Экономикалық жүйе: мәні, элементтері, даму сипаты

Экономикалық жүйе – экономикалық өнімді өндіру, бөлу, айырбастау, тұтыну барысында туындайтын негізгі экономикалық қатынастардың нысаны мен мазмұнын айқындайтын қағидаттардың, ережелердің, заң жүзінде баянды етілген нормалардың тарихи тұрғыда пайда болған немесе белгіленген, елде жұмыс істеп тұрған жиынтығы.
Кеңестік кезеңде саяси құжаттар мен экономикалық жарияланымдарда “әлеуметтік-экономикалық жүйе” және “әлеуметтік-экономикалық саясат” деген терминдерді қолдануды жөн санады. Сол арқылы экономикалық дамудың әлеуметтік мәнін атап көрсетпек болды. Алайда объектінің мұндай атауымен келісуге болмайды, өйткені адамдар үшін және солардың тікелей қатысуымен жұмыс істейді. Экономикалық жүйенің барлық қырларын – экологиялық жағын, аумақтық жағын, әлеуметтік жағын, басқа жақтарын да кешенді түрде алып қараудың маңызы зор. Нарықтық қатынастарға өтпелі кезеңде Экономикалық жүйені ішкі екі жүйе: макродеңгей мен микродеңгей түрінде түсіну кеңінен таралды. Осы тұрғыдан алғанда макродеңгей республикалық заң шығарушы және атқарушы органдар және жергілікті билік органдары ретінде түсінілді.
        
        Экономикалық жүйе: мәні, элементтері, даму сипаты
Экономикалық жүйе - ... ... ... ... айырбастау, тұтыну барысында туындайтын негізгі экономикалық қатынастардың нысаны мен ... ... ... ережелердің, заң жүзінде баянды етілген нормалардың тарихи тұрғыда пайда болған немесе белгіленген, елде жұмыс істеп тұрған жиынтығы.
Кеңестік кезеңде ... ... мен ... ... ... жүйе" және "әлеуметтік-экономикалық саясат" деген терминдерді қолдануды жөн санады. Сол арқылы экономикалық дамудың әлеуметтік мәнін атап көрсетпек болды. Алайда ... ... ... ... ... ... ... үшін және солардың тікелей қатысуымен жұмыс істейді. Экономикалық жүйенің барлық қырларын - ... ... ... ... ... жағын, басқа жақтарын да кешенді түрде алып қараудың маңызы зор. Нарықтық қатынастарға өтпелі кезеңде ... ... ішкі екі ... макродеңгей мен микродеңгей түрінде түсіну кеңінен таралды. Осы тұрғыдан алғанда ... ... заң ... және ... ... және ... ... органдары ретінде түсінілді. Микродеңгей түрлі салалар ретінде ұғынылды. Микродеңгей сонымен қатар меншік нысандары тұрғысынан түрлі ... ... ... ретінде, яғни ірі, орта және шағын бизнестің жиынтығы ретінде де зерделенуі ... Кез ... ... жүйе сияқты экономикалық жүйе оның құрамдас нышандарының арасындағы байланыстармен сипатталады. Бұл ... ... ... ... ... қалыптасады. Сонымен экономикалық жүйе - мемлекеттің экономикалық саясатын жүргізу үшін теориялық тұғырнама ретінде қызмет ететін экономикалық ғылым ... ... көп ... ... Экономикалық жүйеге кешенді көзқарасқа сәйкес оның жұмыс істеуі мен дамуына ықпал ететін бірнеше нышандарды бөліп көрсетуге ... ... ... жатады:
* мемлекеттік басқару жүйесіндегі бюрократтану және сыбайлас жемқорлықтың деңгейі;
* адами капитал (халықтың білім, денсаулық деңгейі, т.б.);
* елдің адами капиталының оқшауландырылған ... ... ... ... өндірістің басқа факторларының жай-күйі олардың іске қосылу дәрежесі;
* әлемдік экономика, оның жай-күйі, даму келешегі, елдің Экономикалық жүйене ... ... ... ... ... ... жай-күйі (табиғи әлеует);
* технологиялық аяның жай-күйі;
* ішкі саяси және сыртқы саяси құрылыс;
* қоғамның ақлақтық-адамгершілік ұстындары.
Экономикалық жүйенің ең басты ... ... оның ... ... ... сылбыр бейімделуін және осымен байланысты дамудағы енжарлықты жатқызуға болады.
Әлемдік экономикалық әдебиеттерде экономикалық жүйені топтаудың кең таралған екі фактор негізінде ... ... ... ... Экономиканы ұйымдастыру типтері бойынша;Осындай әдістер негізінде экономикалық жүйені төмендегідей типтерге бөледі:а) дәстүрлі ... ... - ... ... еркін бәсекелестік (таза капитализм) нарықтық эконмика;в) қазіргі нарықтық экономика ... ... ... ... ... осы ... ... тоқталайық.а) дәстүрлі экономика тұйық, оқшау шаруашылыққа негізделелі. Ұрпақтан ұрпаққа ... ... ... мен ... ... ... ... кім үшін өндіру арқылы анықталады. Экономиканың осы түрі ... ... ... ... ... ... мен Африка елдерінде қазір өте сирек кездеседі.б) еркін бәсекелестік нарықтық экономика ресурстарға жеке меншіктік және ... ... ... ... механизмімен сипатталады. .Мұндай экономика ең идеалды экономика ретінде қарастырылады. Еркін (либералды) нарықтық ... ... ... ... ... Ол нарықтық экономикаға барынша еркіндік беру қажет деп есептеді. Алайда еркін нарықтық экономиканың нақты қызмет атқаруы ... оның ... ... - ... өндіру экономикалық дағдарысының үнемі туындауы болып келеді. ... ... ... ... көрсеткендей, олар 1825 жылдан бастап үнемі әрбір 8 - 10 жылда қайталанып ... ... ... ... ... ... ... өтпейтін өнімдер мөлшері көбейіп кетеді, қолма - қол ... ... ... зауыт пен фабрикалар тоқтатылады және жұмысшылар жұмыссыз қалады. Тоқырау жылдарға созылады және ... ... ... - ... ... ... экономикадағы еркін бәсеке және оны тереңірек талдау құбылысы әкімшілдік - әміршілдік ... ... ... ... ... ... ... экономика теориясының ұраны: .Әкімшілдік - әміршілдік экономиканың нарықтық экономикаға ... ... ... ол ашқ ... ... ... тым құлдырауын болдырмайды. Ал қиын шешуші кезеңде елдің материалдық, еңбектік және ақша ... ірі ... ... ... мен ... жүзеге асыруға шоғырландырады және жұмылдырады. Сондықтанда жоспарлау жүйесін қоғамдық ... ... ... ... ғана ... жеке ... ... кейбір капиталистік елдерде қолданады. Айталық, екінші дүниежүзілік соғыс кезеңінде бұл гитлерлік Германияда байқалды. ... - ... ... олқылықтары мынадан байқалады.Біріншіден, барлық шаруашылық сауалдарын көп сатылы бюрократ - тық ... ... шешу ... ... Олардың келісімін алуға көп уақыттың кетуі - барынша кедергі болып табылады. Мұндағы басты ... - жаңа ... ... ... жаңа техника мен технологияны ендіру болмақ. Ал келісімге кеткен уақыт бұған кедергі жасайды.Екіншіден, кәсіпорын жоспарының орындалуы туралы тұтынушы алдында емес, ... ... ... ... ... есеп береді. Кәсіпорын есебі бұрыстау, боямалы ақпараттан құрылады. Сондықтан да орталық ұйымдар экономика және тұтынушылардың қажеттілігі ... ... ... ... бола ... барлығы әкімшілдік - әміршілдік экономиканы тиімсіз етеді және оны әртүрлі тапшылыққа алып келеді.в) қазіргі нарықтық экономика аралас экономика болуда. Аралас ... ... ... не? Американ экономисі Пол Самуэльсон былай деген: , әрі қарай ол: - ... ... ... ... түп ... ... ... (авторы - Нидерланд экономикалық мектебінің профессор - ... Ян ... және ... ... - ... ... ... - экономисі Джон Кеннет Гэлбрейт) жатады. Дж.Гэлбрейт аралас экономиканың ерекше бір типі ретінде ... оның ... және ... ... ... ... экономикада - деп жазған болатын Пол Самуэльсон.Әлеуметтік аралас нарықтық экономика териториясының негізін ... ... ... ... университетінің профессоры Ойкен Вальтер (1891 - 1950 жж.) ... ... Оның ... ... ... әлеуметтік қорғаудың толығырақ жүйесін мүмкіндігі келгенше нарықтық экономикаға қол ... ... ... ... Бұл ... ... мынау: . Аралас әлеуметтік бағытталған экономикалық саясатқа емес экономикаға мысал ретінде жатады. Мұнда барлық ... ... 4% - ы ... ... ... ал ... ... шығындардың жартысы әлеуметтік мақсатқа бағытталады.Іргелі әлеуметтендіру қорытындысы мынада: .Қазақстан Республикасы ... мен ... ... ... ... ... ... нарықтық экономика болып табылады. Ол бәсекелестік бастауға, меншіктің негізгі түрлерін араластыра - өзара іс - әрекетке негізделеді. Олардың ... ... ... және әлеуметік өзара байланыс жүйесінде өз қызметтерін атқарады.Қандай да бір экономикалық жүйедегі әртүрлі меншік түрлерінің арақатынасы қандай боолу ... ХІХ - шы ... ІІ - ші ... ... өмір ... ... ... экономика дәуірінде (монополистік капитализмге дейінгі жүйе), ұсақ жеке меншік артығырақ сипатқа ие болады. Ұсақ кәсіпкерлер өзара ... ... Бұл ... бәсеке дәуірі еді. ХІХ - шы ғасырдың ІІ - ші ... ... ҒТР - ның ... акционерлік (корпоративтік) қоғам түрі қалыптаса бастады. Ал, ХХ - шы ғасырдың басынан ... ... ... ... өсе ... ... ... (еркін емес) бәсеке жағдайында, нарықты реттеу дәуірінде меншік түрлерінің құрылымы ... ... жеке ... 30 - 35 % ... ... ... ... көптеген бөлігін, яғни 50% - ын және мемлекеттік меншік 15 - 20% - ды ... ... ... ... елдің экономикалық даму ерекшелігімен анықталады.
Пайдаланылған әдебиеттер.
1. Қаржы-экономика сөздігі. -- Алматы: ҚР ... және ... ... ... ... ЖШС, 2007.
2. Жалпы экономикалық теория (2030)

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Экономикалық жүйе : мәні, элементтері, даму сипаты3 бет
Экономикалық жүйе: мәні, элементтері , даму сипаты5 бет
Экономикалық жүйе: мәні, элементтері және даму сипаты9 бет
Экономикалық жүйе: мәні, элементтері және даму сипаты жайлы7 бет
Экономикалық жүйе: мәні, элементтері, даму сипаты жайлы13 бет
Экономикалық жүйе: мәні, элементтері, даму сипаты жайлы ақпарат7 бет
Экономикалық жүйе: мәні, элементтері, даму сипаты жайлы мәлімет5 бет
Экономикалық жүйе: мәні, элементтері, даму сипаты туралы5 бет
Экономикалық жүйе: мәні, элементтері, даму сипаты туралы ақпарат11 бет
Экономикалық жүйе: мәні, элементтері, даму сипаты. Экономикалық жүйенің дамуы үшін қажетті алғы шарттар мен жағдайлар5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь