ХХ ғасырдың 20-30 жылдардағы Жапониядағы саяси ахуал

Кіріспе ... ... .. ... ... 3
1.тарау Жапония имперализмі
1.1 Жапония имперализімінің дамуының өзіндік ерекшеліктері ... .. ... ...9
1.2 Жұмысшы тобының қалыптасуы мен дамуы және социалистік
қозғалыстардың бағыты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19
2.тарау Жапонияда саяси ахуал
2.1 Жапония коммунистік партиясының кұрылуы 20 жылдардың басындағы
КПЯ.ның қызметі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...33
2.2 Алғашқы реппрессия кезіндегі КПЯ.ның жағдайы солшыл оппортунизммен күрес ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .46
2.3 1927 ж. Коминтеріннің (тезистері) қарарлары революциялық козғалыстың қайта өрлеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 54

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...60

Пайдалынылған әдебиеттері тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .62
Осы уақытқа дейін тарих ғылымының шығыс тану бөлімдерінің тарихшылары Жапония коммунистік козғалысы туралы проблемаларды Ұлы Отан соғысына дейінгі кезеңнің өзінде біршама зерттеп, монографиялық еңбектер жазды. Мұнымен қатар, сол кездегі партияның документтері де (Жапонияға байланысты) жарияланды. Жапония коммунистік партиясының мәселесі туралы 1927 жылғы 15 шілдедегі Коминтерннің Атқару коммитетінің қабылданған қаралары мен тезистері.
Тағы да Жапония коммунистік партиясының бірқатар документтерімен КПЯ-ның көрнекті жетекші қайраткері Сейти Итикаваның 1931 жылғы соттағы сөзі Жапония коммунистік козғалысының пайда болуы мен дамуы туралы ең алғашқы тарихи документ болып калды. Жапония коммунистік партиясының тарихын жасаған және құнды бай материал қалдырған КПЯ-ның ең алғашқы негізін калаушы, 20-30-шы жылдардың аралығындағы шығыс елдерінің ұлт-азаттық қозғалысындағы халықаралық коммунистік қозғалысының ұлы қайраткері, Коммунистік Интернационалды жетекшілерінің бірі болған Сен Катаяманың еңбегі зор орын алады. Ол еңбектердің жинағы үзінді ретінде Сен Катаяманың естелік шығармалары жинақталған. Өзінің еңбектерінде Жапония жұмысшы қозғалысының практикасы мен теорияларының және коммунистік қозғалыстың проблемаларын көрсетумен катар, көп мәселелерге жауап берген.
1. Васильев Л.С История Востока М.,2002 г., стр 45-69
2. Григорянц. А Древняя страна меняет облик. Новое время., 1987. N5. с. 28.
3. Гаджиев К.С. Введение в геополитику. Изд 1-е. Учебник для вузов. М., 2000г., 30 стр
4. Гаджиев К.С. Введение в геополитику. Изд 2-е. Учебник для вузов. М., 2001г., 432 стр
5. Қазақ-Совет Энциклопедиясы. 8-том., А: 1976ж., 663-680 беттер
6. Исламов А.И. Лекции по истории международных отношений. (Индия). Учебник. Шымкент, 170-189 стр
7. История дипломатии./под.ред.Н. Кулогова/ Москва 2000., 56-58 стр
8. Давыдов Н.М. История Ирана. Ленинград. 1980., с 45-56
9. Дербеш Н.М. Иранская революция. Москва., 2001 г., с 58-60
10. Лаумулин М. Большие планы. //Континент., 2005 г., 16-29 ноября., №22, с78
11. Розалиев Ю.А. Новая и новейшая история стран Азии и Африки. М., 1982 г., стр 25-36
12. Дж. Греквилл. История ХХ века. Аквариум, 1999. -365 с.
13. Никифоров В.Н Восток и Всемирная история.М.,1972г., стр 125-136
14. Живутинков А.С.Как это было? /История Вьетнамского народа/. М., 1978 г., стр 15-23
15. Будкевич С.Л. Из истории проникновения идей октября в Японию Октябрь и Япония. М.1968.
16. Гамазков З.А. Из истории распространения марксизма-ленинизма в Японии М.1971., с 47-49
17. ИвановаГ.Д Дело обаскарбления трано. М.1972., с 26
18. Петров А.Н. Японскии пролетариат М.1927., с 37-39
19. Коволенко И.И. Очеркии истории камунистческого движения в Японии М. Наука 1979., с -100-115
20. Черных А.Г. Хруслов Г.В, Ленин Япония, Владивасток 1971 Сенатров А.И. Сэн Катаяма 1988., с 6
        
        Ф-ОБ-001/033
ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Қ.А.ЯСАУИ АТЫНДАҒЫ ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҚАЗАҚ-ТҮРІК УНИВЕРСИТЕТІ
ТҮРКІСТАН ГУМАНИТАРЛЫҚ ҒЫЛЫМДАР ЖӘНЕ БИЗНЕС ИНСТИТУТЫ
ТАРИХ-ПЕДАГОГИКА ФАКУЛЬТЕТІ
ЖАЛПЫ ... ... ХХ ... 20-30 ... ... ... ... меңгерушісі ... ... ... ... ... ... ... имперализімінің дамуының өзіндік ерекшеліктері......
.......9
1.2 Жұмысшы тобының қалыптасуы мен дамуы және социалистік
қозғалыстардың
бағыты......................................................................
..................19
2-тарау Жапонияда ... ... ... ... ... кұрылуы 20 жылдардың басындағы
КПЯ-ның
қызметі.....................................................................
..........................33
2.2 Алғашқы реппрессия кезіндегі КПЯ-ның жағдайы солшыл оппортунизммен
күрес.......................................................................
..................46
2.3 1927 ж. Коминтеріннің ... ... ... ... ... ... Осы ... дейін тарих ғылымының шығыс тану
бөлімдерінің тарихшылары Жапония коммунистік козғалысы ... ... Отан ... ... ... өзінде біршама зерттеп, монографиялық
еңбектер жазды. Мұнымен ... сол ... ... ... ... ... ... Жапония коммунистік партиясының мәселесі
туралы 1927 жылғы 15 шілдедегі Коминтерннің Атқару коммитетінің қабылданған
қаралары мен ... да ... ... ... бірқатар документтерімен КПЯ-
ның көрнекті жетекші қайраткері Сейти Итикаваның 1931 жылғы соттағы сөзі
Жапония коммунистік ... ... ... мен ... ... ең алғашқы
тарихи документ болып ... ... ... ... ... және ... бай материал қалдырған КПЯ-ның ең алғашқы негізін
калаушы, ... ... ... ... ... ... ... коммунистік қозғалысының ұлы қайраткері,
Коммунистік Интернационалды жетекшілерінің бірі ... Сен ... зор орын ... Ол ... жинағы үзінді ретінде Сен Катаяманың
естелік шығармалары жинақталған. Өзінің ... ... ... ... мен теорияларының және коммунистік қозғалыстың
проблемаларын көрсетумен катар, көп мәселелерге жауап берген.
Зерттелу деңгейі /тарихнама/. Кеңес және ... ... ... ... еңбектерінде, соның ішінде ... ... мен ... ... мен ... жайында әртүрлі еңбектер жазды.
Совет тарихшыларының ... ... ... Жапонияға
таралу тарихы», Д.И.Гольдбергтің «Жапония жұмысшы және ... ... ... очеркі» Г.Д.Иванованың «Дело об ... ... ... за ... рабочего класса Японии»;
«Очерки по историй рабочего движения в Японии»; ... ... ... ... ... и ... т.б. еңбектер. Бірақ, Япония
Коммунистік партиясының соғыска дейінгі кезеңінің толық тарихына кезеңінен
терең ... ... ... ... ... ... в ... еңбегінің маңызы зор. Бұл кезеңнің, яғни екінші
дүниежүзілік ... ... ... ... ... ... ... зерттеуде Коваленко марксистік-лениндік методологиясына
сүйене отырып, ... ... ... және де ... ... еңбектерінің бұрмалау, тарихи ... ... ... ... шынайы күресінің шындығын қалпына
келтірді. Бұл кезеңнің тарихын зерттеуде ... ... ... ... ... документтер мен материалдардың бірі ... ... 1972 ... жариялаған «50 лет Коммунистической партии Японии»
деген ... ... ... ... ... ... ... необходимой исторической связи и тем самым вероятного
хода развитие событий ... ... ... партиная политика».
В.И.Ленин осы мәселеге байланысты ... «Ең ... ... ... ... ... әр мәселені талдағанда, сол құбылыстың
белгілі бір тарихи кезеңін, белгілі бір ... ... ... ... пен және ол құбылыстың казіргі жағдайда қандай жағдайда ... беру ... ... ... ... ... отырып, бұл
проблеманы алдымен Жапонияның әлеуметтік-экономикалық дамуын және жұмысшы
тобының саяси ... ... ... жетілуінің аркасында оның қоғамының
революция ... ... ... ... ... көрсете біледі.
Жапония имперализіміне тән спецификалық құбылыстарды баса көрсете
отырып, жұмысшы табының қалыптасуына, оның ... ... ... ... айқын көрсетеді. Жұмысшы және социалистік қозғалыстармен
алғашқы марксистік топтардың құрылуы жөнінде, ал ... ... ... ... тарихын зерттеген.
Көптеген буржуазиялық тарихшылар Жапонияда Коммунистік партия пайда
болуға елдің әлеуметтік-экономикалық жағдайында туындауы ... ... ... ... ... ... Ал Жапония Коммунистік партиясының
документтеріне, яғни фактілерге сүйене отырып, таптық ... ... ... өзі ... табын марсисизм-лининизм теориясымен қаруланған және
партиясын кұруға жағдай туғызды және тағы бір ... ... ... аз ... ... ... ... әсер тигізген ¥лы Октябрь
революциясының тәжірбиесі мен халықаралық ... ... ... ... атқаратын Коминтерінің колдауы болып табылады.
КПЯ-ның қайраткері С.И.Типова революция жолында ¥лы Октябрь ... мен ... ... белсене катысып, кейіннен былай ... ... ... ... 1922 ... ... ... Жапон секциясы ретінде кұрылды. Сонымен катар, оның пайда
болуына Жапония капитализімінің ... ... ... деп те ... ... кұрылуына негіз болған Жапония капитализімі.
КПЯ-Жапония пролетариятының саяси партиясы. «Жапония ... ... ... ... орыс ... ... Итикаво коминтерінің көп көмегін ашып айтты. Жапония жұмысшы және
коммунистік қозғалысының тарихы ең қиын ... ... езгі ... құрылыстағы капиталистерге қарсы күресті. КПЯ-ның
соғысқа дейінгі кезеңінде партияның бостандық пен ... ... ... және ... ... ... үшін, қиын кезеңдерді
басынан кешірді.
Империалистік Жапония әскери-полицейлік ... ... ... ашық ... қызметіне жол бермеу үшін жан таласты, социализм идеясын
бұқараға ... ... ... ... ... ... партия қатарына кіруі өте қауіпті еді, оларды заңсыз сот, ... ... ... ... ... жауы ... көрсетті. КПЯ-ның
қатарын репресия әлсіретіп, дүниеге көзқарасын, күрес мақсатын ашық түрде
айта алмады. КПЯ-ның ... ... және ... ... ... кезеңде партияға әртүрлі социалистік
группалармен ... ... ... ... әлі де ... ... түгел арылмаған, сондықтан, жұмысшы ... ... ... үгіт жүргізе алмады. Жағдайдың ауырлауына тағы
да себеп партия Жапонияның жұмысшыларының реформистік үгіттің ... ... ... ... ... ... жұмысшы қозғалысымен бетпе-бет
келуі. 1923 жылы ... ... ... ... ... ... мүшелерінің арасында жіктелу және тарату сияқты ойлар туғызды.
Коммунистер және Сен Катаяма бұл хабарды ... ... ... ... ... қайта қалпына келтіруде көп көмек көрсетті. Бұл
кезең туралы «60 лет коммунистической партии Японии» деген еңбекте ... Бюро ... ... Токудь Москваға представитель ретінде келіп,
жағдайды мәлімдегенде дереу арада көмек ... ... ... ... ... 1924 жылы ... Комминтерннің V конгресі шақырылып,
Жапония проблемасына арнайы коммиссия құрды. Талқылауларға Катаяма, ... ... ... Сано, Эйдео Кондо «Профинтерннің ... ... ... жеңіп шығуы КПЯ-ның күшін қалпына келтіріп ғана қоймай,
оның құрамын біршама ... 1927 жылы ... мен 1928 жылы ... ... КПЯ-ның қатары үш есеге артты. 1928 жылы КПЯ сайлау
компанияларына белсенді түрде араласып ашық ... ... ... ... ... ... парламенттік сайлауға өз ... Сол жылы ... ... баспасы «Қызыл Ту» газеті шыға бастады.
Жапония Коммунистік партиясы ... табы мен ... ... ... ... ... өршуінен қауіптенген үкімет КПЯ-ның
және ... ... ... ұшыратты. Өлім жазасымен мезгілі
белгіленбейтін каторгаға айдалу көбейіп кетті. 1928 жылы 15 ... ... ... алу ... Ол 1929 ж 14 мамырда қайталанды. 1932
жылдың ... ... 2 мың ... ... Жалпы 1928-1933 жылдары 62
мың адам қамалды. Террорға қарамастан Жапония демократиялық күші күрестен
тайынбады.
Диплом жұмысының ...... ... соғыспен екінші
дүниежүзілік соғыс аралығындағы Жапониядағы саяси және ... ... ... ... ... ... ... міндеттері- жоғарыда аталған мақсаттарға жету үшін
мынадай міндеттерді қойдық:
- Жапония имперализімінің дамуының өзіндік ерекшеліктеріне;
- Жұмысшы тобының қалыптасуы мен ... және ... ... коммунистік партиясының кұрылуы 20 жылдардың басындағы
КПЯ-ның кызметіне;
-Алғашкы реппрессия кезіндегі КПЯ-ның жағдайы солшыл оппортунизммен
күресіне;
-1927 ж. Коминтеріннің ... ... ... ... ... ... жасау.
Диплом жұмысының құрылымы. Диплом кіріспеден, 2 тараудан және
тараушалардан, қорытынды бөлімінен, ... ... ... ... имперализмі
1.1 Жапония империализмнің дамуының өзіндік ерекшеліктері
XІX ғасырдың соңы мен ХХ ғасырдың қарсаңындағы Жапониядағы ... ... ... ... спецификалық ерекшеліктер
болды. Бұл әлеуметтік-экономикалық және ... ... ары ... ... ізін қалдырумен қатар, жұмысшы табының қалыптасуына және
революциялық қозғалысқа үлкен әсерін тигізді.
Орта ғасырлық базистік ... ... ... ... ел ... саналатын. Оның өндіргіш күші шаруалар, ал билеуші топ
феодал дворяндар, яғни самурайлар еді. ... ... ... ... екенін көрсете келіп, К.Маркс былай деп жазды: «Япония с
ее чисто феодальной организацией землевладения и с ее ... ... ... дает ... ... верную картину европейского
средневековья, в нем все наши исторические книги, проникнутые по большой
части ... ... ... заң шығару және атқару билігін қолына жинаған әскери диктатор -
сегун әскери феодалдық, әскери режиммен үкімет басында тұр. ... ... ол ең ... бай феодал болып саналды. Одан кейін сегунның вассалы
ретінде ауқатты князьдар ... және ... ... ... ... шаруаларды қанау арқылы сегун немесе даймелердің қызметінде ... ХІХ ... ... 20 ... ... бар ... ... 7 миллионға жетті. Олардың тапқан табыстары мен кірістері жай халықтың
табысынан 15-20 есе асып түсетін. Бұл арамтамақтар тобы ... ... ... ала ... да, ... 10 миллион күріштің - 6,5 млн. ... ... ... 65 ... ... ... ... еңбегін шексіз
қанады.
Батыс елдерге қарағанда, Батыс ... ... ... ... бірі - елдегі билік түгелімен «сегун» атқарғанмен,
мемілекеттің ең ... ... ... ... ... Киото қаласындағы
сарайда тұратын император болып саналатын. Бұл қала ... ... ... мен ... ... ... ... резиденцияларында
атқарылды. Мұндай ұзақ жасаған резиденцияның бірі - Токугаво династиясының
сегуны Эдо қаласында орналасып, екі ғасыр өмір сүрді.
К.Маркс көрегендікпен Жапония өзінің ... ... ... ... ... ағымына түсетінін көрсеткен болатын. ... ... ... Европой Японии, вызовет в этой последней
преврашение натуральной ренты в денежную, то ... ... ... придет конец. Органичные узкими рамками экономические
условия существования этой культуры подвергнутся разложения» [2; ... ... ... ... ... ... елді сырт ... жасанды түрде бөлектеген билеуші топтардың саясаты толық
күйзеліске ұшырады. Екі жарым ғасырға ... ... ... сауда қарым-
қатынасы негізінен Европа мемлекеттерінің бағытымен дамыды. Феодализм
қойнауында қанша дегенмен, буржуазиялық ... ... ... бастады. Алғашқыда бұл қарапайым цехтың организациялар құрылып
соңынан мануфактура пайда болды. Капиталистік ... ... ... мануфактуралық өндірістегі жалдамалы күш пайда болды, ол үнемі
қосымша күш жасап тұрды. Осылай, феодаодық самурайлық ... ... ... ... ... ... ... буржуазиялық
система қалыптасты. Өз ішінен туындап келе жатқан, ... ... ... қатарлы капиталистік елдердің ... ... ... жаңа ... ... жол бере ... ... дамуына байланысты ірі қалалардағы сауда-өнеркәсіп
буржуазиясы күшейіп жас жұмысшы табы біртіндеп ... ... ... ішкі ... ... ... ... өндірістің капиталистік үлгілері енгізіле бастады. Ақша-товар
қатынастары деревняларға да жетіп шаруалардың жіктелінуі басталды.
Жапония феодализмнің ыдырауына, сонымен ... ... және ... ... ... төменгі рангалық самурайлардың қатаң режимге
қарсы антифеодалдық істері ықпал ... Өз ... ... ... ... ... бірі - ... және Тесю сегунаттың
билігіне наразылық білдіріп, буржуазиялық ... ... бірі ... ... ... ... ... Радикалдық
ұрандар арқылы төменгі рангалы самурайлар шаруалар және қала ... ... ... ... ... 1867-1868 жылдардағы болған
азамат соғысында казталық самурайлар буржуазиялық помещик элементтері ... ... ... ... өзі, буржуазиялық ревалюцияның
батыл болмауына және екі жақты саясат ұстауына әкеліп ... Ақыр ... ... ... ... мен ... ... топтар арасында,
помещиктер мен туындап келе жаткан буржуазия мүддесіне сай ... ... ... ... әкеліп соқты. Бұл
буржуазиялық революцияның ұранының өзі император билігін қалпына ... ... ... еді, яғни бұл ... тән ... Ат төбеліндей помещиктер мен капиталистер және сарай бюрокаиясымен
әскери жандармерия императорлық құрылысты қалыпына келтіру арқылы өздерінің
таптық ... ... ... ... ... сол арқылы, қанаушы
қоғамға қауіп төндіріп тұрған бұқараның бас көтеруінен сақтанудың бірден-
бір жолы деп ... ... ... ... мүдделерін қолдап
отырған Жапония монархиясы қалпына келтірілген кезден бастап, мелитаризм
мен реакцияның күші болды.
Жапония императоры ... ... ие ... ... ... ... ... деп жариялады. Император атына кіріс келтіру
немесе жала жабу, мемлекетті сатумен тең деп ... ... ... ... ... ... аяқталмай қалуы капитализмнің дамуына
бөгет жасады.
Саяси құрылыстағы өзгеріске ауыл шаруашылығында және ... ... ... ... қатынастардың алға қарай
жылжуына жол бермеуі, ... ... ... ... ... Әсіресе,
феодализм сарқыншақтары ауыл шаруашылықта басым көрінді. Токугава
дәуіріндегі ... ... ... ... орнына, жартылай
феодалдық қатынастағы, яғни ұсақ ... ... ... ... арқылы күн көрісі орын алды. Помещиктердің ешкімнің
бақылауынсыз билігі үстем алып ... ... ... ... ішкі ... ... тыс тарлығына әсерін тигізді.
Дегенмен, ортағасырлық көптеген саркыншақтар сақталғаны-мен ... алса да ... ... ... ... ... даму
қарқыны Азия елдерінің ішіндегі шапшаң өскен ел болып саналды.
В.И.Ленин көрсеткендей: «Азиядағы товарлы өндірістің ... ... ... ... кең түрде және шапшаң дамыған капитализм тек ... ... яғни ... ... ... ... мемлекетте
көрінді» [3; 12-35].
Жапонияда капитализм Европа елдерінен кеш орнағанымен, басқа Азия
елдеріне қарағанда жарты ... ... ... ... Бұл ... шетел
құлдығынан сақтап қалды. Жаңа дамып келе ... ... ... ... де, ... ... батыс мемлекеттерінен саяси және экономикалық
жағынан қауіп төніп тұрғанын сезді. Алғашқы уақыттарда Батыс державалардың
алдында шетел ... ... ... ... ... ... толық тәуелді болып ... ... ... ... тежеу болып отырған ортағасырлық феодализм шектеушіліктерін
жоюға мәжбүр болды.
Ең алдымен армия құру үшін өндірісті ... 70-80 ... ... ... жол ... бірнеше әлеуметтік-экономикалық реформалар
жүргізілді.
Біріншіден - ірі феодал самурайлардың көптеген «артықшылық праволарын»
жойды. Көптеген феодалдардың жеке ... ... ... ... Сауатты феодалдар өз қаржыларын өнеркәсіпке сала
бастады.
1882-1883 жылдары аграрлы реформалар жүргізілді, бұл түгел ... ... ... алға ... ... ... Алдыңғы
қатарлы Европа мемлекеттерінен ғылыми технологияның жетістіктеріне сатып
ала ... ... ... ... ... ... басым бөлігі
шаруалардан сығып алынған еді.
Мемлекеттік көмегімен салынған өнеркәсіптерді арендаға және белгілі
бір шартпен ... ... ... ... ... жағынан,
әсіресе ауыр индустрия саласында жаңа технология енгізген өндірістерге
қолдап, жағдай жасауы, көп табыстарға ... 1884 жылы ... ... және ... негізгі эконоимкасын құрап отырған, предприятиялар
болды. XIX ... ... ... ... жолдың ұзындығы 6 ... ... ... ... ... өндірістің өсуіне
теплица жасағанымен тең болды.
Ф.Энгельстің орыс үкіметінің протекционистік ... ... ... тікелей қатыстыруға болады. «Эта типличная атмосфера в ... ... ... ... в ... ... мог бы носить
более затяжной характер. А нам Она ... в ... ... ... ... при ... ... занял бы шестьдесят лет и более» [4;
175].
Феодалдық Жапония келбеті шапшаң өзгере бастады. Осака Кобэ, Нагасаки,
Иокосука сияқты ... ... ... ... ... ... орталықтарына айналды. Мемлекеттің астанасы Токио дүние жүзіндегі
ең ірі қалалардың бірі болып саналды. 1900 жылы Жапония товарлары, ... ... Азия ... ... ... және ... тайталасып, сәтті саудаға түсіп жүрді.
В.И.Лениннің еңбегінің арқасында өзінің - капиталистік мемлекеттердің
саяси-экономикалық даму саласындағы теңсіздік заңын Жапонияға ... ... ... прогрессивтік капиталистік елдер» қатарына қосып
айтты.
1871 жылы ... ... ... және ... ... 3-4 ... Жапония Россияға қарағанда 10 есе күшейді. Осылайша тез даму
қарқынына қарамастан, Жапония бұл кезде Батыс ... әлі ... ... патшалық Россияның өндірісінің дамуына ортағасырлық
сарқыншақтарының әсерін талдай отырып, былай деп ... ... ... ... дәуірге дейінгі кезеңмен салыстырса, (ал, бұл
салыстырма дұрыс шешім ... үшін өте ... ... ... ... ... өсу карқыны тым жоғары, ал осы
шапшаңдықты жаңа ... ... ... онда Россиядағы
капитализмнің дамуы өте баяу ... ... ... бұл ... ешбір
капиталистік мемлекетте болып көрмеген, ескіліктің капитализммен сыйыса
алмайтын түрлері ... ... ... ғана ... алды, сондықтан, оны
өте баяу деп ... тағы да ... ... ... «капитализмі» дамуға
жағдай болмай отырған «капитализммен» зардап шекті [5; 56-60].
Міне, бұл ... ... ... ... ... ... Жапония капитализмін зерттеуге көп көңіл бөліп, ... ... ... әскери күш арқылы және Қытайды тонауға ыңғайлы
жағдай арқылы (және басқа да ... ... ... сай ... ... мен ... капиталды ауыстыра алды».
Жапония капитализіміне көптеген феодализм саркыншақтары-ның сақталуына
байланысты, ... ... ... ... ... жасады. Елдің саяси өмірінде әскери монополия күші, көп үкіметке
көп пайда келтіріп, үкіметтің өзін ... және ... ... ... ... ... ... отырды. Бұл саясатты үкімет
имперализмнің дамуына бірден-бір қозғаушы күш ... ... ... ... ... ... ... сегуны құлап, бүкіл билік
император қолына көшкенде әскери топ, қоғам алдында маңызын ... ... ... ... ... Көбіне жуық бұл жағдайда да
мемлекеттік жоғарғы шендерге ие болды.
Әскери күш ерекше конститутция заңымен бекітілген, онда ... ... ... ... ... ... бағынады делінген. Әскери
министрі императорға тікелей ... ... ... советіне
бағынбайтын жағдайда тұрды. Әскери ... ... ... ... ... ... ... традицияны жалғастыра отырып, ол бүкіл империяның
тірегіміз деп есептеді. Жапония ... ... ... деп ... атын ... ... топ ең алымен жұмысшы ... ... ... ... ... ... жеке басына
табыну идиалогиясын тарату ... ... ... ... ... режимге, марсистік-лениндік идеологияның таралуына қарсы ең
алғашқы Жапония баспа ... ... аты 1876 жылы ... ... », ... ... «Кокуминно томо», «Друг народа»
және Сен Катаяманың ... и его ... ... ... бірі ... ... буржуазиялық үгіт және бүкіл тәрбиелеу системасы
Жапония халқын «Императордың жолымен» яғни, агрессивті национализм-шовинизм
рухында ... ... ... - ең ... император үйі, ал
оның табалдырығында - бүкіл халық, бүкіл Жапония ұлты ... ... ... ... - ... ал ... Жапондықтар соның сенімді
балаларымыз, яғни ең жоғарғы өмірдегі мақсатымыз бен ... - ... ... ету, ... бүкіл әлемге тарату- патриоттық міндеті -
деп халықтың ... ... ... ... бойы ... ... ... әсерінен өз
мақсаттарына берік болды. Ол мифте - жер ... ең ... ... Дзимо
осыдан үш мың жыл бұрын патшалығы орталықтанған. Мемлекет ... ... ... ... ... әлемді жинап» билік ету керек деп
өкімет өсиет айтып кеткен ... Бұл ... ... бұйрық ретінде үгіт
етіп таратты, онда бүкіл халықты Жапония шатырының астына топтастыру, яғни
бүкіл ... ... ... ... Осы ... ... армияны, халықты
қаруландырмақшы болды. Ұрандары «Жапония байыған үстіне байып, кедейлер
одан бетер ... ... ... ... Жапонияның географиялық жағынын
артта калған Азия елдеріне жақын болуы және күшті әскери машинасы арқылы
бар ... ... ... ... ... бұрып, жағдайдың өзі, сол
елдерді отарлауға итеріп тұрды. Жапония капитализмі сонау ... ... ... ... ең ... ... міндеттерді орындаумен
айналысты, үкіметтің бүкіл назары әскери өнеркәсіптерді дамытуға аударылды.
Жапония мелитаризмі тек капитализмнің монопалистік өнеркәсіп арқасында ғана
емес, сонымен ... ... ... күшімен күшейді.
Осылайша, Жапония әскери-феодалдық капитализм ... ... ... ... ... ... ... бүкіл қаржыларын қарулы
күштерді жаңа технологиямен жабдықтауға ... ... 1891 жылы ... 13822,6 мың ... 1899 жылы 50783,1 ... ... ал әскери теңіз
флотына 10159,3 мыңнан 58 529,9 мың йен ... ... ... соғысындағы жеңістің нәтижесінде Жапония Тайваньды басып алып,
Кореяны анекциялады, формальды ... 1910 жылы және көп ... 368,3 ... ... алған болатын.
Орыс-Жапон соғысының қарсаңында, Жапония 850 мың ... ... 168 ... коробль болды. Аз уакыт ішінде теңіз ... ... ... Сасебо қалаларында салынды. Қиыр шығыстағы соғыс қимылдарын
өзінің колоннияларын көбейту аркылы өз ... ... ... ... ... ... даму қаркынына мол себебін
тигізді. Қытайды жеңіп алу халыкаралық аренада зор ... ие ... ... ... ірі ... ... ... күресін
шиеленістірді.
¥лы державалар Қытайдың талкандалуынан сескеніп, ... ... алу ... біріккенімен, Жапония Азият материгіндегі
тонау саясатын жалғастыра ... ... ... ... қуат ... күш, ... үкіметінің төлеген 475 йен млн. йен
контребуциясы және Оңтүстік ... ... ... ... тартып алуы [6; 45-47].
1900–1913 жылдары Жапония өнеркәсібінің өсу қарқыны 12 ... ... 4 ... Англия 2 пайыз, АҚШ 7 пайыз 1914 жылы фабрика, завод
бірлестіктері жалпы 17062 ... ... 1905 ... ... екі есе ... ... ... ең бір маңызды кезеңі бірінші дүниежүзілік
соғыстың барысында, Антанта құрамына кіруі үлкен пайда ... ... ... провинциясы мен Германияның Тынық ... ... ... ... ... ... жатқан мемілекеттерге
соғыс-әскери материалдар беру арқылы, орасан зор қаржы түсіріп, өзінің Қиыр
Шығыстағы және Тынык мұхиттағы ... ... - 1922 ... ... ... жұмысшылардың саны 948,3 мыңнан
7 млн-ға өсті. Ауыл ... ... ... мен бүкіл Жапон
пролетариатының саны 11 ... ... ... әлеуметтік өзгерістің
нәтижесінде, ауыл шаруашылығымен тұрғын халықтың 48 проценті ... XIX ... соңы мен ХХ ... ... Жапония капитализмі енді
ғана монополия стадиясына көтерілсе, бірінші бірінші дүниежүзілік соғыс
қарсаңында Жапония дамыған ... ... ... ... ... ... ... Бұл кезеңде Жапонияда ірі-ірі концерндер пайда
болып, ... ... ... капиталға айналатын болатын, Жапония
енді капиталды сыртқа шығара бастады, негізінен ... ... ... Азия ... Еңбекті капитал арқылы қанау Жапонияда шыңына жетті.
Жапонияның ... ... ... тұрған мемлекеттік монархиялық
аппарат, ірі помещик және монополистік капитал арқылы қанаушы таптық
диктатурасы ... ... Осы ... ... және ... орындай отырып,
монархия Жапон халқын бостандық пен ... ... ... түсірмеу үшін
қанап, биледі. Ешқандай ірі мемлекеттерге парлалент Жапониядағыдай әлсіз
болған емес. ... ... ... ... басқа капиталистік елдердегі
буржуазиядан, Жапония буржуазиясының ерекшелігі сонда, олар ... ескі ... ... ... ... ... қайта оны аз
ғана буржуазиялық индивидуализм порциясын қосу арқылы, сақтап ... ... ... ... ... көптеген Жапония капитализмінің ... ... ... ... тежеген проблемаларды туғызды.
Жапония социалистік және коммунистік қозғалысының ... ... ... ... ... ... мен дамуы және Жапония социалистік
қозғалыстың бағыты
Жапония капитализмінің туындап, дамуының өз ... ... діни ... ... және ... бұқара
халқының дүниеге деген таным-көзқарасына өз ізін терең салып кетті. Жапония
жұмысшы табының басым бөлігі ұзак ... ... ... ... және ... ... ... бой көтермеу әдетін сақтады.
Соған қарамастан, басқа да елдер сияқты Жапонияда капитализм, ... ... ... ... ... ... өндіріс күшін дамытуға
және фабрика-завод пролетариатының ... жол ... ... Осы
жағдайға байланысты, Жапония капитализімінің ... ... ... ... Орталық Комитетінің секретариатының жетекшісі Тэцудэо
Фуво көрсетті. Біріншіден, ... ... ... буржуазиясының
айырмашылығы сол «Буржуазиялық-демократиялық жолды ... ... ... ... ... абсолюттік монархиялық құрылыс жағдайында
бостандык пен демократияны тұншықтыруды қолдап, ірі буржуазия, паразиттік
помещиктермен ... ... ... ... ... соғыс саясатын колдап, «елдің байлығы - армияның күшінде» ... ... пен ... езіп ... Бұл ... ... ерекшелігі. Екіншіден, Тэцудео Фуваның пікірі
бойынша, Жапонияда «Бостандық және ... үшін ... ... ... ... ... ... жұмысшы табы мен оның ... ... ... пролетариаты да, баска Батыс елдерінің пролетариаты
секілді, бүкіл даму ... ... ... ... және ... ... пролетариаты. ¥зақ уақыт бойы қаналушы
масса болып ... ... ... ... ... әлеуметтік күреске
араласып, маңызды орын ала бастады. Осыдан ... ... ... күшке
айналу процесі басталды. Бірінші ... ... ... ... ... ұсақ болуына байланысты жұмысшы табының да ... ... ... ... дәуірінің буржуазиялық революциясы
салдарынан қолөнершілердің ... ... ... ... ... Жұмысшы
одағын құру мүмкін болмады, үкімет оған жол бермеді. 1985 жылы ... ... ... ... ... рұқсат бергенімен, стачка,
забастовка жасауға атаң тиым салды.
Мейдзи революциясынан кейін өнеркәсіптің ... ... ... ... ... да қалыптасуын тездетті. ХІХ ғасырдың 80-ші
жылдарында жұмысшы табының саяси ... ... ... ... ... ... ... формасы забастовкаға ұласты. 1887 жылы ... үш рет ... ... ... де полиция қатаң басып
тастады. Егер, 1883 жылы 3 конфликт болып оған 490 адам ... 1896 ... ... ... оған 6315 жұмысшылар мен ... ... ... ... ... ... жүк ... тас
қашаушылар, ағаш шеберлері ... ІХ ... ... жағдайы өте
төмендеп кетті. Капиталистік, өндірістік иелері жұмысшылардың жағдайымен
санаспады. Бұл туралы Жапония ... ... ... рет реформистік
позицияда тұрған «Кокуминна томо» журналында жазды. 80-90 ... ... ... алғашқы қадамдар жасады. Әсіресе, типография
металлистер белсенділік көрсетті. 1887 жылы ... ... ... ... 1889 жылы ... металистердің одағын құрды.
Бірақ, одақ көп өмір сүрген жоқ. 1889 жылы 1600 жұмысшыны қамтыған ... мен жер ... ... құрылды. Осы жылы металистердің
кәсіподағы және типография қызметкерлері құрылды. Ең ... ... мен ... әлі де ... ескі ... ... ... тәжірибелері аз
болғандықтан кәсіподақ деген ұйымның ролін барынша атқара алмады. ХІХ
ғасырдың аяғында ... ... ... ... еді. ... ... одақтардың мәні зор болды. Пролетариаттың өз правалары
үшін күресі басталғанын дәлелдеді. Ең алғашқы жұмысшылардың ... ... ... деп ... «Капитализмнің алғашқы даму кезеңіне
жұмысшы табының бытыраңқы және әлсіз жағдайынан осындай ғажайып прогреске
жол ... ... ... ... алғы қадамы еді». [7; 48]
70-80 жылдары «Движение за свободу и народные права» деген атпен халық
арасында ... ... 1880 жылы ... ... ... ... және ... правосы үшін» басталған ... ... ... Бұл ... Жапония халқы, қатаң репрессияға қарамай,
абсолюттік монархияны ... және ... ... парламенттік
система құру, сөз бостандығы, ... ... т.б. ... ... ... қатысты. Абсолюттік монархия бұл қозғалысты
басып ... ... ... демократиялық күрестегі жолына
негізінен қалады.
Бұл қозғалыстың жетістігінің бірі - ... ... 1881 ... қабылдап, «парламент» құру туралы мәселе көтерді. «Бұл қозғалыс
пролетариаттың сана-сезімінің оянуына және пролетариаттың бірігуіне тікелей
араласпаса да үлкен әсерін тигізді». Жапония ... ... ... ... ... ... ... идея жағынан соғұрлым артта
еді. Жапония жаңа алдыңғы қатарлы технологиямен қатар Европада кең етек
алған әлеуметтік-экономикалық идея философиядан да ... ... ... ... ... буржуазиялық революциядан кейін, Жапонияның
прогресшіл ... ... көп ... бойы ... ... болды. «Бостандық және халық правосы үшін»
қозғалыстан соң барып, ... ... ... жер ... ... топ, енді утопиялық және ұсақ буржуазиялық социализм ... бөле ... ... ... ... ... жағдайын, совет-жапонис
тарихшысы Д.И.Гольденберг Европадағы 1848-1871 жылдардағы ұсақ буржуазиялық
социалистік теорияның ықпалымен салыстырды. Батыстағы революциялар туралы
естігенде, ... ... ... ... сырт ... қаншалықты
жасанды түрде оқшау тұрса да, қоғамның прогрессивтік тобын оятты. Жапония,
Россия сияқты капитализм жолына кеш ... және ... ... ... орыс халықшылдығына деген көңілін аударды.
Жапония қоғамына Европа ревалюциялық қозғалысы үлкен ... ... ... ... рет ... ... «социализм», «социалистік
партия» деген сөздер пайда бола бастады.
1881 жылы «Повестки о женщинах-геройнях Европы» 1882 жылы «Российская
сенсация - отважная девушка - ... ... Вера ... туралы екі
кітап шықты. Сол жылы «положение партии русских негелистов» деген еңбекте
алғаш рет ... ... ... есімдері жазылды. Бір жылдан кейін
жасырын түрде Степняктың «Потпольная Россия» деген еңбегі шықты, ... ... Мурю ... ... ... түрде тараған идеялардың бірі - утопиялық социализм
теориясы ... ... Сен ... ... және социализм туралы ұсақ
буржуазияның ой-пікірлері Ф.Лассоль, Л.Бланк т.б. «аграрлық социализм»
Жапонияға социалистік идеялардың ... ... ... ... ... білім алу кезеңінде жүріп крестяньдық социализммен танысып,
Отанға келер қызметтерін сол идеяларын ... ... ... ... ... рольге ие болған - Шығыс Социалистік ... жылы ... ... негізінен «Бостандық және халық правосы
үшін» қозғалысты дамыту керек делінген. Сэн Катаяма бұл партияны, ... ... ... ... партиясының бастамасы» деп баға
берген. Билеуші топ бұл ... ... өз ... көріп, жауып
тастапты. Жұмысшы және социалистік қозғалыстың кең қанат жоюынан шошып,
1987 жылы «06 ... ... ... ең ... ... және ... ... ең алғашқы полицейлік заң шықты. Бірақ, бұл заң ... ... ... ... бола ... Дәлел болатын жағдай 1892
жылы Шығыс бостандық партиясының құрылып, апта сайын шығып тұратын журналы.
Партияға бірнеше қоғамдық ... мен ... ... ... ... ... ... Катаяма «Жапония социалистерінің, социализм идеяларын аз уақыт
ішінде халық арасында таратуын мені қуантты, ... ... ... ... ... ... біз ... қоғамдық өмірдегі әртүрлі
топтар арасында қызу ... ... Бұл ... ... ... көрсетеді».
Утопиялық социализммен қатар, Жапонияда, «крестьяндық социализм»
идеясы да тарады. Сэн Катаяма ... ... ... ... ... бұл ... әлеуметтік проблемаларды шешу жолын
«қозғаушы күш болады деп жазған» Интеллигентцияның ... ... ... бунтарлық идеологиясымен айналысты. Патша самодержавасының
Жапон абсолютизімінің арасындағы көптеген ... ... ... ... ... ... жою ... қоғамдағы көптеген
проблемаларды жоюға болады деп ... ... ... ... мен анархо-синдекализм кеңінен тарады. ... ... ... ... ... мен легализмнен үміт үзген, енді анархизм арқылы
көздеген мақсаттарына жетеміз деп ойлады.
1900-1910 жылдардағы ... ... ... ... ... шоғырлануымен біріге өтті. Ірі концеріндер құрылып,
басында көбіне бұрынғы сауда өндірістік фирмалардың иелері ... ... ... ... ... ... ... патшаларына айналды.
Елдің дамуына ірі-ірі өндіріс гиганттарына, «Мицубиси», «Мицум», «Окура»,
«Суадуки», ... ... ... ... роль атқарды. Өндірістердің
құрылымының өзгеруімен қатар, енді жұмысшы табының алдында да ... ... ... ... Ескі кәсіподақтар күресі жаңа жағдайға сай ... ... ... ... жаңа ... сай келмеді. Енді капиталдың
өзгерісіне қарсы профессионалды организациялар қажет болды. ... ... күш ... өзгерістерінің арасынан ... шыға ... ... 90 ... бастап жұмысшы және социалистік қозғалыстың
жаңа дәуірі басталды. Ол көрнекті Жапония ... Сэн ... ... Сэн Катаяма бұқара халықтың арасынан шығып, ... ... ... ... ... ... етті. 1974 жылдың 33 жылдың
шет елде өткізуге тура келді, ... АҚШ және ... ... ... ... бұл ... марксизм-ленинизм ісіне адал қызмет еткен
тұлға ретінде құрмет тұтады [8; 125-200].
Жапония ... ... ... Сэн ... 1859 жылы ... тау арасындағы кішкене ғана Ходэги деревнясында үлкен ... ... ... шын ... Сугатаро Якуби. Әкесі Кунихэй Мидзуо,
шешесі Китие Якуби жас кезінде Сугатараны шешесі тәрбиеледі, ... ол ... ... ... ... ... ... сектасының монахы болып қалды,
шешесі жас болса да екінші рет тұрмыс құрмай балаларын өзі ... үй ... мен дала ... ... ... болды.
1878 жылы Сугатаро Якуби империялық армияға шақырылуынан босану үшін,
көрші деревнядағы шаруаның асырап алған баласы ... ... ... 15 ... дейін тек шіркеу священниктеріне ғана ... ... ... бастауыш класта оқып, 20 жасында Окаяма ... ... ... болып жазылады. 1881 жылы Токиоға келіп, білімін
толықтыру мақсатында туған үйінен алысқа ... ... жеті ... ... ... ... ... жұмысы өте ауыр
болғандықтан ауырып, кейін өмір бойы сау ауру қинап ... деп ... ... толық аяқтау мақсатымен 1884 жылы 26 қыркүйекте досы ... ... ... ... Ол ... оқу үшін ақша жағынан қатты
қысылады. Өзінің естеліктерінде «оқуды жалғастыру ... мен ... ... тура ... бір ... нан үшін, мен еден жуып, аспаз
көмекшісі қонақ үй ресторандарында күтуші ... шөп шабу жер ... ... ... тура келді».
Сэн Катаяманың Америкадағы білім алу жолы 12 жылға созылды. Аса қиын
кезеңде Сэн Катаяма ... ... ... ... ... әсер
еткен Лассальдың еңбектерімен танысады. 30 жасында Аиова штатындағы Гринель
университетіне ... ... ... үш жыл оқып ... позициясы
қалыптасты деп жазды. Әлеуметтік мәселелермен бір жола ... емес еді, сол ... ... ... ... ... профессор Илидің еңбектерімен шұғылданды. Америкадағы әлеуметтік
проблемаларға бетпе-бет ... ... ... бұл ... ... ... 1892 жылы университетті бітіріп, искусство Бакалавры деген
степенге ие болды. 1894 жылы ... ... үш ... Англия бұқаралық
қозғалысымен кәсіподактарының қызметімен танысып, оның еңбектерімен
танысады. Жұмысшы ... ... ... ... ... ... жеке ... және социалист жұмысшы көсемдері Джон Борис, Англия
парламентінің депутаты ... ... ... ... ... ... ... жинақтауына көп көмектесті.
XIX ғасырдың 90 жылдары екінші жартысынан ... жаңа ... ... жиілеп, біріккен түрде өте бастады. 1900 жылы ... ірі ... ... жұмысшы күнін қысқартып,
жалақыларын көбейтті. 1901 жылы наурызда Жапон жұмысшы ... ... ... ... ... ол 16 мың адам ... митингі өткізді.
Осы ірі жұмысшылар жиналысында Сэн ... сөз ... ... ... онда ... жұмысшылар арасынан куриялар сайлау, жастарға
шеберхана мектептерін ашу, әйелдер мен балалардың жұмысын ... ... [9; 200] ... ... ... ... этапында тек әлеуметтік талаптар
қоятын болса, енді екінші этапында елдегі саяси ... ... ... қоя ... Жерсіз қалған шаруалар, қайта жер талап ете бастады.
90 ... ... ... ... ... ... ... фабрика-заводтардың жұмысшылары қосыла бастады.
Жапон-Қытай соғысынан кейін деп жазды Сэн ... ... ... ... бас ... ... ... пассивті әрекеттен, белсенділікке көшті, дәл осы кезде социал-
демократиялық қозғалыс пен жұмысшы бұқараның бірігуі жүріп ... ... 1 ... бастап, Сэн Катаяманың басшылығымен
«Родосэкай» (Рабочий мир) атты ... шыға ... ... ... және ... ... туралы үгіт
статьялары басылып отырды. Социалистік қозғалыстың өркендеуіне ... ... ... «С ... ... 13-ші ... кейін
журналды конфискациялап, редакторы Катаямны сотқа шақырып, айыптаған соң,
журналды «пролетариат» етіп өзгертіп, жасырын шығаратын болды.
1898 жылы Сэн ... ... ... ... және И.Абэмен біріге
социализімді өзгерту ... ... ... құрды. Кейіннен ол
социализм қоғамы (Сякайсюги какай) болып өзгертілді. Бұл ... 1898 ... Омиэ ... ... ... жұмысшыларының митингісін өткізіп,
27 қыркүйекте Иокогама қаласындағы ... ... ... ... ... ... (МРА) қосылуы туралы шешім қабылданды.
Осакодағы митингіде (1902 жылы 5 сәуірде) Батыс жұмысшыларының ... ... ... ... Жапония жұмысшылар қозғалысы, батыс елдерінің жұмысшыларымен
байланысшысы, Жапония жағдайында ... ... ие ... Жапония билеуші
тобы 1887 жылы шығарған «Тәртіпті қорғау» заңының әлсіз екеніне көзі ... жылы жаңа ... заң ... ... пен ... сақтау» (Дзиан
кэйсацу Хо) қабылдады. Бұл заң ... ... және ... мен ... ... ... ... Бүкіл саяси
организациялар туралы, олардың ... ... ... ... ... алып ... Полицияларға күмәнді саяси
құбылыстарға қатысты кең ... ... ... ... ... ... топ Жапония жұмысшы қозғалысын басуға тырысты. Сэн Катаяма және
алдыңғы қатарлы ... ... ... келе жатқан
жұмысшы қозғалысының саяси-идеялық қолдау жасау үшін, ... ... ... ... партия құру қажеттігін түсінді. 1901 жылы майында
алғаш рет әрекет жасады. Социал-демократиялық партия (Сякай минсюто) ... ... ... ... ... ... ... сэкай»
журналында жарияланды. Монифест ... ... ... мен ... зор ... қалай жою керек. Бұл XX ғасырдың аса маңызды
проблемасы... ... ... ... ... ... үшін ... келді» [10;
25-36].
Бағдарламада сегіз принцип қабылданып, оның бірі ... ... ... ... ... қатар, капитал мен өндіріс ... ... ... ... бұл ... жаңа ... ... сүйеніп жауып тастады. Утопиялық социализм, анархизм идеяларынан
марксизмге ... ... ... ... ... ... жаңа ... Катаяманың 1903 жылы жазған «Наш социализм» 1903 жылы ... ... 1907 жылы ... және ... ... ... ... басылып шығып, Жапония халқының арасында
социализм идеясын ... Осы ... ... жауы опартунистермен
күрес жүргізу керек болды. Оппартунистер «ғылыми социализм» кебін ... және ... ... жұмысшы табына экономикалық ... ... үшін ... ... ... ... ... маңызды
проблема пайда болды: жұмысшы табын оппартунизм әсерінен арылтып, жұмысшы
бұқарасынан реформистік иллюзиясынан арылтып, революция ... тұсу ... ... ... ... ... көптеген еңбектермен қатар
«Не істеу керек?» деген еңбегінде маркстік ілімін жан-жақты ... ... туын ... ... ... ... ... құралы деп ретінде көрсетті.
Сэн Катаяма өз тіліне Маркс пен Энгельстің еңбектерін ең алдымен
«Коммунистік париясы ... ... 1903 жылы ... «Мой ... еңбектерінде Сэн Катаяма еңбек пен капитал арасындағы қайшылықты
қақтығыска ұшырайтынын, түбінде пролетариат капитализмді жеңіп ... деп ... ... қозғалысының тарихындағы
үлкен бір роль атқарған «Қарапайым халықтың қозғалысы» деген қозғалыс, оның
жетекшілері, сол заманның көрнекті ... ... ... И.Абэ
1903 жылы бұл халық қоғамының «Хеймйнсин Симбум» шығарыла ... ... бұл ... ... ... ... қозғалысының таза
органы болды» деп жазды. «Халык қоғам» газетінің бүкіл ұлттық маңызы болды.
25 профектура ... ... ... ... ... ... ... қоғамдар құрылды.
Орыс-жапон соғысының қарсаңында «Хэймин ундо» орыс-социал демократтары
сияқты соғыстан жеңіліп шығуының позициясын ұстады. ... ... ... ... ... ... қатарлы Жапондықтардың
соғысқа көзқарасын «Хэймин ... ... ... ... ... мен ... соғысуға себебі болса, соғыса берсін, Жапония
мен ... ... ... ... ... жоқ. Біз - ... ал қарапайым ... - ... ... бөлігі «Халықтар
ынтымақтастығы» бауырластык, бостандық, бейбітшілік және ... 1904 ... ... ... ... ... ... жолдаған хатын
жариялады, мұнда соғысқа қарсы ... орыс және ... ... ... керек деп жазды.
1904 жылы 15 мамырда баспа ... ... ... ... ... басылды. Мұнда орыс-жапон соғыстарының шығу ... ... ... ... бірінші рет К.Маркс пен Ф.Энгельстің
«Коммунистік партиясының монифесі» толық жарияланды. Бірақ, бұл ... ... ... ... ... Ең соңғы номері 1905 жылы 29 ... ... ... ... ... С.Котокудың жазған монифесі басылып
шықты. ... пен ... ... ... ... жабылған кездегі
сөздерін естеріне алды. «Олар біздің рухымызды өлтіре алмайды! Біз ... ... ... қайта күресті жалғастыру үшін көтерілеміз»
деп жазды.
«Қарапайым халықтың қозғалысын» ... ... ... алатын
орны зор болды. Орыс халықшылдығына жақын идеялар болса да, ... ... ... ... ... [12; ... ... қозғалысының тарихында үлкен маңызды орын алатын
жағдайдың бірі 1904 жылғы Амстердамда болып өткен екінші интернационал
конгресіндегі Сэн ... ... ... Бұл ... ... ... ... пікір алысты. Кейіннен С.Катаямада, Плеханов та ... ... өз ... жазып қалдырған болатын. Екінші
Интернационалдың конгресінде Сэн ... және ... ... ... ... ... социалистерінің өкілдері ретінде
кірді. 1904 жылы 9 қазанда «Хэймин ... ... ... ... ... Бұл ... жабылған соң, оны «Текугэн» ... Бұл ... ... ... 1905 ... ... революциясы туралы статьялар басылып ... №1 ... №2 ... ... в ... №3 ... революции», №6
«Истоки русской революции», №15 «Успех русской революции». Бұл ... ... ... және құрбандары жөнінде жазды. «Социализм
идеяларын кеңінен таратқандығы үшін «Текуган» газеті 1906 жылы жабылды [13;
50-55].
Портумут бейбіт ... ... ... ... ... ... болып
өтті. 1907-1910 жылдары социалистердің ұйымдасуымен ірі-ірі шерулер мен
забастовкалар өткізілді. Жапония ... ... ... ... бірі - 1911 жылғы Токио қаласындағы Сэн Катаяманың ... ... ... 6 мың ... ... мен
қызметкерлері жалақының көбейту мәселесінде талап қойып, жеңіске жетті.
Бірақ, соңынан 50 ... ... ... Сэн Катаяма да осы оқиғаға
байланысты бір жыл ... ... 1912 жылы ... табының саяси партиясы
болғанымен жұмысшы қозғалысының қайта өрлеуі басталды.
Осы жылы ең ... ... ... көмек қоғамын (Юайкай) құрылды.
Қоғам капитал ... ... ... ... ... ... ... отырды. Қоғамның жетекшілерінің бірі
кәсіподақ қозғалысының қайраткері ... ... және ... ... ... болды. 1914 жылы 10 мың жұмысшыны біріктіріп тұрған
бірден-бір ашық тұрде қызмет жасаған ұйым еді. ... ... ... ... жұмысшыларының саны 1450 мыңнан 2480 мыңға есті, яғни 70
процентке дейін. Бұл ... ... ... ... ... саяси
жағынан жетіліп, капитал езгісіне саяси күреске белсене араласа бастаған
еді. 1914 жылы 1 ... ... ... Жапония монополиясы Англия,
Франция, Германияның соғысқа кірісіп кетуін пайдаланып, тек Қытай рыногын
ғана емес, ... ... ... ... ... жаулап алды. Жапония
сыртқы саудасы соғыс кезеңінде екі есе ... ... ... алты ... соғысқа араласу, елдегі ... және ... ... ... тигізді. Жапония предпринимательдері соғыс
заказдарын орындау үшін өндірістің бірігуімен, капиталдың ... ... ... ... ... ... күрт өсуіне жағдай жасады. Өндіріс
пролетариатының класикалық сана -сезімі ... ... ... ... ... ... тобы жұмыстарға қарсы репрессияны
күшейтті. Бір жағынан елдегі ... ... ... үшін «Жұмысшылар
мүдделерін» қанағаттандыру үшін аз ғана шаралар қолданған сымақ болды ... бұл ... ... ... «Аврора» дүрсілі әлемді
сілкіндіріп жатты.
2-тарау Жапонияда ... ... ... коммунистік партиясының кұрылуы 20 жылдардың басындағы
КПЯ-ның кызметі
1917 жылғы Октябрдің ... ... ... қоғамдық прогрестің,
шынайы адамдық тарихтың жаңа дәуірінің өз есебін ... ... сол ... ... күндерден бізді 70 жыл бөліп тұр. «Октябрь азаматының шын
мәніндегі «Жұлдызды ... оның ... ... ... ... ... ... және халық үшін, адам үшін, оны азат етіп, дамыту
жасаған революция».
Россияда жұмысшы-шаруа үкіметінің құрылуы, оның ... және ... ... ... мен ... ... ... туралы декларациясы
бүкіл елдің жұмысшы халқына, ... ... ... ... ... және ұлт-азаттық күреске жаңа күш пен жігер берді.
Бірақ, шындығында октябрь оқиғалары туралы шетел жұмысшыларына ... ... ... ... Россия революциясымен әртүрлі тәсілдер
арқылы бұрмалап, Совет үкіметінің жұмысшы шаруаға жасаған тарихи ... ... ... ¥лы Октябрь социалистік революциясы, ... ... ... әсер ... ... ... жеңісінен
кейін, басқа да елдерде партияның жаңа типі - ... ... ... ... ... шет ... ... коммунистік партиясының құрылуы Октябрь жеңісімен ... Ұлы ... ... ... ... жұмысшы-шаруа
қозғалысының саяси күресін жандандырды. Бұл таңқаларлық жағдай емес еді,
өйткені бұл кезде Жапония ... ... ... қарсы күресте тәуір
тәжірибе жинақтаған болатын [15; 21-23].
Сол кездегі, Октябрь ... ... ... жеткен кезде, Жапония бұқара
халқының саяси жағдайына дәлелі болатын ... - ... ... ... ... туралы күнделікті жарияланып тұрады». Жапония журналисі
Огура ... ... ... ... ... көздеріне жас алып, шын
көңілімен кабылдады». ... ... ... ... ... ... және тағы баска әріптестерінің өмірлері босқа кеткен жок» - деп
жазды [16; 26].
1918 жылы ... Қиыр ... ... Ү ... ... ... ... хатын жіберді. Бұл хатта былай деп ... ... ... алғашқы күнінен бастап, біз сіздердің жалынды
қызметтеріңізді шын көңілмен қадағалаудамыз. ... ... ... ... ... ... тигізді. Қазір біздің
үкіметіміздің Сіздерге жіберген әсерінің, сіздердің революцияларыңыздың
тағдырына ... ... ... ... Оған ... біздің қоятын
күшіміздің жоқ екеніне қынжылудамыз. Бірақ, біз, жақын болашақта бүкіл
Жапония ... ... ... ... ... сәлеммен: Токио және Иокагама
социалистік тобының Атқару комитеті.
Иммиграцияда Нью-Йоркте жүрген Сэн Катаяма және жұмысшы ... ... ... ... Ч.Рутенберг, Юдебс, Ч.Байкер және
т.б. Октябрь социалистік революциясының алғашқы қорғаушылары болды. ... Сэн ... ... ... тұрған «Хэмин» газеті Октябрь
социалистік ревалюциясы туралы ... ... ... ... революциясының
жеңісінен-зор қуанышпен қарсы алуда, Жапония халқына ... ... ... ... ... ... мен жігер берді».
Октябрь әсерімен, Жапонияда ғылыми социализм жасауға ... ... ... ... ... қарсы күрес жолындағы
жұмысшы табы мен шаруаларды ойландырған көптеген проблемалық сұрақтарына
дүниежүзілік пролетариаттық ... ... ... жауапты
Жапонияның алдыңғы қатарлы күштері іздестірді. Тек социалистер ғана ... ... ... ... еңбектеріне назар аудара бастады.
В.И.Ленин еңбектерін Жапония прогрессивті баспалар басып шығара бастады.
«1932 жылы ... ... ... бөлігін басып алды».
В.И.Лениннің шығармаларын Жапония еңбекшілеріне және ... ... ... ... ... ... баспасы В.И.Лениннің
10 томдық еңбегін басып шығарып, оған ... ... ... ... деп
жазды: «Лениннің тұлғасы тарихтың көк жиегінде, әлемдегі жаңа ... ... ... ... ... ойын ... яғни ... бетбұрысының маңызын түсіну. Жұмысшы шаруа азаматтық ... ... ... ғылыми негіз болып табылады. Бұл еңбектер
әлеуметтік мәселені зерттеушілер мен саяси қызметкерлер және экономистерге
қажет.
Репрессиялық шаруаларға қарамастан, елде ... ... ... өсіп келе жатты. 1917 жылдың наурызында металлургия заводының 4 мың
жұмысшысы қатысқан забастовка, Мораран ... ... ... маусымда
Нагасакидегі кеме жасушылардың 10 мың жұмысшысы қатысқан көтерілісі болды.
Жалпы осы жылы 398 забастовка болып, оған 57,3 мың адам ... Бұл ... ... ... 4 есе, ал қақтағысушылардың саны 7 есе артты.
Жапония еңбекші халқы күнделікті тағамы - ... ... ... өсіп кетуіне назары болып, күннен-күнге жағдай ... ... ... ... ... Қиыр ... ... әскер жіберуіне
байланысты, саудагерлер бүкіл күрішті жоғары бағамен сату үшін қолдарына
жинады. 1914 жылы 1 есе ... ... 12 сән ... 1918 жылы 25 ... ... өсті [17; ... жылы 3 ... күні Тояма профиктурасындағы шағым портты поселкада
балықшылар жиналып, жергілікті ... ... ... шығаруды тоқтату
туралы шағым айтты. Күрішпен сауда жасайтын саудагерлердің үйін қоршап,
арзан бағамен ... ... ... ... бұл ... ... ... көптеген әйелдер жараланды. Бұл оқиғаны естіген басқа поселкалар
да көтеріліп кетті. Киюто Осаку, Ногая Кобэ ... ... ... ... ... ... шарпыды. Барлық жерде полициялармен қақтығысып,
император ... ... ... жауыздықпен басып отырды.
1918 жылы 3 тамыздан 17 қыркүйекке дейін 36 профектурасын, яғни ... 2/3 ... ... ... шахтерлер және басқа еңбекші
бұқара қолдап, көтеріліске шыға бастады. ... ... ... 10 млн ... ... ... басу үшін бүкіл репрессиялы аппаратқа тұрақты
әскерді қоса аяусыз қан төгіспен ... ... ... 7813 ... алынды. Баспаға күріш билігі туралы жариялауды қатаң тиым ... ... ... ... бүлігін» естіп, үлкен үкіметпен қарсы
алып, келіп жатқан хабарларды тиянақты жинап, талдады. 25 тамыз күні ... ... ... ... ең ... материалын жариялады. «Хеймин»
газетінің қарашадағы бүкіл номерлерінде «күріш ... ... ... 3 ... хаты ... «Жұмысшылар мен кедейлер арзан күріш
алғанымен, ешқандай заң өзгеріп ... ... ... ... ... ... кабинеті құлағанмен оның орнына басқа кабинет келеді,
оның жақсырақ болатыны күмән ... ... бір ... ғана ... ... ... ... Жапониядағы әлеуметтік революциясының
бастамасы ... ... ... ... ... жағдайда өткені
жұмысшы табының авангарды болатындай партияның болмауы әсер етті, бірақ,
бұл оқиғадан кейін ... ... табы ... ... ... қажет екенін дәлелдеп, революциялық қозғалыстағы алға
жасаған үлкен бір ... ... ... ... ... ... ... былай
деп хабарлады: «Қазір Жапония еңбекші бұқарасы соқыр әлсіздікпен астананың
үйлерін, редакцияларын, күріш қоймаларын қиратып жатқанымен, ертеңгі ... орыс ... ... ... күреске шығады» - деп жазды
[18; 32].
Жапонияның жұмысшы және социалистік қозғалысының өрлеуіне ... ... - ... ... ... ... елдегі экономикалық
крезистің басталуы. Соғыс аяқталған соң, соғыс жүргізіп ... ... ... ... ... ... Жапония буржуазия
капиталына соққы болып тиді. Сыртқы рыноктың тарылуына байланысты Жапония
экспорты 40 процентке ... ... ... ... ... компаниялардың банкрот болуына әкеліп соқты, ал бұл жағдай
жұмыссыздықтың санын өсіріп, ... ... ... ... ... ... кейбір жетістіктерге жете бастады. 1917-1922 жылдар
көтерілісі 1910-1916 жылға қарағанда, 5 есе артты, қатысушы саны 8 ... жылы ... ... ... ... Жапония шаруаларының
жағдайы да төмендеп кетті. Арендалық ... ... ... ең ... бірі болып саналады. Ол өнімінің 60 процентін алды. Деревняларды
арендалық қақтағыстар жиіледі. Егер, 1917 жылы 85 ... ... 1918 ... 250, 1919 жылы - 376, 1920 жылы - 408, 1921 жылы -1680, 1922 ... ... және ... жер алып ... шаруалар жер реформасы мен
арендалық төлемді қысқартуды талап ете ... Осы ... ... ... ... ... жұмысшы және социалистік қозғалыстың
барысында біріккен күш қажет ... ... ... ... және ... жылы ... саяси ұйым құруға дайындалды. Желтоқсанда Жапония
социалистік ... ... ... 3 мың мүше ... ... бұл ... ... бұқарасын біріктіре алмады және ... ... ... ... ... ... ... адамдарды жинақтаған лига,
тек қана социалистік идеяларды таратумен шектеліп, ... ... ... ... ... ... Бір жағынан 1921 жылы мамырдағы «Қоғамдық
тәртіппен тыныштықты сақтау» заңы ... ... ... ... ... КПЯ-ның Орталық Комитетінің Компартияняның құрылуының 50 жылдығына
арналған ... бұл ... ... деп жазды: «Жапония социалистік
лигасының құрылуы және таратылуының тәжірибесі - Жапония халқының ... ... ... ... ... ... саяси марксиам-
ленинизм позициясында тұрған партия керек екендігін ... - деп ... ... және т.б ... қайраткерлер ғылыми
социализмнің негізін жасап, үгіт жүргізіп, жұмысшы ... ... идея мен ... ... ... ... ... табының
авангартық партиясы, яғни Коммунистік партиясыз нәтижелі ... ... ... айында Шығыс ... ... ... ... ... ... ... пропагандалық социалистік ұйымдарын полицейлік қатаң бақылаудан
съезге өз представительдерін жібере алмай, ... ... ... ... ... ... ... т.б. документтерді беріп
жіберді. Бұл революцияның 1919 жылдың ... ... ... ... жариялады. Жапония социалистері 1919 жылдың ... ... ... халықтарының коммунистік ұйымдарының 2 съезіне де қатыса
алмады, бірақ бұл жолы ... ... ... ... жетекшісінің
бірі Хитосия Я.Макованы жіберіп, оған ... ... ... жазылған
баяндаманы беріп жіберді. Бұл баяндамада Жапония еңбекшілері мен бұқара
халықтың арасында ... үгіт ... ... жайында және кейбір
көмектер алып түру үшін Ш Коммунистік Интернационалмен ... ... ... ... ... [19; ... жылы ... Жапониядағы жұмысшы және социалистік қозғалыстың
қарқынын бақылап отырып, былай деп жазды: «Феодалдық ... ... ... ... ... революциялық кризис қарсаңында тұр, бірақ
бұл қозғалыстың имперализм күші тежеуде».
Комитеріннің Атқару Комитетінің инициативасының 1920 жылы қазан айында
Шығыс ... 1-ші ... ... Азия және Африка халықтарының ... ... ... және ... пролетарымен байланыс жасау
мәселелері талқыланды. Съезде «Шығыс халықтарына» ... ... ... ... және ... жұмысшыларына» деген үндеу
тастады. 37 елден келген 2 мың делегаттың ... ... ... ... ... - Таро ... ... Осы Съездің
шешімдерін іске асыру жөнінде Қытайда Қиыр Шығыс социалистерінің біріккен
конференциясы болып өтті. Оған Тосихико ... ... ... ... ... ... құру жолындағы маңызды оқиғаның бірі -
1921 жылы шілде айында Коминтерннің Ш конгресіндегі ... ... ... С.Катаяманың әріптестері - Таро Есихаро
мен Ундео Тагутидің ... ... ... ... жеке кездесіп,
съезге С.Катаяманың келе алмайтындығын ... ... ... ... мен ... коммунистік партиясының уставы және
монифесін әкелгені туралы хабарлады.
«Жапония пролетарлық ... ... ... атқа ие ... Сэн
Катаяма Жапонияда ленинизм және Ұлы Октябрь социалистік революция ... баға ... ... бар. ... ... жүрген кезде
интернационалдағы қызметі мен АҚШ ... ... ... еңбегінің
нәтижесінде, аса бай тәжірибе жинап, В.И.Ленин ... ... ... партиясын құру жолына түсті. 1921 жылдың аяғында
Москваға келе сала, коммунистік ... ... ... - ... ... ... жылдың 18 желтоқсанда Катаяма Коминтеріннің ... ... ... оның ... болып қабылданды. Осы аралықта Қиыр Шығыс
елдерінің коммунистік ... құру ... көп ... көрсетті.
Коммунистік партиясын құру жолында ең маңызды кезең болып саналатын 1922
жылы қаңтарда Қиыр ... ... және ... ... бірінші
съезінің шешімдері. Съезде Жапония делегациясына Сэн Катаяманың ... ... ... ... ... ... ... қоғамының председателі Кюити Токуда, Коммунистік группа қоғамының,
баспа комитетінің председателі Киеси ... және ... ... ... ... Вада және т.б. ... Осы съезде В.И.Ленин Жапония
делегацияларымен кездесіп, көптеген маңызды ... ... ... ... ... Сэн ... «Жапониядағы саяси және
экономикалық жағдай» деген докладпен сөз ... ... ... ... келе
жатқан жұмысшы және социалистік қозғалысты біріктіру үшін ... ... құру ... деді.
Бұл съезден Жапония делегацияларының елге жетулері аса қауіпті, Сібір,
Монғолия, Қытай арқылы ақтар мен ... ... ... ... ... Елге ... коммунистік партия құру ісіне кірісті.
1922 жылы 15 шілде күні ... ... ... ... ... ... ... съезі ашылды. Съезд уақытша партияның
ұстағанын қабылдап, Орталық Атқару Комитетін сайлады. ... ... бас ... етіп ... ... ... ... алғашқы
мүшелерінің бірі болып, елдегі социалистік қозғалыстың ардагерлері Хитоси
Ямакава, Хансон Арахата, Мирокуни ... ... ... ... ... ... Санзо Носака т.б. съезде Коминтернге кіру революциясын бір
ауыздан мақұлдап, 1922 ... ... ... Коминтерннің 5 конгресіне КПЯ-
ның Орталық Комитеті Киести Такасэ және Тадахико Каватиді ... ... ... партиясы-ның құрылғанын мәлімдеуге жіберді.
Саяси аренаға ... ... ... ... ... аса үлкен
окиғаның бірі болды.
Коминтерннің IV конгресінде КПЯ Коминтерннің ... ... ... кірді. С.Катаяма Коминтерннің Атқару Коминтетінің мүшесі
ретінде ИККИ президиумының мүшесі ... ... ... ... ... штабында осындай қызметте отырып, С.Катаяма
Жапония коммунистік қозғалысын қадағалап, оның ... ... ... ... ... кезеңде С.Катаяма өзінің жас компартияға ... ... ... ... бағдар беруге көмектескен маңызды еңбектерін жазды. Сол
еңбектерінің қатарына «Жапониядағы революциялық ... ... ... ... ... күресі», «Қозғалыс бұл Жапония пролетариатының
революциялық күресіндегі жігерлі фактор», «Жапониядағы аграрлык мәселе»,
«Мировой ... және ... ... бірінші съезі Коммунистік ... ... ... ... ... ... партия идеясын іске
асыруға шамасы жетіңкіремеді. Себебі, алғашқы құрылтай съезі ... ... ... мен ... қатысып, әрқайсысы революциялық
қозғалыс мәселесінде әртүрлі көзқараста тұрды. Жапония коммунистерінің
алдында КПЯ-ның ішіндегі ... ... ... марксистің-лениндік
партия құру үшін, қыруар жұмыстар тұрды. Жапония ... ... тобы әлі ... және ... ... ... ... болмаған еді. Партия халық арасында жұмысты ... ... ... ... мен ... мәселесіне қызу сөзталастар
жүріп жатты.
Бұл мәселеге тиянақты жауап беру үшін, ... ... ... ... толық анализ жасап, Жапония монархиясымен бүкіл Жапония
таптық қоғамдық ... ... ... ... ... жасау керек
болды. Басқаша айтқанда, ... ... ... ... ... ... есебімен толықтырып, жұмысшы табының авангарды ... ... тиіс ... жылы ... айында Итикава қаласында КПЯ-ның 2 съезі шақырылды.
Бұл съезде атқару комиссиясы (исполком) ... ... ... сайланып, құрамына Сингеку Уэда (саяси бөлімнің меңгерушісі), Манзо
Ватанаве (жұмысшылар бөлімінің меңгерушісі), Такауэ ... ... ... ... Сано ... ... меңгерушісі),
Морикуни Есикова (финанс отделының меңгерушісі), ... ... ... және т.б. ... ... ... Уставы мен Бағдарламасының
қабылдау ұсынысы жасалды. Бірақ, бағдарлама мәселесінде алауыздық туған
соң, қабылданбай, тек уставы бекітілді, ... өзі ... ... ... ... ... ... линиясы белгіленіп, Россияға интервенция
саясатына қарсы күрес жүргізу үшін ұранда жазылып, бұл ... ... ... ... ... етіп ... ... наурыз айында Токио қаласында КПЯ-ның кезектен тыс
шақырылған конференциясы болып өтті. Онда ... ... ... ... ... Бірақ, конференция жаппай қуғындалуға ұшырағандықтан,
аяқталмай қалды. Бұл конференцияның барысында Коммунистік партияның алғашқы
бағдарламасының жобасы талқыланып, тарихи маңызға ие ... ... ... ... ... ... ... талап: «Монархиялық системаны жою», екінші - ... ... ... - 18 ... азаматтардың бәріне бүкіл халықтық
сайлау провасын беру; төртінші - ... ... ғана ... ... саяси партиялар, топтар); бесінші - баспа бостандығы,
сөз бостандығы; алтыншы - ... ... ... ... - полиция,
жандармерия, армияны жою» [20; 6].
Екіншіден, экономикалық талаптар: «1-ші 8 сағаттық жұмыс күні; 2-ші
жұмысшылардың әлеуметтік ... ... 3-ші ... ... орнату
т.б.»
Үшіншіден, ауыл шаруашылығындағы талаптар: 1-ші Император ... ... ... ... ... жер ... ... түрлерін өзгерту т.б.
Төртіншіден, халықаралық жағдайдағы талаптар: «1-ші Интервенциядан бас
тарту, араласудан бас тарту; 2-ші ... ... ... алып кету; 3-ші Совет үкіметін тану».
Бұл талаптардың бәрі Жапониядағы 20-шы жылдардағы ... ... ... еді. ... ... әлсіз жақтарына қарамастан,
КПЯ-ның ең алғашқы документі ретінде Жапонияның революциялык ... ашып ... ... ... ... кейін, 1920 жылы ... ... ... ... құрылды. Орталық комитетінің председателі
болып, жас жұмысшы коммунист ... ... ... Бұл одақ коммунистік
партиямен бірге ... ... ... ... ... ие болды. КПЯ-ның
алғашқы күнінен бастап, Лениндік жолмен яғни, бұқара ... ... ... ... ... өз ... ... білді. В.И.Ленин
пролетарлық авгандар идея жағынан жеңіске жеткенімен, бұл ... ... ... бір ... жеңу ... ... ... күресте тек
авангарттықпен күресу, егер ... және ... ... ... ... ... нейтралитет позициясында тұрып, жауыңды қолдап
тұрса, бұл санасыздық қана емес, қылмыс болар еді» - деп ... ... ... ... ... ... ... атпен Жапония
жұмысшы қозғалысы экономикалық күрестен, саяси күреске бастап шықты. КПЯ
идеологиялық ... ... ... журналдар шығара бастады.
«Дэньэй», «Родо синбум», «Рода кумиай» және номинундо т.б.
1922 жылы ... ... ... ... жұмысшылар
федерациясына (Содомей-нихонр родо содомей) өз ықпалын тигізіп, коммунистік
партияның позициясына қарата алды, соның негізінде жаңа ... ... 1922 ... ... кәсіподақтың саны 300-ден 389-ға өсті. КПЯ-ның
алдында кәсіподақтардың қимылын басқару туралы ұсыныстар ... ... ... ... ... ... анархо-синдекалистердің жетекшілері
С.Осуги, С.Иваса және К.Кондо сияқты федералистік принципте тұрғандар қарсы
шықты. Қарсыластарды жеңе отырып, 1922 жылы 30 ... 60 ... ... съезі шақырылды. Бүкіл жапондық жұмысшы одақтарының
федерациясын құруға ... ... ... полиция таратып жіберді. КПЯ-ның
өзінің алғашқы күнінен бастап, жастар ... ... ... ... Жастар Одағы арқылы, компартия жұмысшы-шаруа жастарымен
студенттер арасындағы революциялық қозғалыспен ... ... ... ... ... студенттер лигасындағы КПЯ-ның ықпалы зор болды.
Марксистік ядросы Лига мен ... ... ... ... ... күрес жүргізді. Анархистер құрған одағын құрып, студенттері арасында
экстремистік үгіт жүргізіп, өздерінің позицияларына тартты.
Қызу күрестің нәтижесінде, социалистік агентацияны бетке ... ... ... көп ұзамай студенттер қауымы алдында төмендеп кетті.
Жапонияның коммунистік партиясы өзінің интернационалистік ... ... ... Сібірдегі интервенциясына қарсы күрес ... өзі 1922 жылы ... ... ... Қиыр ... қайтты. Солдаттардың арасында кездесулер өткізіп, солдат шинелін
киген жұмысшылардың алдында бар ... ашып үгіт ... ... ... ... ... идеялары туралы солдаттар арасындағы үгіті
босқа кетпеді. Көптеген ... ... ... ... ... ... түсе ... ел ішінде советтік жұмысшы-шаруа Россиясын тануды талап
етіп, Россияның ішкі істеріне араласпау лигасын құруды инциатор ... - ... ... қарсы қызу жұмыстар жүргізді. ... аса ауыр ... 1922 жылы ... және ... ... туған ашаршылықка көмек көрсету үшін фонд ... ... ... ... ... ... ... бірден-бір саяси партияның ішінде Жапон
империализімінің қанауындағы Корея отарына бостандық беру мақсатында Корея
халқының жағына шығып, ұрандар ... ... ... Тайваньдағы ұлт-
азаттық көтерілісті қолдап, басқа да Жапония отарларын күреске шақырды.
Бірақ, ... ... топ ... және ... ... күрт ... және ... коммунистік партиясының құрылуынан қауіптеніп, ішкі
саясатта Като үкіметі парламент арқылы реакциялық заң ... ... ... ... ... ... бақылау»,
«Аренда шиеленістерін реттеу» т.б. заңдар шығарды.
Компартияның үндеуі бүкіл елді реакциялық заң -жобаларына ... ... ... Жапондық жұмысшы Лигасы осы үш ... ... ... ... ... мен ... ... Кието
қалаларында ірі шерулер болып өтті. Бұл ... ... ... ... 1923 жылы наурыз айындағы ... ... ... ... ... ... мүшелері
қатысты.
КПЯ-ның 50 жылдығына арналған Орталык Комитеттің карсаңында: «Партия
үкіметінің реакциялық заң жобасын қабылдатпау үшін ... ... ... Жапония еңбек федерациясы, шаруалар одағы және ... ... ... осы үш заң жобасын қабылдатпады. Бұл КПЯ-ның
ең ірі табысының бірі болды.
2.2 Алғашқы ... ... ... ... ... күрес
Жапония коммунистік партиясының саяси аренда пайда болуы нәтижесінде,
елдегі жұмысшы және демократиялық қозғалыс ... ... ... шиеленісе
түсті. Жұмысшы қозғалысының ... ... ... ... ... қозғалыстан шошыған олигархия қатаң шаралар қолдана
бастады, негізгі соққының жұмысшы ... ... ... ... бағыттады.
1923 жылы 5 маусым күні таңғы сағат төртте «Қоғамдық тәртіп ... ... ... ... ... ... ... ала
бастады. Жүзден астам партияның жетекшілерін, соның ішінде ... ... ... ... ... ... көзқарастағы
профессорлар да алынды. Васэда университетінің «Коммунистік ... ... ... ... сылтаумен, полиция еркін түрде кіріп,
конфискация жасайтын болды. Жапония буржуазиялық ... ... ... ... екі ай өткен соң, 1923 ... ... ... жер ... ... ... сылтауратып, тағы да
қудалады.
Токио қаласында ... ... ... ... ... ұйымдарды жауып, қамауға ала бастады. Полицейлік террордың
құрбандығына Жапония коммунистік жастар одағының ... ... ... лидері Кэй Сити Харо Сава және жұмысшы қозғалысының
белсенді жетекшісі, ... ... ... және оның ... ... және ... ... Еситаро Кавайдың өлімі ауыр қаза болып
тиді. 19 жасар Еситаро Хитоти руднигінде ... ... ... ... бірден революциялық қозғалысқа араласып, профсоюздық қозғалысты
біріктіру үшін көп қызмет көрсеткен.
Михон ... ... ... ... ... ... ... жастар қозғалысына араласып, КПЯ-ның астыртын
баспасында жастар қозғалысы туралы көптеген статьяларын бастырып ... оған ең ... ... ... ... отырды. Еңбегін қадірлей
отырып Е.Кавайға демократиялық ... ... ... ... ... ... Полиция мен жандармерия Корей халкының арасында жаппай
талқандау ұйымдастырды. Оларға небір өтірік айыптаулар ... 30 ... ... Бұл ... халық арасындағы наразылықты күшейтті.
Нақты дерек бойынша 1924 жылы 1920 ... ... 647 ... ... оған қатысушылардың саны 68814-тен 94047 дейін өсті (1924 ж.).
Қақтығыстар көп ... ... ... отырды. 1924 жылы ірі
буржуазиялық партиялардың монархиялык бюрократияның тым ... ... ... жаңа ... кабинеттің құрылуын талап етті. Буржуазиялық
партияларды ... ... ... 1924 жылы жаңа ... ... Кен Сейкай партиясының лидері Като кабинеті басқарды, осылайша
мемлекет басына партиялық кабинеттердің билеуі келіп ... (1932 ... екі ... ... отырды) Кен Сейкай, Сэйюкай.
Буржуазиялық партиясы монополистік буржуазия позициясында тұрып,
помещиктік-сарайлық ... ... ... ... ... лидері радикалды өзгерістер жасауға ұмтылған жоқ. Репрессияның
нәтижесінде жұмысшы қозғалысының төмендеуі-реформистік тенденцияларды алып
келді. ... ... ... ... ... ... ... деп жұмысшылардан еңбек өнімділігін
көтеруді талап етіп, капиталистерден ұсақ жеңілдіктер талап ... ... ... алу, ... ... қанатын әлсіретті. Осы
жағдайды пайдаланған профцентрдегі ... ... ... ... ... ... және т.б. партиялық кабинеттің шығарған ... ... ... ... ... Репрессия
салдарынан Жапония коммунистік партиясының ішінде ара салмағы өзгеріп,
оңшыл аппартунистермен леквидаторлық ағымдағы ... іске ... ... ... ... көмектесу үшін, С.Катаяма 1923 жылдың соңында
Владивастокқа келіп, Жапониядан келген хабарларды ... ... ... ... үшін көп ... атқарды. Жапония коммунистік партиясының
жетекшілері күннен-күнге ликвидаторлық ағымға ... ... ... ... қайраткері Кацумаро Акамацу және партия ... ... ... ... ... өзі ыңғайсыз жағдайда құрылған деп
оны ... ... ... ... фундаментте құру керек деп дәлелдеді.
1924 жылы ... аяғы мен ... ... ... КПЯ-ның азғана
жетекшілерінің группаларының кездесуінде партияның тарату туралы шешім
қабылдады. ... ... құру ... мен ... ... ... ұстап
тұру үшін Бюро қалдырды. Оған К.Токуда, К.Арахата, С.Сано, С.Носака кірді.
1924 жылы «марксизм» журналын шығаруға ... ... ... және ... үзілді-кесілді қарсы шығып, үлкен қателік екенін
көрсетті. 1924 жылдың шілде айында Коментерннің V ... ... ... ... ... арналған комиссия құрылды. КПЯ-ға
қатысты мәселелер С.Катаяма және бюро мүшесі К.Токуданың ... ... ... нәтижесінде КПЯ-ны қалпына келтіру жұмыстарын
бастау туралы шешім қабылдады.
Бюро мен байланыс жасау үшін Москвадан ... ... ... ... ... бастаушы қайтып кетті. 1925 жылдың қаңтарында Шанхай
қаласында Жапониядан бюро мүшелері мен коминтерн представительдерімен және
ИККИ-дің ... ... ... ... ... ... ... келді. Бұл мәжілісте ликвидаторлар ісін айыптап, КПЯ-
ның қалпына келтіру үшін, ... курс ... ... ... ... Бюро етіп ... ... мүшелікке халық арасында беделін
жоймаған коммунистер «Кюити ... ... ... ... ... Кокуре, Санзу Носако» кірді.
Қыркүйек айында «Мусансия Симбум» газеті шыға бастап, легальды орган
ретінде партияның бұқара арасындағы қызу үгіт ... ... ... ... ... ... ішінде коммунистер
оппартунистермен күресті күшейтіп, солшыл қанатына соққы ... ... ... заңы ... ... тыйым салды, тәртіп
бұзушыларды он жылдық каторгалы жұмысқа жіберу туралы заң ... ... ... 5 ... күні жаппай сайлау провасы туралы заң шықты. ... ... жасы 25 ... тек ер ... ғана қатысатын болды. Жалпы
сайлау дауысына ... ... 16 ... ғана қатыса алды. Осылайша
үкімет (қамшы және ... яғни екі ... ... ... құрды. Мұндай
жағдайда кәсіподақ қозғалысын басқарып отырған Жапония еңбек федерациясы
(Содоэй) келісімпаз ... ... ... ... ... ... шығара бастады. Антикоммунистік және бөлшектеу
саясатын жүргізіп отырған федерация лидерлерінің ... бұл ... ... әкеп ... ... ... 30 кәсіподақ және оған
қосылған екі саяси ұйым 1925 жылы маусымда Жапония профсоюздерінің ұйымын
құрды (Хегикай). Хегикай ... ... ... ... жүргізді [22; 14]
1926 жылы желтоқсанда жұмысшы қозғалысы нәтижесінде ... ... II ... ... ... ... ... КПЯ-ны қалпына
келтіру жұмысына ыңғайлы жағдайлар жасады, өйткені бұл ... ісі ... ... коммунистердің қызметіне қолайлы жағдай жасады.
1926 жылы желтоқсанда Жапонияда 3 ашық түрде өмір ... ... ... ... партиясы (лидері Икуо Ояма 15 мың мүшесі
бар);
2. Социал-демократиялық партия ... Исо Абэ 88 мың ... ... ... партиясы (лидері Хисаси Асо 20
мың мүшесі бар).
Бұл партияның ... ... ... кәсіподақ
қозғалысы мен еңбекшілер қозғалысы күшейтті. КПЯ-ның Орталық Комитетінің
біртұтас ... ... ... арасында 1925-1926 жылы «Солшыл
оппортунизмі» өз қызметінің ... ... Бұл ... ... зиян ... ... жұмыстарын жүргізді. ... ... ... ... ... және ... ... қызметі партияны қалпына келтіру үшін ... ... ... байланыстың аркасында, кең дайындыктан соң, 1926
жылы ... ... ... ... ... ... тарихын қалпына
келтіру съезі ретінде тарихқа енген II съезі болып ... ... ... ... оның ... Кюто ... Сәти ... Манабусано Сано,
Масанова Батанаев т.б. кірді. Орталық Комитетінің председателі Фумио Саноны
сайлады. КПЯ-ның ... ... ... оппартунистік бағыттағы
қателіктер болғанмен, буржуазияға қарсы саяси ... ... ... қайта қалпына келтірілгені халық арасындағы қозғалысты өрістетті.
КПЯ-ның үшінші қалпына келтіру съезінен ... ... ... ... 1926 жылы ... ... ... дамуының
арқасында, жұмысшы табының ... ... және ... ... қатарын сиретуі, партия ішінде «солшыл оппартунистік»
тенденцияны күшейтіп жіберді. Партия жетекшілерінің басым бөлігі қамауда
немесе жасырын комитетте қызмет ... ұсақ ... ... бас көтеруіне әкеліп соқты. Солардың бірі партия жетекшісі
К.Фукумуто еді.
1925-1926 жылдар аралығындағы КПЯ-ның бұрыңғы қайраткерлерінен ешкім
дерлік қалмаған, ол ... ... ... ... болмауынан, бұқараның
қозғалысына жетекшілік ете алмайды. Осы кезеңде жас теоретик ... (көп ... бойы ... және ... ... онда Гелельдің
философиясымен танысып, Роза Люксембург және ... ... ... ... ... ... ... кезеңі, орыс
социал демократиясының қалыптасу кезеңін еске ... деп ... ... ... ... жастарының родикалды көзқарастағы
топтардың арасында ... ... тез ... ... солшыл
қашаттағы өкілдері мен жас жұмысшылардың өзіне қаратуына ыңғайлы жағдай
көмектесті. Тәжірибесі мол революционер М.Ватанабэнің өзі де, ... ... ... ... ... болды.
Фукумото және оның жолын қуушылар Ямакамен сынауға ... ... ... ... ... ролі мен мәні ... мәселеге
бұрынғысынша партияны бұқара халықтан изоляцияда ... ... ... ... ... ... ... қателігі марксизм және ленинизм
идеяларын іске ... ... ... Жапония революциялық қозғалыстың
теоретикалық категориялар арқылы жетекшілік етуге тырысты. Марксизм-
ленинизм үзінділерін ғана Жапониялық жағдайға ... [23; ... ... ... ... бұқарамен тығыз байланысты
керісінше, партия мүшелері ... ... ... ... Фукумото
идеялогиялық үгіт майданын асыра сілтеп, саяси және экономикалық күрестен
аластатты. ... ... мәні - ... ... пен
компартияның орталық күші теориялық күрес болу керек деп көрсетті. Фукумото
профсоюздарды артық күш ... ... ... ... ... жету ... экономикалық мәселелермен айналыстыратын кедергі
күш ретінде қарады. Партияның бұқаралық түрін терістетіп, жұмысшы және
шаруаларға партияға кіру ... ... ... ... ... 50 жылдығына» арналған партия
документтерінде: «Фукумотизм ағымы» жөнінде былай деп ... ... ... ... ... ... ... ілімін бұрмалап,
партия тек қана «шынайы марксистік сана-сезім» және ... ... ғана ... ... ... Бұл партия тек «сана ... ... ... ... байланыс арқылы революциялық
қозғалыстағы саяси авангарт болудан аластату еді.
Партиядағы жағдай жастарға да ... ... ... ... шыға ... ... ... жоспарын кейінге ысырып, «теориялық
күреспен шұғылданды» С.Итикаваның айтуы ... ... ... ... ... ... ... тиді» солшыл оппартунизм КПЯ-ның
басқару және партияның позициясына әсер етті. Солшыл және ... ... ... ... Жапония қоғамының тарихи және
әлеуметтік, экономикалық себептері әсер ... ... ... ерекшеліктеріне байланысты, не пролетариаттың, не шаруалардың
революциялық традициялық тәжірибесі жок еді, ... ... ... ... ... тырысты.
Коммунистік партия өте қиын жағдайда әрекет етіп, қатаң полицейлік
режиммен репрессиялық расправадан партия ... ... ... көп
уақыт бойы тұрақты басшылығы болмай, жергілікті органдар мен ... ... ... ... ... өзі ... ... әлсіретті.
Жапония коммунистік қозғалыстағы қалыптасқан жағдай Комминнің назарын
аудартты. 1927 жылы ... ... ... КПЯ - ... ... ... ... мен Ямакава да бар еді (Ямакава бас
тартты).
2.3 1927 ... ... ... ... ... ... ... жылы 18-30 мамыр аралығында ИККИ-дің VIII пленумында Жапония
мәселесіне ... ... ... ... ... ... ... ақылдаса отырып қызмет етті. ... ... ... ... ... ... былай деп жазды. «1927
шілдеде Жапониядан келген партия ... ... ... ... ... ... ... Жапония проблемаларына өте
ұқыптылықпен қарады. ... ... ... ... ... ... фукумотойзм документтерімен танысып, сол кездегі Жапония революциялық
қозғалысын ашық түрде сынап, қателіктерін көрсетті. Жапония делегациясы
әсіресе, Масаноско ... ... ... ... қызу ... ... ... 1927 жылы шілдеде Коминтерннің Жапония ... ... ... ... комитетінің Жапония мәселесі туралы
1927 ... 15 ... ... ... ... де арнайы тарихи документі
шықты. Бұл ... ... тап ... ара ... мен ... ... ... нақты бағдарлама жасалды және
«Ямакавизм» «фукумотовизмді» ... ... ... ... ... бір ... мақұлдап, Жапония коммунистерінің ең ... ... ... ... ... онда Жапония коммунистік
партиясының тактикасы мен стратегиясы белгіленді және ... ... ... ... ... Коминтерннің тезисінде КПЯ-
ның ең басты міндеті Жапония империализмінің мелиотаристік саясатына қарсы
күресу ... деп ... 1927 жылы ... ... ... ... ... келуі, оның мемарандумы ашық мелитористік саясат бастағанының
айғағы еді. Танака кабинеті «жаулаушылық соғысын Қытай революциясына қарсы
бастап, ... ... ... одан әрі ... ... ... ... Жапония коммунистерінің агрессиямен қызу күресу міндетін
орындауға кірісті».
КПЯ-ның бағдарламасында ең ... ... бірі ... ... ең алдымен - монорхиялық құрлысты жою,
империализм соғыстарына қарсы күрес халыққа демократиялық ... ... ... 8 ... ... ... белгілеу шаруаларға жер үлестіру.
Жапониядағы дамыған капитализм құрлысындағы императорлық ... ... ... меншікті жою үшін ең алдымен буржуазиялық-демократиялық
революция арқылы, социалистік революцияға ұластыруын түсініп, осы ... ... ... ең алғашқы жұмысшы тап және еңбекші бұқараның
саяси жетекшісінің ... ... ... ... ... атап көрсетті және
КПЯ бұқарамен үнемі байланыс жасау үшін ... ... ... ... ... Х.Ямакава тобы коминтерн тезистеріне қарсы
шығуына байланысты партия қатарынан ... 1928 жылы ... ... 1922 ... тезистерді жоққа шығарып, компартияны айыптап, жұмысшылар
арасында дискуссиялар жүргізеді. «1927 жылғы тезистердің» негізінде ... ... ... желтоқсан пленумында партия саяси және ұйымдық
бағытын анықтап түбегейлі бетбұрыс жасады. 1928 жылы ... 1 ... ... ... астыртын баспа органын құрып, «Секки» газетін
ұйымдастырды. Бұл ... ... ... бұқара арасына өзінің идеяларын
таратты. 1927 жылдың желтоқсанында 1928 ... ... ... партия
қатары жұмысшы табымен толтырылды. КПЯ 1928 жылы ... ... ... ... ... ... бастады. Партияның өзі ашықтан-ашық өз
кандидаттарын ... ... ... ... атынан өз
кандидаттарын, коммунист Кюти Токуда, Кенде Ямамото, Кие хито Тосава т.б.
жалпы ... 40 ... ... ... ... әлде бұрын болып көрмеген саяси ... ... ... онда кандидаттардың бағдарламалары туралы ашық
хабарланып ... ... ... ... ... ... ... полицейлік қуғындау мен репрессияға қарамастан, пролетарлық
партия 490 мың (4,7 процент) ... ... ... 8 ... ... ... болды. Солшыл жұмысшы-шаруа партиясынан 190
мың дауыспен екі кандидат ... ... ... ... ... ... тұрған жұмысшы қозғалысының көрнекті қайраткері С.Ямамото
болды.
1928 жылы ... ... ... ... ІІ ... болып өтті.
Онда Орталық Комитетің жаңа құрамы құрылды, оған Н.Ватанабэ, ... ... ... ... ... Комитеттің председателі болып
Жапония көрнекті революционері Масаноске Ватанабэ сайланды. ... II ... өз ... ... ликвидациялық,
сектанттық қалдықтарды жойып, бұқаралық үгітті күшейту мәселесінде баспа
органдарын күшейту арқылы, пролетарлық ... ... үшін ... ... ... ... ІҮ съезін шақыруға дайындық жасады. Бірақ,
репрессияның басталуына ... ... ... қалды. Революциялық
қозғалыстың өзгеруінен шошыған ... ... ... ... ... ... қамауға ала бастады. 1928
жылы 15 ... ... 1600 ... ... ... 10 наурыз күні өкімет
Жапония кәсіподақ советін тарату туралы указ ... ... ... партиясының, бүкіл Жапондық пролетар жастарының лигасы мен
солшыл ұйымдарды таратты.
Танака үкіметі «қоғамдық тәртіпті қорғау ... ... ... ... ... Онда 10 ... каторгалық жұмыс, өлім жазасы мен өмір бойғы
каторгамен ауыстырылды. Бұл статья ең ... ... мен ... ... 1928 жылы шілдеде құпия полициясы ұйымдастырылып,
демократия және революциялық қозғалысты «қауіпті элементтерді» жою міндетін
атқарумен шұғылданды.
1928 жылы бүкіл елді қамауға мыңдаған ... ... ... ... ... ... ... Гойтиро Комуреоны түрмеге жапты. 15
жасынан бастап революциялық жұмысқа араласып, өндіріс орындарында ... ... ең ... «Нихон Когаку» деген партиялық газет
шығарған. Түрмеде азапталып, 1940 жылдың 17 наурызында қайтыс болды. ... ... КПЯ ... ... преседателі М.Ватанабені, партия
тапсырмасы мен Қытайға ... бара ... ... ... ... агенттері
жолда азаптап өлтірді.
Жапон полициясына шектен тыс праволар берді. 1925 жылы ... ... ... ... ... депутаты С.Ямамато
өлтірілді. Партияның қатарында болмағанымен, ол шынайы коммунист болған
еді.
Партия ... ... ... ... ... ... қалып,
талқандалған ұйымдарды қалпына келтіруге кірісті. ... ... ... ... ... елдің коммунистерімен байланыс жасап, «Секи»
газетін қайта шығара бастады. 1928 жылы ... ... ... ... ... ... оны ... Коминтерннің IV конгресінен оралған
С.Итикава баскарды. Партия Қытайдағы Жапон агрессиясына ... кең ... 1928 жылы ... ... ... ... мен ... партисы бірлесіп, декларация шығарды. Онда ... ... ... ... ... ... ... наразылық білдіріп, ортак жауы - Жапония
империализіміне қарсы күресуге шақырды. КПЯ бұқара ... ... ... арқылы кәсіподақтар арасында үлкен жетістіктерге жетті. Таратылған
Жапония ... ... ... - ... ... ... советін құрды.
Жастар лигасының орнына Жастар Одағын құруға кірісті.
Окуо Ояма және т.б. ... ... ... ... ... қайта қалпына басқаша атпен құруға кірісті. 1928 жылы ... ... ... ... ... 3 күнінде үкімет партияны таратып
жіберді. КПЯ-ның жұмысшы-шаруа одағын легальды түрде ... ... ... ... құрып, шаруалар мен жұмысшылардың бірігуіне жол ... 1928 жылы 15 ... ... ... алудан кейін, 1929 жылы
сәуірде полиция тағы да ... ... ... мен жұмысшы-
қозғалысының революциялық қанатының қайраткерлерін қамауға алды. 16 сәуір
күні мындаған коммунистер ... ... ... ... бүкіл
мүшелері мен партияның бас секретары ... да ... ... ... ... ... ауыр ... келтірді. Бірақ, партия терең
жасырын қызметке көшкен ... ... ... ... 1929 ... ... ... Бюросын құрды. Ол шілдеден бастап партияның баспа
органы «Секки» газетін шығара бастады.
Құпия полицияның «1930 жылғы ... ... ... жағдайы»
туралы баяндамасында КПЯ-ның қызметін былай суреттейді. Сева жылының үшінші
бөлімінде (Сева-1928 ж.) КПЯ мен ... ... аса адам ... ... ... «Қоғамдық тәртіпті сақтау» заңын бұзушылардың саны 400-ден
асты. Коммунистік қозғалыстар ... ... олар ... ... 1929 жылы ... ... және ашық ... күресті қосып,
парламенттік сайлауларға дайындала бастады. 1929 жылдың аяғында бүкіл
капиталистік дүниежүзінде терең ... ... ... ... ... болып тиді. Экономикалық кризис әсіресе, өнеркәсіппен саудаға
қатты әсерін тигізді.
1930 жылы Жапония экспорты 35 ... ... ... ... - ... түсті. 1931 жылы сыртқы саудадағы да 30 ... ... құны 60 ... ... ... 3 млн. адам ... Ауыл
шаруашылық күйзелді. 1930 жылы күріш құны жартысынан көп төмендеді.
Үкімет бұл кризистен шығу ... ... ... ... ... ... ... бүкіл халықты көтеріліске итерді. 1929-1930 жж.
еңбекшілердің бас көтеруі жиіледі. 1930 жылы забастовка саны 2289-ға жетіп,
оған 191 мың адам ... 1931 жылы 2456 ... ... оған 154 мың
жұмысшы қатысты. Кризистің ұлғаюы, забастовкалық ... ... ... тобын сескендіріп, тағы да - репрессияға сүйенді. Бұл репрессиялар
КПЯ-ның басқару ядросын түгелмен дерлік ... ... ... ... коммунистердің қамауда болуы,
бір жағынан демократиялық және ... ... ... ... ішінде «солшыл» оппартунистік ағымның туындауына жағдай жасады.
Кәсіподақ ... ... ... ... ... бұл демогогтарды тез арада жойды (олардың полициямен
байланысын әшкерледі) КПЯ-ның қалған ... тез ... ... ... ... ... ... газетінде және Дзекенің
органы «Родося симбунда» Танака тобының «солшыл» ... ... ... ... ... ... Профинтерннің Уесінде кәсіподақтар-дың
экономикалык күресінің ... ... ... қажеттігін көрсетіп,
Жапония жұмысшы қозғалысындағы қате тенденцияларды түзеуге көмек берді [25;
26-28].
ҚОРЫТЫНДЫ
Сонымен, 1922 жылы 15 шілдеде ... ... ... ... ... өзінің қызметін алғашқы күннен ... ... ... және демократиялық қозғалысты басқаруда авангарттық
саяси партия ретінде сол ... ... ... билеуші
топтарының қатаң репрессия заңдарына қарамай көп қызмет жасады. 1922 жылдан
бастап 1945 ... ... ... ... түрде өмір сүрді. Сол жылдардың қиын
кезеңінде КПЯ ... ... ... ... ... ... ... үшін талмай күресті. КПЯ подполиядан шығысы мен жалпы
еңбекші бұқараның ... ... ... ... ... ... ... Америка окуппация үкіметі ... ... ... ... ... және ... мәселесіндегі көп
жылдар бойы жіктелу және алауыздық кезеңнен өтті. КПЯ-ның қазіргі қолданып
отырған бағдарламасы. Бұл бағдарлама бойынша, ... ... ... ... ... және Жапония монаполистік капитализміне
қарсы, елде антиимпериалистік демократиялық революция және оны ары ... ... ... ... ... ... бейбіт революцияны дамыту, бірақ сонымен қатар, елде
бір тұтас ұлттық-демократиялық майдан құру және ... пен ... ... өз өкілдерін көбейтті. 70 жылдардан бастап, КПЯ саяси
бағыты жағынан нақты мәселе қойды біртұтас прогрессивті күштердің ... Бұл ... ... ... жою үшін және ... елін
бейтараптандыру жолымен дамытып, малиторизм және елді ... түсу ... ... 1970 жылы КПЯ ХП ... осы ... КПЯ
Окиява халықтық партиясы (НПО) бірікті. 1976 жылы кезектен тыс ХПІ съезінде
«Бостандық және декларациясын қабылдады. XVI съезд 1977 жылы XV ... ... XVI ... 1982 жылы ... ... ... бұқара арасынан өз
қатарын ұлғайту мәселесіндегі және еңбекші халықтың авангарттық ... ... ... Оған ... ... 26 ... және ... партиясымен КПС өкілдері де қатысты (Ғылым
академиясының президенті П.И.Федосеев қатысты).
Съезді ... ... ... ... Кендзи Миямото ашты.
ХУП съезден кейінгі жетістіктерге ... ... ... ... ... ... тоқталды. КПЯ-ның халықаралық ... ... ... ... ... елдердің пікірлерімен
кездеспейтіндігін айтты. Жапония социалистік партиясының және оппазициялық
саяси ұйымдарының саясатымен ... ... ... ... ... және ... ... деген қозғалыстың жетістіктерімен
таныстырды. Елдегі бұл ... ... ... ... 150 мемлекеті қолдап
отыр. Жапония коммунистері - ең алғашқы және ... ... ... бірден-бір өздері тартып көргендіктен, Жапония коммунистері жер
бетінен бұл қаруды жою үшін осы қозғалысты ... ... ... ... қоғамында Жапон коммунистік партиясынан баска да саяси
партиялар өмір ... ... ... ... 183 мың ... бар. ... Комитетінің преседателі Е.Кокейри. Либерал демократиялық партиясы
1955 жылы 15.11 айда ... ... ... яғни ... ... партиясының біріккені.
Партия демократиялық социалистік партиясы 1960 жылы құрылған. ... ... 1945 жылы ... 70 мың ... бар. ... Орталық
Комитетінің председателі Т.Дай бас секретары С.Ямагути. Жоғарғы органы жыл
сайынғы съезд. Парламенттегі ірі оппозициялық партиялардың ... КПС ... ... осы саяси партиялар Жапония қоғамының саяси өмірінде КПЯ-мен
қатар үлкен рольде орын ... ... ... ... Л.С ... ... М.,2002 г., стр 45-69
2. Григорянц. А Древняя страна меняет облик. Новое ... 1987. N5. ... ... К.С. ... в ... Изд 1-е. Учебник для вузов. М.,
2000г., 30 стр
4. Гаджиев К.С. Введение в ... Изд 2-е. ... для ... ... 432 ... ... ... 8-том., А: 1976ж., 663-680 беттер
6. Исламов А.И. Лекции по истории международных отношений. (Индия).
Учебник. Шымкент, 170-189 стр
7. История дипломатии./под.ред.Н. Кулогова/ ... 2000., 56-58 ... ... Н.М. ... ... ... 1980., с ... Дербеш Н.М. Иранская революция. Москва., 2001 г., с 58-60
10. Лаумулин М. Большие планы. //Континент., 2005 г., 16-29 ноября., ... ... Ю.А. ... и ... ... стран Азии и Африки. М.,
1982 г., стр 25-36
12. Дж. Греквилл. История ХХ века. Аквариум, 1999. -365 ... ... В.Н ... и ... ... стр 125-136
14. Живутинков А.С.Как это было? /История Вьетнамского народа/. М., 1978
г., стр 15-23
15. Будкевич С.Л. Из ... ... идей ... в ... ... ... М.1968.
16. Гамазков З.А. Из истории распространения марксизма-ленинизма в Японии
М.1971., с ... ... Дело ... ... М.1972., с 26
18. Петров А.Н. Японскии пролетариат М.1927., с 37-39
19. Коволенко И.И. Очеркии истории камунистческого движения в Японии ... 1979., с ... ... А.Г. Хруслов Г.В, Ленин Япония, Владивасток 1971 Сенатров А.И.
Сэн Катаяма 1988., с 6
Мерзімді басылымдар:
а) газеттер:
21. «Правда» 1918, 23 ... ... 1925, ... ... 1972 18 шілде.
в) журналдар:
24. «Хикари» 1927, №4.
25. «Тихии океан» 1934, №1.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 52 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Үндіқытай елдері жайында9 бет
Бөгенбай батыр 9 бет
Менеджмент ғылым ретінде8 бет
Оңтүстік Қазақстанға өзге ұлттардың қоныстануы5 бет
ХХ ғасырдың ІІ жартысындағы Жарма ауданының тарихы54 бет
Шығыс Қазақстандағы археологиялық зерттеулер (ХХ ғасырдың екінші жартысы)54 бет
Экология8 бет
Қазақстан — әлемдік қоғамдастықтың белсенді мүшесі9 бет
Жапондық басқару6 бет
1837-1847 жылдардағы Кенесары бастаған ұлт-азаттық көтеріліс14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь