Автокөліктер тобының двигателдеріне қарай бөлінуі

ЖОСПАР

Кіріспе 1
Автокөлік . атмосфералық ауаны ластаушы негізгі көз. 3
Бензинді қозғалғыштың пайдаланған 4
2СО+О2=2CО2 4
2NO+O2=2NO2 5
NO+O3=NO2+O2 5
4NO2+H2O+O2=4HNO3 5
Әртүрлі двигателдерді пайдаланғанда 5
ауаға шығатын газдар мөлшері 5
Автокөліктер тобының двигателдеріне қарай бөлінуі 5
Автокөліктерден шығарылған зиянды 6
заттардың төлем мөлшерін анықтау. 6
ЖҰМЫС ОРНЫНДАҒЫ ШУЫЛ. 9
Автомобиль кабинасындағы микроклимат. 11
Пайдаланылған газдардың адам мен қоршаған ортаға тигізетін әсері 13
Қазақстан Республикасының Заңы 17
Машиналар мен жабдықтардың қауіпсіздігі туралы 17
Кіріспе

Қоршаған ортаны қорғау адамзат алдындағы маңызды глобальды мәселеге айналып отыр.
Өндірістің қарқындап дамуына және отын түрлерінің кең масштабты жағылуына байланысты атмосферада бос оттегі қоры азайып, көміртегі мөлшері жоғарылауда. Академик Виноградов зерттеулері бойынша атмосферада оның концентрациясы жыл сайын 0,2 %-ға ұлғайып отырады.
Қазіргі кезде қала жолдарындағы автокөліктердің қарқынды түрде дамуы мемлекетіміздің экономикалық дамуына ғана емес, сонымен қатар атмосфералық ауасының ластануына да әсерін тигізеді. Әсіресе урбандалу зоналарындағы қоршаған орта мен автомобилизация арасындағы кез келген жағдай, соның ішінде қоғамдық транспорттың экологиялық әсері зор.Сондықтан да автокөліктердің дамуындағы бағалануы мен жоспарлануы оның сыртқы ортаны деградациялау қасиетіне қарай жүргізілуі қажет.
Жалпы атмосфераның жасанды ластаушы көздерінің ең негізгісі болып осы автокөліктер есептелінеді. Француз ғалымы Детри есептеулері бойынша автокөліктен бөлінетін газдар құрамында: көміртек – 9%, көміртегі оксиді, көмірсутек – 0,5%, оттегі - 4%, сутегі - 4%, алдегидтер – 0,004%, азотоксиді – 0,06%, т. б. 200-ге жуық улы компоненттердің бар екені анықталған. Қоршаған ортаға көмірсутек, күкірт, бензин құрамына кіретін канцерогенді заттар мне қорғасын өте зиянды әсер етеді. Бензин қозғалғыштығымен қамтамасыз етілген көлік әр 15 мың км жүргенде 4350 кг оттегіні жұмсайды. Бұл жағдайда қоршаған ортаға 3250 кг көміртек диоксиді, 530кг көміртек оксиді, 93 кг көмірсутектері, 27 кг азот оксиді шығарылады.
Карбюраторлы және дизельді қозғалтқыштардан шығатын пайдаланылған газда 200-ге жуық химиялық қосылыстар болады. Олардың ішінде улылығы жоғарыларға қорғасын, көміртек оксид оксиді, көмірсутектер, бензапирен жатады. Пайдаланылған газдағы көмірсутектерінің мөлшері қозғалтқыштың жұмыс істеуіне байланысты.
Автокөлік қозғалтқыштарында жану процесінен шығатын ең қауіпті құрауыштың бірі бензиндегі тетраэтилқорғасыннан түзілген пайдаланылған газдағы қорғасын қосылыстары. 1 литр бензинді жаққанда ауаға 200-700 мг қорғасын бөлінеді.
Атмосфераға транспорттардан бөлінетін газдардың құрамыда 25-27% қорғасын болатыны анықталды. Және оның диаметрі 5мкм-ге дейін болатындықтан ауада ұзақ уақыт сақталып, онымен бірге адам организіміне түсетіндігі белгілі болды.
Күкірт қосылыстары ауаға негізінде құрамында күкірті көп көмір мен мазутты жаққанда бөлінеді. Мысалы, электр энергиясын алуға падаланылатын көмірдегі күкірттің мөлшері орта шамамен 2,5%, сондықтан элетростанцияларда 1 млн. тонна көмір жағылғанда 25 мың тоннаға дейін күкірттің диоксиді бөлінеді.
Мұнай өнімдерін отын ретінде қолданғанда қоршаған орта жану процесінің нәтижесінде түзілген күкірт оксидтерімен ластанады. Керосинмен бензинді мұнайды айдау арқылы алғанда да күкірттің біраз мөлшері ауаға тасталады. Мұнаймен көмірге қарағанда газ экологиялық таза болып саналады.
Қазіргі кезде бүкіл әлемде шамамен 500 млн аса автомобиль жүріп тұрса, үлкен қалалардағы атмосфералық ауаның тазалығын сақтау адамзат үшін қаншалықты маңызды екені түсінікті.
Автокөліктердің ауаға шығарындыларды бөлуі оның көптеген көрсеткіштері және жүріс тәртібімен де анықталады. Жүріс тәртібі қалыптасқан және қалыптаспаған қозғалыс болып бөлінеді. Қалыптаспаған жүріс тәртібіне қарқындылық, жылдамдық, жиілік және қозғалыс құрамы деген сияқты көлік ағындығының параметрлері әсер етеді. Көлік ағынының пайдаланылған газы жүріс тәртібіне байланысты оған автокөліктердің жолдарының күйі мен жол қозғалысы сапасы да әлдеқайда зор әсер етеді. Осындай жағдайлар менің курстық жұмысымның аса қажеттілігін дәлелдейді.
Дипломдық жобаның негізгі мақсаты – «таза ауа және автокөлік қатынасын» ескере отырып, автокөліктердің сыртқы ортаға тигізетін зияндылығын көрсету.
Көрсетілген мақсатты жүзеге асыру үшін мен алдыма мынадай міндеттер қойдым:

- Таза атмосфералық ауаның газдық құрамын көрсету және оған әсер етуші факторларды анықтау;
- Автокөлікті негізгі ластаушы көз ретінде алып, оның зияндылығын көрсету;
- Жол жағдайларына және көліктің жүріс тәртібіне байланысты ауаның ластануын қарастыру;
- Атмосфералық ауаға автокөліктерден шығарылған зиянды заттардың төлем мөлшерін анықтау;
- Жұмыс орнындағы шуылды анықтау;
- ҚР Заңына сәйкес талаптарды көрсету

«Автокөлік сән емес, қозғалу жабдығы» деп халық даналығында айтылғандай кез келген адам бұған саналы түрде қарауы қажет. Әрине, ол мемлекеттің тірегі, халықты тасымалдаушы, көшу, жүк тасу, көтеру жүйесінде, яғни өнеркәсіпте, екі ел арасында байланыстырушы сияқты маңызды орын алады. Бірақ қазіргі кезде адам баласы үшін орасан зор пайдалы ауа бассейні соңғы жылдары күрт өзгеріске ұшырап отырғанына байланысты, автокөліктердің экологияға да тигізетін әсерін ескеруіміз қажет.
        
        ЖОСПАР
Кіріспе 1
Автокөлік - атмосфералық ауаны ластаушы негізгі көз. 3
Бензинді қозғалғыштың ... ... ... ... ... ... двигателдерді пайдаланғанда 5
ауаға шығатын газдар ... ... ... ... ... ... ... шығарылған зиянды 6
заттардың төлем мөлшерін анықтау. 6
ЖҰМЫС ОРНЫНДАҒЫ ... ... ... ... ... газдардың адам мен қоршаған ортаға тигізетін әсері 13
Қазақстан Республикасының Заңы ... мен ... ... ... ... ... ... адамзат алдындағы маңызды глобальды мәселеге
айналып отыр.
Өндірістің қарқындап дамуына және отын түрлерінің кең масштабты
жағылуына байланысты ... бос ... қоры ... ... ... ... ... зерттеулері бойынша атмосферада оның
концентрациясы жыл ... 0,2 %-ға ... ... ... қала ... автокөліктердің қарқынды түрде дамуы
мемлекетіміздің экономикалық дамуына ғана емес, сонымен қатар атмосфералық
ауасының ... да ... ... ... ... ... орта мен автомобилизация арасындағы кез ... ... ... қоғамдық транспорттың экологиялық әсері зор.Сондықтан да
автокөліктердің ... ... мен ... оның ... ... ... қарай жүргізілуі қажет.
Жалпы атмосфераның жасанды ластаушы көздерінің ең негізгісі ... ... ... ... ғалымы Детри есептеулері бойынша
автокөліктен бөлінетін газдар құрамында: көміртек – 9%, көміртегі ... – 0,5%, ... - 4%, ... - 4%, алдегидтер – 0,004%,
азотоксиді – 0,06%, т. б. 200-ге жуық улы ... бар ... ... ... ... күкірт, бензин құрамына кіретін
канцерогенді заттар мне қорғасын өте ... әсер ... ... ... ... ... әр 15 мың км жүргенде 4350 кг
оттегіні жұмсайды. Бұл жағдайда қоршаған ортаға 3250 кг ... ... ... оксиді, 93 кг көмірсутектері, 27 кг азот ... ... және ... ... шығатын пайдаланылған
газда 200-ге жуық химиялық қосылыстар болады. ... ... ... қорғасын, көміртек оксид оксиді, көмірсутектер, ... ... ... көмірсутектерінің мөлшері қозғалтқыштың жұмыс
істеуіне байланысты.
Автокөлік қозғалтқыштарында жану процесінен шығатын ең қауіпті
құрауыштың бірі ... ... ... пайдаланылған
газдағы қорғасын қосылыстары. 1 литр бензинді жаққанда ауаға 200-700 ... ... ... ... ... ... ... болатыны анықталды. Және оның диаметрі 5мкм-ге дейін болатындықтан
ауада ұзақ ... ... ... ... адам ... ... болды.
Күкірт қосылыстары ауаға негізінде құрамында күкірті көп көмір мен
мазутты жаққанда бөлінеді. Мысалы, электр энергиясын ... ... ... ... орта ... 2,5%, ... элетростанцияларда
1 млн. тонна көмір жағылғанда 25 мың ... ... ... ... ... отын ретінде қолданғанда ... орта ... ... ... ... ... ластанады. Керосинмен
бензинді мұнайды айдау арқылы алғанда да күкірттің біраз мөлшері ауаға
тасталады. ... ... ... газ ... таза болып саналады.
Қазіргі кезде бүкіл әлемде шамамен 500 млн аса ... ... ... қалалардағы атмосфералық ауаның тазалығын сақтау адамзат үшін
қаншалықты маңызды екені түсінікті.
Автокөліктердің ауаға ... ... оның ... және ... ... де анықталады. Жүріс тәртібі
қалыптасқан және ... ... ... ... ... тәртібіне қарқындылық, жылдамдық, жиілік және қозғалыс құрамы деген
сияқты көлік ағындығының параметрлері әсер ... ... ... газы ... тәртібіне байланысты оған автокөліктердің
жолдарының күйі мен жол ... ... да ... зор әсер ... ... менің курстық жұмысымның аса қажеттілігін дәлелдейді.
Дипломдық жобаның негізгі ...... ауа және ... ... ... ... ... ортаға тигізетін
зияндылығын көрсету.
Көрсетілген мақсатты жүзеге асыру үшін мен алдыма ... ... Таза ... ... ... ... ... және оған
әсер етуші факторларды анықтау;
- Автокөлікті негізгі ластаушы көз ... ... ... ... Жол ... және ... жүріс тәртібіне байланысты
ауаның ластануын қарастыру;
- Атмосфералық ауаға автокөліктерден ... ... ... ... анықтау;
- Жұмыс орнындағы шуылды анықтау;
- ҚР Заңына сәйкес талаптарды көрсету
«Автокөлік сән емес, ... ... деп ... ... кез ... адам ... ... түрде қарауы қажет. Әрине, ол
мемлекеттің тірегі, халықты тасымалдаушы, көшу, жүк ... ... ... ... екі ел ... ... сияқты маңызды орын алады.
Бірақ қазіргі кезде адам баласы үшін орасан зор пайдалы ауа бассейні соңғы
жылдары күрт ... ... ... ... ... да ... әсерін ескеруіміз қажет.
Ауа бассейніне автокөліктердің тигізетін ықпалы:
Автокөлік - ... ... ... ... ... ... ең ... әсер тигізетін автокөлік ... Ол ... ... ... ... ластаушы. Келтірілген
мәліметтерге қарағанда бензин ... ... ... ... олардың толық жанбауынан шыққан өнімдердің мөлшері дизель
қозғалтқыштығынан анағұрлым жоғары.
Жалпы зиянды заттектердің шығарындыларында негізгі үлес ... ... ... ... ... шамамен 80-90%, Шымкентте 60-65%.
Соңғы жылдары автокөліктен ауаға шығарылатын зиянды заттектер көлемі ... асып ... ... ... ... әсер ... факторға
дыбыстар жатады. Транспорт түрінің дамуы жылдан ... әр ... ... ... ... ... ... Ғылыми зерттеулер арқылы алынған мәліметтер
бойынша естілмейтін теңселі 20 Гц ... ... ... ... етеді екен (яғни, инфродыбыс). Әсіресе, инфродыбыс организмге қолайсыз
әсер етеді. Инфродыбыс толқындары, компрессолар, дизель ... ... ... жүйе, желдеткіштер т.б. үлкен
көлемді машина мен ... ... ... пайда болады.Қатты
шудыңтуындауы адамның есту қабілеттерінің төмендеуіне және әртүрлі ... ... ... ... ... қозғалғыштығымен қамтамасыз
етілген көлік әр 15 мың км жүргенде 4350 кг оттегіні жұмсайды. Бұл жағдайда
қоршаған ортаға 3250 кг ... ... 530кг ... ... 93 ... 27 кг азот оксиді шығарылады.
Карбюраторлы және дизельді қозғалтқыштардан шығатын пайдаланылған
газда 200-ге жуық ... ... ... ... ... улылығы
жоғарыларға қорғасын, көміртек оксид оксиді, көмірсутектер, бензапирен
жатады. Пайдаланылған газдағы ... ... ... ... ... ... жану ... шығатын ең қауіпті
құрауыштың бірі бензиндегі тетраэтилқорғасыннан түзілген пайдаланылған
газдағы қорғасын ... 1 литр ... ... ауаға 200-700 мг
қорғасын бөлінеді.
Бензинді қозғалғыштың пайдаланған
газындағы көміртек оксиді мен ... ... ... ... |Мөлшері |
| |СО,% ... ... ... |2,5-3,0 |4000 ... ... |0,5-1,0 |4000 кіші ... | | ... |2,0-5,0 |10000 ... |4-ке ... |28000 ... ... отын ... ... ... орта жану
процесінің нәтижесінде түзілген күкірт оксидтерімен ластанады. Керосинмен
бензинді ... ... ... ... да күкірттің біраз мөлшері ауаға
тасталады. Мұнаймен көмірге қарағанда газ экологиялық таза ... ... ... ... ... су буымен әрекеттесіп күкірт
қышқылына ауысады, ауадағы ол тамшылардан түратын түман түзеді. Бұл ... ... ... Ал ... ... ... ... егістік түсімінің азаюына апарып соғады.
Автомобильдің іштен жанатын ... ... ... ... ... ... диоксиді әрекеттескенде түзіліп,
атмосфераны ластайтын қауіпті ласағыштың бірі ... және ... ... болып табылады. Ауаға түскен соң біраз уақыттан соң ... ... ... көміртек диоксидіне айналады.
2СО+О2=2CО2
Егерде СО көп мөлшерде ( 750 мг/м3ден артық) атмосферада болса,
адамды ... ... ... ... ... ... ... оңай түсіп, оттекті тасымалдайтын қабілеті жоқ карбоксигемоглобин
деген қосылысты түзеді. Бұл жағдайда реакцияның екі түрі жүреді:
- ... ... пен ... азот ... ауадағы оттек пен ауадағы азот арасында
Жалпы атмосфераға шығарылатын азот оксидтерінің 95%-і ... ... ... Оның ... ... ... азот оксидтерінің
40%-тейі көліктерден 30%-і шығады.. Атмосферада газ түрінде азоттың ... ... ... N2, NH3, NO2, N2O, NO. ... ... бар ... бойынша азот қосылыстарының ішінде адам организміне
өте қолайсыз әсер тигізетін автокөліктен шығатын азоттың диоксиді. Бастапқы
шығарынды газдардағы барлық азот ... ... ... ... ... ... та ... күн сәулесінің әсерінен азот оксидтерінің
біраз бөлігі ... ... ... ... қауіптілігі жоғары
азоттың диоксидіне айналады. Мысалы, ... ... ... ... NO ауада мынадай реакцияларға түседі:
2NO+O2=2NO2
NO+O3=NO2+O2
Түзілген диоксид азоты азот қышқылына дейін тотығады:
4NO2+H2O+O2=4HNO3
Азот ... ... иісі бар газ, ол ... көзінің қараңғыға
бейімделу қабілетін төмендетеді. NO2 газының ауадағы мөлшері 0,038 мг/м3-
ден жоғары ... ... адам ... ... оның ... ... ... қабығында жара пайда болады, басы ауырады, ұйқысы қашады. Сонымен
қатар, көміртек оксидіне ұқсас, азоттың диоксидіде гемоглобинмен реакцияға
түсіп, оның ... ... ... ... яғни ... ... жетіспей, тыныс алу және қан айналу әрекеті бұзылады.
Қазіргі кезде автокөліктер 2 двигательдіге: ... ... ... бөлінеді. Оларда қозғалтқыштардан шығатын пайдаланылған газда
200-ге жуық химиялық қосылыстар бар. Бірақ бізге экологиялық ... ... ... ... ... ... оның ... зиянды
заттарды біраз мөлшерде ұстап қалуға арналған катализатор бар.
Әртүрлі двигателдерді пайдаланғанда
ауаға шығатын газдар мөлшері
|Ластаушы заттектер | ... ... ... |
| ... ... ... ... |5-12 ... ... ... |0,5-12 ... |
|Азот оксидтері |0-0,8 ... ... |0,2-0,3 ... ... |0-0,2 ... ... г/м3 |0-0,4 |10-ға ... ... ... |10-20 дейін |10-ға ... ... ... ... ... бөлінуі
|Топтар № |Автокөліктер маркалары ... түрі |
|1 ... және т.б. ... |
|2 |ВАЗ, ... және т.б. ... |
|3 ... ... және ... |
| |т.б. | |
|4 ... және т.б. ... |
|5 ... және т.б. ... |
|6 ... ... және т.б. ... |
|7 ... МАЗ және т.б. ... |
|8 | ... ... ... ... |
|9 ... ... ... ... ... зиянды
заттардың төлем мөлшерін анықтау.
Төлемдер автокөліктерді пайдаланатын, жөндеу жұмыстарын жүргізетін,
автотранспорт көліктерін шығаратын мекемелер үшін және және жеке ... үшін ... ... ... шығарылған зиянды заттардың ... ... үшін және ... ... ... асып кеткенде
белгіленеді.
Зиянды заттың рұқсат етілген мөлшеріүшін төлем ... ... ... Pti - ... ... ... етілеген мөлшері үшін төлемнормасы
теңге/литр – сұйық отын үшін, теңге/м3 – газ отын ... - ... жылы ... ... ... і-ші ... ... орнын толтыру үшін жұмсалған қаражаттың зиянды
заттың келтірілген массасына қатынасы, АТС ... дің ... ... ... ... ... көрсетілген.
Qti - өткен жылғы і-ші топтағы автокөліктердің отын ... ... мың ... - ... ... ... і-ші ... шығарылған
зиянды заттардың келтірілген массасы келесі формуламен анықталады:
мұндағы: mii - і-ші ... ... ... бір ... ... мөлшері, т/жыл;
J - атмосфераға шығарылған зиянды заттың саны;
Ki - і-ші ... ... ... ... ... ... ол ... формуламен анықталады:
ПДКCCI - зиянды заттың атмосферадағы ... ... ... ... мг/м3.
Жегілікті басқару ұйымдарының шешімі бойынша зиянды заттардың рұқсат
етілген мөлшеріне төлем нормасы маторлы ... ... және ... жағдайларды ескере отырып ... ... ... ... байланыстытөлем нормасы 1 литр
бензин, дизельді отын,сұйытылған газ және бір куб метр ... газ үшін ... деп ... ... жылғы өнеркәсіптің автокөліктерінен
шығарылған зиянды заттардың рұқсат етілгенмөлшері үшін ... ... ... Qgti - ... ... і-тобындағы автокөліктердің отын
шығыны, мың л/жыл, мың м3/жыл
J - әртүрлі отынмен жүмыс ... ... топ ... - әртұрлі типтегі аймақтар үшін атмосфералық ... ... ... ... ... ... Берілген
қауіптілік көрсеткіші отын материалдары фонд бойынша ... ... ... ... автокөліктер үшін r=1.
Автокөліктерді дайындап, жөндеу жұмыстарын жүргізіп, пайдаланатын
өнеркәсіптер үшін жаңадан ... ... ... ... ... ... бойынша белгіленген нормаға зиянды
сипаттамалары сәйкес келмеген жағдайда өнеркәсіпке штраф салынады.
Штраф ... ... таза ... ... ... 0,1 – атаусыз коэффициент;
Н – таза пайда, мың/теңге;
К - өнеркәсіптің ... ... ... коэффициент;
S – зияндылығы бойынша стандартқа сәйкес ... ... ... ... финанстық қызметінде тасымалдау
жұмыстарынан түскен таза пайда бөлінбейтін ... цехы бар ... және ... ... ... ... тасымалдау жұмыстарын
жүргізетін немесе технологиялық мақсаттар үшін ... ... ... (жүк, ... ... ... ... бар
өнеркәсіптер үшін пайдаланылады:
мұндағы: d –өнеркәсіптің автопаркінде қызмет ... ... ... жасаушылардың саны;
d0 – тізім бойынша өнеркәсіптегі жұмыс істеушілердің ... ... ... жүргізетін өнеркәсәптер үшін К
коэффициенті 1-ге тең.
Штраф (айыппұл) ... ... ... ... ... келмейтін автотранспорт үлесіне прапорционалды түрде белгіленеді:
мұндағы: Q1j - ... ... ... кемейтін автотранспорт
саны;
Q2j - тексерілген барлық типтегі автотранспорт саны (бензинді,
дизельді, ... сай ... ... саны жеке топ бойынша
(бензинді, дизельді, газбалонды) аз болу керек.
30%-автотранспорт саны 100-ге дейінгі өнеркәсіптер үшін:
20%- автотранспорт саны 500-ге ... ... ... %- автотранспорт саны 500-ден асатыні өнеркәсіптер үшін:
15%-автотранспорт ... ... және ... жұмыстарын
жүргізетін өнеркәсіптер үшін бір ауысымдағы шығарылатын өнімнің санына
байланысты
10%-техникалық қызмет ... ... бір ... ... байланысты:
Автокөліктерді пайдаланатын өнеркәсіптер үшін зияндылығы қолданылып
жүрген стандартқа сәйкес келмейтін автокөліктер саны ... көп ... ... ... ... 10 ... көп ... штраф (айыппұл) төлемі
былай анықталады:
, мың ...... ... өнеркәсіптер үшін 30%, АТС-ты
дайындап шығаратын және ремонт жүргізетін (техникалық қызмет ... ... үшін ... ... ... таза ... ... төлемдері жергілікті табиғатты қорғау фондының ... ... ... ... ... заттар ... ... ... |
| | ... (орт. ... К. |
| | ... ... | |
| | ... | |
|1 ... тотығы |5,0 |0,3 |
|2 ... қос ... |0,05 |20 |
|3 ... тотықтары |0,04 |25 |
|4 ... |1,5 |0,7 |
|5 ... ... |0,05 |20 |
|6 ... |0,0003 |3333 |
|7 ... |0,003 |333,3 |
|8 ... ... |0,005 |200 |
|9 ... сутегі |0,008 |125 ... ... ... үшін ... ауаның ластануының
салыстырмалы қауіптілік көрсеткішінің ... ... ... ... ... |
| | ... г |
|1 ... ... ... |1,3 |
|2 |100 мың адам ... бар қала ... |1,0 |
|3 ... ... |0,2 ... ... ... жылдардағы тексерулердің нәтижесі көрсеткендей, тексерілген
автомобильдердің кабина ... әсер ... ... ... өте ... ... ішіне әсер ететін шудың пайда болуына ең бірінші
қозғалтқыш, қосу қорабы, газ шығару ... ... ... ... ... ебелегі т.б. факторлар себеп болып отыр.
Тағы да жоғары әсер етуші шуды ... ... ... ... ... ... айналып тұратын бөлшектердің тепе-
теңдігі, ақау ... ... ... ... ... жүктердің дұрыс бекітілмеуі, кабина ... ... ... ... ... ... ... резонансты жүйе,
ал ондағы шу мөлшерін физикалық жағынан ... ... ... ... ... тербелісін болдырмау үшін, ол шу ... ... ... ... ... ... ... қиындығы техника жағдайына
байланысты: жаңа автомобильге әсер ... ... ... кезде
көптеген жағдайларда адамға әсер етуші дыбыс тек субъективті ... ... ... ... 180 мың км жол ... ... ... Дыбыс
мөлшерінің спектрлік сипаттамасы автомобиль қозғалысының әр ... ... ... МС 19358-74 ... ... әсер ... шу
мөлшері шектен шығып кетті.
Шуыл дегеніміз адамға қажетсіз дыбыс. ... ... ... ... ... ... толқын ретінде қабылдаймыз. Дыбыстық толқындар
ортаның, оған қандайда бір күш әсер еткендіктен, тыныштық қалпы бұзылғанда
пайда болады.
Газ ... ... ... ... ... өрнекпен анықталады:
мұнда, х – адиабата көрсеткіші (ауа үшін х = 1,41); РСТ және ρ – ... ... ... атмосфералық жағдайда(t=20 ۫С және РСТ=760мм.сын.бағ.) ауадағы
дыбыс жылдамдығы 344 м/с-ке тең.
Дыбыс өзі ... ... ... ... ... ... лездік мәні
мен дыбыс әсер етпеген ортаның орташа қысымы арасындағы айырма ... деп ... Оның ... ... – Н/м2 . ... дыбыстық қысымның
орьаша квадраты әсер етеді.
Дыбыс толқындары таралғанда ... ... ... да бір
нүктедегі, бірлік уақыт аралығындағы энергияның орташа шоғырының, толқынның
таралу бағытына ... ... ... ... ... ... ... деп аталады.
Шуыл кезіндегі адамның сезіну ... шуыл ... ... ... ... болады. Сондықтан, логарифмдік
өлшемдер – децибелмен (дБ) өлшенетін ... ... мен ... ... ... деңгейі келесі өрнекпен анықталады:
мұнда, J0 – есту табалдырығына сәйкес дыбыс ... (J0=1012 ... Гц ... ... ... деңгейі (дБ):
мұнда, р0=2·10-5 Н/м2.
Дыбыс интенсивтілігі (Вт/м2):
мұнда, ρ0с0 – қалыпты ... ... ... және ... ... ... ... жүргізуге қолданылса,
дыбыс қысымының деңгейі шуылды өлшеу үшін және оның адамға әсерін бақылау
үшін ... ... ... есту ... ... ... қысымға сезімтал болып келеді. Интенсивтілік деңгейі ... ... ... ... байланысты келесі өрнектен көреміз:
Қалыпты атмосфералық жағдайда
Сонымен қатар, шудың азаюы децибелмен де бағаланады
Мысалы, егер агрегаттың шуын интенсивтілігі жағынан 1000 есе азайтсақ,
онда ... ... ... ... кабинасындағы микроклимат.
Автомобиль жүргізушісінің жұмысқа қабілеттілігінің ... ... ... ... ... маңызы зор . Алайда әр 2-
ші ... (49%) 8000 ... ... ... ... ... ... айтты . Автомобиль кабинасындағы ... ... және ... ... ... . ... , ЗИЛ ... автомобильдерінде ... ішін ... ... ашу нәтижесінде жүзеге ... . Кей ... ... ... бар , және арнайы каналдармен ауа
жолын ... ... ... . ГАЗ , ЗИЛ , ... ... ашылатын терезелермен ... . ... ... ... ... ішін шаң ... ... газдан
тазартуға болады .
Автомобиль ... қыс ... ... үшін ... ... , ... қайнаған су желдеткіш арқылы ... ... . ... ... ... ... ... жолын жауып ... ... . Осы ... ... ... ... нәтижесінде автомобиль ... ... ... . ... , ... ... жылыту жүйесі (Термал)
деп аталатын ... ... ... ... . ... отырған
кабинадағы микроклиматты игеру үшін , ондағы ... , ... ... ... , ол әр ... ... жук ... , жолаушы таситын автомобильдерде жүргізілді .
Микроклимат параметрларын ... ( ... , ГАЗ , ЗИЛ , КАЗ ... ) автомобильдерінің кабиналарында жүргізілді . Бұл ... ... ... ... ... , ауа ... ... , орташа көрсеткіш ... күні +23,3 С және 52% , ... 5,8 С және 68% ... дем ... ... ауа температурасы жазда
+18 ден 48 С қа , ал ... + 2 ден +31 С ... ... ... аяқ ... ... да ... отырды жазда
10 С , қыста 20 С . ... ... ... ... ... 88 % , ... ауа ... аз болды .
Тексеру ... ... ... ... ... күні де шектен асып кетті . Ыңғайлы ... ... ... ... де ... ... микроклиматты бере ... . Ауа ... ... мен ... 5,4 , 2,0 , 2,2 С ... . Температураның
адамның бас және аяқ тұсындағы
мұншама ... ... ... ... , ол ... қаблеттілігін төмендетіп оны ауруға ... ... ... ... ... келген
жүргізуші ... , ... ... ашады , бірақ +26 С -та
және қатты ... ... ауа ... ... ... ... ... қалуы мүмкін. Ал қысты күні
люк , терезелер жабық және ... ... ... ... . ... жиі ... отырады және ол көбінесе +10 С-ға ... ... ... ... ... болғанда . Сондықтан бұндай
жағдайда ... ... ... ... тура ... , ал ол
оның қозғалысын қиындатады және көру , есту ... ... ... ... люк ,
терезе ашық тұрған кезде ауа қозғалысы .
| | | ... ... ... ... ... ... ашылған. |
|нүктелер | | |
| | | |
| ... ... ... ... |
| |30 |60 |30 |60 |
| | | | | ... ... |6,10 |0,50 |0,83 ... | | | | ... ... |1,40 |0,30 |0,80 ... | | | | ... бас |2,60 |7,80 |0,50 |0,70 ... | | | | ... аяқ |0,53 |0,75 |0,50 |0,70 ... | | | | ... ... терезе , люк ашық ... ... ... ... ... ... ... . Кірген ... ... ... , оның жанымен екі жаққа өтеді ,
содан соң ... ... ... ... , ... ... қайта
оралады да ауа ағымының ... ... ... ... ... немесе жолаушының жайлылығына
байланысты өзгертіп және ол әр ... ... ... ... алатын жағдайы болуы ... ... ... ... қалыпты жағдайы .
|Микроклимат параметрлары. |Жазды күні. ... ... |
| ... | ... ... |20-30 |17-19 ... ... |60-30 |60-30 ... қозғалысының жылдамдығы. |0,2-0,3 |0,3 ... | ... ... |28 |15-20 ... ылғалдылығы. | | |
| | | |
| | | |
| | | |
| | |75 |
| 28 С |55 | |
| 27 С |60 | |
| 26 С |65 | |
| 25 С |70 | ... ... ... |0,3-0,7 |0,5 ... ... адам мен ... ортаға тигізетін әсері
Адамзаттың қоршаған ортаға араласуы өркениет пен өнеркәсіптің ... ... ... кезде бұл процесті тоқтатуға немесе баяулатуға болмайды.
Қазіргі ғасырға ... ... ... жылдам және үлкен өзгерістер тән.
Өнеркәсіп пен автомобиль көлігі өзендерді, суларды, ауаны аса ... ... ... күн ... ... 16 м3 ауа ... Оның бір бөлігі өкпеде
қалады, ал уытты ... ... ... ... ... онда
биологиялық өзгерістердің болуына ықпал етеді.
Автомобильдің қарқынды ... ... ... ... ... көп ... жол тораптарында пайдаланылған газ бен
ауаны мөлшерден тыс ... әсер ... ... таңда автокөлік үлкен
қалалар мен елді ... ... ... ... ... етеді.
Автокөлік зияндылығы дегеніміз оның ... ... ... ... кері әсерінің деңгейі.
Бұл әсер ету төмендегі жағдайда көрінеді:
- пайдаланылған газдардың, картер газдарының, отынның, ... ... ... ... ... ... ... тозу өнімдерімен, астбесті,
металл материалдармен ... ... ... нәтижесінде туындайтын шу;
- техникалық қызмет көрсету, жөндеу және сақтау кезінде ... мен ... ... ... ... қызмет көрсету мен жөндеу барысында су мен топырақтың
ластануы;
- ... ... ... көрсету кезінде жылыту процестері үшін
су мен ауа оттегіп пайдалану.
Пайдаланылған газдардың уыттылығы олардың құрамында зиянды компонеттердің
және сонымен қатар ... ... ... ... ... Пайдланылған газдардың негізгі зиянды
компоненттеріне:
- көміртегі ... ... азот ... ... ... ... ... қорғасын қосылыстары.
Автомобильді пайдалану кезінде пайдаланылған газ құрамында ... ... ... ... ... – 8 %-ға ... |СО – 0,5 %-ға ... ... – 0,8 %-ға ... |NOx – 0,4 %-ға ... ... – 2 %-ға ... |СН – 0,1 %-ға ... ... ... жану ... ... ... ішіндегі аса қауіпті компоненті бенз(а)пирен (0,02 ... ... адам ... ... адам ... ауруға
шалдығады.
Шекті рауалы концентрация
|Көрсеткіштер |СО |СН |NOx |Күл ... |
| | | | | ... ... мг/м3 |3,0 |1,5 |0,04 |0 |0 ... |1,0 |2,0 |41 |2000 |2,2*104 ... | | | | | ... мен қлоғасын қосылыстарынан басқа агрессивтілігі жоғары күл
мен NOx.
Бензинді және дизельді қозғалтқыштардың пайдланылған ... ... ... ... (агрессивтілігімен қоса)
|Уытты заттар |Әр түрлі қозғалтқыштарда 1000 л отынды ... |
| ... ... ... ... ... ... |кг |
| ... ... ... оксиді СО |270 |25 ... СН |390 |15 ... ... NOx |370 |1480 ... |160 |1200 ... ... |660 |0 ... |1850 |2720 ... ... мен азот ... адам ... аса ... болып
табылады. Көміртегі оксиді гемоглабин түзілетін белсенді орталықтарының
қызметін баяулатады, соның ... ... ... ... өлімге әкеліп соғуы мүмкін.
Көміртегі оксиді мен уланудың 1-деңгейінде бас ... ... ... адам тұншығады, іші ауырып, құсады. Уланудың 2-ші сатысында ұйқы
басып, адам есінен ... ... ... ... (СО) созылмалы улануға аса назар
аудару ... ... ... ... ... ... ... қала тұрғындары тап болады. Созылмалы улану кезінде ... ... ... дем ... ... ... ... ұшырайды.
Көміртегі оксидінің ауада 1200...1600 мг/м3 мөлшері юолған жағдайда
адам өліміне ... ... ... ... ... 95 % ... ... шығады.
Азот оксиді су буымен қосылып азот қышқылын түзеді, ол өкпені
бұзып, созылмалы ... ... ... қос тотығы (NO2) көздің мөлдір
қабықшасын тітіркендіреді, өкпе жүрек жұмысын ... Азот ... ... уытты нитроолефин түзеді.
Азот тотықтарының әрекетін ешқандай бейтараптандырғышпен
әлсіретуге болмайды.
Кейбір ароматты көмірсутектері уландыру ... ие, ... ұю ... орталық жүйке жүйесіне, бұлшық етке әсер етеді.
Күкірттің қос ... адам ... ... ... ... ... қос
тотығының аз мөлшерімен созылмалы улану бас ауруы, ұйқысыздық тудырып,
кейбір жағдайларда ... ... ... ... ... ... ... құрамындағы қорғасын
массасының 80 пайызы пайдаланылған газбен ... ... ... адам ... жиналғанда зат алмасу және қан ұю процесін
бұзады.
Пайдаланылған газдың уытты ... ... ... ... ... ... шығындарға ұшыратады, өйткені уытты
заттар өсімдіктің өсуіне, егіннің төмендеуіне, мал ... ... ... ... ... қалалар маңы мен магистральдардың маңындағы
шаруашылықтар шығынға көп ... ... ... ... ... бүлдіреді.
Қоршаған орта үшін күкірттің қос тотығы, азот оксиді, ... ... ... аса ... Олар өсімдіктердің бойына
жиналып, малдар мен ... ... ... карбюраторлы қозғалтқыштардың пайдаланылған
гздарынан қорғасынның таралуы көптеген факторлардан тәуелді:
- тастау көзінен;
- жолдың қоршаған ортасынан;
- жергілікті ... ... беті мен жер ... ... ... отынмен, маймен, жағар майлармен көп
жағдайда ластанады. Бұл заттардың тіпті аз мөлшері сцдың ... ... ... ... тірі организмдерге зиян келтіреді.
Қазақстан Республикасының Заңы
Машиналар мен жабдықтардың қауіпсіздігі туралы
Заң тұрғысынан машиналар мен ... ... 2007 ... ... ... № 305-ІІІ ҚРЗ Қазақстан Республикасының Машиналар
мен жабдықтардың ... ... ... ... ... 2008 ... 1 қаңтарынан бастап қолданысқа енді.
Заңның 1-тарауындағы баптар арқылы:
1. Қазақстан Республикасындағы машиналар мен ... ... ... ... Заңның қолданылу саласы (3-бап);
3. машиналар мен жабдықтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ... ... ... ... ... ... Үкіметінің құзыреті (5-бап);
5. машиналар мен жабдықтардың ... ... ... ... құзыреті (6-бап);
6. машиналар мен жабдықтардың қауіпсіздігіне жауапты субъектілердің
құқықтары мен ... ... ... мен ... ... ... мемлекеттік бақылау
және қадағалау (8-бап) реттелген.
2-тараудағы баптар машиналар мен ... ... ету ... ... ... ... машиналар мен жабдықтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі жалпы
талаптар (9-бап);
2. машиналар мен жабдықтарды жобалау кезіндегі ... ... ... ... мен жабдықтар өндірісі кезіндегі қауіпсіздік талаптары (11-
бап);
4. машиналар мен ... ... және ... ... ... ... ... мен жабдықтарды нарықта орналастыру және олардың айналысы
кезіндегі қауіпсіздік талаптары (13-бап);
6. машиналар мен ... ... ... және ... ... ... ететін талаптар (14-бап);
7. машиналар мен жабдықтардың өндірісін, өткізілуін, нарықтағы айналысын
тоқтатуға қойылатын талаптар (15-бап).
3-ші тарауда ... ... ... және ... мен
жабдықтардың қауіпсіздігі саласындағы техникалық регламенттердің рөлі
реттеледі. Бұл тарау баптары төменде ... ... ... ... мен ... ... ... Қазақстан
Республикасының техникалық ... ... ... ... ... Шет ... ... сәйкестікті растау саласындағы құжат оны
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік жүйесі таныған ... ... ... деп ... ... мен ... ... саласындағы техникалық
регламенттер
Техникалық регламенттер сәйкестігі расталуға ... ... ... ... ... ... ... рәсімдерін,
техникалық құжаттардың нысандары мен мазмұнын, машиналардың қауіпті
түрлерінің ... ...

Пән: Транспорт
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 400 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Автокөліктің қоршаған ортаға тигізетін әсері5 бет
Атмосфера және атмосфера ауасының ластануы22 бет
Топырақтың ауыр металдармен ластануы11 бет
Қазіргі кезде негізгі мәселенің бірі - қоршаған ортаның (экологияның) кеселді апаттарға ұшырау салдарын тоқтату7 бет
Өндiрiске БелАЗ өзiаударғыш автомобильдерiнiң артқы белдеудiң редукторын алып-салуға арналған құралды енгiзу83 бет
«Білім беру» функционалдық тобының шығындары6 бет
«білім беру» функционалдық тобының шығындары туралы5 бет
«білім беру» функционалдық тобының шығындары туралы ақпарат4 бет
«Қошқарды тұқымына қарай азықтандыру»21 бет
Автомобильдердің шанақ бойынша бөлінуі16 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь