Қазақстанның қаржылық жағдайы

Кіріспе

1. Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың мазмұны мен әдістері.
Қаржылық жағдайдың мәні және оны талдаудың мақсаты.
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың ақпараттық негізі.
Қаржылық жағдайды талдау әдістері.
2. Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын талдау.(«Талап» АҚ.ның материалдары негізінде)
Баланс өтімділігін талдау.
Кәсіпорынның төлем қабілеттілігін талдау.
3. Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету мәселелері.

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиеттер
Нарықтық қатынастары жағдайында кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың маңызы өте зор. Себебі, кәсіпорынның өміршеңдігінің кепілі мен жай-күйінің орнықтылығының негізі оның қаржы тұрақтылығы болып табылады. Ол ақша қаражаттарын еркін орын алмастыра отырып қолданып, тиімді пайдалану жолымен өнімді өндіру мен сатудың үздіксіз процессін қамтамасыз ете алатын өзінің қаржы ресурстары жағдайын көрсетеді.
Кәсіпорынның қаржы тұрақтылығын бағалау, объективті, ғылыми негізделген және үйлесімді басқару, өндірістік, әсіресе қаржылық шешімдер қабылдау үшін оның қаржылық жағдайын талдау қажет. Тек терең және ұқыпты талдау негізінде ғана оның қызметін объективті ба,алап, кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығыны нығайту немесе жақсарту және оның іскерлік белсенділігін арттыруға бағытталған басқару шешімдерін қабылдау үшін, басшылыққа нақты ұсыныстар беруге болады.
Қаржылық талдаудың дұрыс жүргізілуі кәсіпорын қызметінің қаржылық нәтижесі мен экономикалық дамуына, ең ақырында еліміздің экономикалық өсуіне кері әсерін тигізеді.
1. Методические рекомендации по составлению финансовой отчетноти, Утверждены директором Департамента методологии бухгалтерского учета и аудита. Министерство финансов Республики Казахстан. 21.05.97г.№7 /Бюллетень бухгалтера,1997,№29.
2. Балабанов И.Т. “Анализ и планирование финансов хозяйствующего субъекта”:М:Финансы и статистика,1994
3. В.В.Ковалев “Финансовый анализ” М:Финансы и статистика,2000
4. В.В.Бочаров, В.Е.Леонтьев “Корпорационные финансы” Москва-Харьков. Минск,2002
5. Ковалев А.И.,Привалов В.П. “Анализ финансового состояния предприятия” М:центр экономики и маркетинга,1995
6. К.Ш. Дүйсенбаев, Э.Т. Төлегенов, Ж.Г. Жұмағалиев “Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау “ Алматы. Экономика,2001
7. Н.П.Любушин, В.Б.Лещева, В.Г.Дьякова “Анализ финансово-экономической деятельности предприятия” Москва,2000
8. Шеремет А.Д., Сейфуллин Р.С. “Методика финансового анализа” М: ИНФРАМ,1995
9. Назарбаев Н.А «Казахстан-2030», Процветание, безопасность и улучшение благосостояния всех казахстанцев. Послание Президента страны народу Казахстана.
10. «Қаржы және Қаражат» 7/98, 4/98, 4/2002.
11. «Альпари» 4/42 2004.
12. «Экономист» 2/2004.
13.«Транзитная экономика» 5/2003, 7/2003,4/1999.
14. Антонов Н.Г, Пессель М.А, «Денежное обращение, кредит и банки», - АО
15. «Финстатинформ», 1995.
16. Дүйсенбаев К.Ш, Төлегенов Ә.Т, Жұмағалиева Ж.Г, «Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау», Экономика, Алматы 2001.
17. Ивасенко А. Г, «Основные понятия фондового рынка»(портфельные инвестиций); уч.пособие. – Москва: Вузовская книга. – Новосибирск: НГАЭиУ, 1997.
18. Идрисов А.Б, «Планирование и анализ эффективности инвестиций», Москва, 1995.
19. Игошин Н.В, «Инвестиций», Финансы, «Юнити», Москва 2000.
20. Смаилов Ә.А, «ҚР-дағы инвестициялық қызмет», стат.сборник. Алматы 2002.
21. Сидельникова Л, «Методы оценки инвестиций»,М/М. Аудитор, 1996 №2.
22. Уильям Ф. Шарп, Гордон Дж Александер, «Инвестиций», Москва.
23. Инфра-М, 1999.
24. Черкасов В.Е, «Международные инвестиций», Изд. «Дело». Москва 1999.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
АЛМАТЫ ЭКОНОМИКА ЖӘНЕ СТАТИСТИКА АКАДЕМИЯСЫ
ЖАМБЫЛ ... Есеп және ... ... ... қаржылық жағдайы
Орындаған:
Тобы:
Курс:
Қабылдаған:
Қорғауға жіберілді: «__»______________2006ж.
Бағасы:______________
Тараз – 2007 ж.
Мазмұны
Кіріспе
1. Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың мазмұны мен ... ... мәні және оны ... ... ... ... ... ақпараттық негізі.
Қаржылық ... ... ... ... қаржылық тұрақтылығын ... ... ... ... ... ... қабілеттілігін ... ... ... ... ... ету ... ... қатынастары жағдайында кәсіпорынның ... ... ... өте зор. ... ... өміршеңдігінің кепілі мен
жай-күйінің орнықтылығының негізі оның қаржы тұрақтылығы болып табылады. Ол
ақша қаражаттарын еркін орын ... ... ... ... ... ... ... мен сатудың үздіксіз процессін қамтамасыз ете алатын
өзінің қаржы ресурстары жағдайын көрсетеді.
Кәсіпорынның қаржы тұрақтылығын бағалау, объективті, ғылыми ... ... ... ... ... ... шешімдер қабылдау үшін
оның қаржылық жағдайын талдау қажет. Тек терең және ұқыпты ... ... оның ... ... ... ... ... тұрақтылығыны
нығайту немесе жақсарту және оның ... ... ... ... ... қабылдау үшін, басшылыққа нақты ұсыныстар
беруге болады.
Қаржылық талдаудың ... ... ... қызметінің қаржылық
нәтижесі мен экономикалық ... ең ... ... ... кері ... ... ... – кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың мәнін,
маңызын ашып көрсету.
Міндетім – осы ... ... ... ... аспектілерін
зерттеу, әдістемелік негіздері туралы мағлұматтар беру және оны ұғыну.
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың мәнін, маңызын ашып ... ... ... қарастырғалы отырмын:
1. Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың мазмұны мен әдістері.
2. Кәсіпорынның ... ... ... ... ... негізінде)
3. Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету мәселелері.
1. Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың мазмұны мен ... ... ... мәні және оны ... ... ... ... кәсіпорынның қаржылық жағдайын
талдаудың маңызы өте зор. Бұл кәсіпорындардың ... ие ... ... ... иелері, жұмысшылар, коммерциялық серіктестіктер
және де басқа контрагентер алдында өзінің өндірістік-кәсіпкерлік қызметінің
нәтижелері үшін толық жауапкершілікте ... ... ... ... осы ... ... бір ... тұрақтылығын және оның өз шаруашылық қызметін үздіксіз ... ... ... ... ... ... ... қаржылық тұрақтылығы – бұл тәуекелділіктің мүмкін
болатын деңгейде ... ... мен ... ... ... ... ... негізінде қаржыны тарату мен пайдалану арқылы
кәсіпорынның дамуын көрсететін қаржы ... ... ... ол ең ... ... ... түсетін табыстың
тұрақтылығын талап етеді және оның мөлшері мемлекетпен, жабдықтаушылармен,
несие берушілермен, жұмысшылармен және тағы да басқалармен есеп ... ... ... ... тиіс. Сонымен қатар кәсіпорынның одан әрі дамуы
үшін барлық есеп айрысулар мен барлық міндеттемелерді ... ... ... ... ... оның ... ... және де әлеуметтік климатты жақсартуға және басқаларға мүмкіндік
беретіндей дәрежеде табыс қалуы қажет.
Кәсіпорынның ... ... ... көптеген факторлар әсер
етеді. Оларды келесідей түрлерге жіктеуге болады:
1. пайда болу орнына байланысты – ішкі және ... ... ... ...... және ... емес;
3. құрылысы бойынша – қарапайым және күрделі;
4. әрекет ету уақытына байланысты – тұрақты және уақытша.
Ішкі ... ... ... ... ... ... ... салалық топқа жатуына;
➢ төленген қаржылық капиталдың мөлшеріне;
➢ шығарылатын өнімнің құрылысы және оның жалпы ... ... ... ... ... ... олардың ақшалай табыспен салыстырғандағы динамикасы;
➢ қорлар мен резервтерді, олардың ... мен ... қоса ... пен ... ... ... кәсіпорындарды басқару тиімділігі.
Сыртқы факторларға шаруашылық жүргізудің экономикалық ... ... ... ... ... мен технология, төлеу қабілеті бар сұраныс
және тұтынушылар табысының деңгейі, ҚР үкіметінің ... және ... ... қызметін бақылау жөнінде заң актілері, сыртқы ... және тағы да ... ... ... ... жағдайын қалыптастыруда оның өз
контрагентерімен (салық ... ... ... ... алушылар
және т.б.) өзара қарым-қатынасы үлкен әсер етеді. Әрине, акционерлер өз
жинақ қорларын тұрақты тиімділікке ие және ... ... ... ... ... ... Инвестициялық тартымдылығы болуы
үшін, тек бүгінгі күні ғана ... ... да ... ... ... ... жақсы болуы тиіс. ... ... ... салық инспекциясы кәсіпорынның қаржылық жағдайы тұрақты ... ... тек ... кәсіпорынның ғана салықтар мен ... ... ... және ... ... алады.
Нарықтық экономика жағдайында жұмыс істеуші кәсіпорындардың ... ... ... ... ... ... табылады:
➢ қаржылық жағдайға баға беру және оның есеп беру мерзіміндегі өзгерісі;
➢ активтер мен олардың ... ... ... ... ... рационалды және пайдаланудағы тиімділікті зерттеу;
➢ айналым капиталының көлемін, оның өсуін және ағымдағы міндеттемелермен
арақатынасын анықтау;
➢ қаржы-есептік және несие ... ... ... ... және оның ... құрылымын зерттеу;
➢ ағымдағы активтердің айналымдылық есебі, оның ішінде ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығының және төлеу
қабілеттілігінің абсолюттік және салыстырмалы көрсеткішін анықтау;
➢ кәсіпорынның табыстылығын ... ... ... ... көрсеткішін, сондай-ақ ... ... әсер ... ... ... ... ... іскерлік белсенділігін анықтау;
➢ кәсіпорынның қаржылық жағдайының тұрақтылығын ұзақ және ... ... яғни оның ... ... анықтау.
Қаржылық жағдайды таңдау кәсіпорынның шаруашылық қызметін талдаудың
қорытындылаушы кезеңі болып табылады және ол 3 ... ... ... және ... ... жиынтығы коммерциялық, өндірістік және
қаржылық ... ... ... қаржылық қызметі – бұл оның осы
қызмет нәтижесінде ... және ... ... ... мен ... ... ... болып табылады.
Кәсіпорынның қаржылық қызметінің қалыпты болуы ... өз ... ... қол ... үшін қажетті жағдайларды туғызуды, оның
қабілеттілігінің кепілі болып табылатын өнім өндірудің үздіксіздігін ... ... ... ... ... етеді.
1.2. Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың ақпараттық негізі.
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың ақпараттық ... ... беру ... табылады.
ҚР Президентінің 1995 жылғы 26 желтоқсандағы №2732 “Бухгалтерлік есеп
туралы” заң күші бар Жарлығына сәйкес, 1998 ... ... ... есеп
беруге мыналар жатады:
1. бухгалтерлік баланс;
2. қаржы-шаруашылық қызметінің нәтижесі туралы есеп;
3. ақша қаражаттарының ... ... ... ... қатар түсіндірме хат болады. Онда, берілген субъектінің
есеп және есеп берудің ... ... ... ... және ... ... талаптарына сай басқа да ақпараттар жазылуы тиіс.
Нарықтағы географиялық ... ... ... ... түрлері
туралы ақпараттар, баға өзгерісінің әсері туралы ... және ... ... ретінде қарастырылады.
Қазіргі кезде бізде қолданылып жүргек ... ... есеп ... ... ... есеп ... талаптарына сай келеді.
Қаржылық есеп негізінен өтелген жағдайлардың қаржылық нәтижелерін және
де кәсіпорын үшін инвестициялық ... мен ... беру ... шешімднрді
шешу үшін, осы объектілерге сеніп тапсырылған ресурстар мен басқарушы
органдардың ... ... ... мен ... ... ... пайдалы ақпараттарды сипаттайды. Алайда қаржылық есеп
қолданушыларға экономикалық шешімдерді ... үшін ... ... ... қаржылық жағдайын талдауда негізгі ақпарат көзі қызметін
бухгалтерлік баланс атқарады.
Бухгалтерлік баланс – есепті кезеңдегі кәсіпорын ... ... ... ағымдағы активтердің айналымдылығы мен өтімділігін, меншікті
капитал мен міндеттемелердің қолда ... ... және ... ... мен ... және кәсіпорынның несие қабілеттілігі мен
төлеу қабілеттілігін анықтауға мүмкіндік ... ... екі ... актив және пассивтен тұратын кесте.
Активтер - бұл кәсіпорынның иелігіндегі алуға тиісті мүлкі.
Пассивтер бұл - ... ... ... ... ... ... Активтер сомасы әрқашанда пассивтер сомасына тең болуы тиіс.
Баланс ... ... ... ... және ... ... ... анықтаулар” №2 стандартымен анықталады. Ол ... ... және ... ... ... ... ... беруде анықтауға жататын ақпараттарға деген талаптардан тұрады.
БЕС-2 және қаржылық есепті ... ... ... ... ... баланс көлденең түрінде 1-кестеде көрсетілген
көрсеткіштерден тұрады.
1-кесте
БЕС-2 ... ... ... ... ... ... және |
| ... |
|1 |2 ... Ұзақ ... ... |1. Меншікті ... ... ... |- ... ... |
|- жер |- ... |
|- ... мен ғимараттар |Қайта бағалау сомасы |
|- ... мен ... ... ... |
| ... |
|- ... ... ... |Резервтік капитал ... ... ... ... ... ... күрделі құрылыс | ... емес ... ... |
|- ... |2. Ұзақ ... ... |
|- ... ... ... |- ... ... етілген |
|және басқалар ... |
|- ... емес ... |- қайтарылуы қамтамасыз етілмеген |
|амортизациясы ... ... |- ... ... серіктестігі |
|- еншілес серіктестерге |мен оның ... ... ... ... ... ... |
|- тәуелді серіктестерге |- ... ... ... ... | |
|- ... ... ... ... ... |3. ... ... |
|- алынуға тиісті борыштар |- ... ... ... және |
| ... |
|- ... ... |- ұзақ ... ... |
| ... бөлігі |
|- ішкі ... ... |- ... борыш ... ... ... негізгі | ... ... мен оның | ... ... ... ... ... | |
|- ... ... ... |- ... тиісті вексельдер және |
|тұлғаларының дебиторлық борышы |шоттар |
|- ... ... ... | ... ... шығындары | ... |- ... ... мен тапсырыс |
| ... ... ... |
|2. Ағымдағы активтер | |
|- ... ... |- ... ... ... |
|- алдағы кезең шығындары |- ... ... ... ... ... |- ... ... ... ... мерзімді қаржылық |мен оның ... ... ... ... ... |
|- ... ... ... ... ... |
| ... ... |
|- ... ... сатып алуға |- басқадай несиелік борыш |
|қажетті аванстық төлемдер | ... тиіс ... |- ... ... шығындар |
|алынған вексельдер | |
|- ішкі ... ... |- ... ... кірістері |
|нәтижесінде пайда ... ... | ... ... мен оның | ... ... ... ... | |
|- ... қоғамдағы лауазымды |- алдын ала қарастырылмаған ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... ... баланс 5 бөліктен тұрады:
1. ұзақ мерзімді активтер;
2. ағымдағы активтер;
3. меншікті капитал;
4. ұзақ мерзімді міндеттемелер;
5. ... ... ... есеп ... үш ... сипаттайды: активтер, меншікті
капитал және міндеттемелер. Қалған екі элемент – табыс және ... ... ... ... туралы есеп беруде көрсетіледі.
Қаржылық жағдайды талдау барысында тек бухгалтерлік ... ғана ... ... ... тәсіл біршама қарапайымдау,
себебі бухгалтерлік баланс кемшілік пен шек қоюшылықтан алда емес, ... ... ... ... ... ... тарихи сипатта болады. Баланста келтірілген
мәліметтер оны ... ... ... қызметінің нәтижесін
көрсетеді.
2. Баланс ... ... және ... ... яғни ... ... есеп ... сай сол кезеңде
кәсіпорын жалпы қандай жағдайда тұр деген сұраққа ... ... ... ... ... ... ... жауап береді.
3. Баланста салыстырмалы шаруашылық аралық талдау жүргізу үшін қажетті база
жоқ.
4. Баланста кәсіпорынның қаржылық айналымы туралы мәлімет жоқ.
5. ... ... ... басы мен ... мезгілдік мәліметтердің
жиынтығы болып табылады, яғни онда осы балансты толтыру кезіндегі
шаруашылық ... ... ... ... Ол ... кезең ішіндегі мүмкіндік жағдайын көрсетпеу.
6. Баланста кәсіпорынның активтерін сатып алуда ... ... ... ... ол ... ... алғанда нақты бағасын едәуір
дәрежеде бұрмалайды.
7. Баланс және қаржылық есеп берудің ... да ... ... ... ... ... толығымен көрсетпейді.
Кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... ... ... есеп берудің басқа да ... ... ... ... ... жыл бойы барлық табыс
сомасын осы кәсіпорынның өзінің ... ... үшін ... ... сомасымен салыстырудан тұратын ... ... ... ... ... ... онда капитал қозғалысы және ... ... ... ... көрсетіледі.
Субъект қызметінің қаржылық нәтижесі туралы есеп бухгалтерлік есетің №3
“Қаржы-шаруашылық қызметінің нәтижелері ... ... ... Онда ... ... ... құру және ... мақсатында
қаржы-шаруашылық қызметінің нәтижесі жөніндегі есептің баптарын жіктеу ... ... ... ... бұл өз ... ... ... әр
мезгілдегі есептік кезеңдердегі қаржылық есебі мен түрлі заңды тұлғалардың
қаржы ... ... ... ... стандарт, негізгі қызметтен алынған табыс пен ... ... және ... ... ... ... ... сондай-ақ есеп кезіндегі есептік бағаның, есеп ... және ... ... ... ... ... ... әр
түрлі табыс және шығыстарды ашудың тәртібін анықтайды.
Осылайша кәсіпорынның қаржы-шаруашылық қызметінің нәтижесі туралы есеп,
қаржылық есептің ... екі ... ... – яғни ... пен ... ... ... “Ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есебі” ҚР ... ... есеп ... жаңа үлгі ... табылады. Бұл
есепті кәсіпорынның белгілі бір кезеңдегі ақша қаражаттарының ... және ... ... ... көрсетіледі. Кәсіпорынның есепті
кезеңіндегі жұмсалған ақша қаражаттарын жабу үшін ... ... ... ... ме, соны көрсетеді. Ол ... ... ... ... өзгерістерін бағалауға
мүмкіндік береді.
3. Қаржылық жағдайды талдау әдістері.
Соңғы кездері мерзімді ... ... ... жеке ... ... жүргізу бойынша бірқатар әдістемелік бірқатар әдістемік
ұсыныстар жарық ... Бұл ... ... кәсіпорынның қаржылық
жағдайын және оның жеке көрсеткіштерін ... әр ... ... ... Бұл ... көпшілігінде олардың маңызды ерешелігі
болып табылатын, кәсіпорынның қаржылық жағдайының біздің отандық ... жаңа ... ... ... ... ... бойы барлық басқару деңгейлерінде және кәсіпорынның
өзінде пайдаланылып келген қаржылық жағдайларды ... ... ... жүргізудің әкімшілік жүйесінің жұмыс істеу жағдайда
және негізінен орталықтандырылған көздерден ... ... ... ... ... ... қаржыларын және басқаларды
мөлшерлеу мақсатында ... ... Бұл ... ... тиімділігіне бағытталан басқарушылық ... ... ... тежеп отырады және нарықтық қатынастар және
кәсіпшілік қызметпен мүлдем үйлеспейді.
Бұрынғы қолданылып ... ... ... әр ... ... ... ... мен топтарының жиындарын олардың мөлшерлік
көлемдерімен салыстыру, мөлшерден ... ... бұл ... қаржылық жағдайының тұрақтылығына қалай әсер етуін зерттеу
шешімі роль атқарады. Жаңа қаржылық есептің ... ... бірі ... ... көрсеткіштер мен нормативтердің жоқтығы болып табылады.
Қаржылық талдаудың тәжірибесі қаржылық есепті оқудың негізгі ережелерін
қалыптастырады. Олардың ішінен алты ... ... ... ... ... ... ... талдау;
3. трендік талдау;
4. салыстырмалы талдау;
5. факторлық талдау;
6. қаржылық коэффициенттер әдісі.
Көлденең (уақытша) талдау – есеп ... ... ... өткен
кезеңімен салыстыру. Ол өткен ... ... ... ... ... ... және салыстырмалы ауытқуларын анықтауға
мүмкіндік береді.
Тікелей (құрылымдық) талдау - әрбір есеп ... ... ... ... ... отырып, қорытынды қаржылық көрсеткіштердің
құрылымын анықтау. Ол жалпы баланс ... оның ... ... ... жеке ... үлес ... ... мүлік береді.
Тікелей және көлденең ... ... ... ... да ... бухгалтерлік үлгі құрылымы секілді оның жеке
көрсеткіштерінің динамикасын да сипаттайтын ... жиі ... ... ... ... 100% деп алынатын базистік жыл
деңгейін, бірқатар жылдар көрсеткіштерінің ... ... ... ... ... Басқаша айтқанда, трендік
талдау әрбір есеп позициясын бір қатар өткен кезеңдермен салыстырады және
трендті, яғни жеке ... ... ... мен ... ... ... динамикасының негізгі тенденциясын ... ... ... ... ... мүмкін болатын
маңызы қалыптасады, ал одан ... ... ... талдау
жүргізіледі.
Коэффициенттер салыстырмалы шамалар болып табылады, оларды есептеу
кезінде шамалардың ... ... ... ... ал ... бірлікке
қатынасы ретінде көрсетеді. Қаржылық коэффициенттерді ... ... ... ... ... ... ... негізделген. Олар
кәсіпорынның қаржылық жағдайын кезекті факторлық талдау үшін ... ... ... және де олар ... нәтижесінде талдау жүргізушіге жасырын
құбылыстарды ашуға мүмкіндік беретін екі шаманың ... ... ... ... ... – бұл ... ... ... және ... жекеленген көрсеткіштері бойынша есебінің
құрама көрсеткіштерін шаруашылық ішінде талдау, ... ... ... ... ... және ... жалпы экономикалық
мәліметтері бар бәсекелес фирмалардың көрсеткіштерімен салыстырғандағы
шаруашылық аралық талдау ... ... ... – бір ... ... ... көрсеткішіне
тигізетін әсерін зерттеудің детермендік немесе реттелмеген ... ... ... ... ... ... қорытынды көрсеткіштерді
оның құрымдас бөліктеріне жіктелгенде – ... ал оның жеке ... ... ... ... ол –кері (синтез) болуы
мүмкін.
1. Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын талдау.
2.1. Баланс өтімділігін талдау.
Баланс ... ... ... ... ... ... баланстың және көрсеткіштердің “өтімділіг” анықтап алу керек.
Өтімділіктің екі тұжырымдамасы белгілі. Бірінші тұжырымдама ...... ... қысқа мерзімді міндеттемелерін өтеу
қабілеттілігі ұғынылады. Екінші тұжырымдама бойынша ...... ... ақша ... ... ... мен жылдамдығы.
өтімділік кәсіпорынның сөзсіз төлем қабілеттілігін білдіреді және активтер
мен міндеттемелердің арасындағы ... ... ... да, ... түсу ... да ... теңдікті көрсетеді. Кәсіпорынның өтімділігі шын мәнінде
баланс өтімділігін ... ... ... мәні – ... өтімділік дәрежесі
бойынша топталған қаражаттарды ... ... ... пен пассив баптары белгілі бір тәртіппен топталады, - ... ... ... ... (актив), яғниөтімділігінің
төмендеу тәртібі бойынша қайтару уақыты ... ... ... ... (пассив), яғни қайтару уақытын жоғарлату тәртібі ... ... ... ... ... да ... ... батыс европалық
елдерде осыны қолданады.
өтімділік ... яғни ақша ... ... ... ... ... ... топтарға бөлінеді.
А1 Ең өтімді активтер. Әлемдік тәжірибеде бұларға ... ... ... ... мен ... ... жатады. Бұлар айналым
қаражаттарының ең мобильді бөлігі. Ақшамен бірден есеп ... ... ... ... қолма-қол ақшаға тез айналады.
А2 Тез өткізілетін активтер. Бұған қысқа мерзімді дибеторлық ... да ... ... Баяу ... ... Баланс активінің екінші бөлімінің
“Тауарлы- материалдық қорлар” бабы және бірінші ... ... ... бабы ... бұл кезе ... ... ... бабы есепке алынбайды. Бұл
топтың активтерін ақшаға айналдыру қиынрақ: бірінші ... ... ... ... ал бұл оңай емес және ... бір ... ... етеді. Әсіресе бұл
аяқталмаған өндіріске тиісті.
А4 Қиын өткізілетін активтер. Баланс активінің бірінші ... ... ... ... ... барлық баптары.
Баланс активінің баптары оларды өтімділік дәрежесі бойынша ... ... ең ... және әр ... ... ... ... – кассадағы,
банктегі есеп айрысу, валюта және ағымдағы шоттардағы ақша ... ... ... ... ... ... ... қаржылық
инвестициялар, дебиторлармен есеп айрысулар тұрады. Активтің ... ... ... кәсіпорынның “Өтімділігін” көрсетеді.
өтімділігі бұдан ... ... ... ... мен ... баптарына топтастырылған. Баланс пассивтері оларды қайтару,
төлеу уақытының мерзіміне байланысты топтастырылады.
П1 Неғұрлым тезірек ... ... ...... ... ... ... қарыздар, басқа да қысқа мерзімді
міндеттемелер, жұмыскерлермен олардың ... ... ... есеп ... ... ... ... берілген қарыздар жатады.
П2 Қысқа мерзімді міндеттемелер – қысқа мерзімді несиелер мен заемдар
және жұмыскерлерге арналған қарыздар.
П3 Ұзақ ... ... – ұзақ ... ... мен ... Тұрақты міндеттемелер – пассивтің бірінші бөлімінің “Меншікті
капитал” баптары. Актив пен пассивтің ... ... үшін бұл ... ... активінің “Алдағы кезең шығындары” бабы бойынша сомаға азайтады.
Баланс өтімділігін анықтау үшін актив пен ... ... ... ... салыстыру керек. Баланс толық ... деп ... ... > ... ... П3
А4 a2+a3 ;
a2 > a3;
a3 < 0
Бұл шектеулер қаржылық жағдайларды баланс өтімділігі дәрежесі бойынша
саралауды және әр ... ... ... ... ... ... ... негізделген.
Баланс өтімділігі үшін ең өтімді ... мен ... ең ... ... ... болатындықтан, бірінші коэффициент 1-ге тең
деп алынады. Осы жағдайда ... ... және ... ... ... ... ... болады:
1 > a2+a3 ;
a2 > a3;
a3 < 0
Бұдан шығатыны а3 < 0,57.
Бұл шектеулерге мысалы, келесі коэффициенттердің жиыны сәйкес келеді:
а1 = 1; а2 =0,5; а3 = ... ... ... ... ... ... = А1 +0,5А2 +0,3А3
П1 +0,5П2 +0,3П3
Осы көрсеткіштің ... ... ... қабілеттілігіне және
кәсіпорындағы өтімділік жағынан қарастырғандағы ... ... ... баға ... бұл ... ... ... мерзімді міндеттемелерінөтеу
жөніндегі мүмкіндіктерін көрсете алмайды. Сондықтан, осы ... ... ... ... бағалау үшін, өтімді қаражаттардың
жиыны мен ажыратылатын, ... ... ... жүйесі
қолданылады.
2.2. Кәсіпорынның төлем қабілеттілігін талдау.
Кәсіпорынның төлем қабілетілігі оның қаржылық тұрақтылығының маңызды
белгілрінің бірі және ... ... ... ... ... Сол себебті
нарық экономикасы жағдайында оған көп көңіл бөлінеді.
Кәсіпорынның төлем қабілеттілігі – деп, оның дер кезінде өзінің ... ... ... ... дайындығын айтамыз. Бірақ бұл
үшін кәсіпорынның есеп айрысу, валюталық және басқа да ... ... ... ... ... бар деп, ... активтердің сомасы
ағымдағы міндеттемелерінен көп жоғары кәсіпорындарды есептеуге болады.
Кәсіпорынның тек ... ... ғана ... ... ... үздіксіз
өндіріс үшін қаржылары болуы керек.
Ағымдағы төлем қабілеттілігі баланс жасау мерзімімен ... ... ... ... және басқа да есеп
айрысулар бойынша қрһарыздары жоқ болса төлем қабілетті деп саналады.
Келешекке арналған төлем ... ... бір ... оның ... ... осы мерзімдегі жедел міндеттемелерімен салыстыру
жолымен анықталады.
Ағымдағы ( қысқа мерзімді ) төлем ... өте тар ... ... ... қолдану мүмкін емес.
Кәсіпорынның перспективті ... ... ... ... ... ... көрсеткіштері пайдаланылады.
Нарықтық экономика теориясымен практикасында ... ... ... ... және тереңдету үшін қолданылатын басқа
да көрсеткіштер белгілі. Олардың ішіндегі ... ... пен ... ... ... осы факторлар кәсіпорынның қаржылық саулығы үшін
анықтаушылар болып ... ... табу ... деп ... ... ... тұрақты табыс алу ... Осы ... ... үшін ақша ... мен оның ... айналдыру коэффициенті талданады.
Ақша қаражаттарының жеткілікті коэффициенті (Каж) кәсіпорынның күрделі
шығындары, айналым қаражатының өсуі немесе дивиденттерді төлеуді жабу ... табу ... ... және ... ... әсерін жою үшін, бөлшектің алымы
мен бөлімінде бес жыл ішіндегі мәліметтер алынады.
Есептеу келесі формула бойынша жүргізіледі:
Каж = өнім ... ... ... ... + ... ... + ... өсуі
1-ге тең ақша қаражаттарының жеткіліктілік коэффициенті кәсіпорынның
сырқы қаржыландыруға жүгінбей қызмет істей алатынын көрсетеді. Егер ... 1-ден ... ... онда ... өз қызметінің нәтижесі
есебінен дивидент төлеуге және ... ... ... ... ... кәсіпорынның қаржылық қажеттілігіне инфляцияның әсерін, ... ... ... ... ... ... ... қаражатының капиталға айналу коэффициенті (Ккс) кәсіпорынның
активіндегі инвестиция деңгейін ... ... және ... ... ... = өткізуден түскен табыс – төленген дивиденттер
Алғашқы құны бойынша негізгі құралдар + инвестициялар + ... + ... ... ... қаражатын капиталға айналдыру деңгейі 8-10% шегінде жеткілікті
болап табылады.
Кәсіпорынның перспективті төлем қабілеттілігін ... үшін ... ақша ... ... алатын жылдамдық және дайындықты
сипаттайтын өтімділіктің статистикалық ... ... ... ... жиі ... ... өтімділік коэффициенті;
2. аралық өтеу коэффициенті;
3. жалпы өтеу коэффициенті.
Абсолютті өтімділік коэффициенті ақша қаражаттары мен тез өткізілетін
бағалы қағаздардың мерзімді және ... ... ... ... ... ... ... мерзімінде немесе жақын мезгілде ағымдағы
қарыздардың қандай бөлігі ... ... ... ... ... ... түрде болады:
Ка.ө. >= 0,2 – 0,5
Бұл ағымдағы міндеттемелердің қандай бөлігі жедел ... ... ... ... ... қтаң белгісі.
Аралық өтеу коэффициентін есептеу үшін ақша қаражатының құрамына
алдыңғы көрсеткіштің алымына ... ... және ... да ... Ол ... ... өз уақытында есеп жүргізу
жағдайында болжамдаған ... ... ... өтеу ... ... ... ... бағалау былай
өрнектеледі:
Кар.ө. >= 1
Жалпы өтеу коэффициенті ... ... ... және қысқа мерзімді
міндеттемелерінің сомасын ... ... ... ... ... ... құрылымының тұрақтылық дәрежесін ғана ... ... ... мерзімді қарыздары бойынша тез есептесе алу ... ... өтеу ... ... ... байланысты күрт
ауытқуы мүмкін. Оның ... ... ... мен ... есеп айрысу нысандары, өндіріс циклінің ... ... ... ... ... және ... әсер ... Берілген
көрсеткіш үшін мына шектеу (2, 25, 29, 30) қалыпты мән болып табылады:
Кағ.ө. >= 2
Берілген шектеу кәспорынның ... ... ... ... ... ... 2 есе асуы қажет екендігін көрсетеді.
2-кесте
“Талап” АҚ-ның ағымдағы активтерінің өтімділік көрсеткіштері (мың
теңге)
|№ |Көрсеткіштер |Жыл ... |Жыл ... ... | |2004 | |(+;-) ... ... ... , оның |384524 |336918 |-47606 |
| ... | | | ... ... |2671 |3222 |+551 ... ... және ... |90379 |85593 |-4786 |
| |да ... | | | ... кезең шығындарынсық |291474 |248103 |-43371 |
| ... ... | | | ... |Қысқа мерзімді міндеттемелер|340996 |110005 |-230991|
|2.1.|Қысқа ... ... мен |259655 |34300 ... ... | | | ... ... |57523 |52193 |-5330 ... да ағымдағы |23818 |23512 |-306 |
| ... | | | ... ... ... |- |- |- ... ... |0,001 |0,029 |+0,028 |
| ... (1,1қ :2қ) | | | ... ... |0,273 |0,807 |+0,534 |
| ... ... | | | |
| |:2қ] | | | ... ... ... |1,128 |3,063 |+1,935 |
| |[ ... | | | ... ... жыл ... өтімділік жыл басына қарағанда
біршама өскенін көрсетеді. Осылай, ... ... ... ... ... – 0,534 пунктке және ағымдағы – 1,935 пунктке өсті.
3-кесте
Жалпы өтімділіктің (ағымдағы) коэффициенті ... ... ... әсерінің есебі.
|№ | | ... | ... ... |
| |Көрсеткіштер |Жыл |активтерме|Жыл |ар ... |
| | ... жыл ... ... |
| | | ... | | | |
| | | ... ... | | |
| | | ... | | | |
| | | ... | | |
| | | |лер мен | | | |
| | | |жыл | | | |
| | | ... | | | |
| | | | | | ... |
| | | | | | |ы ... | | | | | ... |
| | | | | | ... ... | | | | | |(3гр – ... | | | | | |2гр) ... |
| | | | | | | |(2гр |
| | | | | | | ... ... |384524 |384524 |336918 |Х |Х |Х |
| ... | | | | | | ... |340996 |110005 |110005 |Х |Х |Х |
| ... | | | | | | ... |1,128 |3,496 |3,063 |+1,935 |-0,433 |2,368 |
| ... | | | | | | |
| ... | | | | | | ... ... өтімділіктің жалпы коэффициентінің келуіне ағымдағы
активтердің төмендеуі ... әсер ... ... ... ... коэффициенті 0,433 пунктке кемиді (3,063-3,496). Осы көрсеткіштің
өзгеруіне ағымдағы міндеттеменің күрт төмендеуі оң әсер ... ол ... ... алып ... ... коэффициентін жан-жақты бағалау үшін, оларды құрайтын
факторлрдың байланысын білу ... ... ... ... ... ... факторын қарастырамын.
Ағымдағы активтер баптары үшін үлестік қатысу коэффициенті - 0,000103,
ал ағымдағы міндеттемелердің баптары үшін – 0,000306 ... ... ... ... ... ... коэффициенті деңгейінің өзгеруіне
нақтыланған факторлардың әсерінің есебі.
|№ |Факторлар ... ... |
| | | ... ету |
| | | ... |
|1. |Ағымдағы активтердің өзгеруі |3,063-3,496 |-0,433 ... ... ... ... |-0,0568 ... ... және |4786*(-0,000103) |+0,4930 |
| ... да ... ... | | ... ... ... |+4,4672 |
| ... | | ... ... мерзімді ... |2,433 |
| ... ... | | ... ... несиелер мен |5330*0,000306 |-68,9586 |
| ... ... | | ... ... ... |-1,6310 |
| ... | | ... да ағымдағы | |-0,0936 |
| ... ... | | ... ... ... өтеу коэффициентіне дебиторлық
борыштар мен ... ... күрт өсуі оң әсер ... ... төлем қабілеттілігі баланстың өтімділігіне тығыз байланысты.
Сонымен бірге ... ... ... басқа да факторлар -
елдегі саяси және ... ... ақша ... тұрақтылығы, кепілдік
және банктік заңдардың жетілуі, ... ... ... ... ... кәсіпорынның қаржы жағдайы және басқалары әсер етеді.
Төлем қабілеттілігін талдау кезінде осы факторлырды кешенді ... ... бұл ... ... ... ... объективті
бағалауға мүмкіндік береді.
3. Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету мәселелері.
Қазақстан Республикасы кәсіпорындарында, соңғы ... ... ... ... ... ... ... есептің
әдістемесі мен тәжірибесінде түбегейлі өзгерістер болды.
Бухгалтерлік есеп стандарттары мен субъектілердің ... ... Бас ... 1997 жылдың 1 қаңтарынан қолданысқа
енгізілуі және қаржылық есеп беру ... ... ... ... есеп беру ... ... ... талаптарына сай
қаржылық талдаудың жаңа әдістемесін ... ... ... ... ... ... орынсыз тілегінен емес, өмірлік аса
қажеттілік салдарынан ... ... ... ... және ... шаруашлық субъектісінің мүліктік жағдайы мен оған әсер ... ... ... пен шығындарды өзара салыстырмай, біріншісінің
екіншісінен артық ... қол ... ... ... ... ... ... да болмасын бұл өте маңызды. Қазіргі нарықтық қатынастарда
өткен ... оның ... одан әрі арта ... ... ... ... жүргізуші субъект ретінде құқық жағдайларын
едәуір нығайтып, олардың көптеген ... және ... ... ... ... мол мүмкіншілік ашты. Атап айтқанда, ішкі және ... ... ... ... қол ... ... болашақтағы бірлескен
іс-әрекеттің тиімділігі көбінесе ... ... ... ... өз ... ... алады. Олардың өздеріне іскер серіктерді
қаншалықты дәл және қатесіз ... ... ... ... тез және ... ... тауып, оны ұстануына қарай жұмыстарының
тиімділігі әр түрлі болады. Басқаша сөзбен айтқанда, шаруашлықты жүргізуші
субъектілердің ... ... ... ... қабылданған
шешімдердің объективтілігі, нақтылығы, шұғылдығы мен ... ... ... жағдайында кәсіпорынның өміршеңдігінің кепілі оның қаржы
тұрақтылығ болып табылады.
Отандық ... ... ... ... ... аз ... оның ... әдістері өзінше бізде ойдағыдай қолданыс таба
алмай отыр. Ал бұл ... ... ... ... мен ... ең ... еліміздің экономикалық өсуіне кері әсерін тигізеді.
Қорытынды
“Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау” тақырыбы бойынша ... ... ... ... мен түсініспеушіліктерге жолықтым.
Оған басты себеб осы ... яғни ... ... мәселесінің аз
зерттелгендігінде деп ойлаймын. Дегенмен, бұл қиыншылықтар өз ... ... ... ... ... ... бойынша
кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың маңызы өте зор екенін байқауға
болады. Себебі, бұл – ... ... ие ... алып келеді.
Сонымен қаржылық талдауды жүзеге асыруда ақпаратпен қамтамасыз етілуі және
қаржылық жағдайды талдаудағы ... ... өз ... ... ... бойынша кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығ талдаудың маңызды
көрсеткіштері – баланс өтімділігі мен ... ... ... және бұл екі ... бір-бірімен тығыз байланысты екенін
байқадым. Сонымен қатар, ... ... ... ... ... ... оны кесте түрінде көрсеттім.
Үшінші бөлімде жалпы кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ету
не үшін керек және оған не әсер ... ... енді осы үш ... біріктіріп қорытынды жасап ұсынысымды
келтіретім болсам.
Жалпы кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдауды толық меңгеру бізге ... Бұл ... ... ... ... ... ... қызметінің нәтижелері мен нарықтық тұрақтылығы туралы
дұрыс, ғылыми негізделген баға мен қорытынды ... ... өсуі ... ... ... қамтамасыз ететін болашаққа үйлесіиді басқару
шешімдерін дайындауға мүмкіндік береді. Бұл өз ... ... ... өз ... ... Ол үшін қаржылық талдау
мәселесін әрі қарай зерттеп, дамытып қолға алу керек деп ... ... ... қаржыға келіп тіреледі. Егер біз қаржылық талдауды ... ... бұл ... ... қаржылық нәтижесі мен
экономикалық дамуына, сонымен қатар еліміздің экономикалық өсуіне ... ... ... әдебиеттер
1. Методические рекомендации по составлению финансовой отчетноти,
Утверждены директором Департамента ... ... ... ... ... финансов Республики Казахстан. ... ... ... И.Т. “Анализ и планирование ... ... и ... ... ... анализ” М:Финансы и статистика,2000
4. В.В.Бочаров, В.Е.Леонтьев ... ... ... ... ... В.П. “Анализ финансового состояния предприятия”
М:центр экономики и маркетинга,1995
6. К.Ш. Дүйсенбаев, Э.Т. ... Ж.Г. ... ... ... ... “ Алматы. Экономика,2001
7. Н.П.Любушин, В.Б.Лещева, В.Г.Дьякова “Анализ финансово-экономической
деятельности предприятия” Москва,2000
8. Шеремет А.Д., Сейфуллин Р.С. ... ... ... ... ... Н.А «Казахстан-2030», Процветание, безопасность и улучшение
благосостояния всех казахстанцев. Послание Президента страны народу
Казахстана.
10. «Қаржы және ... 7/98, 4/98, ... ... 4/42 2004.
12. «Экономист» 2/2004.
13.«Транзитная экономика» 5/2003, 7/2003,4/1999.
14. Антонов Н.Г, Пессель М.А, «Денежное ... ... и ... - АО
15. «Финстатинформ», 1995.
16. Дүйсенбаев К.Ш, Төлегенов Ә.Т, Жұмағалиева Ж.Г, «Кәсіпорынның қаржылық
жағдайын талдау», Экономика, Алматы 2001.
17. ... А. Г, ... ... ... рынка»(портфельные
инвестиций); уч.пособие. – Москва: Вузовская книга. – ... ... ... А.Б, ... и ... ... инвестиций», Москва,
1995.
19. Игошин Н.В, «Инвестиций», Финансы, «Юнити», Москва 2000.
20. Смаилов Ә.А, «ҚР-дағы инвестициялық ... ... ... ... Л, ... оценки инвестиций»,М/М. Аудитор, 1996 №2.
22. Уильям Ф. Шарп, Гордон Дж ... ... ... ... ... ... В.Е, ... инвестиций», Изд. «Дело». Москва 1999.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы: мәселелері және қамтамасыз ету жолдары»100 бет
«Халлибуртон Интернэшнл Инк.» компаниясының қаржылық жағдайын талдау97 бет
«Қаржылық жағдайы» категориясын талдау объектісі ретінде теориялық зерттеу; қаржылық жағдайын талдау көрсеткіштерін жетілдіру бойынша тәжірибелік ұсыныстар. «Kazakhstan Trading Company» ЖШС мысалында70 бет
Автокөлік салалары бойынша қаржылық есеп және оны талдаудың теориялық негіздері50 бет
Арагон ЖШС МЫСАЛЫНДА КӘСІПОРЫННЫҢ ҚАРЖЫЛЫҚ ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ64 бет
Аралық қаржылық есептілік22 бет
Ақша қаражаттары және есеп айырысу есебі35 бет
Банктің қаржылық тұрақтылығын талдаудың теориялық аспекттері29 бет
Бухгалтерлік есеп стандартына түсініктеме4 бет
Бухгалтерлік есептегі жалдаудың теориялық негіздері24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь