында кез-келген объект басқа объектілермен бірнеше байланыс жасай алады.
Желілік мәліметтер базасының жақсы ... - ... ... ... жою және енгізу операцияларын орындаудың жеткілікті түрі.
Желілік мәліметтер базасының кемшілігі - мәліметтерді көрсетудің қиындығы, яғни МББЖ ... ... ... мәліметтер базасы - программалауда 70-жылдардан бастап ... ... ... мәліметтер базасында объектілер және олардың арасындағы байланыс жол және ... ... ... ... ... көрсетіледі.
Реляциялық мәліметтер базасының кестесі көмегімен келесі іс әрекеттерді орындауға болады:
* Кесте құруға немесе оның құрылымын анықтауға;
* Кесте құрылымын өзгертуге;
* Кесте атын ... ... ... ... ... базасының жақсы жақтары - мәліметтерді көзбен көретіндей өрнектеу.
Реляциялық мәліметтер базасының кемшілігі - біраз МББЖ-де қатынастар ... ... ... ... ... жай ... ... келтіру түрлері
Орташа этапты үдерістерді орындауда, мәліметтер қорындағы әр этаптың мәліметтері орташа формаға келтіріледі, содан кез келген орташа форма алдыңғыға қарағанда ... ... ие. Әр ... ... сәйкес шектеу құрамын анықтауда, кейбір орташа байланыстар формасы байланыста тұрады, егер онда ... ... ... қасиеттерін қанағатандырады. Реляционды мәліметтер қорының теориясы келесі көрсетілген ... ... ... ... ... ... (1NF)
* Екінші орташа форма (2NF)
* Үшінші орташа форма (3NF)
* ... ... ... ... ... орташа форма (4NF)
* Бесінші орташа форма, немесе орташа форма жобасын салыстыру (5NF немесе PJ/NF)
Қалыпқа келтірудің негізгі ... Әр ... ... ... ... мағынасы жағынан алдынғы жағынан жақсылау болып келеді
* Келесі орташа формаға көшкенде алдыңғы ... ... ... ... ... ... ... қорына жеткізеді. Анық сараптау мен кері жақтың орташа құрамы келесі лекцияларды құрайды.
1 NF - бірінші ... ... ... 1 NF екі шартты қанағаттандыратын болса ол орнатылған.
1.Атрибутардың ... ... ... ... қайталанады
Бірінші шарттың орындалуы үшін кез келген ьайланыс автоматты түрде, ... ... ... Бұл ... тек ... атрибутар үшін атомар түсінігін ескере отырып автоматты байланыстар үшін бірінші орындалу шар ты жүреді. Мысалы, мұндай ... АТЖ ... ... ... мәліметтер қорындағы барлық сұраныстарды осы атрибутармен толық, жеке ... ... ... жасауға болады. Көп жағдайда кездесетін АТЖ сақтау үш түрде жеке атом-атрибутарымен жүреді, бөлінбейтін атомдар аумағы ... ... ... ... ... ... шекарасында атом атрибутарының АТЖ. Екінші шарт жеке түсінікті қажет етеді. Қайталанатын ... ... ... ... ... ... Қайталанатын топтар деп көптеген атрибуттар байланыстары бірнеше сематикадан тұрады деп атаймыз. Мысалы, байланысты ... ... АТЖ, ... ... ... ... желтоқсан үшін)
Мұнда қайталанатын 12 атрибут топтары, қызметкерлердің түрлі айлар үшін әр ... ... ... Мұндай кесте кіріс есептерін қалыптастыруға және кіріс құрамына сәйкестендірмейді, алайда релационды көптеген операцияларды есептеу құрылымы ... ... ... ... ... үшін ... ... жағдайдағы орналастырылмаған мәліметтерді, әр айлардан соң белгілі реттік ... ... ... ... ... ... АТЖ, ай ... кіріс)Жаңа кортеждің байланыс кіріс санына қарағанда 12 есеге өседі, алайда сұраныс байланыстары әлде қайда ... ... ... ... бірінші орташа форманы қанағаттандырады.
Өкінішке орай негізделмеген байланысты орнатуда, ... бір ... ... - ФИО ... ... бір қызметке үшін 12 кортеждің әр қайсысына көшірілетін болады. Келесі этапты ... үшін бұл ... ... ... ... ... орташа формасы
Кейде байланыстың алғашқы кілті, бірнеше атрибуттарды ... ... ... ... оны ... деп ... ... қызметкерлердің кіріс байланысы құрама кілтті жасау арқылы түзеді. (код, номер, айы) Толық функционалды байланыстың тәуелділігін ... ... ... ... ... кілтке байланысты, егер ол функционалды кілтке байланысты болса, құрама кілттің функционалды тәуелділігін анықтайды. Байланыстар үшін көптеген функционалды тәуелділікті қарастырамыз ... ... ай) ... ... ... ... ... екінші ФЗ детерминат түрінде көптеген кілт құрайды. Осы бір ФЗ АТЖ атрибут мәнін, қажет еместіктен туады. ... ... мен ... ... АТЖ өзгеруі (қызметкер өзінің тегін жазуда қателік тапты), қателікті жөндеу үшін 12 есе жөнделеді. ФЗ ескіріп Хеза теоремасына сәйкес жеке ... ... ... ... келе екі байланыс құрылымын орташа алу
Қызметкерлер (АТЖ , коды
Қызметкерлер кірісі (код, номер ай, ... ... ... ... бірі ФЗ болып табылады. Ақпаратты көшіру шектелген. Мұндай әдіспен орташа екінші формада анықтау 2NF байланысты табуда, 1NF әр кілт ... ... ... тәуелді.
3 NF - үшінші қажетті орташа формасы
Үшінші орташа форманы талқылау ... ... ... бұл ... ФЗ ... қажет. Анықтамасы: Х, Y, Z - үш атрибуттың кейбір байланыстары. Содан Х-->Y пен Y-->Z. Z ... ... Х. ... ... ... ... (код, АТЖ, қызмет жалақысы) Функционалды шартты жаза ... ... ... ... ... (бұл ... ... сәйкес көрсетіп аламыз)
АТЖ-->коды
Қызмет--->коды
Қызмет жалақысы-->қызметі
Қызмет арқылы қызметкер кодының жалақысын алу. ФЗ қызметі-->қызмет жалақысы қарастырылып ... ... ... емес және ... ... атрибут мәніне алып келеді.
Содан мәліметтерді жаңартудың мәселелері келесі түрде болады
* Егер сол ... ... ... ... да бір ... жұмыс істемесе (мысалы, психолог), өзгерген жалақыcына сәйкес қызметатқарады.
Бұл мәселені шешу үшін қалыптасқан қарысм қатынасты екіге бөліп қарастыру:
Қыметкерлер (код, АТЖ, ... және ... ... ... ақысы)
Үшінші қалыпты үлгінің анықтамасы
Қарым- қатынас 3NF-те қалыптасқан, егер ол 2NF-те ... ... және әр ... таппаған көрініс бірінші шешімге тікелей байланысты болады.
BCNF - Бойс-Кодтың қалыпты үлгісі
Бұл қалыпты үлгі үшінші қалыпты үлгіге ... ... ... ... BCNF - те ... 3NF-те ... болса, жағдай келесі шарттарда туады, қарым - қатынас екі мүмкін болатын кілтті иемдейді, олар құрамдас және жалпы ... ... ... ... ... ... ... жиі кездеспейді, басқа қарым-қатынастарда үш 3NF пен BCNF эквивалент болып келеді.
4NF-төртінші ... ... ... ... ... ... ... қайталанатын қарым-қатынастарға арналған. Тәжірибеде 4NF келеңсіздіктері екі болмыстан көп ... - ... ... болады. Бұндай жағдайда көпмәнді тәуелділікке негізделген декомпозиция қолданылады. Көп мәнді ... ... ... ... ... ... Мысал ретінде қарым-қатынастарды қарастырамыз:
Сабақ кестесі (күн, апта, сабақ номері, ... ... пән, ... ... жасалынған студенттік топтардың сабақ кестесі туралы мәліметтерді сақтау.(оңай болу үшін, топтарға бөлу және ... ... ... жоқ деп ... қарым-қатынаста бірнеше қарама-қарсы негізгі кілттерді көрсетуге болады:
(күн, апта, сабақ номері, группаның коды)
(күн, апта, сабақ номері, оқытушы)
(күн, апта, сабақ ... ... ... кейбір көріністерін толық тәуелсіз деп айтуға болмайды бірақ әр ... ... ... жеке өте ... әр ... ... оқытушы, өте алуы жағдайында осы көріністер арасында лекцияның басындағы келтірілген анықтамаларға сай ФЗ орын алмайды. Әрі қарай, аудитория пәнмен, ... ... ... ... ... ... ... көрсетудің қажеті жоқ, сондықтан ол 3NF ғана емес, NFBC-дің де шартарын қанағаттандырады. Пән және мұғалім көрінісі арасындағы байланысты деп ... ... ... арасында көпмәнді тәуелділік бар, ол былай көрсетіледі:
пән ->>оқытушы
Негізгі көпмәнді тәуелділік пән және топ ... де орын ... ... әр бір ... топ ... оқу жоспарын иеленеді және алдын ала белгіленген пәндерді меңгереді.
Көпмәнді тәуелділіктің орын алуы қарым-қатынаста көзге көрінетін шектен тыс ... ... және ... ... қиындықтарын туғызады. Мысалы, егер бір оқытушы жұмыстан босап, оның орнына ... ... ... онда сол ... бар ... ... жаңарту қажет. Тағы да топтың және бұл пәнді өтпейтін оқытушының оқу ... да жоқ ... оқу ... еніру қауіпі төнеді.
Төртінші қалыпты үлгінің анықтамасы:
Қарым қатынас ВСNF-те және көпмәнді тәуелділік болмаса, 4NF- те болады. Келтірілген ... ... ... ... оңай емес. Мынадай нұсқаны ұсынуға болады. Жеке қарым-қатынастағы тәуелділікке пән және мұғалім, пән және топ ендіреміз. Әрине бұл қарым-қатынастарды ... ойға ... ... ... (пән, ... топ) Онда ... ... жүйесі төмендегі көріністі анықтайды: Кесте (апта күн, сабақ номері, аудитория, ... ... код, ... ... ... үлгінің шарттары
Осы уақытқа дейін қарым-қатынастағы көп борлуды тоқтататын жалғыз іс-әрекет- оны екі ... сызу деп ... ... екі проекцияға шығынсыз сызуды орындау мүмкін емес қарым-қатынастар бар, олардың кейбіреуі шығынсыз үш ... одан көп ... ... ... Бұл ... бірлестіктерге тәуелділік деген атауды, бұндай қарым-қатынасты үш сызбалық қарым-қатынас деп атайды. (кез келген қарым-қатынасты n-сызба, n-2 деп атау ... ... ... ... көп ... тәуелділіктің жалпылама түрі болып саналады. Бірлесуге тәуелділігі бар, бір уақытта көп мәнді емес, көпсалалы емес ... ... ... ... анықтайды. Сондықтан бесінші қалыпты жағдай ұғымы енгізілген.
Бесінші қалыпты жағдай үлгісінің ... NF-те ... оның ... ... ... ... ... болған жағдайда ғана орын алады. Тәжірибеде 5NF шарттарын тексеру қиын, ал байланысқа тәуелділіктен құтылу мәліметтер базасынгдағы ... ... ... ... Осы ... арқасында бесінші қалыпты үлгі теориялық қызығушылыққа қарағанда, практикалық ... ... ... ... қорын қалыпқа келтірудегі келеңсіздіктер
Осыға дейін мәліметтер қорының жетіспейтіні туралы сөз болды (немесе қажеттіліктердің шектелуі) содан ... ... ...
* Диск ... ... ... ... көшірілмейді.
* Мәліметтерді жаңартудағы мәселе функция принципінің бұзылуы болып табылады .
* Іс ... ... ... ... ... бақылауды күшейтіп олармен байланысқан мәселелерді шешу.
Көптеген функциялау үдерісіндегі мәселелерден аулақ болу үшін, орташа мәліметтер қорын жаңарту туралы шешім қабылдау жөн. ... ... ... ... ... үшін ... ... бір атаумен қалыптастырады. Орташа мәліметтер қорындағы әр мәліметтің бірнеше кестелерімен әр сұранысты ... ... ... ... ... ... біріктіреді) мәліметтер қорында жүргізіледі. Кестені біріктіру операциясы, есте сақтау ресурстарының процессорлық уақытта шығынын анықтайды. ... ... ... ... сайын, кестені таңдау содан жай өңделеді. Іс тәжірибедегі жағдайларға сүйене отырып тиімді жолын табуға ... және 5 NF ... ... көрсеткендей көбісі жаңартылып, 3 NF дейін жетеді. Көптеген жағдайларда ... ... ... ... Егер сұраныс саны жаңарту сұраныстарын айтарлықтай жаңартатын болса мәлімет қор мазмұны мен 3 NF ... де ... ... - бұл ... ... ... үдерісі, өнімділікті жоғарылату мақсатымен орташа шығарылатын кейбір ... ... ... қорында істейтін, қосымша жұмыстардың жылдамдығы жоғарылап, деномализациясы болып табылады. Денормализациялық мәліметтер қоры - бұл бір ... ... ... денормализациялануы қосымша бір мен екі деңгейін құрайды. Орталық процессорды жүктеу мен қажетті операциялар санын азайту қажет, кестелердегі ... ... ... және ... ... ... ... кестелерге кейбір біріктірулерді ұсынып денормализациялау.
Бірақ денормализация үшін төлеу қажет. Денормализациялық мәліметтер қорында ... ... ... ол ... ... ... қосымша бақылауды қажет етеді. Қосымшаны түзу үдерісі қиындап содан мәліметтер қайталанады, оны бақылау қиынға соғады. Қалыптастырудың алтын ортасы бар және ... оны табу үшін ... күш салу ... және пәндік аумақта жақсы білім қажет. Денормализация мен орташа аралықта ешқандай компромис жоқ, әдістерді қалыптастыру үшін ешқандай өкініш жоқ. ... ... алға ... ... ... МS ... мәліметтер қорын қалпына келтіру мен сақтаудың жаңаша бағдарламалары зерттелінді және олардың қажеттілігі анықталды. Мәліметтер ... ... ... тереңінен қарастырылды. Курстық жұмыстың бірінші тарауында теориялық мәліметтер көрсетілген, ал практикалық ... ... ... және ... ... ... жазылды.
Курстық жұмыстың міндеттері бойынша, деректер қоры туралы жалпы түсінік берілді және ДҚБЖ түрлері қарастырылды. МS Access ... ... ... жүйесінде жұмыс істелінді және әртүрлі әдебиеттер қарастырылды. Бұл курстық жұмысты білім берудің біртұтас ақпараттық жүйесі ретінде оқушылар мен ... ... ... ... ... болады.
Мәліметтер қорын құру барысында көптеген МҚБЖ бойынша білімді керек еткені сөзсіз. Бірақ нәтижесі айтарлықтай жоғары және ... да ... ... саланы қамтитын, сапалы өнім алуға болатыны айқын. Ол мәліметтерді ... ... әрі ... ... ... ... жұмыстың барысында ақпараттар жүйесін жасаудың негізгі принциптері, жобалау сатылары рет-ретімен мысалдармен көрсетілді. Осы ... ... мен ... жаңа жүйе ... ... бола ... ... құру барысында оны неғұрлым әмбебап, түсінікті қолдануға ыңғайлы етіп ... ... Сол үшін ... ... анықталып, олардьң арасындағы байланыстар орнатылды, әр түрлі кестелерге ыңғайлы формалар құрылды.
Мәліметтер қоры ... ... ... ... құрылатын кестелердің құрылымы мен олардың арасындағы байланысын ойластырып, жобалау; екіншіден, компьютерде осы кестелердің құрылымын құру; үшіншіден, кестелердің арасындағы байланысты ... ... ... мәліметтермен толтыру (форманы пайдаланып та толтыруға болады). Мәліметтер қорын пайдаланудың практикалық мақсаты мәліметтер ... ... ... ... ... табылады.
Мәліметтердің логикалық моделін құрудың мақсаты мәліметтердің нақты бейнеленуін құру, мәліметтер арасындағы байланысты және шектеулерді, яғни сәйкес қатынастарды анықтау болып табылады. Бұл ... ... ... әдіс ... ... келтіру әдісі болып табылады.
Бірқалыпты күйге келтіру процесі реляциялық сызбаны жүзеге асыру қатынастары бойынша атрибуттарды үлестірудің ... ... ... ... Ол ... ... арасында бар алғашқы кілттермен және функционалдық тәуелділік негізінде идентификациялауға ... ... ... құрылымына сәйкес кіріспеден, екі тараудан, қорытындыдан және пайдаланылған әдебиеттерден тұрды. Кіріспеде ... ... ... мақсаты, міндеттері және зерттеу әдістері қарастырылды. Бірінші тарау деректер қоры, ДҚБЖ, ақпараттық жүйелер туралы теориялық негіздері, ол бойынша ... ... ... ... ... ... және реляциялық есептеулер бойынша толық мәліметтер берілді. Екінші ... ... ... ... мен ... ... түрлері берілді, ол бойынша мәліметтерді сақтаудың маңызы қалыпқа келтіру түрлері, мәліметтер қорын қалыпқа келтірудегі келеңсіздіктер бойынша мәліметтер ... ... ... ... В.А. ... ... Выс.Шк., 2001.
* Симонович С.В., Евсеев Г.А. Общая информатика. Москва. Инфорком ... и АСТ ... - 2000г.
* ... А.Я. Язык SQL в Delphi5. - ... ЗАО , ... Бобровский С. В. Delphi5.- Учебный курс - ... ... ... Купрова Т.А. .М:Мир, 1991
* Диго С.М. .М:Финансы и статистика, 1998ж
* Савельев А. и ... , М: ... ... О.Л., ... Н.В., ... И.И. , М: ... под ред. Хомоненко А.Д. . Санкт-Петербург, 2000ж
* Стивен Копустейк , М: Бином, 1998ж
* Гончарова А. , Питер, ... ... ... ... ... и ... ... Изд/Наумов А.Н., Вендров А.М., Иванов В.К. и др.: Под ред. ... ... ... и ... ... ... В.Н. и др. Базы и банки данных Учебник для вузов по спец. /Под ред. В.Н. ... ... Шк., ... Дейт К.Дж. ... в ... баз данных.: Пер. С англ. 6-е изд.К.: Диалектика, 1998ж
* Байғожанова Д.С. Талдықорған, 2006ж
* Базы даных ... В.З. - ... ... ... Базы даных Microsoft Access. Андерсен В. -М: ЭКОМ, 2001ж
* Самоучитель Access ... Т.А. ... ... ... СУБД Access для Windows 95 в примерах.Бекаревич Ю.Б, Пушкина Н.В -ВНV- Санкт-Петербург, 1997ж

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 40 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мәліметтер қорын басқару жүйесі (МҚБЖ). Негізгі ұғымдар. МҚБЖ - нің функционалды мүмкіндіктері. МҚБЖ - мен жұмыс істеу негіздері20 бет
Қонақ үйінің жұмысын автоматттандыр65 бет
Макаронды өнімдерді қалыпқа келтіру, кептіру, қаптау, сақтау4 бет
: автомобиль жолдарының жабындарын қалпына келтіру және жөндеу машиналары мен жабдықтары3 бет
Excel электрондық кесте құралдарымен мәліметтерді өңдеу11 бет
Excel электрондық кесте құралдарымен мәліметтерді өңдеу туралы16 бет
Turbo Pascal тіліндегі мәліметтердің күрделі типтері50 бет
Астық сақтаудың негізгі тәсілдері8 бет
Астықты сақтаудың технологиялық тәсілдері5 бет
Биологиялық негіздегі сирек кездесетін аңдардың түрін қалпына келтіру4 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь