Ұйымда өндірістік қызмет пен бухгалтерлік есепті ұйымдастыру

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5

1. Ұйымда өндірістік қызмет пен бухгалтерлік есепті ұйымдастыру ... ...7
1.1 Ақша ұғымы, мәні және оның есебін ұйымдастыру ерекшеліктері ... .7
1.2 Ұйымның ұйымдық . өндірістік қызметіне сипаттама және негізгі көрсеткіштерін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12
1.3 Ұйымда бухгалтерлік есепті және есеп саясатын ұйымдастыру ... ... .19

2 Ақша қаражаттарының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
2.1 Банктердегі арнаулы шоттардағы ақша есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24
2.2 Есеп айырысу шотындағы ақша есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..26
2.3 Кассадағы ақшаның есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .33

3 Ақша қаражатының аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...40
3.1 Ақша аудитінің мақсаты, міндеттері және бағдарламасы ... ... ... ... ... .40
3.2 Кассалық операцияларды тексеру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 46
3.3 Банк операцияларының аудиті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..53
3.4 Ақша қозғалысын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...57
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...63
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...66
Нарықтық қатынастар жағдайында ұйымдардың қаржылық жағдайы, төлем қабілеттілігі тікелей ақшамен қамтамасыз етілуіне байланысты.
Ұйымның ақшасы мен олардың қалыптасу көздерінің орналасуы – оның қаржылық жағдайын сипаттайды, сондықтан қолданыстағы ресурстарды тиімді пайдаланудың әсерін жоққа шығаруға болмайды. Ол жеткізушілер, банк мекемелері және бюджет алдындағы міндеттемелерді дер кезінде өтеуге мүмкіндік береді.
Ақшаның жетіспеушілігі, есептесулердің тоқтап қалуы, тауарлы – материалдық қорлардың кем болуы ұйымның қызмет процесіне кері ықпалын тигізеді.
Ұйымда өткізілуі қиын тауарлы – материалдық қорлардың шамадан тыс көп болуы, дебиторлық қарыздардың, әсіресе, оның күдікті бөлігінің жоғары болуы, ақшаның айналымдылығын бәсеңдетіп, ұйымның қаржы жағдайына кері әсерін тигізетіні сөзсіз.
1 ҚР Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы 2007 жылғы 28 ақпандағы №234-III Заңы
2 ҚР 20.11.1998 жылғы №304-1 «Аудиторлық қызмет туралы» Заңы (15.01.01 жылғы өзгерістерімен толықтыруларымен қоса)
3 ҚР ҚМ «Есептілікті дайындау және ұсынудың тұжырымдамалық негіздемесін бекіту туралы» 29.10.2002 жылғы № 542 бұйрығы.
4 Бухгалтерлік есеп стандарттары
5 Типовой план счетов бухгалтерского учета, утвержденный приказом МФ РК от 18.09.2002г.
6 Андросов А.М., Викулова Е.В., Бухгалтерский учет. – М.: Андросов, 2001г.
7 Артеменко В.Г., Белленир М.В. Финансовый анализ. – М.: Издательство «ДИС», НГАЭиУ, 2001.
8 Аудит / под ред. В.И. Подольского. – М.:ЮНИТИ,2001
9 Ержанов М.С. Теория и практика аудита. – Алматы: Галым, 1994.
10 Ефимова О.В. Как анализировать финансовое положение предприятия (практическое пособие) – Бизнес – школа, 2001.
11 Ковалева О.В., Константинова Ю.П. Аудит. Организация аудиторской деятельности. Методика проведения аудиторской проверки.- М.: ПРИОР, 2000.
12 Радостовец В.К., Радостовец В.В., Шмидт О.И. Бухгалтерский учет на предприятии. Алматы: Центраудит – Казахстан, 2002
13 Библиотека бухгалтера и предпринимателя №4 (153) апрель 2003 год «Исчисление среднего заработка для оплаты отпускных».
14 Бюллетень бухгалтера № 47 ноябрь 2003 статья «Первые шаги в мир МСФО».
15 Кеулимжаев К.К. Корреспонденция счетов хозяйственных операций по генеральному плану счетов бухгалтерского учета финансово-хозяйственной деятельности субъектов, Алматы, БИКО, 2000г.
16 Кеулимжаев К.К. "Финансовый учет на предприятии" Алматы, Экономика 2003
17 Радастовец В.К., Даулетбеков А.Д. «Бухгалтерский учет на предприятии» – Алматы, 1994г.
18 Радостовец В.К., Радостовец В.В., Шмидт О.И. Бухгалтерский учет на предприятии: Издание 2-ое дополненное и переработанное - Алматы: Центраудит- Казахстан., 2002г.
19 Радостовец В.К., Даулетбеков А.Д., Тайгашинова К.Т. «Финансовый учет на предприятии», г.Алматы, 1999г.
20 Радостовец В.В., Шмидт О.И. «Теория и отраслевые особенности бухгалтерского учета» г. Алматы. Независимая аудиторская компания «Цент аудит - Казахстан», 2000.
21 Радостовец В.К. «Финансовый и управленческий учет» – г.Алматы: НАК «Центраудит», 1997г.
22 Савин А.А., Сотникова Л.В.; Под ред. проф. В.И. Подольского – Н: Аудит, ЮНИТИ, 1997г.
23 Сатубалдин С.С. «Азиатский кризис: причины и уроки» – г. Алматы 2000г.
24 Сейдахметова Ф.С. Бухгалтерская отчетность, ее виды и назначение. Изд. «LEM» 2001, 46с.
25 Система бухгалтерского учета в РК, 2002г. Тулешова Г.К., монография
26 юсембаев К.Ш. «Анализ финансового положения предприятий. «Экономика». 1998. – 294с.
27 Дюсембаев К.Ш. «Аудит и анализ в системе управления» – г. Алматы, 1998г.
28 Ержанов М.С., Ержанова А.М. Основы бухгалтерского учета и новая корреспонденция счетов (с 1 января 2003 г.) Алматы, 2003. Аудиторская фирма «Ержанова и К».

2000-2004 жылғы кезеңдік басылымдар:
1. Налогоплательщик
2. Бизнес-класс
3. Бухгалтерский учет и аудит
4. Бухгалтер бюллетені
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе
............................................................................
..................................5
1. Ұйымда өндірістік қызмет пен бухгалтерлік есепті ұйымдастыру.......7
1.1 Ақша ұғымы, мәні және оның есебін ұйымдастыру ерекшеліктері.....7
1.2 ... ... - ... ... сипаттама және негізгі
көрсеткіштерін
талдау..................................................................
..................12
1.3 Ұйымда бухгалтерлік есепті және есеп ... ... Ақша ... ... арнаулы шоттардағы ... Есеп ... ... ақша
есебі......................................................26
2.3 ... ... Ақша ... Ақша ... ... ... және
бағдарламасы.....................40
3.2 ... ... Банк ... Ақша ... ... ... ... ... қаржылық жағдайы, төлем
қабілеттілігі тікелей ақшамен қамтамасыз етілуіне байланысты.
Ұйымның ақшасы мен олардың ... ... ...... ... ... сондықтан қолданыстағы ресурстарды тиімді
пайдаланудың әсерін жоққа шығаруға болмайды. Ол ... ... және ... ... ... дер кезінде өтеуге
мүмкіндік береді.
Ақшаның жетіспеушілігі, есептесулердің ... ... ... ... ... кем ... ... қызмет процесіне кері ықпалын
тигізеді.
Ұйымда өткізілуі қиын ...... ... ... тыс көп
болуы, дебиторлық қарыздардың, ... оның ... ... ... ... айналымдылығын бәсеңдетіп, ұйымның қаржы жағдайына кері
әсерін тигізетіні сөзсіз.
Сондықтан «Қамқоршы» жауапкершілігі ... ... ... ... ... ... – ағымдағы активтерін
талдауға үлкен көңіл бөлген дұрыс, әсіресе, ақшаның нысаналы ... ... баса ... аударған жөн.
Осылайша, ақшаны есепке алудың басты міндеті – экономикалық ... ... ақша ... ... ... әрі шынайы болуын
қадағалау: осы кезде қажетті ... дәл ... ... ... ... мақсатына тәуелді болады.
Ақшаның түсуі мен ағымдық жұмсалуы уақыт бойынша бір – бірімен ... ... ... төлем қабілеттілігін ұстап тұру үшін қосымша
қаржыландыру көлеміне қажеттілік пайда болады. Сондықтан ... ... ... ... ... ... әдістерінің бірі
ретінде қарастырылуы кездейсоқтық емес.
Дегенмен де, атап өту ... ... ... болу ... ... ұйым ... ішкі ахуалымен, бірінші кезекте активтерді басқару
стратегиясының тиімділігімен анықталады. ... да, ... ... активтердің құрылымына тәуелді түрде ұйым өз қаражаттарының
айналым ұзақтығына ықпал ете алады.
Ақшаның басы ... ... ... ... ... ... болғанын көрсетеді. Сондай - ақ ақшаның шектен тыс көп
болуы да ... ... ... байқатады, бұл біріншіден, ақшаның
құнсыздануына, екіншіден қаражатты пайдалы іске қоспай, қосымша табыстан
қарап отырып ... ... ... ... ... ... жұмыстың тақырыбының өзектілігін
сипаттайды.
Дипломдық жұмыстың мақсаты «Қамқоршы» жауапкершілігі ... ақша ... ... ... оның ... және ... алынуын жетілдіру жолдарын анықтау болып табылады.
Осы мақсатқа қол ... үшін ... ... ... ... Ақша ... ... білу және мәнін ашу;
• Іс жүзінде ақша есебінің ұйымдастырылуын, сондай – ... есеп ... ... ... Ұйымда ақшаның сақталу тәртібін зерртеу;
• Ақшаны аудиторлық тексеру әдістемесін зерттеу.
Алға қойылған міндеттерді шешу үшін ... ... ... есеп ... ... – ақ ... Республикасының
бухгалтерлік есеп саласындағы нормативтік – құқықтық ақпараттары, арнайы
әдебиеттер ... ... ... пен ... ... ұйымдастыру
1.1 Ақша ұғымы, мәні және оның есебін ұйымдастыру ерекшеліктері
Нарықтық экономикада ұйымдар арасында еңбек ... ... ... ... ... ... күшінің еңбек ақысын төлеу барысында «төлем
құралы» ретінде ақша қаражаттары пайдаланылады. Есептесу екі ... Банк ... ... ... – қол ... ... ... Қолма – қол ақшамен төлеу түрінде.
Ақшаны басқару қаржылық нарықтық күрделілігіне байланысты ... ... ... ... ... ... Бәсекеге қабілеттілік ұйымның одан әрі
дамуы үшін ... ... ... ... ... ... ... Ақша
есебін дұрыс ашып көрсету және ұйымның өтімділігін бағалау үшін өте қажет.
Ақша қаражаттары есебінің, тараптар арасында есеп ... ... ... ... айта ... «ақша» ұғымының экономикалық мәніне
тоқтала кеткеніміз жөн.
Алғашқы болып ақшаның тауарлы жаратылысын дәлелдеп, ақша ... көп ... ... К. ... Ол айырбастың жай, ең қарапайым
формасынан «көз шағылыстыратын» - ақшалы формасына дейін ұзақ даму ... ... ... ... ... ... шығарды. Сондай – ақ К. Маркс
ақшаның қажеттілігі жөнінде «егер ақша ... біз ... ... ... ... ... ... я қоғамдық өсудің ең төменгі сатысына
(алғашқы қауымға) ... ... деп өз ойын ...... дамыған экономикалық категория. Ол қоғам дамуының әрбір
сатысында өндіріс және айырбас процесінде адамдар ... ... ... ... ... экономиканың әртүрлі үлгісіне
өткенде ақшаның маңызы арта түседі. Орталықтанған – жоспарлы экономикада
ақшаның мәні ... ... ... негізінен, есеп жүргізу және бақылау
құралы ретінде ... ... ... экономикада ақшаның маңызы зор. ... ... ... жұмыс істейтін тауар өндірушілер өндіретін және сататын ... ... және ... бекітуге дербестік алды.
Ақша нарықтық экономикада ақша – ... ... ... ақша
массасының өсуін тежеу, инфляциялық процестерді жеңу және ... ... ... ... ... адамдарға ежелден таныс. Бірақ оның қалай пайда болғандығы туралы
құпия сыры және қоғам өміріндегі мәні көп уақытқы дейін беймәлім ... ... ... ... ... келіп, оқымыстылар ақшаның тауар
айналымында атқаратын маңызын жан – жақты ашып, жауап берді. Ақша – ... ... ... ... кез ... ... зат құн бола алмайды.Себебі адам
еңбегі жұмсалмаған заттардың құны жоқ. Мысалы, өңделмеген тың жер, ... ... ... ... т.б. ... ... сіңген қоғамдық
еңбек тауардың құны болады. Бұл бір жағынан, ал екінші ... ... ... ... құн ете ... ... көруге, сезуге бола ма?
Өнімнің құны болуы үшін белгілі – бір қоғамды жағдай болуы қажет – ол ... яки ... ... оның ... ... ... болуы
шарт. Ол тек тауар өндірушілердің ғана қатынастары. Айырбас кезінде олардың
белгілі бір тауарды басқа тауарға ... ... яғни ... ... ... ... ... зертханада физикалық, ия болмаса
химиялық талдау жасап байқауға болмайды.Сөйтіп құн деген ... ... - ... ... Құнның негізгі – адам еңбегі. Құн – ... ... ... Құн деген идея адамзат тарихында көптен бар. Ал
оның еңбек теориасының негізін қалаушылар XYII ... ... ... XYII ... өмір ... ... ... XIX ғасырдағы ағылшын
бизнесмені Д.Рикардо болды. Ал ... ... ... байланысты үлесті
XIX ғ. К. Маркс қосты. Ол тауарға жұмсалатын еңбектің екі жақты ... ... бір ... ... ... ... еңбекті және құнның сыртқы
көрінісін ... ... ... ашып, оны жан – ... ... екі ...... құны мен ...... болғанымен,
ол ажырағайсыз бірлік түрінде көрінеді.
Адамзат қоғамының даму сатыларында айырбас қатынастары да дамып, одан
әрі жетіліп, нарықта ... тек ... зат ... ғана бір – ... ... бүкіл тауарлар дүниесінен ерекше бір тауар, яғни ... ақша ... ... ... ... ... ... құны, тауарлардан
бөлініп және сол тауарлармен қатар дербес тауар ретінде жүретін тауар, ол -
ақша». ... жеке ... ... құны ... ... құны ... ол
тек тауарды ақшаға теңгергенде ғана анықталады. Тауар мен ақша айырбас
процесінде ... – бірі ... және ... – бірі теңгеріледі.
Ақша дегеніміз тауарлардың тауары, оның өз бойында ... ... ... ... ... егер ... ... қызығарлық және тілеген заттың
қандайына болса да айнала алатын ... ... ... ... ... ... баға болады. Баға - құнның ақшалай ... ... ... да, ... де, тең де ... мүмкін Сонымен, ақша ерекше тауар,
ол тауарлар дүниесінен жеке дара бөлініп ... ... ... ... ... бірдей эквивалент ретінде мынадай ерекшеліктері бар:
• ол нақты бір заттың, қоғамдық тұтыну құнының болатындығы;
• онда абстракты еңбек бейнелейтін құнның да ... ... ... жеке ... ... еңбектің бір бөлшегі
болып табылатындығын көрсетеді.
Тауар мен ақша арасындағы бірлік те, қарама – қарсы қайшылық ... құны ... ... ... ... ... бір ... тауарды
шығарса, ол сатылмайды, оны ақшаға ... ... ... ол ... ... ... ... де, оның мүшелерінің қажетін де
қанағаттандыра алмаған. Егер ... жеке ... ... ... ... өтіп ... ... айналады. Міне, тауар мен ақша арасындағы әрі
бірлік, әрі қарама – ... ... ... ... ... бұл ... ... ескерген жөн. Ақша тауарлы шаруашылықта
адамдардың, қоғамдық қатынасын бейнелейді. Яғни ақша зат ... ... ... қатынас. Ақшаның қызметі: құн өлшеуші; айналыс
құралы; ... ... ... жинау; дүние жүзілік ақшалар. ... ... және ... ... – құн ... ... ол ... эквивалент рөлін
атқарады. Оның мәні барлық тауарлардың құны ақша ... ... ... ... құны бар тауар ғана атқара алады. Бұдан шығатын қорытынды,
барлық ... құн ... ... ... ғана ... кез келген тауар құнын білдіретін ерекше тауар ролін атқарады.
Осыдан кейін ақшаның жаппай өтем күші пайда болды. ... ... ... ... «индивид өзінің қоғамдық билігін де, қоғаммен байланысын да өзінің
қалтасына салып ... ... ... сипаттады. Ол мынадан айқын
көрінеді.
Біріншіден, тек ақшаға ... ... ғана ... ... ... ... ... болады. Мысалы, ақшаның тауарлар
айырбасында делдалдық етуі ... ... ... ... ... ... есебі жүргізілді.
Екіншіден, әр адамның еңбектегі, яғни қоғамдық өмірдегі үлесін де ақша
арқылы анықтауға болады. ... ... ... ... ... ... ақша төлем құралы қызметін атқарады.
Үшіншіден, айырбас процесінде ақшаның делдалдық ... ... ... да ... тек ... пайда болуына байланысты бүкіл
тауарлар тұтыну құндары түрінде айырбас қатынасының бір ... ... ... ... ... бүкіл тауарларға қарсы құнның тұлғасы ретінде ақша қарсы
тұрады.
Әсіресе халықаралық еңбек бөлінісінің ... мен ... ... ... ақша ... ... ретінде маңызды рол
атқарады. Бұл жерде қолма – қол ақшаның ... ... ... Оның ... ... ... ... кездерде есеп айырысу құралы ретінде тек
қана банкноттар, чектер, қағаз ақшалар ғана ... ... ... ... дамуда.
Ақшаның төлем құралы қызметі тек тауар ... ... ... ... бірге ақша қаржылық және несиелік қатынастарға да қызмет
көрсетеді. Барлық төлемдерді төмендегідей түрде топтастыруға ... ) ... және ... ... ақы ... ) еңбекақы, зейнетақы, шәкіртақы, жәрдемақы төлеу;
б ) мемлекеттік қаржы міндеттемелерін өтеу;
в ) банктік, мемлекеттік, тұтыну несиелері бойынша қарызды өтеу;
г ) ... ... ... ) ... – сот ... ... төлеу және т.б.
Бухгалтерлік есептің Қазақстандық №4 «Ақшаның қозғалысы туралы ... ... ... ақша – бұл ... ... және ... ... шоттарындағы нақты ақшасы болып табылады. Ақшаның ағыны ұйымға
келіп түскен және ... ... ... ... ... ... ... бекітілген ережелер мен
нормативтік құжаттарды негізге ала отырып ақшаны сақтау, жұмсау және есепке
алуды ... ... Осы ... ... ұйым ... ... ... сақтауы тиіс. өзге ұйымдардың алдындағы міндеттемелері
бойынша есеп айырысу ... ... ... – қол ... ҚР ... ... сәйкес қолма – қол ақшасыз есеп ... ... ... ... ... ... және тұрақты болуы тиіс. Оның негізіне келесі
принциптер жатқызылады:
• ұйымдар өздерінің ақшасын банкте сақтауға міндетті;
• олардың арасындағы есеп ... ... – қол ... жүзеге
асырылады;
• қолма – қол ақшасыз есеп айырысулардың негізі болып табылатын барлық
құжаттар банк арқылы төлем ... үшін ... ... ...... ... нығайтуға, жалпы ішкі
өнімнің қозғалысына ықпал ... банк ... ... ... есеп ... ... және
бейтауарлы деп ажыратуға болады.
Тауарлы есеп айырысулар өткізілген өнім, көрсетілген ... ... ... сондай – ақ сатып алынған тауарлы – ... үшін ... ... есеп айырысулар бюджетке төленетін міндетті төлемдер мен
міндетті ... ... ... айқындайды.
Ұйымдағы ақшаның бухгалтерлік есебнің негізгі міндеттеріне жатқызылады:
• Ақшаның қозғалысы бойынша жүргізілген барлық операцияларды толық
және ... ... ... ... сәйкес нысаналы мақсаты бойынша пайдаланылуын
қадағалау;
• Ақшаның сақталуын қамтамасыз ету;
• Кассалық және есеп ... ... ... ... бақылау;
• Ақшаны түгендеуді өз уақытында жүргізу;
• Төлемдерді қолма – қол ... есеп ... ... банк ... ... ... - ... қызметіне сипаттама және негізгі
көрсеткіштерін талдау
«Қамқоршы» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі Қызылорда қаласының
орталығында орналасқан.
Ол ... рет 1992 ... 19 ... ҚР ... ... Әріптің
жеке меншігіндегі қаражаттары негізінде өз қызметін бастады.
Ұйымның екінші рет 1 қазан 1996 жылы Облыстық ... ... ... мемлікеттік тіркеуден қайта өтті.
«Қамқоршы» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі өзінің ... ... ... және Ұйымның жарғысына сүйене
отырып атқарады. Ұйымның жеке балансы, банкте есеп айырысу ... ... ... жазылған мөрі бар.
Қазіргі уақыттағы серіктестіктің атқаратын қызметтерін төмендегіше
көрсетуге болады:
• нан және нан өнімдерін ... ... ... ... үй, сауна қызметтерін көрсету
• автокөліктерге май құю бекетінің қызметі
• коммерциялық мақсатта тауарларды ... алу – ... ... ... ... ... өз жарғысында көрсетілген өзге
де қызмет түрлерімен де айналысуға құқылы:
• ауылшаруашылығы өнімін өндіру
• көлік ... ... ... қарастырылған өзге де қызметтерді жүзеге асыру
«Қамқоршы» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі алғаш ... ... ... нан ... ... іске ... цех бір ... ЗФТЛ – 2 пешімен
жабдықталған ғимаратта орналасқан. Бұл цехта ... сай ... ... арнайы формадағы нан, сондай – ақ тоқаш, печенье, торт және ... ... ... ... көзі ... ... ... сортты ұнды
Қазақстан Республикасы ұн зауыттарынан сатып алады.
«Қамқоршы» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі облыста нан өнімдерін
өндіретін ... ... ... ... ... ... ... – бақша, мектептерді н.ан өнімдерімен қамтамасыз етумен қатар,
ұйымдарға келісім ... ... нан ... ... ... ... ... қамтамасыз етілуі өнім өндіру және
қызмет көрсету процесіне көмегін тигізетіні сөзсіз.
Сондықтан, ең алдымен, ұйымның ... ... ... ... жөн.
«Қамқоршы» ЖШС өткен жылдары 27 жұмысшы болып бірқалыпты тұрған. Бірақ
1998 жылдың соңына қарай «Салтанат» ресторанының ашылуы қосымша жұмыс ... ... ... ... саны 34 ... ғана ... отыр. Еңбек
ресурстарының осы мөлшері ұйымның толыққанды жұмыс атқаруына жеткілікті.
Материалдық ресурс ұйымның өндірістік қызметі барысында ... ... ... айналым құралдары мен негізгі ... ... ... ресурстарын құрайды.
Ұйым бойынша негізгі құралдардың басым бөлігін пассивті құралдар,
ғимараттар мен ... ... Бұл оның ... ... Ұйымның негізгі қорларының орташа жылдық құны 2003 жылы 2002
жылмен салыстырғанда 1403.0 мың теңгеге жоғарылады, ал 2004 жылы ... ... 81.9 мың ... азайған. Бұған есепті жылы автокөліктерге
май құю бекетінің есептен шығарылуы әсер етті.
Серіктестікте жоғары ... ...... ... ... жұмыс істейді, олар қазіргі талаптарға сай сапалы
бұйымдар шығаруға мүмкіндік береді.
«Қамқоршы» ЖШС-нің ... ... ... оның ... анықталады. Ұйымның жұмысының тиімділігі жұмыс процесінің дұрыс
ұйымдастырылуына, технологиялық құрал – ... ... ... Серіктестіктің қарамағында нан және нан өнімдерін өндіру цехы,
«Салтанат» кешені, жөндеу шеберханасы, өндіріске техникалық ... ... мен ... ... ... ... ... – жабдықтау қызметі,
есеп қисап және кадрлар бөлімі жұмыс істейді (Сызба–1 қараңыз).
Сызба-1. Серіктестіктің ұйымдық - ... ... ЖШС - де ... ... - нан және нан ... өндіру
цехы. Онда әртүрлі пішіндегі нан, тоқаш, печенье және ... ... қала ... нан ... қамтамасыз етіп отырады. Цехта орта
есеппен жылына 3381 мың теңгенің өнімі өндіріледі. Серіктестікте ... ... ... ... ... үй және ... қызметтерін ұсынып,
жоғары сапалы тұрмыстық қызмет көрсетеді.
Жөндеу шеберханасында ... ... ... ... ... ... кесу, дәнекерлеу, құралдарды жөндеу жұмыстары орындалады.
Серіктестіктің жабдықтау - өткізу бөлімі мүліктердің сақталуына, ... ... ... ... ... болуына, дайын
бұйымдардың қордаланып қалмай, жылдам ... және ... ... ... ... ... береді.
Есеп - қисап бөлімі серіктестікке бөлінген мүліктердің және ... ... ... ... ... ... ... кадрларды дайындау
және қайта даярлау бойынша жұмыстар ... ... ... тікелей серіктестік төрағасы жүзеге
асырады. Төраға серіктестік жарғысымен заңдылықтар талаптарына сәйкес
мүлкіне ... ... ... ... ... ақы жүйесін бекітеді,
серіктестіктің қаржылық жағдайына, оның мүлкінің сақталуына жауап береді.
Нан және нан ... ... ... ... ... жұмысшыларына
(қамыр илеушілер, наубайшылар) жетекшілік етіп, өндіріс процесінің ырғақты
жүруіне ... ... Ол ... – ақ ... ... сапасын тексеру, барлық
технологиялық процестің дұрыс жүруін қадағалау жұмыстарын атқарады.
«Салтанат» кешенінің ... осы ... ... ... ... ...... жағдайына, осы сала бойынша еңбек ... ... ... ... жабдықтау бөлімінің бастығы жанар – жағар майдың үздіксіз
болып ... ... ... жеткізіп отыру жұмыстарын, өрт
қауіпсіздігін ... ... ... қозғалысын есепке алып отыру
жұмыстарын жүзеге асырады.
Шаруашылық бөлімінің бастығы жөндеу және энергетикалық қамтамасыз ету,
құралдардың ... ... ... нан ... пештердің берілістік
құрылғылардың, т.б мезгілінде және сапалы жөнделуіне, ... ... ... ... жауап береді.
Кез келген ұйым үшін бүкіл шаруашылық операцияларын анықтауға, талдауға
және жалпылама ... ... ... көрсеткіштер жиынтығы – негізгі
экономикалық көрсеткіштеріне талдау жүргізу аса маңызды. Ұйымның өндірістік
қызметінің жалпы ... алу үшін ... ...... ... ... ... кешенді баға беру қажет, олардың
қатарына - өткізілген өнім және орындалған жұмыс ... ... ... ... құны, өндірістік әлеуетті қамтамасыз ... ... ... ... ақы ... ... ... жалақы, табыс көлемі,
табыстылық деңгейі, тағы басқа көрсеткіштерді жатқызуға болады. (Кесте 1)
Кесте 1-дің ... ... ... ... ... жылддық
құны 2003 жылға қарағанда 1360.3 мың теңгеге көтерілгенімен, 2005 жылы ... ... 81.9 мың ... азайды. Ұйым нан және нан өнімдерін
өндіру сонымен қатар ... ... алып ... ... ... ... ... Алғаш қызмет ете бастаған жылдары қаланы түгелге жуық
дерлік нан өнімдерімен ... ... ... тапсырыс берушілердің
қарыздарын дер мерзімінде ... ... тек ... ... шарт ... ... ... Осының нәтижесінде өткізу
көлемі де, сәйкесмінше табыс мөлшері де ... ... Тағы бір ... ... ... ... де табыс мөлшеріне айтарлықтай әсер
етіп отыр, соның салдарынан, 2003 жылға ... 2004 ... ... ... ... 9613. 8 мың ... ал 2005 жылы 2004 жылға
қарағанда 2409.5мың ... ... ... ... ... ... өнімнің
өзіндік құны да сәйкесінше 10555 және 2867.9 мың теңгеге азайды.
Ұйымның дебиторлық қарыздары 2005 жылы өткен 2004 жылмен салыстырғанда
біршама ... ... ... ... ... ... 69.9
мың теңгеге көбеюі ықпал еткен. Ұйымның ... ... әсер ...... міндеттемелер, басқаша айтқанда, кредиторлық қарыздар.
Бұл көрсеткіш екі жылға қарағанда да 2652.7 мың ... және 1133.8 ... ... ... ... қарызының 1046.0 мың теңгеге, салық
қарыздарының 88.2 мың теңгеге, басқалай кредиторлық ... 20.9 ... ... ... ... ... 1.
«Қамқоршы» ЖШС қаржы – шаруашылық қызметінің технико – экономикалық
көрсеткіштері
|№ |Көрсеткіштер ... ... |
| | | |(+,-) |
| | |2004 |2005 |+,- |% |
|1 ... ... орташа жылдық |5244.6 |5162.7 |-81.9 |-2.6 |
| ... мың ... | | | | |
|2 ... ... ... ... |4588.5 |4528 |-60.5 |-1.32 |
| ... мың теңге | | | | |
|3 ... ... |1840 |1909.9 |+69.9 |+3.8 |
| ... ... | | | | |
|4 ... ... ... ... |7252.2 |+1133.8 |18.5 |
| ... мың ... | | | | |
|5 ... ақы ... ... мың ... |4200.5 |4682.6 |+482.1 |+11.5 |
|6 ... ... жұмысшылар саны, адам|30 |35 |+5 |+16.7 |
|7 ... ... ... ... |9568.7 |7159.2 |-2409.5 |-25.2 |
| ... ... мың ... | | | | |
|8 ... ... ... ... |6623.1 |-2867.9 |-30.2 |
| ... ... мың ... | | | | |
|9 ... ... мың ... ... |+54.4 |+375.2 |+320.8 |6есе |
| ... | | | | ... |Қор ... ... |1.8 |1.4 |-3.1 |-22.3 ... |Қор ... ... |0.6 |0.7 |+0.4 |+16.7 ... ... ... % |0.57 |5.7 |+5.13 |+10 ... ... ...... ... ... ... соңғы қаржылық нәтиже ұйымның 2003 жылды 2134.5 мың ... ... ... 54.4 мың теңгеге, ал зерттеу жүргізіліп отырған 2005 жылды 375.2
мың теңге таза ... ... ... ... ... өнім ... мөлшеріне қарай, 2003 жылы 4.9
теңгені құраған. Соңғы жылдары өткізу көлемінің азаюына сәйкес оның шамасы
2003 жылы 1.8 ... 2004 жылы 1.4 ... ... отыр. Қорыта
келгенде, рентабельділік деңгейі 2005 жылы 5.7 пайызды құрап, ұйымның ... ... ... ... байқатып отыр.
1.3 Ұйымда бухгалтерлік есепті және есеп саясатын ұйымдастыру
Есеп саясаты – бұл ... ... ... ... ... ... ... бағалаудың, сондай – ақ белгіленген нормалардың талаптарына
және ұйым қызметінің ерекшеліктеріне орай бухгалтерлік есепті жүргізу ... ... ... ... есеп ... ... ... белгілі бір қағидалар
жиынына негізделеді. Ол бас ... ... ұйым ... саясатының басты міндеттері:
• Ұйымның қаржы – шаруашылық қызметін объективті көрсету;
• Ұйым қызметін тиімді басқару мақсатында ұйым қызметі туралы ... ... ... ... саясатын қалыптастыру кезеңдері: бухгалтерлік есептің объектілерін
анықтау; ... ... ... ... ... әсер ... ... талдау және бағалау; есеп саясатын құрудың ... ... және ... ... ұйым үшін бухгалтерлік есепті жүргізу
тәсілдерін таңдау; таңдап ... есеп ... ... саясатын қалыптастырған және қолданған кезде есептің мынадай
принциптерін сақтау керек:
1. Есептеу – ... ... мен ... ... ... түсуіне
немесе туындауына қарай ... және ... ... ... – яғни ... ... әрекет ететін, болашақта да
жұмыс жасайтын болып саналады. Оның ... ... ... ... қысқартуға ешқандай ниеті де, мұқтаждығы да жоқ ... ...... ... ... ... ... болуға тиіс.
4. маңыздылық. Пайдаланушылар негізделген басқару шешімдерін қабылдауды
және ұйымның шаруашылық қызметін бағалауы үшін қаржылық ... ... ... ... Ақпарат мәнді болуға тиіс. Егер біз қаржылық есептемеде
қандай да бір ... ... ... не дұрыс ұсынбасақ, онда бұл
ақпаратты пайдаланушылардың экономикалық шешіміне әсер етуі ... ... ... қателік немесе жалғандық жоқ болса, ол рас ... және оған ... сене ... Бейтараптық. Қаржылық ақпарат тәуелсіз болуға тиіс.
8. Сақтық, яғни активтер мен кірістер артық бағаланбас үшін ... ... ... ... ... ... принциптер ұйымның есеп саясатын ... және ... ... ... Бұларды сақтамау ұйымның мүліктік және қаржы
жағдайы туралы ... ... ... ... ... ... қалыптастыруға база болып саналады.
Ұйымда есеп саясатын ұйымдастыру қамтиды:
• Шоттардың ... ... ... ... тәртібі және есеп ақпаратын өңдеу технологиясы
• Түгендеуді жүргізу тәртібі
• Бухгалтерлік есепті жүргізу нысандары
«Қамқоршы» серіктестігінде бухгалтерлік есеп журнал - ... ... ... ... ... 2007 жылы 28 ... есеп пен ... есептілік туралы №234 заңына сәйкес
бекітілген №6 «Негізгі құралдар есебі» бухгалтерлік есеп стандартына ... ... ... құралдар типтік формадағы бланкілерде
жүргізіледі. Негізгі ... ... ... стандартқа сәйкес
бастапқы құнымен бағаланады. Нысаналы ... мен ... ... ... ... типтік жоспарына сәйкес серіктестіктің
негізгі құралдары жіктеледі.
Негізгі құралдардың бастапқы құнының өзгеруі тек екі ... ... ... ... ... Қосымша күрделі салымдарды жүзеге асыру немесе обьектінің ... ... ... құралдарды есептен шығару серіктестік төрағасымен бекітілген
«Негізгі құралдарды есептен ... ... ... ... ... ... ... түгендеу «Қамқоршы» серіктестігі төрағасының
өкімімен жылына бір рет өткізіледі.
Ұйымда негізгі құралдардың амортизациясы ... ... ... ... Салықтық есеп үшін серіктестік активтердің (негізгі
құралдар және матераиалдық емес ... ... ... құралдарды күрделі жөндеуге арналған жөндеу қоры
құрылмаған.Күрделі жөндеу бойынша нақты шығыстар олар ... ... ... ... ... ... ... қайта конструкциялау мен модернизациялау
серіктестікте негізгі құралдардың есептелген амортизациясына, таза ... ұзақ ... ... ... ... ... емес активтер бастапқы құны бойынша бағаланады:
• Сатып алу бағасы;
• Бағдарламалық өнімді орнату және ... ... ... емес ... ... тозу ай сайын бекітілген нормаға сай
есептеледі. ... емес ... ... ... ... ... ... (лицензия, патент, пайдалану құқығы), арадағы мәміледе
қарастырылған жағдайлармен анықталады.
Тауарлы- материалдық қорлар есебі № 7 «Тауарлы- ... ... ... есеп стандартына сәйкес жүзеге асырылады. Олардың есебі
қоймал ... және ... ... жүргізіледі.Тауарлы-
материалдық қорлардың өзіндік құны оларды сатып алу, ... ... ... ТМҚ ... құн әдісімен бағаланады. ФИФО
және арнайы ... ... ... Сатып алынған тез тозатын
заттар, инструменттер, төсек жабдықтары, ... ... ... ... ... дейін 206 « Басқадай материал» шотының ... көп ... ... ... ... ... есепке алынады.
Ал пайдалану мерзімі бір жылдан жоғары заттар негізгі ... ... « ... ... және ... ... ... алынады.
Серіктестікте өндіріс шығындарын есепке алу үшін 90 ... ... ... ... 93 ... ... шоттары ашылған».
Серіктестікте қызметтерді өткізу барысында есептеу әдісі қолданылады.
ТМҚ өткізу кезінде тапсырыс берушіге шот-фактура ұсынып, оның ... ... ... 8.5 ... ... пайыз көлемінде қосылады.
Бухгалтерлік есептің №12 стандартына және оның әдістемелік нұсқауларына
сәйкес құрылыс ... ... ... басты міндеті әрбір есеп ... ... мен ... ... ... ... ... есеп айырысу шоттары бар. Ақшаның
есебін жүргізген кезде қолданыстағы заңдылықтар мен нормативтік актілерді
жетекшілікке ... ... ... ... жоспардан тыс тексеру
айына бір рет жүргізіледі .Оны құрамында бас бухгалтер, бухгалтер, ... ... ... бар ... ... ... барлық бөлімдері бойынша жүргізілетін алғашқы
құжаттар, регисторлар 5 жыл, ... мен ... жеке ... ... сақталынады.
Есепті кезең болып 1 қаңтар 31 жеттоқсанға дейінгі күнтізбелік жыл
табылады.
2 Ақша ... ... ... ... ... ақша ... ... ақшалай қаржыларын сақтауға банк мекемелерінен
арнаулы шот ашуларына болады. Бұл шотта ашылған ... ... ... ... банктердегі арнаулы шоттардағы ақшалар және
басқадай құжаттардағы (вексельден басқа) ақшалар есептеледі.
Ұйым 421 «Аккредитивтердегі ақшалай ... ... ... басқа да ұйымдардың аттарына ашылған аккредитивтегі ақша қаражаттарын
есептейді. Негізінен есеп ... бұл түрі ... ... ... – қол ... есеп айырысу үшін қолданылады. Есеп
айырысудың бұл түрі ... ... – қол ... есеп ... ... ... Бұл есеп айырысу құжаты бойынша сатып алушы өзіне қызмет көрсететін
банк мекемесі арқылы ... шоты ... яғни оған ... банктен аккредитив ашады. Есеп айырысудың бұл түрі 1931 жылдан
бері қолданылып келеді. Аккредитивтегі ... ... есеп ... ... дер ... төленуін қамтамасыз етеді.
Аккредитив – сатып алушыға қызмет ететін банк мекемесінің осы ... ... ... көрсететін банкке тауарларының жіберілгендігін
немесе қызметтерінің көрсетілгендігін дәлелдейтін құжаттар бойынша төлем
төлеу ... ... тек қана бір ... есеа айырысуға арналады. Ал
аккредитивтің мерзімі жабдықтаушы мен ... ... ... келісім
шартқа сәйкес бекітіледі. Бұл шартта мыналар ... ... ... ... ... ... ашқан банктің аталуы.
2. Аккредитивтің түрі және оның орындалуы мен пайдаланылуының ... ... ... ... ... алу үшін ... ... қызмет ететін
банкке тапсыруға тиісті құжаттардың толық тізімі және ... ... ... тиеп жөнелткеннен немесе жұмыстарды,
қызметтерді орындағаннан кейін құжаттардың банк мекемесіне тапсырылу
мерзімі мен ... ... ... талаптар. Жабдықтаушыларға
аккредитив жайлы, яғни оның ашылғандығы жайлы хабарлау.
5. Басқада керекті құжаттар мен ... ... және ... деп ... ... мүмкін. Аккредитив соынмен қатар «кері ... және ... ... екі ... ... ... өзінің шотындағы ақша қаражаты есебінен немесе оған
қызмет көрсететін банкінің берген несиесінің есебінен жабдықтаушы ұйымға
қызмет ... ... ... шарт ... ... ала ... ... аккредитив» болып саналады.
Ал сатып алушы ұйым мен жабдықтаушыға қызмет көрсететін банк арасындағы
аккредитивте көрсетілген ... ... ... тек қана ... шарт
жасалынып, яғни ақша әзірге аударылмаған болса, онда бұл «өтелінбеген
аккредитив» ... ... ... алу үшін ... ұйым тауарларды жөнелтіп
жібергеннен кейін аккредитивтің ... ... ... банкке табыс
етеді. Бұл құжаттар аккредитивте ... ... ... ... ... Егер шарттың біреуі орындалмаған жағдайда
аккредитивтен қаржы төленбейді.
Аккредитив жабылған уақытта пайдаланылмаған сома ... ... ... шотына аударылады. Ашылған аккредитив сомасы 421 шотқа,
егер есеп айырысу шотынан ... 441 ... ... ... ... 601 ... ... жазылады. Ал жабдықтаушыға
аккредитивтен аударылған сома 671 ... есеп ... ... 421 ... ... ... «Чек кітапшаларындағы ... ... ... ... ... есеп ... операцияларының есебі жүргізіледі.
Чек кітапшаларындағы ақша жабдықтаушылардан алынған тауарлы – ... ... ... немесе көрсеткен қызметтер ұшін есеп айырысуға
арналған. Ұйым чек кітапшасын ашу үшін банкке өтініш береді, осы өтінішпен
қатар чек ... ... ... үшін банк ... ... тапсырмасын ұсынуы тиіс. Чек кітапшасын алғанда депоненттелген
сомаға мынадай жазу беріледі: ... 422 «Чек ... ... ... ... 601,602.
Банк чек кітапшасының тиісті жеріне чек ... ... ... жеке ... ... оның аты – ... жазады. Чек кітапшасындаға
ондағы жұмсалмаған соманың мөлшері көрсетіледі. Чек кітапшасы арқылы ... ... ... мен есеп ... ... нақты ақшалар мен қатар пошта маркалары, демалыс және емдеу,
сауықтыру орындарының ... жол ... ... ... ... ... берілген қаражаттары, яғни үлкен жауапкершілікпен сақталуын
қадағалауды талап ететін басқа да қаржылар ... Олар ... ... ... ... шотында есепке алынады. Соынмен қатар
бұл шотта ұйымға бюджеттен ... ... бір ... жұмсалуы тиіс
қаржылар, ұйымның демалыс – ағарту, демалыс лагерлеріне ... ... Есеп ... шотындағы ақша есебі.
Банк мекемелері ұйымдардың ақшаларын олардың шоттарында сақтап, түскен
сомаларды есеп шоттарға қабылдайды, олардың ақшаларын ... ... ... ... – ақ банктің тәртібі мен келісім шартында қарастырылған басқа
да ... ... ... ... орындайды.
Ұйымның есп шотындағы ақшасы шот иесінің тапсырмасы бойынша ... Есеп ... ... ... ... аудару қолданыстағы
заңдылықтарда қарастырылған жағдайларға сәйкес соттың, мемлекеттік салық
комитетінің қызметінің шешімдерімен ғана жүргізіледі.
Ұйымдар қолма – қол ... есеп ... ... ... ... ... өзара келісіміне сәйкес төлем тапсырмасы бойынша ... ... ... және ... ұзартылған болуы мүмкін.
Жедел төлем өнім тиелгенге дейін және өнім тиеліп жіберілгеннен кейін
бірден төленеді.
Мерзімі ... ... ... ... ... зиянын
тигізбейтіндей мәмілелер шегінде орындалады.
Есеп айырысу нысаны төлеушімен алушынаң арасындағы ... ... ... ... Ал ... ... есеп айырысу мәміледе
қарастырылған мерзімде және мөлшерде ақша ... ... ... жүзеге асырылады.
Жекелеген азаматтардың тиісті ақшаларын төлеуді (зейнетақы, ... ... ... ұйым ... ... ... ... төлеушілерлің төлем тапсырмасы негізінде бюджетке төлемдерді
аудару банкке ұсынылған күні ... ... ... ... ... ... ... банктің құқығы жоқ. Сондай – ақ есеп
айырысу тәртібін бұзған ... мен ... ... ... – қол ... есеп айырысуларды жүргізу тәртібін бұзғаны үшін айып
пұл салу туралы нұсқауда ... ... ... ақша аударымдарына сатып алушылармен тапсырыс берушілерден
кассаға алынған, банк бөлімшелеріне енгізілген, ұйымның есеп айырысу шотына
енгізу үшін ... ... ... жатады.
Ұйымның есеп айырысу шотынан төлемдерді беру кезегін ұйымның ... ... ... және ... қызметі бойынша ақша
қаражаттарының қозғалысы туралы ақпараттарын ақша қаражаттарының қозғалысы
жөніндегі есеп берулерде ұсынады.
Операциялық қызмет ретінде өнімдерді өткізуден түскен ... ... ... ретінде түскен ақшалар, сондай – ақ тауарлар ... ... ... еңбек ақы, пайыздар мен салықтарды
төлеуге жұмсалған ақша қаражаттарының шығуын ... ... ... ұзақ ... активтерді сатып алуды сиапттайды.
Қаржылық қызметке займдар (төленуге тиісті вексельдер, облигациялар,
ұзақ және ... ... ... ... – ақ жай және ... ... ... қозғалысы туралы есеп беруді жасаудың екі әдісі – тікелей жіне
жанама ... ... осы есеп ... ... ... ... жүргізуші кәсіпорындар қолданыстағы заңдылықтарға сәйкес
ақшасын банк мекемесіндегі есеп айырысу шотында ... ... ... есеп ... ... ... тиіс. Банк мекемелері арқылы
кәсіпорындар ... есеп ... ... ... есеп ... жүргізу кезінде банктер кәсіпорындар арасында төлемдік және
келісім- шарттық тәртіптердің сақталуын бақылайды. Банктердегі есеп ... ... ... ... ашылады:
• Бекітілген нысандағы өтініш;
• Мемлекеттік тіркеу туралы куәлігінің көшірмесі;
• Төраға мен бас бухгалтердің қолдарының үлгілері бар карточка және
нотариалдық кеңсемен ... ұйым ... ... ... ... тіркелгені жөніндегі салық комитетінің анықтама
қағазы;
• Ұйым жарғысының көшірмесі.
Бірінші ... қою ... ұйым ... ал ... бас ... айырысу шотына нөмір беріліп. Ұйымға ... ... ... ... ... сол ... ... пен шот иесі арасындағы қатынас ҚР Ұлттық банкісінің және
нормативті актісімен ... есеп ... ... ашу ... ... құжаттарды негізгі
ала отырып, банк пен шот иесі келісім ... ... ... шарт ... шот иесінің пайдасына түсеиін ақшаны қабылдауға, оның ақшаны ... ... ... ... міндетті.
«Қамқоршы» ЖШС өзінің бос ақша құжаттарын сақтау, есеп ... ... ... ... түрлерін ... ету ... » ... ... есеп ... ... ашқан.
Банк есеп айырысу шотынан ұйымның нақты ақшасыз ... ... ... және ... ... ... қатар еңбек
ақы төлеуге және ағымдағы ... үшін ... ... Ұйымның
есеп айырысу шоты бойынша операциялар қолданыстағы заңдылықтармен реттеледі
және шоттағы бос ақша қаражаттарының қалдығы ... одан ақша ... есеп ... ... ақшаны алу ұйым төрағасының жазбаша бұйрығының
негізінде (ақша чектері, қолма – қол ақшалық салымдарға хабарлама, ... ... Шот ... ... ... ... мердігерлердің төлемдік талап – тапсырмасы бойынша ақша қаражаттарын
аудару жүзеге асады. Ал шот иесінің келісімінсіз банк оның есеп ... ... ... ... ... ... ... мен қалдық
сомаларды сот, арбитраж, салық және қаржылық органдарының өкімімен есептен
шығаруға құқылы.
«Қамқоршы» ЖШС ... ... ... ... ... ақы бойынша
төлемдерді қоса, банкке келіп түскен есеп құжаттарының күнтізбелік кезегі
(төлем ... ... ... бойынша тәртіппен жүзеге асырылады.
Есеп айырысу бойынша операциялар банкпен дер мерзімде дұрыс толтырылған
төлем құжаттарының – төлем тапсырмасы, чек, ... ... қол ақша ... ... жүргізіледі. Есеп айырысу құжаттарының мазмұнына
қойылатын талаптарды ҚР Ұлттық банкі анықтайды.
Ұйымда егер есеп ... ... ... ... ... ... ... дұрыстығына қойылатын талаптар бойынша шағымдар қызмет
көрсететін банкке жіберіледі.
«Қамқоршы» ЖШС – де ... ... ... – қол ... ... ... ... операциялары және басқадай шығындарды беру жөніндегі
бұйрығы болып табылатын ақшалай чек ... ... ... ... ... ... ... сомасы, алушының төлқұжаттық мәліметтері, төраға
мен бас ... ... ... мөрі ... ... ... ... мақсаты чектің сыртқы жағында көрсетіліп, бір данада ... Онда ... ... тиым ... ... ... күнін
есептемегенде он күнге дейінгі мерзімге жазылады.
Ұйым қолма – қол ақшамен банктегі ... ... ... ... ... ... және басқа да сомаларды өзінің шотына қабылдау
үшін шотқа қолма – қол ақша ... ... ... Онда есеп ... нөмірі, жарнаның сомасы мен мерзімі қойылады. Хабарлама сиямен бір
дана етіп жазылады. Ақшаны тапсырғаннан ... ... банк ... ... ... беріледі, ол кассалық шығыс ордеріне қоса
тіркеледі.
Ұйымның төлем тапсырмасы негізінде банк төлеушінің есеп ... ... ... ... яғни ... шығарып, алушының есеп айырысу шотына
аударады. Бұл ... ... ... ... ... ... ... тауарлы – материалдық құндылықтар, орындалған ... ... ... үшін есеп ... ... ... – ақ ... қызметтерге алдын ала төлем ... ... ... ... ... тапсырмасы ұйымның есеп шотында ақша қаражаттары бар
болған да ғана орындалады.
Ұйым орындалған жұмыс, өткізген өнім, көрсетілген қызметі үшін ... ... ...... ... ... қызмет көрсететін
банкісіне инкассоға өткізеді. Бұл құжатты қызмет көрсетуші банк төлеуге
тиіс ... ... ... ... оны үшткүн ішінде акцепке алуға
немесе бас тартуға міндетті. ... ... ... ... ... ... көрсетілген қызмет үшін есеп айырысулар кезінде
қолданылады.
«Қамқоршы» ЖШС – де есеп айырысу шоты бойынша операциялар ... ... ... айырысу шотындағы ақша» шоты ... ... ... ... ... ақша қаражаттарының есеп айырысу шотына түсуі, ал ... есеп ... ... ... жұмсалуы көрсетіледі.
Есеп айырысу шоты бойынша жазулардың негізі – банк ... ... ... ақшалай қаражаттарын сақтай отырып, банк өзін ... ... ... ақшаның қалдығы мен олардың түсуін шоттың
кредиті бойынша, ал ... ... ... ... ... ... немесе ұйымдағы арадағы келісім шарқа сәйкес ... банк оның есеп ... ... ... қағазын беріп отырады. Оған
айғақ ретінде банк көшірме қағазға есеп айырысу шотына ... ... ... ... үшін ... ... ... құжаттарды қоса салады.
Көшірме қағазда есеп айырысу шотындағы бастапқы және ... ... ... көрсетіледі. Бухгалтерия көшірмеде көрсетілген
сомалардың дұрыстығын тексеріп, қате кеткен ... ... оны ... ... ... алғаннан бастап он күн ішінде қабылданады.
Банк көшірмесі тексерілген ... ... ... корреспонденцияланатын
шоттың нөмірі қойылады.
Көшірме қағаздар өңделіп болғаннан ... оның ... ... ... ... одан ... ... – ордерлерге
түсіріледі.
Ұйымға көрсетілген банк қызметтері үшін банк ... ... ... ... ... комиссиондық пайыз ұстайды. Оны ... ... ... ұсынады.
Көшірме қағаз және есеп айырысу құжаттарының көшірмелерін алғаннан
кейін ... есеп ... шоты ... операциялардлың заңдылығын тексеру
кезінде қате тіркелген сомалар анықөталса, онда бұл тіркелген сома ... ... ... ақша» шотының дебеті және 687 «басқадай кредиторлық
қарыздар» шотының ... ... ал қате ... шығарылған сома 441
«Есеп айырысу шотындағы ... ... ... және 334 ... ... ... дебеті бойынша көрсетіледі. Кейінгі көшірме қағазда банк
түзету енгізіп, ал бухгалтерлік есепте қарыз есептен шығарылады.
Ұйымда есеп ... шоты ... ... ... ... 441 шоттың кредиті бойынша жүргізілетін №2 журнал – ордерге ... ... ... ... оған қоса ... ... Бұл ... жазулар банктерден көшірме қағаздардың келіп
түсуіне қарай жүргізіледі. Жазу кезінде шоттар корреспонденциялары бірдей
сомалар ... Ай ... осы ... ... шығарылып, одан
әрі бас кітапқа апарылады.
Есеп айырысу шотының жабылуы ұйым ... ... ... ... ұйым ... сипаты өзгерген жағдайда;
• ұйымды құрған органның шешімі бойынша;
• шотта үш ай ішінде жазулар болмаған жағдайда.
2.3 ... ... ... өздерінің шаруашылық қызметін жүзеге асыра отырып, заңда және
жеке тұлғалармен ... есеп ... ... қарым – қатынастарға
түседі. Есеп айырысулардың көп бөлігі ... – қол ... ... ... мекемелері арқылы жүргізіледі. Ұйым банк мекемелері арқылы жүргізетін
қолма – қол ... есеп ... ... ... ... ...... операцияларды да (еңбек ақыны беру, есеп беруге тиісті тұлғаларға
авнстар беру, іс сапар ақысы және ... ұсақ ... ... ... жүргізіледі.
Ұйымдардың қолма – қол ақшамен ... ... ... деп ... олар ... ... ... реттеледі.
Ұйым қолма – қол ақшамен есеп айырысуды ... ... үшін ... және ... ... ... ... жүргізеді. Сондай – ақ
ұйым қолма-қол ақшалармен еңбекке ақы төлеу бойынша, есепті тұлғалармен,
дебиторлармен және кредиторлармен ... заң ... ... ... арқылы жүзеге аспайтын төлемдер бойынша есеп айырысады.
Ақшаның сақтығын қамтамасыз етуде ... ... ... ... зор. ... орналасқан бөлме бөлектенген, ... ... ... ... жабдықталған болуы қажет. Ұйым басшысы
кассадағы ақшаның, ... – ақ ... ... ... ... банктен алып
келгенде сақтығын қамтамасыз ... ... ... ... ... ақшасын кассада сақтауға тиым салынады.
«Қамқоршы» ЖШС – де ақшаны сақтау, қабылдау және ... ... бар. ... ... ... ... ... беріктігі және
өрттен сақтау және дабыл қағу құралдарымен ... әрі ... ... жабдықталған.
Ұйым төрағасы кассадағы ақшаның сақталуын банктен жеткізу және банкке
өткізу кезіндегі сақтық шараларымен қамтамасыз ету міндетін алған. Сондай ... ... ... емес ... ... мен ... құндылықтарды кассада
сақтауға тиым салынған. Кассадағы қолма – қол ақшаны ... ... ... ал одан ... ... ақша банк ... есеп ... өткізіледі.
«Қамқоршы» ЖШС – де кассалық операцияларды арнайы тағайындалған
кассир жүргізеді. Ол ... ... ... үшін ...
жауапты тұлға болып саналады. Және ақшаларды қабылдау, сақтау, өткізу мен
беруді ... ... ... жауапкершілігі жөніндегі ұйым төрағасымен
кассир арасында келісім шарт жасасқан. Онда кассир мен төрағаның ... ... ... екі данада толтырылған. Және тараптардың
қолдары қойылған.
Осы келісім шарттың негізінде ұйымның кассирі «Кассирдің міндеттемесін»
қабылдайды, онда кассалық ... ... ... орындауға, оны
бұзған жағдайда жауапкершілікті өз мойнына алуға міндеттенеді. ...... ... жүргізу тәртібімен танысқандығын растап, қолын
қояды.
Ұйымның кассирі ауысатындай ... онда ... және ... – беру актісі бойынша рәсімдейді.
Кассаға қолма – қол ... есеп ... ... ... чек бойынша
келіп түседі. ... ақша бас ... қол ... кассалық кіріс
ордерлері (КО-1 үлгіде) бойынша қабылданады.
Кассаға ақша салған ... бас ... және ... қол ... ... ... ... беріледі. Кассалық кіріс ордері
бойынша ақшаны ... тек қана ... ... күні ... ЖШС – де ... ақша кассалық шығыс ордері (КО – 2
үлгі) арқылы, бас бухгалтер мен ... қол ... ... ... ведомостері арқылы беріледі.
Егер кассалық шығыс ордеріне қоса тігілген ... ... ... еткен жазуы болса, онда ордерге басшының қол қоюы
міндетті емес. Жеке адамға ... ... ... бойынша ақша бергенде
кассир алушының жеке басын куәләндыратын төлқұжатын талап етеді. Құжаттың
атауы, нөмірі, кім және ... ... ... ... ... сенімхат бойынша берген кезде кассалық шығыс ... ... аты – жөні ... ... ЖШС – нің кассасынан банкке ақша өткізілген кезде 441
«Есеп айырысу ... ... ... ... және 451 «Кассадағы ұлттық
валютадағы ақша» шотының кредиті бойынша жазу беріледі.
Жалақы, уақытша еңбекке ... ... ... ақы ... ... ... мен бас ... қол қойған төлем
ведомостары бойынша кассадан береді. Ақшаны алған ... ... ... ведомосіне қолдарын қояды.
Кіріс және шығыс кассалық ордерлерін тіркеп отыру үшін кіріс және ... ... ... ... (КО – 3 ... ... ол ... және
шығыс құжаттарына бөлек ашылады. Онда мыналар көрсетіледі: ... ... ... ... күні мен ... және ... ... немесе
жұмсалған ақшаның мақсатты бағыты (еңбек ақыны төлеу, сый ақы, іс ... ... ЖШС – де ... ... ... ... ... (КО – 4 үлгі) жүргізеді. Бұл кезде кассирдің есеп ... ... ... ... ... реквизиттер кассалық кіріс және шығыс
нөмірі, кімнен алынғаны және кімге ... ... ... ... жазылған. Ұйымда белгіленген тәртіпке сәйкес кассалық
кітаптың беттерін ... жыл ... ... ... ... бойынша
автоматты түрде жүзеге асырылады. Кітапқа жазу көшірме қағаз арқылы екі
данада жүргізіледі: ... ... ... ... ... жыртып
алынатын парағы кассирдің есеп ... ... ... және ... қоса ... ... ... күн сайын жұмыс күнінің
соңында қорытындысын есептеп, қалдығын шығарып отырады.
Ұйымда ... ... ... тексеріп, кіріс және шығыс
кассалық құжаттарымен бірге есеп берулерді бухгалтерияға тапсырады.
Құжаттардың сақталуын және ... ... ... ... ... ... есеп ... кассир әр айға жеке – жеке дайындап
қояды. Жыл соңында есеп беруде ... ... ... ... ... ... бақылау бас бухгалтерге жүктеледі. Кассирден
қабылданған есеп беруді бухгалтер, кассалық есеп беруге барлық ордерлердің
толық ... ... ... есептелген жиынтықтарының
дұрыстығын және кассадағы ... ... ... ... ... ... алғанда қолдарының қойылуынқарай ... ... ... ақша ... ... алып отыру үшін 451
«кассадағы ұлттық валютадағы ақша» шоты арналған. Ол ... ... бары және ... ... мәліметтерді жинақтауға арналған. Шоттың
дебеті бойынша 441 «Есеп айырысу шотындағы ақша», 333 ... ... ... қарыздары», 301 «Сатып алушылар және тапсырыс берушілермен есеп
айырысу» шоттарымен корреспонденциялана отырып, кассаға ақшаның ... ... ... 441 ... айырысу шотындағы ақша», 333 «Есеп беруге тиісті
тұлғалардың қарыздары», 301 ... және ... ... 681 ... ... ақы ... есеп айырысу» шоттарымен
корреспонденциялана отырып, кассадан ақшаның төленуі көрсетіледі.
Кассадағы ақшаның қозғалысы бойынша толтырылатын алғашқы құжаттардың
негізінде ... ... ... ... 451 ... кредиті
бойынша жүргізілетін №1 журнал ордерлерге және шоттың дебеті ... оған қоса ... ... түсіріледі. Бұл регистрдерге
жазулар бухгалтерияғакассирдің есеп беруі келіп түсуіне қарай жазылады.
Жазу кезінде шоттар ... ... ... біріктіріледі. Ай
соңында осы регистрлерге қалдық шығарылып, одан әрі бас кітапқа апарылады.
Серіктестігі кассадағы ақша ... ... ... ... 451 шот ... ... айналым-қалдықтық ведомосін алуға болады.
Ұйымда ақшаға түгендеу жүргізу – бұл ... ... және ... ... ... ету, ... – ақ бухгалтерлік шоттарда
бейнеленген мәліметтердің шынайылығын анықтау үшін қабылданған ... ... ... ... ... қорғау көптеген ұйымдар үшін маңызды мәселеге айналатынын
белгілі, өйткні оларды жасыру, алып ... өте оңай ... ... ... белгілері жоқ.
«Қамқоршы» серіктестігінде кассадағы ақшаны ... ... ақша ... ... ... бір ақшаларды салыстыру
жолымен түгенделеді. Түгендеу нәтижелері ақшаның нақты ... ... ... ... ... оның ... ... және бекіткен «Кассалық
операцияларды жүргізу ережесіне» сәйкес жүргізіледі. Кассалық құжаттармен
бланктерді түгендеу, тәртіп бойынша, ... ... ... ... және
басқадай құндылықтарды толық есепке алу арқылы бас бухгалтер мен кассирдің
қатысуымен өтеді. Кассир түгендеу сәтінде кассалық есеп ... ... ... ақшаның қалдығын шығаруы тиіс. Кассирден барлық кіріс ... ... ... ... ... ... ... қабылданбаған,
сондай – ақ есептен шығарылмаған ақшаның жоқ ... ... ... ... ... ... кассадағы ақшаны түгендеу актісі
жасалынады. Алынған түгендеу ... ... ... ... ... ... ... жүргізу кезінде мыналарды тексеру қажет: кассирмен ... ... ... ... шарт ... ба, ... талапқа сай ма, т.б.
Түгендеу кезінде кассадан артық ақша мөлшері анықталса, кассалық кіріс
ордері толтырылып, кассаға ... ... Ал ... ... ақшаның
жетіспеушілігі анықталса, мынадай негізде көрсетілуі мүмкін: жетіспеген
сомаға ... ... ... ... ... кассирдің мойнына
қойылады; кассир жетіспейтін соманы ... ... ... ... ... ... ... бойынша жүргізілетін бухгалтерлік есеп операцияларының
негізігі корреспонденциясы
|№ |Шаруашылық операциясының мазмұны ... ... |
|1 |2 |3 |4 |
|1 ... есеп ... ... ... келіп |411 |333 |
| ... есеп ... ... ... салған | | |
| ... | | |
|2 ... ... ... әзір ... ... ұйым |411 |451 |
| ... ... ақша | | |
|3 ... ... төлеген, бірақ есеп беретін |411 |301 |
| ... ... ... ... ... сома | | |
|4 ... есеп ... шотына жолдағы ақша келіп |441 |411 |
| ... | | |
|5 ... ... ... аккредитив |421 |441,431 |
|6 ... ... ... ... ... |421 |601 |
|7 ... аккредитив арқылы жабдықтаушыға жіберген|671 |421 |
| |материалдың құны ... | | |
|8 ... ... пайдаланылмаған сомасы |441 |421 |
| ... ... ... ... | | |
|9 ... ... ... өнім, көрсетілген |441 |301 |
| ... үшін ... сома | | ... ... ... ... ... кіріске алынған |441 |451 |
| ... | | ... ... айырысу шотына банк несиесі түсті |441 |601 ... 2-нің ... |2 |3 |4 ... ... сатып алу үшін алдын ала төленген |351 |441 |
| ... | | ... ... ... есеп ... шотынан төленді |601 |441 ... ... ... ... ... бюджетке аударылды |633 |441 ... ... ... ... ... ... |638 |441 ... |Әлеуметтік салық бюджетке аударылды |635 |441 ... ... ... ... ... ... | | |
| ... еңбек ақыдан сақтандыру жарнасын төлеу | | |
| ... ... ... ... сомасын |651 |441 |
| ... | | ... ... ... ... | | |
| |- ... ... түсті |441 |651 |
| |- ... ... |687 |451 ... ... ... үшін ... ақша |451 |441 |
| ... | | ... ... ... ... ... – қол ақша түсті|451 |701 ... ... тиіс жал ... кассаға төленді |451 |334 ... ... ... ... еңбек ақы сомасы |451 |333 |
| ... ... | | ... ... ... тиісті адамдарға іс сапар шығындары |333 |451 |
| ... ... | | |
3 Ақша ... ... Ақша ... ... міндеттері және бағдарламасы
Транзиттік экономика жағдайында аудиттің өте өзекті ... - ... ең ... және толық өтімді элементтері қатарына жататын ақша
мен оның баламаларының төлеу ... мен ... ... ... табылады.
Ақшалай операциялар қарқынды, кең ауқымды сипатта. Дәл осы ... ... мен ... ... ... және кассалық – банктік операцияларды жүргізу заңнамалық, жалпы
мемлекеттік және ... ... ... ... ... қатаң
реттелген. Сондықтан төлеу циклі функциональды аудитін өткізуге дайындық
кезінде ... ... ... бухгалтерлік есептің,
аудиттің, ақша тасуын, қолданылуын, қаржылық ... ... ... ... ... ... оқып білу ... Операциялық
аудитор ұйымның төлеу мен қозғалысв циклін есептеу мен бақылау ... ... ... анық ... ... ету ... ... сипаттағы көптеген заңдық, ұйымдастырушылық,
әдістемелік, қаржылық, есептік, экономикалық ... ... ... ... ... ... ... ақшалай операцияларды тексеру мен ревизиялау
тәсілдерінің өзіндік ерекшеліктері бар. Олар ... ... ... ... бұл ... ... және тиімді атқаруға ерекше көңіл аударатын
төлеу циклінің функционалдық аудитінде ... ... да ... ... ... күн ... сай бағыты ақшаны ... ... ... ... ... мен ізденістерін талдау
болып саналады.
Ақшалай ағымның төлем мен қозғалысы циклі функциональды ... ... ... мен ... ... ... сарапшылық бағалау, жай және күрделі пайыз есептеулері, ... ... және ... ... ... ... емес және
өсіңкі бағдарламалау әдістерін, операцияларды, ойын ... ... және т.б. ... ... ... ... аудиттің арнайы
әдіс – тәсілдерінің көмегімен ... ... ... қағаздардың
тиімділігін арттыру мен ұйымдастыпруды жақса\ртудың әртүрлі резервтерін
ашуға болады. Мәселен, ... мен ... ... ... электронды
ақша аударуды, сейф жүйесін, репо мәмілесін, бақылау шегі ... ... ең көп ... ... ... ... дұрыс және уақытыла қолдану
нақты ақшамен құнды қағаздарды шапшаң және ұтымды ... ... ақша ... ... ... ... мыналарды анықтайды:
• касса – банк операцияларын атқаратын қызметкерлердің сандық және
сапалық құрамы;
• касса – банк құжаттарын ... ... ... үшін есеп пен ... ... және ... ... бар – жоғы;
• осы жұмыс учаскесінің қызметкерлері кімге есеп береді;
• касса –банк және басқа ақшалай операциялардың дұрысиығын кім ... ... ... ... ... бар – ... кенеттен тексеруді жүйелі жүргізуге
арналған тұрақты жұмыс істейтін комиссины ... ... ... бар ... бұл ... ... ма, ... кенеттен тексеру актідері бар ма
және олардың мазмұны қандай;
• аналитикалық және синтетикалық ... ... ... ... ... ... жедел қолдау қалай жолға қойылған.
Осыларға сүйене келіп, кесте 3-те ақша мен ... ... мен ... циклі аудитін өткізу ... ... бірі ... ... қозғалысы аудитінің бағдарламасы
|Аудит процедурасы ... ... ... |
| ... мен ... |
|1 |2 ... ... ... ... |Кадр бөлімінің мәліметтері, білім мен|
|қызметкерлер ... білу ... ... ... жұмыс |
| ... ... және ... |
| ... және т.б. ... ... алу, сақтау және қолдану |Заңнамалық актілердің, ... ... ... және ... нормалардың, |
|материалдық базамен қамтамасыз етуді |ережелердің, нұсқаулықтардың, құжат |
|тексеру ... ... сейф |
| ... күзет дабылдарының бар |
| |– ... ... ... ... рәсімдеу |Кіріс және шығыс кассалық ордерлерін |
|мен ақша ... ... ... ала ... ... ... қозғалысы |
|шолудың дұрыстығын тексеру |есебі кітабы, бастапқы ... және |
| |т.б. ... Ақша ... ... ... тапсырмалары мен талаптары, |
|операцияларды ... ... ...... ... |
|толықтығын, дәлдігін тексеру ... ... ... чек |
| ... және т.б. ... 3-тің ... |2 ... Кассаны түгендеу мен кассалық |Ұйым басшысының тұрақты жұмыс ... ... ... ... ... мен кассирді |
|қағаздарды және ... ... ... ... ... жеке ... ... ... ... ... |
|6. Ақшаның сақталуы мен мақсатты |шарт, кассаны түгендеу актісі, кіріс ... ... ... шығыс ордерлері, кассалық |
|7. Касса – банк операцияларын атқару |құжаттарды ... ... ... ... есеп ... ... ... |кітабы, кассир қабылдаған және берген|
|үшін тексеру, байқау және тестілеу |ақша есебінің кітабы, аванс есебі, ... Банк ... ... ...... ведомость№1, Бас |
|түгелдігі мен анықтығын тексеру |кітап және т.б. ... ... ... ... ... | ... ... ... ... | ... | ... ... қолданудағы, есеп |Банк көшірмелері мен алғашқы ... ... және ... ... ... ... ... құрылымдық бөлімшенің |аккредитивтер, чек кітапшалары, төлем|
|ағымдағы басқа шоттарын ... ... ... – ордерлер мен |
|дұрыстығы мен заңдылығын тексеру ... ... ... ... ... Бас ... 401-403, 411, 421-424, |
|мәліметтерімен сәйкестігі ... ... ... Бас |
| ... ... Ақша қозғалысының аналитикалық |Бас кітап, 1-4журнал – ордерлер, |
|және синтетикалық ... ... ... ... ... ақша |
|жүргізілуін тексеру ... ... ... құжаттар |
Ақшалай қаражатпен, әсіресе, оның жылжымалы бөлігі – қолма – ... ... ақы ... ... ... ... есеп
берілетін соманы беру мен пайдалануда және т.б.) жасалатын операциялар
міндетті түрде тұтастай ... ... ... ... бұрмалаулар мен
қызмет бабын теріс пайдалану – касса – банк ... ... ... ... ... жасалу тәсілдері бойынша касса – банк
операцияларының атқарылу мен щот төлемдері процесіндегі қызмет ... ... мен ... ... ... ... ... және қолхаттармен жасырылған және
ештеңемен жасырылмаған ақшалай қаражатты тікелей ұрлау.
2. Банктен, әртүрлі тұлғалар мен ... ... ... ... ... ... ... түскен ақшаны кіріске
алмау және иемдену.
3. кассадағы ақшаны есептен шығару; бір құжатты қайтадан пайдалану;
кассалық құжаттар мен есептерде ... ... ... ... ... құжаттар бойынша негізгі есептен шығару сомасын
көбейтіп, заңды рәсімделген ... ... ... ... ... заңды есептелген соманы сіңіріп
кету, соның ішінде еңбек ақыны, депонентті ... ... ... дайын өнім, тауар үшін қолма – қол ақшамен есеп
айырысу, бақылаушы - ... ... ... ... мен ... ... және т.с.с.
Мұндай бұрмалаулар мен теріс пайдаланулар кассирді ... ... және ... ... жүйелі тексермеу, ішкі бақылаудың
нашарлығы және сол сияқты салдарынан болады.
Төлем циклінің аудитінің күрделі ... бірі – ... ... Ең ... ... кассалық операцияларды кім және
қалай атқаратынын білу ... ... ... ... бас
бухгалтер және кассир қол қоятын актімен рәсімделеді. Ақшалай қаражаттың
немесе ақшалай құжаттың және басқа да ... ... ... немесе кем
шығуы анықталған жағдайда кассирден жазбаша түсініктеме алу керек. Ақшалай
қаражаттың көп жетпеуі табылғанда, аудитор ұйым ... ... ... міндеттерінен шеттету туралы мәселе қояды.
Жол – жөнекей ақша ... ... ... ... ... шынайылығын, контрагенттер аударған, алайда тексерілетін ұйымның
есеп шотына есепті айда ... ... ... көрсетілуін тапсыру
керек.
Бұрмалаулар мен теріс пайдаланулардың алдын алу үшін ... ... ... есеп шот ... ... көшірмелерге тіркелген
негізделермен үнемі салыстыру;
- жабдықтаушылармен құжаттарыды ...... ... өткізіп,
құжаттарды рәсімдеуге талапты арттыру;
- дебиторлармен және кредиторлармен, қызметкерлермен және ... есеп ... ... тексеруді жүйелі жүргізу.
Төлем циклін аудиторлық тексеру мен шаруашылық жүргізуші ... ... іс ... ... ... ... типтік
бұрмалаулар туралы тұжырым жасауға және олардың ақшасын ... ... ... ... мүмкіндік береді.
Ақшаның есеп шот бойынша қозғалысын төлеу ... ... үшін ұйым ... мен бастапқы құжаттардың мәліметтерін салыстыруы қажет. Сонымен
бірге ... ... (шот ... жазыла ма),
құжаттардың нөмірленетінін, ақшаны есептен шығару ... ... ... ... бір ... қате – ... ұйым ... кіріске алмау. Тексеру
кезінде аудитор бар ақшаның қозғалысын талдауы, іс жүзінде жасалған төлемді
дебиторлық борышты өтеу сомасымен ... ... ... сома ... анықтауы керек. Түсімді банкке тапсырудың мерзімділігін
мұқият зерттеп, бақылау және оның ... ... ... ... ... жеке ... - нақты мақсаттарға, сонымен қатар еңбек ақы
төлеуге, іс сапар шығыстарын жабуға, ... ... және ... кітапшасы бойынша банктен алынған ақша қозғалысы.
Тексеруге ақша алумен істен шығу туралы мәліметтерді салыстыру керек.
Ұйымның ... ... ... ... оларды кіріске және
шығысқа алудың уақтылығы мен толықтығын тексеріп отыру қажет.
Кассалық тәртіпті сақтау мен төлем циклі ... ... ... ... үшін ... өткізуге болады. Сұрақтар тізбесін тексеруші
аудитор ұйымдағы нақтылы жағдай мен ... ... ... қойған
мақсаттарына сәйкес жасайды. Тестілеу ішкі бақылаудың жағдайын анықтауға,
ақшаның ... ... ... ... ... ... түгел және анық сенімді көрсету үшін талдауға ... ... ... мен ақшаны басқарудың тиімділігін бағалаудың
баллдық, индекстік немесе процедуралық тәсілдері қолданылуы мүмкін. Мысалы,
бағалаудың баллдық тәсілінде «Иә» ... үшін ақша ... ... байланысты 1-ден 3-баллға дейін, ал «Жоққа» 0 ... ... ... ... жағдайын тестілеу қорытындыларын жалпы бағалауда
қойылған баллдар ... ... 50-ге ... өте төмен, 51-65 төмен, 66-80
орта, 81-90 жоғары, 91 баллдан бастап өте жоғары.
3.2 Кассалық операцияларды тексеру
Кассада сақталатын ақша 451 ... ... ... ... қолда бар
ақшалар» және 452 «Шетелдік валюта түрінде кассадағы қолда бар ... ... ... ... бар ... ... ескерліуге тиісті.Осы
шоттардың дебетіне кассаға түсетін ақша, ал кредитіне – ... ... ақша ... шоттар бойынша жазбалар кіріс және шығыс кассалық
ордерлер негізінде жасалады.
Ұйымның ... ақша ... ішкі ... ... немесе
жеткіліксіздігін білдіретін белгілері мыналар :
• кассадағы ... ... ... ... ... ... ... кенеттен болатын ревизияның ұйымның жолға
қойылмауы;
• ұйымда тексерудің мерзімділігін белгілейтін ... ... ... ... немқұрайды өткізудің барлығы-ревизия өткізетін
комиссияға тұрақты тек бір адамдардың ғана тағайындалуы, банкнотты
парақтап қайта санауды айғақтайтын, ревизия ... ... ... ... ... және т.б.;
• ұйым басшысы өкімінде көрсетілмеген бас ... мен ... ... ... ... ... ... және шығыс құжаттарға
қол қою құқығын беру;
• кассир ауысқанда (жұмыстан шыққанда) кассаға ревизияны сырт ... ... ... штатта кассирдің болмауы, бұл функциялар ұйым басшысының жазбаша
өкімінсіз есеп қызметкеріне жүктелсе;
... ... ... ... ... ... ... мұндай процедура ол үшін әдеттегідей екендігін дәлелдейтіндей
кассирдің кассаны ревизиялауға дайындығының болмауы .
Касса мен кассалық ... ... ... үш ... ... ... ... ақшаны түгендеу; оларды түгел және уақтылы кіріске алуды
тексеру; ақшаны ... ... ... ... тексеру.
Жалпы алғанда касса мен кассалық операцияларды тексергенде келесі
әдіснаманы ... ... ... ... тексеру орнына келгенінде бірден
өткізіледі. Оны өткізуге ... ... ... ... ... ... ақшаның бар жоғын кенеттен тексеруді жүйелі жүргізу үшін
тұрақты жұмыс істейтін комиссия ... ... бар ма, бұл ... ... ... ... актілері бар ма және олардың мазмұны
қандай; тексерілетін ұйымға бір кассир немесе бірнеше ... ( ... ... тұлға) қызмет көрсете ме, кассир тек тексерілетін ұйымда ғана
жұмыс істей ме ... өз ... ... ұйымдарға қызмет етумен қоса
атқара ма, ... ... ... ... және ұйым ... ... ... материалдық жауапкершілік туралы шарт бар ма, кассир кассалық
операцияларды жүргізу ережелерімен танысты ма?
2.Кассаға тексеруді жүзеге асырғанда, аудитор ... ... ... құрамында ұйымның кассир мен бухгалтері міндетті
түрде кіруге тиісті, ұйым басшысы тағайындаған ... ... ... ... ... ... ... кезінде кассаға
бөгде кісілерге кіруге рұқсат етілмейді және ... тыс ... ... ... болмағанда немесе бірнеше касса болғанда
олардың ... ... ... жабады.Кілт кассирде қалады;ал мөр
аудиторда болады.. Бұл бір ... ... ... ... бар ақша есебінен орнын жабу мүмкіндігін болдырмау ... ... ... ... соңғы күндегі кассалық
операциялар жөнінде есеп жасайды. Кассалық кітап бойынша ақша ... ... және ... құжаттар касса есебіне кіргізілгені,
кассаны түгендеу сәтінде кіріске алынбаған және ... ... ... жоқ екендігі жайлы қолхат береді.Бұл қолхат кассаны түгендеу ... ... ... ... ... бас ... қол ... және тиісті шоттар мен
бухгалтерлік регистрде ақша қозғалысы туралы операцияларды ... ... ... бар ... ... ... немесе банктік орауда
тұрғанына қарамастан түгел қайта санау жүргізіледі.
7.Мұндай ... ... ... ... ... маркілері
,мемлекеттік баж маркілері, вексельдік маркілер,жолақы билеттері,төленген
авиабилеттер,төленген бірақ әлі демалыс үйлеріне, санаторийлерге берілмеген
жолдамалар және т.б.)ақшалай ... мен ... да ... ... мен ... екі ... ... кассир ,сосын
комиссияның басқа мүшелері санайды .Аудитордың өзі бұл ... ... ... ... жасауға тиіс.Ақшалай қаражаттар
атаулы құн бойынша ескеріледі.
9.Ақшалай құжаттар аудитінде мыналарды тексеру керек :бұл құжаттар
іс-жүзінде бар ... , ... мен ... кімдерге арналған және
қандай қаражат есебі дұрыстығын тексеру қажет.Олардың есебі ақшалай ... ... ... ... ... кассир ақша жөніндегі
сияқты ақшалай құжаттар ... ... да есеп ... және оны ... ... ... ... кезінде кассада ішінара төленген тізімдемелері
болуы мүмкін.Аудитор бас бухгалтер мен ... ... ... ... ... ... ... рәсімдеуді және кассирге оны есепке
енгізуге ұсынуға ... ... ... ... беру кезеңімен тұспа-
тұс келсе, тізімдеме ... ... ... әлі ... бұл
тізімдемелер кассир есебіне ... ... ... ... ... ... ... құжаттар ретінде актіге жазылады .Мұндай жағдайда
әрбір төлем ведомосінде еңбекақы ... ... ... бойынша және оның
жалпы сомасы көрсетіледі.Көрсетілген жазба кассирдің, бас бухгалтердің және
аудитордың ... ... ... ... кассалық шығыс ордерлері мен
ведомостері, сондай-ақ әр түрлі адамдардың ... бар ... ... ... ... кассаны тексеру актісінде
ақша кімнің өкімімен, ... ... ... және қандай сомада
берілгенін көрсетумен бұл бұрмалауды атап өтеді.Кассада бар барлық ақша мен
басқа ... осы ... ... деп саналады,өйткені кассада басқа
адамдардың ақшасымен ... ... ... тыйым салынады.
12.Ақша мен құндылықтарды санау аяқталған соң ... ... ... ... ... ... ... мәліметтермен
салыстырылады.
13.Ақшалай қаражатты тексеру жасайтын ... бір ... ... ақша ... ... ету ,техникалық нығайту мен күзет- өрт
дабылы құралдарымен жарақтандыру ... ... сай ... ... анықталған бұрмалаулар түгендеу актісінде көрсетіледі.
14.Іс жүзінде ақшаның және олардың баламалары бар болуын ... ... ... ... қол ... түгендеу актісімен
рәсімделеді.Ол үшін данада ... ... ұйым ... ... қалады,үшінші аудиторда сақталады.Ай соңында тұр
деген кассирдің қолхаты келтіріледі.
15. Кем шығу ... ... ... ... кем ... ... себептерін жазбаша түсіндірме жазуды сұрайды .Елеулі кем шығу ... ... ... анықталғанда аудитор бұл жайында ұйым басшысын
хабардар етеді және кассирді ... ... ... ... босату
және істі тергеу органдарына беруді ұсынады.
Ақша жалған құжатсыз тікелей ұрлау ісі ... ... ... ... ... ... ... ол шын мәнінде кассир,
не ... ... ... қызмет адамы жасаған ысырапты жасыратын
лауазымды қызмет адамының қолхатымен бүркемеленеді. Сондай-ақ, қылмыстың ... түрі ... ... ... қымқырудың бүркемеленбегендері де
болуы мүмкін.Ақшаның кем шығуы бөгде адамдардың кассаны бұзу ... ... қылу мен ... ... ғана ... мүмкін, ол басқа заңсыз
операцияларды уақытша заңсыз қарызға ала тұрумен де ... ... ... мен қызметті теріс пайдаланулар кассирді дұрыс
таңдамау, кассаны жүйелі түрде тексермеу және ішкі ... ... ... табылады.
Ақшаны касса бойынша кіріске алмау ... ... ... ... шығармаумен немесе кіріс операцияларын ... ... ... ... кассаға кіріске алмау жағдайлары өте
жиі кездеседі .
Аудитор банктен чек бойынша алынған ақшаны кіріске алудың толықтығы
мен уақыттылығын чек ... ... ... ... ... және ... ... ордерлермен салыстыру жолымен
тексеруі тиіс.Кейбір ... ... ... ... ақшаны кіріске
алудың түгелдігін тек қана чек түбіртектері бойынша ... ... ... банк ... ... ... алуға
тиісті код бойынша) да жасау қажет. Егер ... ... ... ... ... бар ... сондай-ақ қалдықтар айырмасында банктен ағымдағы
немесе есеп шоттан көшірмелер елып, ткесерілетін ұйымның ... ... ... салыстыру керек.Қатаң есептегі құжат деп
саналатын банктегі шоттан көшірме ... ... ... ... ... мазмұнына байланысты болатын ... мен ... ... ... ... тапсыруға болмайды.Кассалық операцияларды жүргізу
тәртібіне сәйкес ұйымда қолма-қол ақшаны қабылдау, ұйым ... ... ... уәкілетті адам мен бухгалтер қол ... ... ... ... ғана жасалады.Көрсетілген қызметті өтеу, борыштың ... ... ... ... ... және ... ... кіріс
ордерлері бойынша алынған ақшаны кіріске алмау қызметкерлердің және басқа
адамдарды өтелмеген берешегін талдау мен ... ... ... ... төленген соманы иемдену нәтижесінде ешқандай ... ... ... берешек сомасы қалуы мүмкін. Мұндай
адамдар мен есепті жүйілі түрде салыстыру мен ... бұл ... ... ... бере ... кірістік құжаттарды тіркеуді тексеру мен
тіркелген құжаттары төленген ... ... да ... ... ... болып табылады. Кірістік ордер бойынша алынған ақшаны
иемденудің жеңілдететін жағдайлар тұрғысынан ... ... ... ... ... ... тіркеудің болмауы немесе ... ... ... екендігімен борышты өндірмеу екендігін баса
айту қажет. Белгілі бір ... ... ... ... тіркеу
журналында кіріс және шығыс ордерлерді ... ... ... кіріс ордерлерін қайтаруды бақылау жазбалардың анық сенімділігін
арттырады және қызметті теріс пайдалануды болдырмайды.
Басқа ұйымдардын алынған ... ... ... ең ... ... ... колма – қол ақшасы есеп айырысу ісін ... ... ... бұл ережені бұрмалау қызметті теріс пайдалануды
туындатады.
Кассалық тәртіпті бұрмалау жағдайлары байқалғанда ол ... ... ... ... ... ... сомадағы қолма – қол ақша алған
немесе салған ұйымдармен есептесулерді салыстырған жөн.
Басқа ұйымдардан ақшалай сома ... ... ... ... ... іс ... ... тексеруде қызметті теріс
пайдаланудың бір жолы болып ... ... ... шығару жөніндегі кассалық операциялар
мүмкіндігінше тексеруге жататын барлық кезең ішіндегі ... ... ... ... ... Тексеру іс тәжірибесі көптеген
ұйымдарда кассалық құжаттар ... ... ... ... және ... ... ақша салған немесе кассадан ақша алған жауапты
адамдардың қойылған қолдары және ... да ... ... ... көрсетеді. Мұндай құжаттардың күші жоқ деп, ал олар ...... деп ... Егер ... ... ... аудитор
шұғыл шаралар қолдану мақсатымен ұйым басшысын және бас ... ... ... ... тиіс.
Тексерудің келесі кезеңінде мыналарды анықтау керек: бұл ... ... ... ... ... ... белгіленген түрде жүргізіле ме, барлық
кассалық ... ... ... бе, ... ... қалдырып
кеткен нөмірлер жоқ па, ... ... ... мен ... ... ... ... жіппен қайымдалуға, сургучты мөрмен
басылуға тиісті парақтар саны ұйым басшысы мен бас ... ... ... ... ... ... жазылған ба? Кассир
жұмыс күні соңында сол ... ... ... какссалық кітапта
есептеуге және келесі күнге ақша қалдығын ... ... Ол ... ... екі ... бір мезетте көшірме қағазы арқылы жүргізуге
тиіс. Кітаптың бір ... ... оны ... күн ... ... ... және шығыс операциялар бойынша санақ ретінде тапсыруы тиіс.
3.3 Банк операцияларының аудиті
Ақшалай қаражат аудитінде ... ... ... көп назар
аударуды талап етеді.Қолданылып жүрген заңнамаларға сәйкес ұйымдар ... ... ... ... банк ... сақтауға міндетті.
Банк мекемелерімен есеп айырысу ағымдағы, корреспонденттік жинақ ... ... ... ... және ұзақ ... несиелер алумен, оларды
өтеумен және қайта рәсімдеумен шоттарда жаңылыс жазулар жөніндегі талап ... ... ... ... ... банк мекемелері арқылы
есеп айырысулар есептесудің қолма – қол ақшасыз түрі бойынша атқарылады.
Ағымдағы ... ... ... келесі жағдаяттарға назар
аудару қажет:
1. Ағымдағы шот ашылған банк мекемесі.
2. Соманың банк ... ... ... ... бастапқы
құжаттарда көрсетілген сома сәйкестігі.
3. Көшірмелерге тіркелген бастапқы ... банк ... ... ... ... дұрыстығын анықтау мақсатымен банкте
қарама қарсы тексеру өткізген жөн.
4. Банкке ... ... – қол ... және ... ақшалай
қаражаттың ұйымның ағымдағы шоттарына дұрыс және ... ... ... ... ... ... тапсырмаларымен байланыстың
пошта бөлімшесі арқылы аударудың дәйектілігі, сондай – ақ аударым
алушылардың тізбеде көрсетілген пошталық ...... ... ... ... байланысты операцияларды есепте көрсетудің
дұрыстығы.
7. Бухгалтерлік өткізбе желілердің банктік операциялар ... бұл ... ... ... ... ... бе? ... есеп бойынша өндіріс шығынына есептен
шығару операцияларына ерекше көңіл бөлу ... Банк ... және ... нөмірленуі мен шоттағы қаражат
қалдығын ... ... ... ... ... ... ... көшірмесіндегі кезең соңының қаражат қалдығы шот
бойынша келесі көшірмедегі ... ... ... қалдығына тең болуы
тиіс. Егер банк тізімдемесінде ескерілмеген ... мен ... ... банк ... ... ... ... керек.
Банк көшірмелерін тексеру банк құждаттарының мәнділігі бойынша ... ... ... ... ... ... ... анықтауы керек:
заңсыз банктік операциялар жасала ма, ... ... ұйым ... шарттық қатынастар жоқ, басқа ұйымның борышын өтеу ... ... ... есеп ... ... ... кіріске алынған және
төленген материалдық құндылықтаордың түгелдігі мен уақытылығы; ... ... ... ... – ақ ... жағдайы мен қаржыландыру көзі тұрғысынан
қарыз алуға ... ... ... қолма – қол ақшасыз есеп
айырысу үшін банктен алынған чек кітапшалары есепте ... ... ... заңды қолданыла ма; олар есеп беретін адамдарға қолхат ... ... есеп ... ... чек ... ... туралы есеп жасай ма,
айналымдар мен сальдо есеп ... ... ... ... ... мен ... ... сәйкесе ме және т.с.с.
Аудитор жабдықтаушыға борышты өтеу үшін ақша аударудың қаншалықты
нақтылығы мен ... ... ... ... ... сауда
ұйымына сатып алынған азық – түлік тауарларына ақша ... ... ал ... ... ... ... ... көрсетілген ассортименттен басқасы
түскен оқиғалар болады. Ұйымдар орындалмаған құрылыс – монтаж және ... ... ... – ақ ... ... ... жеткізіп
берілмеген техника үшін ақша аударатын жағдайлар да аз емес. ... ... ... ... ... ... ... қарама
қарсы тексерулер, әсіресе, біртектес операциялар бойынша өзара байланысқан
бастапқы құжаттарды мұқият тексеріп ... ... ... Валюталық шоттағы
операциялар аудитінде төменде келтірілген ерекше жағдайлар мен ... ... бөлу және ... ... ... шот ашылған банк мекемесін.
2. Банк көшірмелері бойынша оларға ... сома ... ... ... сәйкес келе ме?
3. Сыртқы экономикалық істердегі есеп ... ... ... Валюталық шотты ашқаны үшін комиссиялық сыйақы төлеудің дұрыстығы.
5. Валютаны сату мен ... алу ... ... ... ... Есепте бағамдық айырманы анықтау мен көрсетудің дұрыстығы.
7. Бухгалтерлік ... ... ... Банк ... №2 журнал – ордермен бас кітап жазбаларына сәйкестігі.
8. Резидент болып саналатын ұйым ... ... ... банктегі валюталық транзиттік шоттарға қосудың толықтылығы
мен уақытылығы.
9. Экспортерлерде ҚР ... ... ... ашылған шетелдік
банктегі есептерінің бар болу ... ... ... ... валюталық түсімін қолданудың дұрыстығы,
шетелдік валютаға алынған қолма – қол шетелдік валютамен материалдық
құндылықтың сақталуы.
11. Түсетін ... сату ... ... ... ... ұйымдағы кіріске алу, кеден төлемі, көлік шығыстары мен
сатып алу тасымалдау жөніндегі басқа шығындар ай – күн, ... ... ... ... ... алу ... ... орындау.
12. Тауар алмастыру операцияларын жасағанда, қаржылық ... мен ... ... ... ... ... ... – күн, жылға және мәміледе қарастырылған құн бойынша жасалуын.
13. Салық салу мақсаты үшін ... ... ... ... ... ... сүйеніп есептелген деңгейден төмен ... және ... ... ... 421 ... ... 422 «Чек
кітапшаларындағы ақша», 423 «Карт шоттардағы ақша», 424 ... да ... ... 42 – ... «Банктегі
аккредитивтегі, чектердегі, карт – шоттардағы және басқа ... ақша ... ... ... ақша ... ... тексеруге ерекше назар аударғаны жөн.
Аудитор жол – ... ... және ... ... қаражаттың
ұйымның ағымдағы шоттарына немесе басқа шотқа ... қосу үшін ... ... ... немесе пошта бөлімшесінің кассасына салынған,
бірақ белгілеуі ... әлі ... ... ... ... ... ... оқып білуі керек. 411 «Жолдағы ақша» шоты бойынша ... үшін банк ... ... ... ... ... ... арналған ілеспе тізімдеме көшірмелері негіз
болып саналады.
Жолдағы ақша аудиті мен ... ... 411 ... ... ... соманың шынайылығын, сондай – ақ бухгалтерлік өткізбе желі
құрудың ... және ... ... 3 ...... және бас
кітапта осы шот жөніндегі жазбалардың сәйкестігін тексеру қажет.
3.4 Ақша ... ... ақша ... қозғалысын талдау «Ақша қаражаттарының
қозғалысы туралы» есептіліктің мәліметтері негізінде ... ... ... ... ... есеп беру кезеңіндегі заңды ... ... ... ... ақшалай қаржылар туралы;
• Есеп беру ... ... ... тұлғалардың операциялық,
инвестициялық және қаржылық қызметтері туралы мәліметтер.
Ақшаның жеткілікті мөлшерде екенін бағалау айналым ... ... ... ... Ол ... формуламен анықталады:
Айналым кезеңі = (До*Т):Ч
Мұндағы: До- ақшаның ... ...... ұзақтығы;
Ч – Кезеңдегі айналым саны.
Кезең ұзақтығы: 360 күн – егер көрсеткіш бір жылға есептелсе, 90 күн –
тоқсанға есептелсе және ай үшін 30 ... ... ... ... ай ... ... тиімдірек
болмақ, дегенмен жыл ішіндегі ақшаның айналымдылығын ... ... ... ... – 217.4 мың теңге, кезең ұзақтығы – 360, айналым
саны – 6541.0 мың теңге, ... ... ... – 11.9 ... ... ... есптеу үшін ақша шоттарының кредиттік
айналымы пайдаланылады. Ақшаның қозғалысын талдау ... 451 ... ... ... және 441 ... айырысу шотындағы қолма – қол ақша»
шоттарының ай қалдықтарын, ... ... ... ... талдау төмендегіше негізделген қорытынды жасауға
мүмкіндік береді:
• Ұйымға келіп түскен ақша қандай көлемде, ... ... ... ... ... ... бағыттарын анықтауға;
• Ұйым өзінің ағымдағы қызметінің нәтижесінде төлемдерге ... ... ... ... ... ете ала ... ... пайда мен қолма – қол ақшаның арасындағы ауытқулар немен
түсіндіріледі
Ұйымның ырғақты ... етуі үшін ақша ... ... ... ... бар. Ұйымның қаржылық жағдайынйң ... ... ... ... оның ... ... жабуды
қамтамасыз ететін ақша қаражатының құйылуы болып табылады. ... ... ... ақша ... ... болмауы ұйымның қаржылық қиыншылығы бар
екендігін ... ... ақша ... ... тыс көп ... ... және
ақшаның құнсыздануына байланысты, іс жүзінде ұйымның зиян ... ... ... байланысты ұйымдағы ақша қаражатын басқарудың тиімділігін
бағалау қажеттілігі туады.
Бұндай ... ... ... бар. Атап ... қаржылық
қиыншылықтың туындауының барометрі ұйымның ағымдағы міндеттемелерінің өсуі
жағдайында, оның ... ... ... ақша ... ... ... ... табылады, ондай жағдай біздің ұйымымызда орын алып отыр.
Сонымен, егер ... ... ... үлес салмағы жыл басында ... ... жыл ... оның мөлшері 0.75 пайыз болды, яғни 9.5 еес
азайды, ал ағымдағы міндеттемелер 7939.9 мыңнан 6564.4 мың ... ... 0.8 есе ғана ... ... ақша қаражаты мен ... ... ... айда бітетін) арақатынасын ай сайын
талдау, ұйымдағы ақшаның шамадан тыс ... ... ... ... береді.
Ақша қаражатының айналымдылық коэффициенті мына формуламен есептеледі:
=
Мұнда, -ақша қаражатының айналымдылық коэффициенті;
- талдау кезеңіндегі ақша қаражатының айналымы;
- ақша қаражатының орташа ... үшін ақша ... ... ... («Касса», «Есеп айырысу
шоты», «Валюталық шот» және тағы басқа) ... басы мен ... ... ... ішкі есеп ... ... жүргізілген кезеңдегі айналымдар санын көрсететін ... ... ... ... ... жеткілікті
екендігін бағалауға мүмкіндік беретін ақша қаражатының айналымы ... ... Осы ... мына ... ... - ақша ... айналым кезеңі;
ДСС – ақша қаражатының орташа қалдығы;
ДР – талдау кезеңінің ұзақтығы;
ДСО – талдау ... ақша ... ... ... ... ... ақша ... айналым кезеңі
2.08-ден (наурыз) 4.86 (тамыз) күнге дейін ауытқыды. Басқаша айтқанда,
ұйымның ... ақша ... ... ... оның ... ... ... үш күннен аз уақыт өтті (4.86 – 2.08). Бұл ... ... ... ... 4-тің ... негізінде төмендегідей қорытынды жасауға
болады. ... ақша ... ... операциялық қызметтің
нәтижесінде туындаған. Ұйымның операциялық қызметінің нәтижесінде түскен
ақшаның сомасы 2005 жылы 6172.6 мың ... 2004 жылы 5881 мың ... ... ... ішінде өнімдерді өткізуден түскен табыс 2004 жылы
86.1 пайызын, 2005 жылы 100 пайызын алады.
Ұйымда ақша ... ... 2004 жылы 5636.1 мың ... ... 6541.3 мың ... құрады.
Кестенің мәліметтері 2005 жылғы алынған ақша қаражаттарының ұйымның
ағымдағы ... ... ... ... ... байқатып отыр.
Зерттеу жүргізіліп отырған кезеңде ақша қаражаттарының басымдау бөлігі
жеткізушілермен және мердігерлермен есеп айырысу бойынша (2968.5 мың теңге)
және салықтық ... ... (1548.5 мың ... ... бұл 2004 ... 913.8 мың ... және 454.9 мың теңгеге көп.
Серіктестіктің инвестициялық және қаржылық қызметтері бойынша ақша
қаражаттарының қозғалысы болмағанын көреміз.
Кесте ... ақша ... ... ... мың теңге
|Көрсеткіштер ... ... |
| | |(+,-) |
| |2004 |2005 | ... Ақша ... ... |5881 |6172.6 |+291.6 |
| ... өткізуден түскен табыс |5060.5 |6172.6 |+1112.0 |
| ... ... |820.4 |- |-820.4 ... Ақша қаражаттарының жұмсалуы: |5636.1 |6541.3 |+905.2 |
| ... және ... есеп |2054.7 |2968.5 |+913.8 ... | | | ... ақы бойынша есеп айырысу |1995.0 |1545.8 |-449.2 ... ... |1123.6 |1578.5 |+454.9 ... қоры |292.7 |285.7 |-7 ... ... |170.2 |162.9 |-7.3 ... қызмет нәтижесінде ақша |+244.9 |-329.7 |- ... ... ... | | | ... ... ... нәтижесінде |- |- |- ... ... ... ... | | | ... ... ... нәтижесінде ақша |- |- |- ... ... ... | | | ... |+244.9 |-329.7 |- ... кезеңнің басындағы ақша қаражаттары|156.9 |401.8 |+244.9 ... ... ... ақша ... |33.0 |-368.8 ... шоттарындағы қолма – қол ақша қаражаттарының өсуі және кемуі ақша
ағынының теңгерімінің деңгейімен, яғни ... ... ... ... шарттасылған болуы керек.
Түскен ақша қаражаттарының кеткен ақша қаражаттарынан көп ... ... – қол ... қалдығының өскенін, ал керісінше жұмсалған ақшаның
түскен ақшадан көп болуы ақша қаражатының жетіспеушілігі мен ... ... ... 1- де ішкі жаққа бағытталған сызықтар түскен ақшаны, ал сыртқа
бағытталғаны жұмсалған ақшаны көрсетеді.
Сурет 1. Ұйым ақша ... түсу және ... ... қорыта келе, ақша есебінің орны ұйымның нарықтық қатынастар
жағдайында тұрақты қызмет етуі ... зор ... оның ... ... ... ...... қызметі тәуелді екендігін
баса айтқанымыз жөн.
Зерттеу нәтижесі ... ... ... ... ... ... есеп пен аудит және талдау ... ... есеп ... ... ... кассадағы ақша
есебі Қазақстан Республикасы нормативтік құжаттарына сәйкес жүргізіледі.
Ұйым нан және нан өнімдерін өндіру сонымен қатар тауарларды ... ... ... ... қайта сатумен айналысады. Алғаш қызмет ете ... ... ... жуық ... нан ... қамтамасыз отыратын.
Бірақ тапсырыс берушілердің қарыздарын дер ... ... тек ... ... келісім шарт негізінде өткізе
бастады. Осының нәтижесінде өткізу көлемі де, сәйкесмінше табыс мөлшері де
азайып кетті. Тағы бір ... ... ... тиімсіз қызметі де
табыс мөлшеріне айтарлықтай әсер етіп отыр, соның салдарынан, 2003 жылға
қарағанда 2004 ... ... ... түскен табыс 9613. 8 мың теңгеге, ал
2005 жылы 2004 жылға қарағанда 2409.5мың теңгеге кеміп отыр. Осыған ... ... ... құны да ... 10555 және 2867.9 мың ... ЖШС ... бос ақша құжаттарын сақтау, есеп ... ... ... ... ... қамтамасыз ету ... » ... ... есеп ... шотын ашқан.
«Қамқоршы» ЖШС шотынан барлық төлемдер, бюджетпен еңбек ақы бойынша
төлемдерді қоса, банкке келіп ... есеп ... ... кезегі
(төлем жасау мерзімінің жетуі) бойынша тәртіппен жүзеге асырылады.
«Қамқоршы» ЖШС – де белгіленген сомада қолма – қол ... ... ... ... ... және басқадай шығындарды беру жөніндегі
бұйрығы болып табылатын ақшалай чек толтырылады.
«Қамқоршы» ЖШС – де ... ... ... және беруге арналған
кассасы бар. Касса орналасқан бөлме кассалардың техникалық беріктігі және
өрттен ... және ... қағу ... ... әрі оқшаулау
талаптарына сәйкес жабдықталған.
Ұйымның кассасын түгендеу оның ... ... және ... «Кассалық
операцияларды жүргізу ережесіне» сәйкес жүргізіледі. Кассалық ... ... ... бойынша, ескертусіз кенеттен барлық ақшаны және
басқадай ... ... ... алу ... бас ... мен ... өтеді.
Ұйымдағы ақша қаражатының айналым кезеңі 2.08-ден (наурыз) 4.86 (тамыз)
күнге дейін ... ... ... ұйымның шотына ақша түскен
мерзімнен бастап, оның шығып кетуіне дейін, орташа үш күннен аз ... ... – 2.08). Бұл ... ... ... жетіспейтіндігін білдіреді.
«Қамқоршы» ЖШС – де ақша есебін ұйымдастыру және ... ... ... ... ... жасалады:
1.Серіктестік басшысы мен бас бухгалтерге ақша есебін ұйымдастыруға
жете көңіл бөлуді. Бұл үшін ақша ... ... ... ... бұл ... жай – жапсарды талдауға жеткілікті
мөлшерде уақыт ... ... ... ... ... ... пайдалану, есеп айырысудың және кассадан
ақшаның берілуінің дұрыстығын анықтау, кассаны түгендеуді ... ... ... ... берілетін ақшаны алуға берілетін
сенімхаттар мен ... ... ... ... ... ... көшуге сәйкес есеп саясатын қайта
қарау, жұмыс шоттарын жасау.
Ұйымда ... ... ... Ішкі ... бақылаудың
әдістері қолданылады. Сондықтан біз ұйымда ақша есебін аудиторлық тексеруді
ұйымдастырудың жалпы ережелері мен ... ... ... ... ... алу ... мен әдістерін бердік. Тексеруді ... мен ... оны ... және ... ... ... жолдары зерттелді. Зерттеліп отырған ұйым үшін ақшаны ... ... ... ... ... ... тізімі
1. ҚР Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы 2007 ... ... ... Заңы
2. ҚР 20.11.1998 жылғы №304-1 «Аудиторлық қызмет ... ... ... ... ... қоса)
3. ҚР ҚМ «Есептілікті дайындау және ұсынудың ... ... ... 29.10.2002 жылғы № 542 бұйрығы.
4. Бухгалтерлік есеп стандарттары
5. Типовой план счетов бухгалтерского учета, утвержденный приказом МФ ... ... ... А.М., ... Е.В., ... учет. – М.: Андросов,
2001г.
7. Артеменко В.Г., Белленир М.В. Финансовый анализ. – М.: ... ... ... ... / под ред. В.И. ...... Ержанов М.С. Теория и практика аудита. – Алматы: Галым, 1994.
10. ... О.В. Как ... ... ... ... пособие) – Бизнес – школа, 2001.
11. Ковалева О.В., Константинова Ю.П. Аудит. ... ... ... проведения аудиторской проверки.- М.: ПРИОР,
2000.
12. Радостовец В.К., Радостовец В.В., Шмидт О.И. Бухгалтерский учет на
предприятии. Алматы: Центраудит – Казахстан, 2002
13. Библиотека ... и ... №4 (153) ... 2003 год
«Исчисление среднего заработка для оплаты отпускных».
14. Бюллетень бухгалтера № 47 ноябрь 2003 статья «Первые шаги в мир ... ... К.К. ... ... ... операций по
генеральному плану счетов бухгалтерского учета финансово-хозяйственной
деятельности субъектов, Алматы, БИКО, ... ... К.К. ... учет на ... ... Экономика 2003
17. Радастовец В.К., Даулетбеков А.Д. «Бухгалтерский учет на предприятии» –
Алматы, 1994г.
18. Радостовец В.К., Радостовец В.В., Шмидт О.И. ... учет ... ... 2-ое дополненное и переработанное - ... ... ... ... В.К., ... А.Д., ... К.Т. ... учет на
предприятии», г.Алматы, 1999г.
20. Радостовец В.В., ... О.И. ... и ... ... ... г. ... ... аудиторская компания «Цент
аудит - Казахстан», 2000.
21. Радостовец В.К. ... и ... ... – г.Алматы: НАК
«Центраудит», 1997г.
22. Савин А.А., Сотникова Л.В.; Под ред. проф. В.И. Подольского – Н: ... ... ... С.С. ... ... ... и ... – г. Алматы 2000г.
24. Сейдахметова Ф.С. Бухгалтерская отчетность, ее виды и ... «LEM» 2001, ... ... ... ... в РК, 2002г. ... Г.К., ... юсембаев К.Ш. «Анализ финансового положения предприятий. «Экономика».
1998. – 294с.
27. ... К.Ш. ... и ... в ... ... – г. Алматы,
1998г.
28. Ержанов М.С., Ержанова А.М. Основы бухгалтерского ... и ... ... (с 1 ... 2003 г.) Алматы, 2003. Аудиторская
фирма «Ержанова и К».
2000-2004 жылғы кезеңдік басылымдар:
1. Налогоплательщик
2. ... ... учет и ... Бухгалтер бюллетені
-----------------------
Дебиторлық қарыздарды өтеу
Ақша ағыны
Өнімдерді келісіммен сатудан
Қолма – қол есеп айырысу
Ақылы қызмет көрсету және басқалар
Қолма – қол төлемдер
Салықтар
Қолма – қол есеп ... ... ақы ... ... өтеу
Қаржылар түсуі
Зейнетақы
қорына
Негізгі және көмекші өндіріс
Нан және нан өнімдерін өндіру цехы
«Салтанат» кешені:
- «Салтанат» ... ... ... ... ... ... ... шеберханасы
Инженерлік – техникалық қызмет
Өндіріске техникалық қызмет көрсету бөлімі
Өнімнің сапасын тексеру бөлімі
Өндірісті ұйымдастыру және ... ...... ... қызметі:
Есеп – қисап және кадрлар бөлімі
Әкімшілік – шаруашылық қызметі
«Қамқоршы» ЖШС

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 51 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Ұлан" шаруа қожалығы17 бет
Азаматтық қорғаныс10 бет
Жұмысшылардың қорғаныс құралдары3 бет
Макроэкономикалық тепе-теңдік экономикалық дамудың циклдылығы3 бет
Ступицаның технологиялық процесі мен термиялық өңдеуі39 бет
Қазіргі қаланың экологиялық проблемалары және халықтың денсаулығына әсер ететін факторлар12 бет
Өнімнің өзіндік құны13 бет
Өнеркәсіп16 бет
Шаруашылық субьектілердегі бухгалтерлік есеп пен аудитті ұйымдастыру54 бет
Бухгалтерлік есеп пен аудиттің жалпы құрастырылу принципі19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь