Қазақстандағы тас дәуірі

Кіріспе

Негізгі бөлім
1)Қазақстандағы тас дәуірі
2)Тас ғасыры ескерткіштердің жаңа ашылымы

Қорытынды

Пайдаланған әдебиеттер
Тарих (араб сөзі-«зерттеу, оқиғалар жөнінде әңгіме») адамзаттың басынан өткен заманалар туралы шежіре шертеді. Тарихты білу алдымен өскен өлкенді, еліңді оқып – уйренуден басталады. Қазақстан тарихы дүниежүзілік тарихтың құрамдас бөлімі болып саналатындықтан, еліміздің өткенін білуді жалпы азаматтық даму тұрғысынан қарастырамыз. Адамзат тарихы бірнеше қоғамдық құрылыс сатысынан өткен: Алғашқы қауымдық құрылыс, Құл иеленушілік құрылыс, Феодалдық құрылыс, Капиталистік құрылыс, Социалистік құрылыс. Бүгінгі қазақ халқы өзінің өсіп - өнуін алғашқы қауымдық құрылыстағы ру – тайпалардан бостандығын ешбір жоққа шығаруға болмайды. Археологиялық деректер негізгінде дәуірлерді сипаттайтын мәдениеттер арқылы өзіндік мерзімдер жасалған. Осы мерзімдеу бойынша адамзат тарихы тас, қола, темір және орта ғасыр дәуірлеріне бөлінеді. Ол еңбек құралдарының мен оны жасаудың дамуымен дәйектеледі.
Халқымыздың тарихи кезеңдерін, оның көне және орта ғасырлардағы тарихын білу үшін көп жағдайда археологиялық зерттеулер қажет. Археологиялық зерттеулер дегеніміз не? Ол қандай ғылым? Археология гректің екі сөзінен құралған, archailos-ескі, logos-ғылым, яғни көне ғылым.
1) Қазақстан ежелгі тарихы 4 томдық “Атамұра” Алматы 1998

2) Қазақстан тарихы 5 томдық (очерк) “Дәуір” баспасы 1994

3) Чапай Мусин Қазақстан тарихы Алматы 2003

4)Интернет желісі www.arhcentr.kz сайты
        
        Марат Оспанов атындағы Батыс Қазақстан Мемлекеттік
Медицина Университеті
Студенттің өзіндік
жұмысы ... ... ... _________________________________
Курс: _____________________________________
Тақырыбы: ________________________________
Орындаған:_________________
Тексерген: __________________
Тобы:______________________
Бағасы:_____________________
Оқытушының қолы:_________
Күні:____________
Ақтөбе 2015ж
Жоспар:
* Кіріспе
* Негізгі бөлім
1)Қазақстандағы тас дәуірі
2)Тас ғасыры ескерткіштердің жаңа ашылымы
* Қорытынды
* Пайдаланған ... ... ... адамзаттың басынан өткен заманалар туралы шежіре шертеді. Тарихты білу алдымен өскен өлкенді, еліңді оқып - ... ... ... ... ... ... ... бөлімі болып саналатындықтан, еліміздің өткенін білуді жалпы азаматтық даму ... ... ... ... ... ... құрылыс сатысынан өткен: Алғашқы қауымдық құрылыс, Құл иеленушілік құрылыс, Феодалдық құрылыс, Капиталистік құрылыс, Социалистік құрылыс. Бүгінгі қазақ халқы өзінің өсіп - ... ... ... құрылыстағы ру - тайпалардан бостандығын ешбір жоққа шығаруға болмайды. Археологиялық деректер негізгінде дәуірлерді сипаттайтын мәдениеттер ... ... ... жасалған. Осы мерзімдеу бойынша ... ... тас, ... темір және орта ... ... ... Ол ... ... мен оны жасаудың дамуымен дәйектеледі.
Халқымыздың тарихи кезеңдерін, оның көне және орта ... ... білу үшін көп ... археологиялық зерттеулер қажет. Археологиялық зерттеулер дегеніміз не? Ол қандай ғылым? Археология гректің екі ... ... ... ... яғни көне ... ... тарих ғылымының көне дәуірлерін, оның ескерткіштерін зерттейтін басты бір саласы. Ол қандай ескерткіштер: алғашқы адамдардың тастан құрал-сайман жасайтын жерлері ... олар ... ... ... ... орта ... ... қыстақ-кенттер, қалалар, қорғандар, қыстаулар, т.б. Адамдардың тіршілік әрекетінен ... ... ... ... деп ... ... зерттейтін ғалымдарды археологтар, қазақша айтсақ, көне дәуірдің мамандары дейді. Тарихшылар сол археологиялық ... ... ... өмір ... ... ... өмір ... тарихын жазады. Адамзаттың даму эволюциясын зерттейтін ғылым- антропология деп аталады.
.
Қазақстан тас ғасыры дәуірінде
Қазіргі заманның ... ... ... дейтін жұрттар өмірінен алынған этнографиялық мәліметтердің де маңызы аз емес. Мұндай мәліметтер ежелгі адамзаттың материалдық және ... ... ... ... мен ... ... түсіндіруге мүмкіндік жасайды. Алайда ең басты хабарды алғашқы қауымның бәрінен де көбірек кездесетін материалы-еңбектің тас ... ... бір ... ... ... байланысты адамзат тарихы ұзақ-ұзақ кезеңдерге бөлінеді. Археологияда кезеңдендірудің өзіндік әдісі жасалған,оған сәйкес адамзат тарихы тас,қола мен ... жіне ... ... ... Ал ... рет-ретімен жоғарыда айтылған дәуірлер кезеңдер мен мәдениеттерге - ... және ... ... ... тас ... дәуірі-адамзат және шаруашылығының қалыптасу кезі-өндіргіш күштердің төмен деңгейінде болуымен сипатталады. Арнайы шаруашылық қам-харекеті табиғаттың дайын тұрған өнімдерін пайдаланумен ғана шектелген. ... адам ... ... ... ... мен ... жинап, жануарды аулаған. Адамдардың өзара қарым-қатынасы, мүшелерінің экономикалық теңдестігіне, еңбек-бейнеті ... мен ... ... ... ... ... ... және өзінің сипаты жағына ұжымдық қатынастар болады.
Адамдардың қоғамдық ұйымы палеолит дәуірінде дамудың күрделі де ұзақ жолынан ... Оның ... кезі ... ... ... және ... үшін, аң аулау үшін бірлесу болады. Осынау рулық қатынасқа дейінгі әліуметтік құрылымның ... ... ... ... ... ... ... дегенмен де оларда некелік байланыстардың біраз реттелгені байқалады.
Ежелгі палеолит
Ежелгі палеолит ірі-ірі үш кезеңге(мәдениетке): ... ... 2,6 млн ... мың жыл), ашель(бұдан бұрынғы 700 мың-150-120 мың жыл) және мустье(бұдан бұрынғы 150-120 мың-35-30 мың жыл) кезеңдеріне бөлінеді. ... ... ... тастың қасиеттерін жақсы білген, өйткені оның оңай жарылатын шақпақ тасты бәрінен де көбірек қолданғаны, ал оған ұқса тас ... кей ... ... ... емес. Материал таңдау көбінесе құралдың қолданылатын мақсатына байланысты болды. Құралдың мынадай түрлері:шапқылар, қырғыштар, үшкір тастар, шай балғалар, ... ... ... және т.б. ... ... салмақты, тік бұрышты ұсақ шақпақ тастар ең ежелгі еңбек құралдарына жатқызылады, олар ... елді ... ... ... ... ... ... Арыстанды өзенінің ең жоғары жайылмасынан, қатып қалған ... ... ... ... ... жайылмасы, табылған "Клектон тұрпаттас" деп а, италатын бұл ... ... одан ... ... ... соғатын қыры тым үлкен, ол тіпті көлемінің жартысынан көбірек.
Төменгі палеолит адам тасты ... үшін ... ... пайдаланып, біріне бірін ұрған. Мұндай техника "соққылау техникасы" немесе "малта тас мәдениеті" деп ... ... ... оған ... ... өзендерде кездесетін кәдімгі малта тастар шикізат болған.
Осы уақытқа қарай жинақталған материалдар қайтадан ой елегінен өткізілуде және ... ... қуаң ... ... ... ... ... анықтау өте маңызды болып отыр. Бұл тұрғыдан алғанда алғашқы адамдардың "ашық ... ... ... ... ... ... мен юасқалары зор үлес атқады.
Бүгінгі таңда Шығыс Қазақстан жеріндегі ежелгі ескерткіш Қозыбай тұрағы саналады. Бұл тұрақ Күршім ... ... ... ... ... ... ... жағасына орналасқан.
Алғашқы адамдардың қолымен дайындалған тас бұйымдар, соның ішінде шапқа құрал, екі жағы өңделген құралдар мен қара түсті ... ... ... ... ... эволюциялық даму жөнінен "Homo Sapiens" сатысына сәйкес келетін замандастар болған.
Мезолит
Қазақстан аумағында мезолит кезеңі осы ... ... аз ... Бұл ... материалдық мәдениеті туралы алғашқы ақпарат 50-жылдарда ғана пайда болған. 70-80 жылдардағы В.Ф. Зайберттің Есіл өңірінде, В.Н. ... ... маңы мен ... ... ... зерттеу жұмыстары ғана мезолит және оның далалық өңірдегі айрықша белгілері туралы жалпы алғашқы түсініктер алуға мүмкіндік береді.
80-аяғы мен ... ... ... және ... ... ... зерттеулер жандандырылып, бірнеше жаңа тұрақ ашылды. Палеолиттен мезолитке (грекше "мезос "-орта деген сөзден шыққан) көшу климаттағы ... ... ... ... ... бұл ... ... байланысты. Бұл кезде қазіргісіне жақын гидрографиялық желі орнығып, өсімдіктер мен жануарлар дүниесінің қазіргісіне жақын құрамы қалыптасады.
Мезолит дәуірінің ең маңызды ... ... ... келгенде адамға ол жоғарғы палеолитте мәлім болған, бірақ оның кең таралуы жеке аң ... ... ... ғана ... ... ... ... құралдарын дайындау техникасында да одан әрі приципті өзгерістер болады: олардың мөлшері тастың мөлшеріне байланысты болған жоқ. Бұл қыстырма ... ... ... болады. Оның мәні мынада еді:заттың негізі сүйектен немесе ағаштан жасалды.
Неолит ... - жаңа тас ... Б. з. б. ... ... жартысы мен 6-мыңжылдықтың басын қамтиды. Бұл тас өңдеу техникасының гүлденген кезі болды. Тас өңдеудің тегістеу, ... кесу ... жаңа ... ... ... Тас балталар, кетпендер, дән үккіштер, келілер, келсаптар жасала бастады. Әдемі тастардан әшекейлер - білезіктер, ... ... ... ... ... ... табиғаттың дайын өнімдерін иемдену орнына - өндіруші шаруашылық туындауы. Яғни, терімшілік, аң ... ... егін және мал ... келе ... ... солтүстігінде, Қазақстанның батыс, орталық және шығыс аудандарында неолиттік ... ... ... ... қой, ... жылқы сүйектері табылды. Неолит дәуірінде кен кәсібінің бастамалары шығып, қыш құмыра ісі, тоқымашылық дамыды. ... ... ... дәуірі болды. Онда ұжымдық еңбек пен өндіріс құрал- жабдықтарына ортақ меншік үстем болды. Сонымен қатар ... мен ... ... ... ... ... орналасу сипатына қарай бұлақтық, өзендік, көлдік, үңгірлік деп 4-ке бөлінеді. Неолиттік ... Есіл ... - ... мен ... ... ... мәдениетін, Ақмола облысындағы - Атбасар мәдениетін, Төлес мәдениеттерін, Оңтүстік Қазақстандағы - Қараүңгір, ... ... - ... Құлсары - 1 - 5, Шаңдыауыл, Қыземшек, Жыланқабақ, Қойқара, Сарықамыс, ... ... ... Шебір - 7, Сенек-1, -4, -5, -8, ... ... ... ... ... ... т. б. тұрақтарды айтуға болады.
Энеолит
Энеолит (лат. Aeneus - мыс және ... lithos - тас) - тас және қола ... ... ... ... ... (б. з. б. 4 - 3 -мыңжылдық) тас - мыс кезеңі. Энеолит адамдар өміріне мыс құралдар енген дәуір. Осы ... ... қоса мыс ... да ... бола ... ... мыстан жасалған құралдар тас құралдарды адам өмірінен біржолата ығыстырып шығара алмады. Себебі, мыс өте иілгіш, майысқыш ... ... ... жасауға мүмкіндік болмады. Энеолитте тас индустриясы құлдырап, тас құралдар жиынтығының кемуіне әкеліп соқтырған. ... ... ... ... басқаша көрініс берді. Мұнда тастарды пайдалану кері кеткен жоқ, керісінше жоғары ... ... ... Бұл ... ... жасалған еңбек құралдары басым болғанымен мыстан жасалынғандары да пайда бола бастады. Адамдардың басты кәсібі - егіншілік пен ... мал ... ... ... ... ауа-райы ылғалды болып, ірі сүтқоректілер көбейгендіктен аңшылар көшіп жүретін аумақтарын қысқартып, кейде бір жерге ұзақ уақыт шоғырлана да бастайды. ... ... - ... - ... ... Қазақстан жерінен табылған энеолит ескерткіштері Иманбұрлық, Сексеуілді -1, -2 және Павлодарға жақын жерде, Ертіс өзенінің жағасына орналасқан Железинка поселкесінің ... ... ... жатқызуға болды.
Тас дәуірінің ескерткіштері
Жерімізде тас дәуірінің ескерткіштерінің арнайы зерттеле бастауы ... ... ССР ... академиясы құрылып, оның жанында зор әсерін тигізген. Осы институттың ғылыми қызметкерлері Х. Алпысбаев 1959-1960 жылдар арасында, ... ... ... ... ... ... адамдардың ескерткіштерін тауып, тарихи маңызды жаңалықтар ашқан. Ол өзінің атақты атты ғылыми еңбегін жариялаған. Бұл еңбек бүкіл ... жүзі тас ... ... ... ... ... адамдардың өмірі жайында үлкен пікір туғызған.
Ғалымның еңбегіне тас дәуірінің маманы, атақты ... А.П. ... өте ... баға ... ХХғ. 70-80 ... ... ... түкпір-түкпірінде тас дәуірінің зерттелу мәселесі жаппай қолға алынған. Көрсетілген мерзім ішінде А.Г.Медоев, А. ... М.Н. ... В.С. ... Б.Ж. ... А.П. Деревянко т.б. археологтар жаңа ескеркіштер ашып, ежелгі тас дәуірінің зерттелуіне өз үлестерін қосты. Ал 80-жылдардан бастап бұл ... ... ... үлес ... ... тас дәуірінің маманы Ж.Қ. Таймағанбетов болды. Ғалым өзіне дейінгі зерттеушілердің ... ... ... ... жаңа ... ... ... жеріміздегі ежелгі адамдар өмірінің даму мерзімдерінің жаңа хронологиялық кезеңдерін жасады.
1998 жылы археологиялық жұмыстарда зерттеудің ... және жаңа ... ... ... ... барлық аймағында кең көлемді және шағын зерттеулер жүргізілді. Ескерткіштер орналасқан археологиялық карта жасалынды, Сырдарияның сол ... ... ... және ... ... Арыс ... жаңа ... тобы анықталды.
Бұл жұмыстардың нәтижесінде ерте тас дәуірінің,қола ғасырының, ортағасырлық қала мәдениетінің археологиялық жәдігерлері табылып, оның ... I ... соңы мен б.з. I ... ... ... мәдениетімен байланысы зерттелді.
Ерте тас ғасырының ескерткіштерін зерттеудің маңызы сол, Орта Азия мен ... ... ... ... ... ... ... қоғамдық қарым-қатынастың, мәдениеттің дамуына келесі келесі алғы шарттарының негізін айқындауда маңызды.
Қаратау бауырындағы(Бөріқазған, Тәңірқазған, Тоқалы және т.б)табылған жәдігерлердің осы ... ерте ... ... ... зеттеуде маңызы зор.Әсіресе, мустьен жоғарғы палеолит, неолит дәуірінің ескерткіштерін зерттеу үлкен қызығушылық туғызуда. Ең ерте ... ... ... ... қонысынан табылды. Ғалымдардың пікірінше, бұл Оңтүстік Қазақстандағы палеолит дәуірінің шелль-ашель кезеңіне жататын ең ерте ... ... ... ... ... қонысы Жаңатас, ашель-мустьер кезеңінің соңына жатқызылды. Палеолиттің соңғы кезеңінен неолитке өтетін өтпелі кезеңнің ескерткіштерін іздеуге ерекше көңіл бөлінді. Шаян ... ... ... ... және ... ... I-III қоныстары; Темір стансасы ауданынан Маятас мезолит қонысы табылды. Неолит және алдыңғы қола дәуіріне жататын Шілік қонысы, неолит дәуірінің ... I-IV ... ... дәуірінің алғашқы ескерткіштері Батыс Қазақстан облысының аймағында 2001 жылы ... және ... ... (М.Н. Сдықов, А.А. Бисембаева) және Ә. Марғұлан атындағы ... ... тас ... ... ... ... бірлесе жүргізілген барлау жұмыстарының нәтижесінде анықталды. (О.А. Артюхова., Г.Т. ... ... ... ... ... І мекенінен табылған 20 данадан тұраған топтама (коллекция) болды. Олардың арасында: жапырақ пішіндес найза ұшының ... ... ... (қырғыш, ұрғы), екінші беті бұдырлы, дөңес қырғыш, тісті құрал-сайман. Родники ... ... ... ... шығу ... ... орналасқан шеберхана-тұрақтар анықталды.Артефакттар табиғи құмдақтар арасында сирек түрде шөккен, 1 бұйым шамамен 2-3 ... метр ... ... ... ... арасында, өте көне бұйымдар айқындалады, олардың арасында нуклеус леваллуа дайындықтары және ... ... ... жылы ... ... ... және ... тұрғыдан берері мол облысымыздағы палеолит кезеңінің ескерткіші- шеберхана-тұрақ Ешкітау табылды.Ежелгі адамның өндіріс мәдениетінің іздері, ескерткіштің ... ... ... ... ... Шеберхана-тұрақ Ешкітау тауының шығыс бет баурайында орналасқан. Бұл Батыс Қазақстан облысындағы теңіз деңгейінен 254 метр жерде ... ... ... екінші нүкте. Археологиялық зерттеулер бұл ескерткіште жыл сайын ... ... Осы ... ... 2 мыңнан астам артдеректер табылып, топтастырылды.Табылған артефакттардің басым көпшілігі, ... ... тас ... және ... ... ... ... олардың арасында құрал-саймандар да бар (қисық жүзді дөңес қырғыш, дөңес ... және ... т.б ... ... ... Қазақстан жерінің және Еуразия континентінің өткен кезеңі туралы көптеген тың жаңалықтар әкелері сөзсіз.Біздің континенттің аридтті аймағында полеолит ... ... ... сирек кездеседі, сондықтан да біздің арғы аталарымыздың палеоэкологиялық, палеоклиматтық жағдайында қалайша өмір сүргендері туралы ... ... ... мол болатындығын бағалау қиын.Мезолит (ортатас ғасыр) тұрағы облыс аймағында құм ... ... ... ... 2003 жылы Жаңа ... І құм төбе ... ... жұмысы жүргізілді.Құм төбелер Сор-Айдын көлінің батыс жағалауында орналасқан, жыл сайын төбе құмдары қозғалып, артефактті ... ... ... Екі ... маусым кезеңінде жиналған тас артефакттардің жалпы саны, 5 мың ... ... ... ... жасы мезолит кезеңіне жатқызылады. Бұл жер Қазақстандағы бірден-бір ірі мезолит тұрағы.2005 жылғы далалық маусымда, орталықтың ғылыми қызметкері Т.Т.Жүсіпқаливмезолитті ... елді ... ... зерттеді. Тұрақ Танас өзенінің бастауында, құмдар жайылымында орналасқан.Тұрақ материалы- көтергіш. 30 тас артефакттар табылды. Тасты ... Моос ... ... ... тобы ... ... оның ішінде: қарапайым халцедон-10 дана, сердолик-11 дана, шақпақ тас-1 ... ... дана және ... дана.Осылайша барлық артефакттардің жанар тау текті сирек ... ... ... ... ... ... орны ... кездеседі, сол себепті Батыс Қазақстан аймағын-дағы мезолит кезеңін зерттеуге үлкен қызығушылық танытуда. Аталған ескерткіш ... ... ... ... ... маусымды тұрақ болуы мүмкін, бұлайша түсінік беруге, тұрақта табылған құрал-саймандардың аздығы және қарапайымдылығы ... ... ... тас ғасыры адамзат тарихының бастауы болса, ал қола ... мен ... ... -- ... ... жаңа ... сатысы десекте болады. Оның прогресс жолындағы ерекше ... ... ... ірге тасының қалануына тікелей эсер етті.
Қоғамдық даму барысында өнердің сан-саласы жетіліп, жаңа мазмұнға ие болды, металл өндірісінің ... одан әрі ... және ... ... ... жол ... ... баласының даму жолындағы қадамының әрбір сатысында туындаған баға жетпес тамашa өнер ... ... ... ... ... ... қала берді. Адамзат даналығы мен кемеңгерлігінің арқасында мәдениет жаңа сатыға көтерілді. Өз ... ... ... ... мәдениеті -- дүниежүзілік мәдениеттің негізін қалауда орасан зор роль атқарды. Яғни олар: әлеуметтік ұйым, тіл, өнер, салт-дәстүрлер, наным-сенімдер, ... ... ... және тағы ... болды.
Дәуірлер ағымындағы бұл мәдени байланыстар -- адамзат тіршілігінің басты мән-мағынасына айналды.
пайданылған әдебиеттер:
* Қазақстан ежелгі ... 4 ... ... ... ... Қазақстан тарихы 5 томдық (очерк) "Дәуір" баспасы 1994
* Чапай Мусин ... ... ... ... ... www.arhcentr.kz сайты

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстандағы ежелгі қола және тас дәуірі12 бет
Аймақтағы петроглифтерді зерттеу ісінің қалыптасуы мен дамуы16 бет
Ежелгі тас ғасыры (палеолит) дәуіріндегі Қазақстан40 бет
Жаңа тас дәуірі23 бет
Жаңа тас дәуіріндегі Қазақстан3 бет
Орта тас дәуіріндегі Қазақстан1 бет
Тас дәуірі10 бет
Тас дәуіріндегі наным-сенімдер29 бет
Тас және қола дәуіріндегі Қазақстан8 бет
Қазақстан аумағындағы алғашқы қауымдық құрылыс,ежелгі Тас дәуірі, Мезолит, Неолит және Қола дәуірі7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь