Ұйымдағы бухгалтерлік есепті ұйымдастырудың тәртібі туралы

Кіріспе
I.ТАРАУ ҰЙЫМДАҒЫ БУХГАЛТЕРЛІК ЕСЕПТІ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ТӘРТІБІ

1.1 Бухгалтерлік есепті ұйымдастыру
1.2 Ұйымның есеп саясаты және оны құрудың мақсаты мен маңызы
II .ТАРАУ АҒЫМДАҒЫ МІНДЕТТЕМЕЛЕРДЩ ЕСЕБІ
2.1 Бюджетпен есеп айырысулардың есебі
2.2 Жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп айырысу
2.3. Басқа да кредиторлық борыштардың есебі
III .ТАРАУ МІНДЕТТЕМЕЛЕРДІҢ АУДИТІ
3.1 Аудиторлық тексерудің міндеті мен мақсаты
3.2 Ағымдағы міндеттемелердің аудиті
3.3 Ұйымның міндеттемелерін экономикалық талдау
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТТЕР
Бухалтерлік есеп және есеп беру мәліметтері шаруашылык жүргізуші ұйымдардың жане олардың құрылымдық бөлімшелерінің қызметін жедел басқарушы үшін, экономикалык жоспарлар жасап, оның орындалуын бақылау үшін қолданылады.
Бухгалтерлік есеп мәліметтері басқару жүйесінің негізі болып табылады. «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру туралы» заңының талаптарына сәйкес ұйымның басшылары өз қажеттеріне сай келетін еспке алу жүйесін, бухгалтерлік есеп беруді ұйымдастыруды қамтамасыз етеді.
Кәсіпорындар өзінің қызметі барсында меншікті капиталмен қатар қатыстырылған капиталды да қолданады. Бұл қатыстырылған капитал бухгалтерлік есепте міндеттемелер деп аталады. Міндеттеме – бұл бір тұлғаның (борышқор) нақты әрекетпен басқа тұлғаның (кредит беруші) пайдасын көздейтін істі орындау борышы немесе міндеті. Борышқордың нақты әрекетіне мыналар жатады: мүлікті беру, жұмысты орындау, ақша төлеу және басқалар, ал кредит беруші борышқорынан өз міндетін орындауын талап етуге құқылы.
Кез – келген өндіріспен айналысатын ұйым сол өнімді өндіру үшін қажетті шикізаттармен материалдар үшін жабдықтаушыларының алдына міндетті болса, саудамен айналысатын ұйым сол сататын тауарларын жеткізіп беруші яғни жабдықтаушы ұйымның алдында міндетті болуы мүмкін.
1. Радостовец В.К., Ғабдуллин Т.Ғ., Радостовец В.В., Шмидт О.И.,
«Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп»
Алматы 2003ж
2. Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З.Н., Құдайбергенов Н.А., Жантаева А.Ә.
«Қаржылық есеп»
Алматы: экономика, 2001
3. Бухгалтерлік есеп шоттарының Үлгі жоспарын қолдану жөніндегі «Әдістемелік ұсынымдар»
Бухгалтер бюллетені №10, наурыз 2004ж
4. Андреев В.Д.
«Практический аудит» - М: Экономика, 1994г
5. Дүйсенбаев К.Ш., Төлегенов Е.Т., Жұмағалиева Ж.Т.,
« Ұйымның қаржылық жағдайын талдау» - Алматы: Экономика, 2001г
6. Абдыманапов А.А
«Концептуальное основы и принципы бухгалтерского учета»
(учебное пособие) – Алматы, 2003г
7. Под.ред. Нурсеитова Э.А.
«Нормирование командировочных и представительских расходов»
Алматы:2003г
8. «Қазақстан Республикасының Салықтар және бюджетке басқа да міндетті төлемдер туралы» Кодексі – 2001 жылғы 12 маусым. №209-II
9. «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру туралы» Қазақстан Республикасының 2002 жылғы 24 маусымдағы №309- II заңы (10.07.03 жылғы енгізілген түзетулер және өзгерістер)
10. Назарова В.Л.
«Шаруашылық жүргізуші субьектілердегі бухгалтерлік есеп»
Алматы экономика 2005ж
11. Дюсембаев К.Ш., Егембердиева С.К., Дюсембаев З.К.
«Аудит и анализ финансовой отчетности» (учебное пособие)
Алматы: Қаржы-қаражат, 1998г
12. Салина А.П.
«Принципы бухгалтерского учета» (учебное пособие) –
Алматы: Экономика 2003г

13. Рахимбекова Р.М., Кеулимжаев К.К., Айтхожина Л.Ж., Сальменова А.Т.
«Финансовый учет на предприятии»
Алматы: Экономика 2003г
14. Шеремет А.Д., Суйц В.П.
«Аудит» Учебник – М: Инфра-М, 2002г
15. Под. ред Подольского В.Н.
«Аудит» Учебник – М: Юнити, 2003г
16. Тасмағанбетов Т.А., Радостовец В.К.
«Қаржы есебі» - Алматы: Дәуір, 1998ж
17. Радостовец В.К., Шмидт О.И.
«Теория и отраслевые особенности бухгалтерского учета»
Алматы: Центраудит – Казахстан 2000г.
        
        КІРІСПЕ
Бухалтерлік есеп және есеп беру ... ... ... жане ... құрылымдық бөлімшелерінің қызметін жедел
басқарушы үшін, экономикалык ... ... оның ... ... үшін
қолданылады.
Бухгалтерлік есеп мәліметтері басқару жүйесінің негізі болып
табылады. «Бухгалтерлік есеп және ... есеп беру ... ... ... ұйымның басшылары өз қажеттеріне сай келетін ... ... ... есеп ... ... қамтамасыз етеді.
Кәсіпорындар өзінің қызметі барсында меншікті капиталмен қатар
қатыстырылған капиталды да қолданады. Бұл ... ... ... ... деп ... Міндеттеме – бұл бір
тұлғаның ... ... ... ... ... (кредит беруші) пайдасын
көздейтін істі орындау борышы немесе міндеті. Борышқордың нақты әрекетіне
мыналар жатады: мүлікті беру, жұмысты ... ақша ... және ... ал
кредит беруші борышқорынан өз міндетін орындауын талап етуге құқылы.
Кез – келген өндіріспен айналысатын ұйым сол өнімді өндіру үшін
қажетті ... ... үшін ... ... міндетті
болса, саудамен айналысатын ұйым сол сататын тауарларын жеткізіп беруші
яғни ... ... ... міндетті болуы мүмкін. Тіпті өндіріспен
де, саудамен де айналыспайтын ұйымдарды өз ... ... ... мен ... ... істеген еңбегі үшін сондай-ақ
бюджетке түрлі салықтар үшін қарыз немесе оның алдында ... ... ... ... ... ... банктерден, банктен тыс
мекемелерден, шет елдерден қарыз, несие алып өздерінің жұмысын жандандырып
жатырған, сондай-ақ міндеттемелерін ... тыс ... алып оны ... ... жабылып, аукционға салынып, сатылып ... ... ... Осы ... ... ... түсінік беретін қаржылық
есептің ең негізгілерінің бір ... ... ... ... ... Диплом жұмысының ... ... ... және ... ... сәйкес осы тақырып бойынша
«Казпочтаснаб» акционерлік қоғамының шаруашылық қызметінің ... ... ... жазу ... ... ... жұмысының мақсаты –
зерттеу обьектісі ретінде алынған міндеттемелер ұйымдастыру жүйесін ... ... ... оны ... ... және ... ... сай
жағдайға әкелу бағыттарын зерделеу болып табылады. Сондықтан да дипломдық
жұмыстың ... ... ... ... ... ... ондағы міндеттемелер бойынша есеп айырысу ... ... және ... ... ... ... ... тұрғыдан зерттеу және талдау болып табылады.
Дипломдық жұмыс кіріспе, үш бөлімнен және қорытынды ... ... ... ... ... жұмыс міндеттемелер бойынша
есеп айырысу мен оның ... ... ... және ... ... оның ... сұрақтарын қарастырады.
I-ТАРАУ ҰЙЫМДАҒЫ БУХГАЛТЕРЛІК ЕСЕПТІ ҰЙЫМДАСТЫРУДЫҢ ТӘРТІБІ
1.1 Бухгалтерлік есепті ұйымдастыру
Ұйымдағы бухгалтерлік және салық есебін ... үшін ... ... Ұйымның басшысы осы ұйымдағы бухгалтерік есептің дұрыс
жүргізілуін, барлық қызмет ... ... ... ... бас ... мәліметтерімен құжаттар есебін дұрыс құруын
және мерзімінде беруін қадағалап, қажетті жағдай жасауға міндетті.
Ұйымдағы бухгалтерлік есеп бас ... ... ... Бас ... осы ... ... тікелей жұмысқа алынады.
Ұйымның бас бухгалтері бухгалтерлік және ... ... ... мен ... ... ... принциптерге сай жүргізеді
және оған жауапты ... Бас ... ... ... шаруашылық
операцияларды БЕ шоттарында дұрыс көрсетілуін бақылайды, ... беру және ... ... бухгалтерлік және қаржылық
есептілікті дайындап, ұйымның қаржы шаруашылық қызметіне экономикалық
талдау жасауға ... Бас ... ұйым ... бірге ТМҚ мен ақша
қаражатының кіріс ету, ... ету ... ... ... ... есеп,
несиелік міндеттемелердің құжаттарына қолын қояды. Осы көрсетілген құжаттар
бас бухгалтердің қолынсыз жарамсыз болып табылады. Ұйым ... әр ... ... ... ... бас ... келісімімен
құжаттарға қол қойып, шешім қабылдануына рұқсат береді.
Материалды жауапты тұлғалардың қызмет барысындағы орын ауыстыруы,
жұмыстан ... ... ... ... ... ... басшысының бұйрығымен
жүзеге асырылады. Материалды жауапты тұлғалар жұмысқа тұрғаннан соң олармен
материалды-жауаптылық туралы және еңбек келісім жасалады, ал ... ... қол ... ... персоналдық жауаптылықта бола тұрып қолма-қол ақша
қаражаттарының қозғалысы мен ... ... ... ... есеп ... ... 5 күн ішінде есеп бермесе, оған кассадан қолма-
қол ақша беруге тиым салынады.
Бас бухгалтер қызметтен босатылған кезде ол ... ... ... өз ісін ... тапсыруы тиіс. Бұл кезде бухгалтерлік және
салық есебінің жағдайы ... есеп ... оған ... осы ұйым ... акт ... ... барысында бас бухалтер барлық ... ... ... ... ... ... ... қажетті
құжаттар мен мәліметтермен қамтамасыз ету, ресурстардың нәтижелілігін
көтеру шараларын қабылдау міндетін қояды.
1.2 Ұйымның есеп ... және оны ... ... мен ... ... ... филиалы «Почтажабдықтау»
(бұдан әрі – ... ... ... ... ... ... ... және оған есеп береді. Филиал заңды тұлға болып табылмайды,
өз қызметін «Казпочта» АҚ атынан және оған «Казпочта» АҚ берген ... ... ... Филиал өз қызметіне Қазақстан Республикасының
Конституциясын, Қазақстан Республикасының ... ... ... ... туралы» Заңын және Қазақстан Республикасының өзге
де нормативтік құқықтық ... ... АҚ ... ... ... ... АҚ ... Төрағасының бұйрықтарын, өкімдерін
және осы Ережені басшылыққа алады. Филиалды ... АҚ ... ... ... және босататын директор басқарады. Филиал
орналасқан жері ... ... ... мемлекеттік тіркеуді жүргізетін
органда есептік тіркелуге ... ... ... мақсаты мен нысаны
заңдарда белгіленген ... ... АҚ ... ... ... қамтамасыз етуді «Казпочта» АҚ үшін
жабдықтар мен ... да ... ... ... ... орналастыру, пайдаланылатын материалдық ресурстарды есепке алу
және «Казпочта» АҚ ... ... ... ... ... ... барлық түрлерін қолдану арқылы ірі көлемді
пошта жөнелтілімдерін қабылдау, өңдеу, ... және ... ... ... арқылы жеке және заңды тұлғаларға пошта байланыс қызметтерін,
сондай-ақ Қазақстан Республикасының ... және осы ... ... де ... ... ... болып табылады.
Филиалдың қаражаты «Казпочта» АҚ берген негізгі қаражаттардан
және «Казпочта» АҚ шығыс ... ... ... ... ... кірістері мен шығыстары «Казпочта» АҚ ... ... ... ... ... қаражаты «Казпочта» АҚ тиесілі ... АҚ ... ... ... ... ... ғимараттардан,
құрылыстардан, жабдықтардан және басқа да мүліктерден тұрады.
Филиалдың құрылымын және еңбек ақы ... ... ... ... ... ... ... басқаруды «Казпочта» АҚ Басқармасының
Төрағасы қызметке тағайындайтын және ... ... ... ... ... ... оның барлық қызметіне басшылық жүргізеді және
Филиалға жүктелген міндеттердің ... ... ... ... ... ... ... АҚ Басқармасының Төрағасы қызметке бекітетін
және қызметінен босататын орынбасарлары, бас бухгалтері болады.
Филиал ... ... АҚ ... ... ... ... басшылық жүргізеді, Филиал құзыретіне кіретін мәселелер
бойынша бұйрықтар мен өкімдер ... ... ... ... ... Филиал бөлімшелерінің қызметіне байланысты
мәселелерді қарастырады, Филиал бөлімшелері басшыларының ... ... ... кіретін бөлімшелер туралы ережелерін бекітеді, «Казпочта»
АҚ Басқармасы бекіткен еңбек ақысын төлеу қоры шегінде ... ... ... ... ... орынбасарлар арасында
міндеттерді бөледі.
Филиалдағы есеп және есеп беру Қазақстан ... және ... АҚ ... актілеріне сәйкес ұйымдастырылады.
Филиал қызметінің нәтижелері «Казпочта» АҚ ... ... ... ай сайынғы, тоқсандық қаржылық есептерде көрсетіледі.
Филиал қызметіне ... ... АҚ ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының заңдарына
сәйкес және құзыреттері шегінде ... ... ... және ... ... ... мүмкін.
Бухгалтерлік құжаттау
Бухгалтерлік жазулар шаруашылық операцияның бөлу фактісін
белгілейтін алғашқы құжаттар ... ... ... ... ... міндеттемеге, шығындар мен шаруашылық табыстарға әсер ететін
шаруашылық қызметінің барлықшаруашылық ... және ... ... бухгалтерлік есепте көрсетілуі керек. АҚ-ның ... ... ... кезінде құрылады.
Бухгалтерлік жазулар компютерленген жүйе 1С: Бухгалтерия
бағдарламасын ... ... ... ... және ... есеп регистрлері мазмұны
комерциялық құпия болып табылатын ақпарат болып табылады, оған тек қана ... ... ... ... және ҚР ... сәйкес мемлекеттік
органдардың адамдарына ғана рұқсат. «Казпочта» АҚ басқармасы бухгалтерлік
құжаттарға қол қою ... ... өзі ... ... есеп және ... есеп ... ету мақсатында ұйым мүлікті және ақша ... ... ... құралдардың, тауарлы-материалдық ... ... ... ... ... жылына 2 рет жүргізіледі;
- ақша қорының және кассадағы ақша ... ... 1 рет ... дебиторлар мен кредиторлар есептілікке түгендеу тоқсан сайын
1 рет жүргізіледі.
Түгендеуді ... ... ... ... ... ... комиссия алады.
Комиссия құрамына мыналар кіреді:
АҚ-ның бас бухгалтерлерінің орынбасары, сату бойынша менеджер,
комендант, ішкі аудитор-ревизор.
Негізгі құралдардың есебі. ... ... ... ... ... ... сәкес жүргізіледі.
Ұйымның негізгі құралдары келесі топтарға бөлінеді:
- жер;
- ғимараттар мен құрылғылар;
- машиналар мен жабдықтар;
- транспорттық құрал;
- басқалары;
- ... ... ... ... ... келетін болсақ АҚ-ның
шаруашылық қызметінде пайдалану мақсатында келіп түскен ... ... ... ... ... ... сату мақсатында пайда
болған негізгі құралдар – ТМҚ ... – ұзақ ... ... ... ... пайда болған негізгі құралдар қаржылық инвестиция ... ... ... ... құны ... ... ... арасында келісілген құны бойынша ... ... үлес ... негізгі құралды енгізу кезінде;
- ұйымның өздерінің негізгі құралды енгізу ... ... ... ... қайтару-беру акті бойынша қайтарусыз
басқа заңды немесе жеке тұлғалардан обьектілерді алу кезінде.
Негізгі ... ... қор ... ... ... құралдардың жарамсыздығын анықтау үшін АҚ-да тұрақты
қызмет атқаратын комиссия құрылған, оның ... ... ... ... орынбасары, менеджер, ішкі аудитор-ревизор комендаты.
Комиссия негізгі құралдардың жарамсыздығының ... ... ... ... жауапқа тартады. Сонымен қатар жеке бөлшектер ... ... ... ... ... ... негізгі
құралдардың актісі болып табылады. Актіде обьектілердің бастыпқы құны,
берілген бухгалтерлік есеп ... ... тозу ... ... құны, өткізу құны және жоюдың жалпы нәтижесі көрсетіледі.
Амортизацияны есептеу. Бөлінген (есептелген) амортизация әрбір
есепті ... ... ... ... ... ... амортизацияны есептеу
обьектінің бастапқы құнынан шыға отырып, құнды түзу сызықты (бір ... ... ... ... ... түрі ... ... әдісті пайдалану жалпы тәртіппен жүзеге асырылады.
Негізгі ... ... ... АҚ-да негізгі құралдарды
күрделі және ағымдағы жөндеу мамандандырылған ұйымдармен келісім шарт
негізінде ... ... ... ... Жөндеу жұмыстарын
орындаған үшін есеп орындарын жұмыс қабылдау актісі негізінде ... ... ... ... ... жөндеу жұмысы бойынша
шығындар кезең шығындарына жатады.
Материалды емес активтердің ... АҚ ... ... (МЕА) ... ... құқылы. МЕА түсінігінде мынау жатыр:
физикалық мәнділігі жоқ, өндірісті пайда табу ... ұзақ ... ... ... ... ... берілетін активпен ... ... ... алу ... жоғары болса;
- АҚ-да болашақта берілетін активпен тікелей байланысқан
экономикалық табыс алу ... ... ... ... құнын дұрыс анықтауға болады.
Материалды емес активтердің келіп түсуі. ... ... ... ... ... ... беру ... еркін нысанда
толтырылады. Онда пайдалану мерзімі және тозу құны ... ... емес ... ... ... ... ... еркін белгіленеді.
МЕА-ң жою құны 0-ге тең деп есептеледі, егер:
● пайдалану мерзімінің аяғында оның сатып ... ... ... ... ... ... ... МЕА-ге белсенді нарық жоқ; мынаумен байланысты:
- активтің тозу құны ... ... ... ... ... ... ... нарық активтің пайдалану қызметі мерзімінің соңында
өмір сүру мүмкіндігі жоқ.
МЕА ... құны ... ... – ақша ... ... ... ... сомаға.
МЕА-ң тозуы. АҚ-ның МЕА-і мынадай жағдайда шығысталады: оның
тозуы кезінде немесе ешқандай экономикалық пайда әкелмесе.
Ақша- қаражаттың есебі. ... ... ... ... ... Оның ... мыналар кіреді:
- кіріс және шығыс кіріс ордерінің дұрыстығын, қолдың қойылуын
тексеру;
- ақша қаражатын қабылдау немесе беру;
- ... ... ... ... ... банкке ақша қаражатын қолмқол беру.
Кассаға ақшаны қабылдау бойынша бас бухгалтердің қолы қойылған кіріс ордері
бойынша жузеге асырылады. Кассаға ақшаны ... ... бас ... кассирдің қолымен ақшаны қабылдау туралы түбіртек беріледі. Кассадан
ақшаны беру шығыс касса ... ... жеке ... ... ... ... ... беру кезінде кәсіпорынның кассирі ордерде реквизитті
көрсету үшін алушыдан талап етеді. Алушы ... ... және ... ... ... ...... тиын – санмен. Касса ордерінде қайта
жазу, түзету рұқсат етілмейді.
Жазылған касса ордері ... оны ... ... ... ... ... ... журнал регистрінде тіркеледі.
Кассир касса операциясының есебін касса ... ... ол ... ... және ... ... бас ... және
басшының қолдары қойылуы керек.
Касса кітабындағы жазулар 2 данада жүргізіледі. 2-ші ... ... ... ... ... ... кітабында тыйым салынады.
Енгізілген ... АҚ бас ... мен және ... қолдарымен
куәландырады.
Кассада қолма-қол ақшадан басқа акция, ... ... ... сақталынады, құнды қағаздар.
АҚ-ң кассадағы ақша қаражаты. АҚ-да айына бір рет сақталынған
кассадағы ақша ... және ... ... тексеру жүргізіледі.
Тексеруді комиссия мүшелері жүргізеді. Комиссия мүшелерінің құрамына
мыналар кіреді: бас ... ... ... және ... ... шетел валютасының қолма-қол есебі. АҚ-ның шетел
валютасында қолма-қол ақша есебі кассада ұлттық ... ... ... ... ... қатар кіріс және шығыс касса ордерінде касса
кітабында ... ... және ... ... ... қаражат сомасы
көрсетіледі. Валюта кассасына жеке касса кітабы ашылады.
Еңбек және еңбек ақы. ... ... ... ... ... ... ... топтарға бөлінеді:
- басқарушы жұмысшылары;
- мамандар;
- қызметкерлерге жататын басқа да жұмысшылар.
АҚ еңбек ақысының жалпы қорын, ... ... ... маманданған құрамын анықтайды. Ұйым еңбек ... ... ... ... ... ... ... еңбек ақы пайдалану ол еңбек
келісім шарты негізінде олардың мамандығын сәйкес және 5 ... ... ... ... ... құқылы.
Материалды құндылықтардың есебі. Шаруашылық ... ... ... ... ... ... құндылықтарға:
тауарлар, жартылай фабрикаттар, іріктейтін өнімдер және бөлшектер, қосымша
бөлшектер, басқа да материалдар жатады.
Материалдық құндылықтарды ... алу ... ... ... алу ... ... жолдама құжаттарының негізінде
жүргізіледі. Құрамына мыналар кіреді:
- ... ... ... ... алу ... материалдық құндылықтарды несиеге алған үшін процентті төлеу
шығындары;
- ... ... ... төленген комиссионды
төлемдер;
- баж салығы; ... ... ...... ... ... запастарды апарумен байланысты шығындар.
Материалдық құндылықтардың жетіспеушілігіне кінәлі адамдарды
тапқан ... ... ... бағасы бойынша төлеттіреді, нақты кінәлілердің
қатысуында жалпы және ... ... ... Материалдық
құндылықтардың сызылып тасталуы типті нысандағы құжаттардың ... Егер ... ... ... ... сату бағасының
төмендеуінің әсерінен қайтарусыз болса, ұйым оларды таза құны ... ... ... – бұл ... алу, пайдалану
мақсаттарында нарыққа ұсынылатын материалды өнім. Тауардың ... ... ... бірге қызмет ету туралы келісімге сәйкес жүргізіледі. Тауардың
сапасы сертификаттармен, куәлікпен, анықтама және ... да ... саны ... қабылдау транспортты және жолдама
құжаттармен жүргізіледі, ал сапасы ... ... ... ... ... ... саны және сапасы бойынша қабылдау ... ... ... ... табылса, белгіленген
айырмашылық туралы акт толтырылады.
Дебиторлармен есептесу есебі. Компанияның дебиторлық қарызы –
сатып алушылардың міндеттемесі ... ... ... және көрсететін қызмет
үшін ақша қаражаттарды төлеу бойынша ұйым ... ... ... ... ... ағымдағы және ұзақмерзімді болып
бөлінеді. Ағымдағы қарыз 1 жыл ... ... ... ... ... ... басқа да ұзақ
міндеттемелермен расталады.
Дебиторлық қарыз ... ... ... егер ... ... ... расталса. Ол күдікті қарыз түзету минуспен бастапқы
құны бойынша бағаланады.
Ұйымның күнделікті ... ... ... ... ... жасайды.
Көрсететін қызмет немесе өткізетін активтер үшін сатып алушылар
мен заказ берушілердің қарыздары «Дебиторлық қарыз» шотында жүргізіледі.
Сатып ... ... ... ... қарыздары
мынадай түрде қайтарылуы мүмкін: ақшаны аудару түрінде, ... ... ... ... беру ... Сатып алушылар мен заказ берушілердің
дебиторлық қарыздарының күдікті қарызы деп мынау танылады:
- заңға сәйкес ... ... ... ... ... қамтамасыз етпеу.
АҚ күдікті қарыздар бойынша резерв құрмайды.
Инвестиция есебі. Инвестиция - өндірістік ... ауыл ... және ... да ... ... капитал
ретінде салатын шығындар жиынтығы. АҚ компаниясының 20 ... ... ... бар.
АҚ тәуелді серіктестікте инвестиция есебі кезінде үлес ... ... ... ... сатып алу кезінде сатып алу құны бойынша
есептеледі;
- тәуелді ... таза ... ... ... ... ... өсуінде инвестормен көрсетіледі және қатысудан табыс
ретінде ... ... ... ... қатысу үлесі инвестицияның
баланстық құнымен ... ... және ... ... зиян
ретінде танылады.
Тәуелді компанияның инвесторда қатысу ... тең ... ... ... ... ... онда зиян үлесі инвестицияның
баланстық құнының төмендеуінде көрсетіледі, ал ... ... сома ... ... есептелінеді.
Егер тәуелді компания активтерге қайта бағалау жүргізсе, ... ... ... ... ... үлесінің өзгеруі
инвестицияның баланстық құнына жоғарылатады.
Инвестицияның баланстық құнының жоғарылауы қосымша төленбеген
капитал ... ... ... бөлімінде көрсетіледі.
Міндеттеме. Ұйымның міндеттемесі әртүрлі кәсіпорынмен келісім-
шарт жасау нәтижесінде туады және тауарлар үшін, орындалған жұмыстар ... ... ... ... төлемдер үшін заңды негіз болып
табылады. Міндеттеме есепте мынадай жағдайда тіркеледі, егер сол ... ... ... ... ... ... үшін ... ақша сомасында
бағаланады немесе тауарлар және қызмет ... ... ... Ұйымда
ағымдағы және ұзақ мерзімді міндеттеме бар. Ағымдағы міндеттеме де қарыз 1
жыл ішінде қайтарылуы керек.
Ұзақ мерзімді ...... ... ... ... кредиторлық қарыз.
Ұйымның ағымдағы міндеттеме құрамына кіретіндер:
- ... ... – ол ... ... ... ... ... пайда болады. Олар нақты есептелуі мүмкін. Фактілік
міндеттеме құрамына: счеттар бойынша вексельдер, ... ... ... ... ... ... есептелген еңбек ақы бойынша
қарыздар кіреді. Сонымен қатар тауарлар және қызметтер үшін қарыз;
- бағалау міндеттемесі – бұл ... ... ... ... анықтай алмайтын нақты сома;
- шартты міндеттеме – бұл ... ... ... ... ... байланысты болатын өмір сүрмейтін, ... ... ... ... ... ... ... Жузеге асыратын қызметтің ... ұйым ... ... ... 821 «Жалпы және әкімшілік
шығындар» шотында жүзеге асырады.
Есеп кезеңінің шығындарына мыналар кіреді:
- жалпы және ... ... ... ... ... шығындар,
- пайыз бойынша шығындар.
Бұл шығындар ... ... ... емес және ... өнім ... немесе қызметпен байланысты емес тұрақты шығындар
ретінде анықталады.
Есеп кезеңінің жалпы және ... ... ... жатады:
- әкімшілікті қызметкерлерге жататын жұмысшылардың еңбек ақысын
төлеу;
- өндірісте қызмет көрсететін жұмысшылардың еңбегін ... банк ... ... ... ... ... командировка
шығындары;
- типографиялық, пошта-телеграфтық және телефондық шығындар;
- норма шегіндегі өкілдік шығындары;
- жұмыс ... ... ... ... жұмысшыларды
шығару кезінде компенсация шығындары жүйе комиссиондық шығындар;
- ... ... ... ... ... ... ... және мүліктен аударымдар;
- тауарлы-материалды құндылықтардың жоғалуы, жетіспеушілігі;
- ... ... ... ... қорғау шығындары;
- консультациялық және ақпаратты ... ... сот ... ... ... және әкімшілік шығындарға
мыналар жатады:
- ғимараттар мен ... ... ... кеткен шығындар
және салық есебінің шегінің жоғары жалпы ... ... ... белгіленген нормадан жоғары ... ... ... ... ... ... жоғары өкілетті шығындары;
- өндірісті және шаруашылықты қамтамасыз ететін күту
шығындары;
- ... ... ... ... өткізу бойынша
шығындар;
- нормадан жоғары шығындар, қоймадағы ... ... және ... да ... емес ... табысты жасыру айыппұлдары және пения;
- жинақтау және қайтару мінезді ... шарт ... ... ... ... жөндеу шығындары, салық ... ... ... ... да шығындар.
Өткізу бойынша шығындар. Өткізу бойынша шығындарға тауарлы-материалды
құндылықтарды сату кезінде пайда болатын шығындар жатады:
- өткізу бөлімі ... ... ... ... ... ... ақысынан аударымдар, қорларды ... ... ... ... күту ... ... және ... жіберу пунктіне дейінгі жүк транспортировкасы.
Пайыз бойынша шығындар 831 ... ... ... ... ... ... мыналар жатады:
- банк несиесі бойынша процент төлемі;
- мердігерлер ... ... ... төлемі;
- мүлік жалы бойынша пайыз төлеу бойынша шығындар және басқалар.
Өткізу және табыс. Ұйым өткізу есебінде өнімдерді, тауарларды, жұмыс
және ... ... ...... ... яғни табыстар мен шығыстар
жұмысты орындау; қызмет ... ... ... және ... ... ... айналдыру мақсатында заңды және жеке тұлғаларға тауарларды тиеу
кезінде расталады. ... ... ... ... ... баға ... ... Тауарды өткізу шығындары келесі
шарттарды ... ... ... табыс сомасы үлкен дәрежелі дұрыстықта бағаланады;
- келісім шартпен байланысты экономикалық пайданың өмір ... ... ... инвестициялық қызметтен түскен табыс;
- материалдық емес активтерді өткізу табыстары;
- негізгі құралдарды өткізуден түскен табыс;
- бағалы қағаздарды өткізуден түскен табыс;
- акция ... ... және ... ... ... ... айырмадан түскен табыс және басқалар.
Пайыз түріндегі және ... ... ... келесі шартты ұстау
кезінде расталады:
- табыс ... ... ... нақтылықпен бағаланады;
- мынадай мүмкінділік бар: келісім-шартпен ... ... ... алынады;
- дивиденттер мынадай жағдайларда расталу керек: ... ... ... ... ... ... салығы бойынша есеп. Ұйымда есепті кезеңге салық төлемі
міндеттеме әдісімен салық тиімділігінің есебі ... ... ... жеке ... ... табыс алу кезінде заңды тұлғамен ... ... ... және ... ... пайда болған кезеңде есептеледі.
Салық төлемі кезеңіне кіретіндер:
- төлмеге жеке табыс салығы;
- ағымдағы кезеңде пайда ... ... ... ... айырманың
салық тиімділігі.
Уақытша айырманың салық тиімділігі ... ... ... ... ету бойынша уақытша айырманың жалпы сомасынан анықталады.
Ұйым қаржылық есептілігіндемынаны ашады:
● табысқа салық бойынша ... ... ... ... ... ... ... зиян шеккен әрбір немесе мерзімімен өткен актив.
Меншікті капитал. Ұйымның ... қоры ... ... сомасынан қалыптасқан. Жарғылық қордың ... ... ... ... ... резервтік қор
құрылмайды. Меншікті капиталдың қозғалысы және ... ... ... ... «Меншікті капитал» бөлімінде жүргізіледі.
Есептілік. Ұйымның қаржылық есептілігіне мыналр кіреді:
- бухгалтерлік баланс;
- табыстар мен шығындар туралы есеп;
- ақша ... ... ... ... қорда өзгерістер туралы есеп;
- есеп саясаты туралы ақпарат және түсініктеме хат.
II -ТАРАУ АҒЫМДАҒЫ ... ... ... есеп айырысулардың есебі
Салық міндеттемесі мемлекет алдындағы әрбір салық ... ... ... және ол ... ... сәйкес жүргізіледі.
2001-жылгы 12-маусымда №209—11 Қазақстан Республикасының "Салық және
бюджетке ... ... да ... ... туралы" (өзгертулермен жөне
толықтырулармен) салық Кодексі қабылданды. Кодекске сәйкес жеке жөне занды
түлғалардан алынатын салықтар мемлекеттік ... ... ... ... табылады.
Салық кодексі республикалық және ... ... ... ... мен төлемдерді белгілейтін, Қазақстан Республикасы
зандарымен реттелетін бірден-бір занды құжаты болып табылады. Салық ... ... ... оларды есептеу ... ... ... ... негізгі түрлері бойынша төлеушілерін анықтайды.
Салықтар, алымдар мен басқа да міндетті төлемдер деп ... ... ... ... ... ... ... төлеушілерден
аударылған (бөлінген) қаражаттарды айтамыз.
Салықтарды, алымдарды және басқа да міндетті төлемдерді ... ... ... ... құқығы Қазақстан Республикасының заң ... ... Бұл ... тек қана Салық кодексіне өзгерістер мен
толықтырулар енгізу арқылы жүзеге асырылады.
Салық төлеуші, салық міндеттемесін ... ... ... салынатын
объектісін, салық базасын, салық мөлшерлемесін, салық кезеңін білуге
міндетті ... Бұл ... ... ... ... және салық салумен
байланыстъ, объектілері: мүлік және әрекеті болып ... егер де ... ... онда ... ... міндеттемесі де пайда болады.
Салык, базасы деп құқықтық, физикалық базасын айтады және де ... ... ... да ... ... салық салуға жатуы мүмкін
Салық ... ... ... ... және ... да ... мөлшері
анықталады.
Салық мөлшерлемесі салық базасының өлшем ... ... ... ... табылады. Салық мөлшерлемесі пайыздық немесе ... ... ... ... өлшем бірлігіне қарап белгіленеді.
Салық кезеңі — бұл уақыт кезеңі, әрбір салық түріне және ... ... да ... ... ... етіп ... сол
кезең біткеннен кейін салық базасы анықталынып бюджетке төленуге жататын
салық пен ... да ... ... ... ... ... заңы - ... кірістірілген және
тауарды сату мақсатында ... ... ... ... ... ... шығысы мен төленген табысының кезеңіне
қарамастан, ... ... орап ... ... ... құрылады.
Қазақстан Республикасында әрекет етіп тұрған салықтар мен басқа да
бюджетке төленетін міндетті төлемдердің сызбасы төменде ... ... есеп ... ... 63 "Бюджетпен
есептесу" бөлімшесінің шоттарында есепке алынады. Бұл бөлімшеге: ... ... ... ... 632 "Кейінге қалдырылған
корпорациялық табыс салығы", 633 ... құн ... 634 ... 635
"әлеуметтік салық" 636 "жер салығы", 637 "мүлікке салынатын салық" ... ... ... 639 ... де ... алымдар және бюджетке
төленетін міндетті төлемдер" шоттары кіреді.
Кәсіпорындар мен ... ... ... ... ... ... қатар басқа қарастырылған (тартылған) капиталды да ... ... ... ... ... ... деп ... келген өндіріспен айналысатын ұйым сол өнімді ... үшін ... мен ... ... үшін ... ... ... саудамен айналысатын ұйымдар өзінің сататын тауарларын
жеткізіп беруші, яғни қызмет көрсетуші ұйымының ... ... ... ... ... де ... ... де айналыспайтын кәсіпорындардың өзі
қарамағында жұмыс істейтін жұмысшылары мен қызметкерлеріне олардың ... ... ... ... ... салықтар үшін қарыз ... ... ... ... мүмкін. Қазіргі таңда қаржының жетіспеушілігінен
банктер, банктен тыс мекемелерден, шет еддерден қарыз, несие алып өздерінің
жұмысын жандандырып жатқан, ... ... ... тыс ... оны ... мүмкіншілігі болмай жабылып, аукционға салынып,
сатылып жатқан ... ... ... Осы ... міндеттемелер есебі
бухгалтерлік есептегі ең негізгі, яғни қай ... ... ... ... екендігі сөзсіз. Кәсіпорындардағы
міндеттемелердің есебі типтік шоттар кестесінің алтыншы міндеттемелер деп
алынатын бөлім ... ... ...... ... тұрғыдан бөлініп (бекітіліп) пайдалану,
жұмсау үшін құрылатын ... қоры ... ... ... ... ... ... материалдық әл-ауқатын, мәдени деңгейін
көтеруге және басқа да ... ... ... ... кодексіне сәйкес жеке және заңды
тұлғалардан алынатын ... ... ... толықтырудың негізгі
көзі болып табылады.
Әлеуметтік салық.
Әлеуметтік салық - заңды тұлғалардың бюджетке төлейтін салықтардың
бірі. Оның ... ... ... ... бұл ... ... ... мен қызметкерлеріне олардың атқарған қызметі мен
орындаған жұмысы үшін есептелетін еңбекақысына тікелей байланысты ... Яғни бұл ... ... ... ... ... ... белгілі бір пайызы түрінде ... ... ... ... Бірақ та жұмысшылар мен қызметкерлерге есептелген
еңбекақыдан ... ... ... ... ... ... тұлғалар мен кәсіпкерлік қызметпен айналысатын жеке тұлғалар жатады.
Әлеуметтік салық салу объектісіне, яғни еңбекақы ... ... ... ... ... оның ішінде: әр ... ... жеке ... ... тағы да ... ... ... ұйымдарда әлеуметтік салық ағымдағы айдың
еңбекақы төлеу қорының ... ... ... ... ... ... айдың 15-ші жұлдызынан ... ... ... ... салық сомасы есептелгенде оның бухгалтериясында ... ... ... ... беруші кәсіпорын есептейді, ол ақшалай да,
заттай да төлену мүмкін. Әлеуметтік салықтың есебі 635 ... ... деп ... ... ... Ол ... ... 811, 821, 903,
923 және тағыда ... ... ... дебиттелініп, 635 ... Ал бұл сома ... ... ... ... ... кредиттелінеді.
Еңбеккерлердің келесі табыс түрлеріне әлеуметтік салық салынбайды:
- мемлекет, үкімет және ... ... ... ... ... Республикасының Үкіметімен және Президентімен берілген
стипендия және мемлекеттік ... ... ... ... ... орындары үшін
берілетін ақшалай сыйлықтарға;
- кәсіпоырндар өз ... ... ... ... ... ... пайдаланбаған еңбек демалыстарына ... ... ... ... ... ... ... жарнасында;
- тікелей әлеуметтік көмек, жәрдем ақы және компенсация, мемлекеттік
бюджет қаржысынан төленетіндерге;
- ... ... ... ... ... түріне;
- қоғам жұмыстарын орындаумен байланысты төлемдерге;
- ... ... ... ... ... бір жолғы
төлемдеріне;
- заңмен белгіленген деңгейде ... бабы ... ... ... ... ... ... мен екі қабаттылық бойынша жәрдем ақыға;
- белгіленген мемлекеттік стипендияға;
- берілген ... ... ... ... ... ... көмек ретінде берілген мүлік құндарына;
- тағы ... ... ай ... ... ... салығының есебі.
Бухгалтерлік есепте табыстың (зиянның) сомасы бухгалтерлік есеп
стандартына сәйкес анықталған табыс пен шығындардың ... ... ... ... ... ... салық заңына сәйкес анықталады.
Салық заңы талаптардың бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... есепте анықталған табыс пен салық ... ... ... ... ... Бұл ... пайда болу
себептеріне байланысты тұрақты немесе уақытша болып ... ... ... болу ... ... ... ... есепке алынаиын табыс пен шығындардың кейбір бөлігі салық
салынатын табысты ... ... ... Тұрақты айырмашылықтар
қатарына мыналар жатады:
- валюталық ... ... ... ... ... ... бюджетке төленетін айыппұл ықпалшаралары (санкциясы);
- кәсіпкерлікпен байланысты емес шығындар ... ... ... ... ... ... төленген іссапарлық, өкілдік және
тағы да ... ... ... ... болу ... есеп беретін кезеңде
есептелген ... ... мен ... ... ... бойынша
сомасы осы кезеңдегі салық салынатын табыстарды анықтарда есепке алынбай
келген кезеңдердегі ... ... ... ... ... есеп ... кезендегі пайда болған уақытша айырмашылық келешектегі
есеп беретін мезгілде күшін ... ... ... ... ... ... ... есеппен салық есебінде табыстар мен шығындарды
мойындау ... ... ... ... ...... ... ал салық есебінде — кассалық әдіс бойынша);
- бухгалтерлік есеп пен ... ... ... ... әр ... ... ... негізгі құралдарды бухгалтерлік есептен шығару мен салықтық есепте
оларды есептен шығарудан болатын айырмашылықтан, тағы да басқалардан.
Бухгалтерлік және ... ... ... ... ... ... айырмашылықтар "Кейінге қалдырылған корпоративтік
табыс салығы" деп аталатын шотта жүргізіледі. Бұл пассивті шот болғандықтан
кейінге қалдырылған ... ... ... бұл шот кредиттелініп, ал
азайғанда дебиттелінеді. Кейінге қалдырылған ... ... бұл ... ... бойынша бөлек есептеледі.
Корпоративтік табыс салығы бойынша бюджетпен есеп ... 631 ... ... ... ... ... пассивтік шотында жүреді.
1-кесте
Корпоративтік табыс салығы бойынша бюджетпен есеп айырысу
|Корпоративтік табыс ... ... | ... ... ... |объектілері |Салық мөлшерлемесі |кезең |
|1 |2 |3 |4 ... ... ҚР ... салынатын |30% ... ... | |жыл |
| ... ... |15% | |
| ... | | |
| ... | | |
| ... | | |
| ... | | ... ... ҚР ... салынатын |10% ... олар ... | |жыл ... жер өндірістің | | | ... ... ... | | | ... | | | ... түрақты үйымдар |Салық салынатын |30% ... ... ... | |жыл ... ... | | | ... емес | | | ... ... | | | |
| ... ... |15% | ... ... ... ... көзінде |15%- марапаттау қатысу | ... ... ... табысқа|үлесінен алынатын | ... емес ... ... | ... ... ... ... | |
| | ... | |
| | ... бойынша | |
| | ... ... | |
| | ... | |
| | ... ... | |
| | ... ... | |
| | ... ... | |
| | ... ... | |
| | |5% - ... | |
| | ... | |
| | ... ... | |
| | ... ... ... | |
| | |20% - ... да табыстар | ... ... ... ... ... ... ... салық
салынатын табысы болып табылады, оның деңгейі жыддық табыс жиынтығы мен
шегерімнің (түрақты ... ... ... жүзеге асырмайтын, резидент
еместерді қоспағанда) арасындағы айырмасы арқылы анықтайды:
Салық салынатын = ... ... - ... ... ... ... ... өнімдер, атқарылған жұмыстар,
көрсетілген қызметтер және басқа да ... ... ... ... (алғанына) жататын ақшалай немесе басқа қаражаттар, өзара есеп
айырысу ретінде үшінші тұлғаларға жіберілген, ... не ... ... ... ... қаражаттар кіреді. Кәсіпкерлік қызметтерден
түсетін кірістерге: өнімді (жүмысты, қызметті) сатқаннан ... ... ... сату ... құнының өсуінен, сондай-ақ
амортизациялауға жатпайтын активтерден инфляцияға байланысты ... ... ... алу ... түскен кірістер; басқа да
сатудан түскен тыс кірістер, соның ішінде: проценттер ... ... ... ... ... мен ақша қаражаттары; мүліктерді жалға
беруден түсетін кірістер; роялти; мемлекеттен және ... да ... ... ... ... ... қызметтен немесе қызметін
шектеуден алынған кірістер; қарыздарды есептен шығарудан түскен кірістер
және т.б. ... ... ... ... ... ... ... керек:
- дивидендтер, ҚР заңды тұлға резиденттерінен алынған бұрындары төлем
көзінен ... ... ... акциясының құны, олардың номиналдық
құнынан артқан деңгейі, яғни эмитенттердің ... ... ... акциясын сатқан кезінде алынған табыстары;
- мемлекеттік бағалы қағаздарды сатқаннан ... ... ... ... ... ... ... болған жағдайда,
гуманитарлық көмек ретінде алынған мүліктердің құны, егер де олар арналымы
бойынша пайдаланылса;
- ... ... ... ... ... ... құны;
- зейнетақыны қамтамасыз ету туралы ҚР ... ... ... ... ... ... ... жиынтығынан оны алуға байланысты
барлық шығындар кемітіледі, соның ішінде ... ... ... ... ... ... да, яғни қызметкерлерінің материалдық және әлеуметтік әл-
ауқатын көтеруге шығарылған шығындар, сондай-ақ Қазақстан Республикасының
заңдарымен реттелетін ... ... ... және арнайы
қорларға салынған шығындар.
Салық төлеушілердің шегерімдерінің тиісті ... бар ... ... ... ... ... байланысты шығыстары расталса ғана шегерім
жасалады. Бұл шығыстарды сол өзінің ... ... ... ... оған болашақ кезеңнің шығыстары қосылмайды.
Жылдық табыс жиынтығынан келесі ... ... ... іс-сапарга кеткен шыгындары және өкілеттік шыгыстары
Қазақстан Республикасының Үкімет ... ... ... шегеріледі:
- іс-сапарға жіберілген жеріне дейін кеткен нақты жолымен байланысты
шығындары (билеттің қүны), сондай-ақ броньға жасалған шығындары жатады;
- ... ... ... кезіндегі мулік ... ... ... ... ... ... ... сыйақы (мудде) бойынша шегерім келесі ... ... ... ... несие (кредит, займ), мүліктер, дисконттар мен
депозиттер жатады.
- несиелер (займдар) бойынша, оның ішінде ... ... ... ... ... мүліктерде теңгемен алынса (немесе орналастырылса),
онда ... ... ... ... ... ... 1,5-ке еселенген ресми ... ... ... ... ... ал ол ... валютасында
берілген (немесе орналастырылған) болса, онда ол ... ... 2-ге ... ... ... бойынша шығарылған соманың
шегінде шегерілуге тиіс.
Жоғарыдағы шектеулермен қоса, несиенің максималды марапаттау сомасы
да шегерімге жатады:
Заңды ... ... ... ... ... ... ... ... (15%)
және шегерімге = ... х ... ... ... ... ... Ұлттық банкісінің қайта қаржыландыру
мөлшерлемесі және Лондонның банкаралық рыногының депозиттерді, ... ... ... ... ... (қарызды) рәсімдеу кезіндегі
мөлшерлемесі пайдаланады.
Келісім-шартқа сәйкес несие (қарыз) үшін ... ... ... ... ... ... және сол мәміленің (операцияның) нақты
жасалған күніндегі мөлшерлемесі есепке алынады.
Күмәнді міндеттемелердің төленуі бойынша жасалатын шегерім. Егер ... ... деп ... ... ... төлеуші кредиторға төлесе,
онда оның сол төленген деңгейінде шегерім жасауға рұқсат етіледі.
Күмәнді ... ... ... ... ... ... расталса және
ол бухгалтерлік есепте көрсетілсе ғана жасалады. Күмәнді қарыз талабы ... ... ... заң ... және жеке ... ... атқарған жұмысының, сатқан тауарының нәтижесінде
шығатын талап; сондай-ақ Қазақстан Республикасында ... ... ... ... ... жүрген заңды тұлға-резидент еместердің де және үш
жылға дейін талабын қанағаттадырмаған ... ... ... ... ... салық төлеуші-дебиторларды банкрот таныған
жағдайда шығады.
Резервтік (провизиялық) қорларга аударымдар бойынша шегеріс жасау. Өз
қызметін зандарға сәйкес ... ... ... ... ... қойнауын пайдаланушының осы кен орнына жер қойнауын пайдалану жөніндегі
операциялардың аяқталуына байланысты кен орнын ... ... жою ... немесе провизиялық қорына) аударылған аударымдар сомасын шегеріп
тастауға құқығы бар. Тап ... ... ... де, ... ... ... яғни ... депозиттері, несиелері, (қаржылық лизингіні
қоспағанда), дебиторлық қарыздары, аккредитивтері үшін жасалуы ... ... ... ... жатқызу тәртібін және жағдайын
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкісі ... ... ... және ... жұмыстарына
жасалган шыгындар бойынша шегерім жасау. Негізгі құрал-жабдықтарды алу,
оларды орнату және басқа ... ... ... ... ... ... ... жобалау және ... ... ... ... ... ... болады. Аталған
шығынды шегеруге ... үшін ... ... орындалған
жұмыстардың актісі және басқа да құжаттар бойынша негізделуі керек.
Сақтандыру жарналары (пайдасы) ... ... ... жасау.
Жинақтау және қайтарым сипатындағы шарттар бойынша сақтандыру төлемдерін
қоспағанда, сақтандыру шарттары бойынша сақтандырушылар төлеген ... ... ... ... ... ... Қаржы Министрлігінің
қадағалануына болады. Банкі жүйесі де осы процесске қатысты болғандықтан,
оларды календарлық, қосымша және ... ... ... ... ... төлемдерге геологиялық зерттеулерге және өндіруге дайындық
жұмыстарына жұмсалган шыгыстар. Жер байлығын зерттеу, барлау, және пайдалы
қазбаларды алуға даярлық ... ... ... ... сақтау,
жалпы әкімшілік шығындар және қол қойылған ... ... ... төлеуге байланысты шығындарды қоса алғанда, ... ... ... ... ... ұстап қалуға жатады және ол жеке
топты құрайды, бірақ амортизациялық нормасының шегі 25 ... ... ... ... ... ... контракт аясынада жүзеге
асады, ол кезде ... ... ... сату ... ... ... жылдық табыс жиынтығынан түзету ретінде алынып тасталатын табыстар
жеке көрсетіледі, тасталған табыстары қосылмайды.
Теріс ... ... ... ... ... ... ... оң
бағамының айырмасы алатын табыс сомасымен шектеледі және осыған салық
салынатын табыстың 50 ... ... ... ал ... салынатын табыс өз
кезегінде жылдық жиынтық табыспен салық төлеушінің ... ... ... мен ... ... алынған шегерім сомасының
айырмасыннан ... ... ... ... сомасы келесі салық кезеңінің
шегеріміне жатқызылуы мүмкін. құрылысқа алынған кредиттер (занмдар) бойынша
теріс ... ... ... ... кезеңінде төлем жасау барысында
пайда болады, онда ол объектінің құнына қоса алынады.
Айыппұлдар да, өсімдер де, ... ... ... ... мүмкін, тек мемлекеттік бюджетке жататындардан басқасы.
Салықтарды шегеріс жасау. Бұл жерде мемлекеттік бюджетке есптелген
шегіндегі төленген ... ... ... яғни жылдық жиынтық табыс
анықталғанға дейінгі салықтар; Қазақстан ... ... ... ... ... ... (яғни кәсіпорын рентабельді болған
сайын, одан ұсталатын салықтың да ... ... ... ... өткен
кезеңдер үшін ағымдағы салық кезеңінде төленген салықтар да шегерілуі тиіс.
Ағымдағы салықтық кезеңде өткен кезендер үшін ... ... ... ... сол кезеңнің шегеріміне жатқызылады.
Тіркелген активтер бойынша шегеріс жасау. Тіркелген активтерге салық
төлеушінің бухгалтерлік балансында ескерілген және ... ... ... ... мен ... емес ... ... мынадай түрлеріне ... ... жер; өнім ... малдар; мұражай
құндылықтары; сәулет жэне өнер ескерткіштері; жалпы жұрт ... ... ... ... ... аяқталмаған күрделі
құрылыс; фильм қорына жататын объектілер; ... ... ... ... ... құны; инвестициялық жобалардың
шеңберінде пайдалануға берілген негізгі құралдар.
Амортизациялауға жататын негізгі ... ... ... ... ... ... ... түрі бойынша шектелген
мөлшерлемесі "Негізгі құралдардың есебі" тарауында келтіріледі.
Салық төлеуші өз еркі ... ... да ... мөлшерлемесін
қолдануына құқылы, бірақ ол қойылған (белгіленген) шектен жоғары ... ... ... үшін өз ... ... ... ... өндірістік мақсатта үш жылдан кем емес пайдаланатын технологиялық
құрал-жабдықтардың ... ... ... еркі ... ... ... сәтінде қалған амортизацияның шегінде шегеріс жасай
алады.
Ғимараттар, ... ... ... бойынша
амортизациялық аударымдар жеке анықталады.
2 – кесте
Салықтық ... ... топ ... ... ... құны анықталуы:
|Салықтық кезең-нің | |Салықтық кезеңде келіп| |Салықтық кезеңде есептен |
|басына топ | ... ... | ... ... ... ... | ... мынадай құны | |мынадай құны бойынша са-ту |
|баланстық құны | |бойынша: | ... ... ... ... ... | ... құны - | ... ... – сату құны ... ... ... құнынан | |бойынша; ... | ... ... | ... салым |
|ішіндегілер-інің | |шығыс-тар, өндіру, | ... ... ...... ... | ... ... және | |бас-тапқы құны бойынша, |
|амортизациялық | |ор-нату шығындары | ... ... ... ... ... | ... | ... ... ... | ... ... | ... ... ... жұмыста-ры | |салым ретінде алын-ған| |жо-ғалтқан, бүлінген ... | |– құны ... | ... (егерде сақтандыру |
|және есептен | |азаматтық ... | ... бар ... ... | ... анықталады, | |төленген сақтандыру ... ... ... – | ... ... яғни ... | ... құны | ... ... | ... алыс-беріс | |сақтанды-ру ұйымдарының |
| | ... ... | ... ... ... |
| | ... бірақ | |анықтала-ды; |
| | ... ... | ... ... |
| | ... бол-мауы тиіс. | |жо-ғалтқан, бүлінген |
| | | | ... ... ... |
| | | | ... жоқ болса)-баланстық |
| | | | ... ... |
| | | | ... ... |
| | | | ... құны |
| | | | ... ... капиталға салым ретінде алынған, тегін алынған, ... ... олар ... ... негізгі құралдардың баланстық құнын ... ... ... ... олар сол ... құнын төмендетеді.
Қаржылық лизингіге берілген (қаржылық лизингі бойынша тіркелген
активтердің лизингі алушының ішкі тобы ... ... қүны ... ... ... ... ... актив баланстық құнында
көрсетілген болса, онда оны берген ... ... ... өз ... ... ... шығыстар бойынша шегерімдер. Шегерім әрбір ішкі
топқа кіретін негізгі құралдарды жөндеуге жұмсалатын ... ... ... топқа қатысты рұқсат етіледі. ... ішкі топ ... ... ... ... ... ... ішкі топтың салық жылының
айғындағы құндық балансының 15 пайызының шегінде шегеріледі. Аталған шектен
асатын сома ішкі топтың баланстық ... ... Егер ол ... жергілікті бюджеттерден алынған субсидиялардың есебін жургізілген
жөндеу болса, онда ... ... құны ... және ... де ... салынатын табысты анықтаған кезде жылдық жиынтық табыстан келесі
шығыстар шегеруге ... ... ... ... байланысты емес шығыстар;
- күрделі сипаттағы шығыстар, яғни тіркелген активтерді салуға
және сатып алуға ... ... ... ... ... ... мен ... жылдық жиынтық табысты алумен байланысты болса да, ... ... ... ... ... ... онда ол
шегерімге жатқызылмайды;
- Қазақстан ... заң ... ... ... төлеуге (төленуге) жататын міндетті бюджет төлемдерінің
басқа да сомасы;
- кәсіпкерлік ... ... ... ... ... және ... шығыстары;
- тегін берілген мүліктердің, жұмыстардың, қызметтердің құны.
Кәсіпкерлік қызметтен тартқан ... ... ... ... жылдық
жиынтық табыстан асып кетсе), сондай-ақ салық төлеушінің ... ... ... ... ... ... ... келешектегі табысының есебінен өтеу үшін үш ... ... ... ... қалдырылады.
Бағалы қағаздар сатқан кезде шеккен зиянды олардың құнын өсірудің
есебінен өтеледі, бұл шара мүмкін ... ... оның ... ... үш
жылға дейін кейінге қалдырылуы мүмкін.
Корпоративтік табыс салығын есептеген кезде 851-шоты дебеттеліп, 631-
шоты кредиттеледі. Бүл салық ... ... бір рет ... ... ... ... төлеген кезде оның ішінде
аванстық төлемін қоса алғанда 631-шоты дебеттеліп, ... ... ... ... және ... ... бойынша кейінге
қалдырылған салықтын ... ... ... ... кезеңде уақытша
айырмасының жойылғанын, болашақта бюджетке төленуге жататындығын көрсетеді.
Жыл соңында табыс ... ... ... ... ... ... және 851-шоты кредиттеледі.
Ұзақ мерзімді активтерді қайта бағалаған кезде ол ... ... әсер ... ... ... бағалаудың нәтижесінде салық салынатын
және ... ... ... ... болуы мүмкін. Бұндай орын алған
айырма салық есебінде көрініс таппайды, ол тек ... ... ... ... ... ... тұрақты да, уақытша да ... ... ... де, ... есебінде де амортизацияны есептеу үшін
әртүрлі тәсілдер пайдаланады: ... ... ал ... ... ... ...... ауырманы туғызады.
Айырманың бұндай типі қабылданған есеп әдістемесіне тәуелді болып
келеді. Осындай ... ... ... ... айырма бухгалтерлік есепте
632 шотына ... ... ол ... төлемде көрініс таппайды.
Резидент емес заңды түлғалардың таза табысынан 15 % ... ... ... таза ... ... ... ... пен
корпоративтік салық сомасының айырмасынан шығады.
Резидент еместердің Қазақстан Республикасының көзіне ... ... ... мыналар жатады:
- өнімді, жұмысты, қызметті сатқаннан алынған табыстар;
- басқару, қаржылық, аудиторлық, маркетингтік т.б. ... ... ... ... құнына жеңілдік жасаудың арқасында алынған табыстары;
- талап ету ... ... ... ... алынған табыстары;
- айыппұл және өсімдерден түскен табысы, бұл ... мен ... ... ... ... ... де, резидент еместерге де
салынады;
- дивиденд ... ... ... және ... ... ... ... нысанында алынған табыстар;
- жалға беруден алған табыстар;
- халықаралық тасымалдау процесінде транспорттық қызмет ... ... ... ... ... тегін алынған мүліктерден түсетін табыстары;
- ... да ... ... ... қызмет ететін резидент еместердің алатын табысынан мына
төмендегі мөлшерлемеде ... ... ... ... және ... ... ... табысынан
және сыйақысынан - 15 %;
- тәуекелділікті сақтандыру ... ... ... ... - 10 %;
- ... ... шартары бойынша төленетін сақтандыру төлемінен -
5 %;
- халықаралық байланыста тасымалдау қызметін көрсеткен табысынан - ... осы ... 178 бабы ... алынатын табысынан - 20 % (1 — ші
мен 4— ші ... ... ... ұсталады.
Мыналар кірмейді:
- Қазақстан Республикасының аймағында ... ... ... ... ... ... төлемдер;
- банк-резиденттердің корреспонденттік шоттарын жүргізу және
ашумен байланысты көрсеткен қызметінен ... ... ... ... сату ... олардың құнының өсімінен
алынатын табыстар;
- ... ... ... жасалған операцияялардан түскен
табыстар;
- шикі ... ... ... ... ... ... ... тыс жерлерінде);
- сатып алушы-резиденттердің төлеген бағалы қағаздардағы қарыздар
бойынша есептелген марапаттау сомасы.
Резидент емес заңды ... ... ... ... ... Республикасындағы тұрақты ұйымдардың қызметі арқылы жүзеге асады.
Резидент емес заңды түлғалардың табысына тұрақты ... ... ... ... түрі жатады.
Шегерімге табысты алумен байланысты тікелей шығыстардың барлығы
жатады. ... емес ... ... өз ... ... ұйымның
шегеріміне жатқызуға құқығы жоқ, атап айтқанда:
- бұл резидент емес заңды тұлғаның меншігін ... ... ... қолдағаны үшін роялти, гонорар, адамдар және басқа төлемдерді
жасауға;
- ... ... үшін ... ... алуға;
- осы резидент емес заңды тұлғаның ... ... ... ... алуға;
- құжаттармен дәлелденбеген шығыстарды жасауға;
- және басқа да.
Резидент емес заңды ... ... таза ... ... ... ... ... ережелері. Халықаралық
келісім-шарттың ережелері салынатын салықтың екі ... ... және ... ... ... ... ... үшін жасалынады.
Қосылған құнға салынатын салық.
Қосылған құнға салынатын салық тауарларды өндіру, жұмысты орындау
немесе қызмет көрсету және ... ... ... ... құн ... белігін аудару, сондай-ақ осы елге тауарлар импорты кезіндегі аударым
болып табалады. Бұл ретте ... ... ... мен ... ... салық объектісі болып табылады. Қосылған құнға салынатын ... ... ... ... ... ... Бұл пассивтік шот
болғандықтан кредитіне салынған салық сомасы, ал ... ... және ... ... ... ... ... салық
шоты бойынша төлеген сомалары жазылады. Бюджетке төленуге тиісті ... ... ... ... ... ... жұмыс немесе көрсетілген
қызмет үшін есептелген қосылған құнға салынатын салықтың сомасы мен сатып
алынған ... ... мен ... көрсеткен қызметі,
орындаған жұмысы үшін төленген қосылған құнға салынатын салық сомаларының
арасындағы айырма ретінде ... ... ... ... ... ... Республикасының салық заңында белгіленеді.
Бұл өндіріс процесіне және ... ... ... ... сату ... ... қүн ... бюджетке
аударылатын, қосылған құны салығы ... ... ... ... ... тауарларды импорттау кезінде жасалатын аударымдар.
Бюджетке төлеуге жататын (тисті) қосылған құн ... ... ... ... ... жұмыстан, көрсетілген қызметтен ұсталынады.
Қосылған құнға салынатын объектілері болып, салық салынатын айналым
және ... ... ... болып табылады.
Сондай-ақ, еңбекақы заттай түрде төленген жағдайда берілетін
тауарларға ... ... ... тауарларға қатысты қолданғанда сатуды, айырбастауды,
ақысыз беруді немесе ... ... ... кепілдікке зат ұстаушының
меншігіне беру және жұмыстар мен қызметтерді орындау деп білеміз.
Қосымша құнға салынатын салық бойынша ... ... ... ... ... яғни ... ... салық төлеушілер болып табылады.
Қазақстан Республикасының қатысуымен жасалған халықаралық шарттарда
түсті және қара металлдардың ... ... ... экспортына
нольдік мөлшерлеме бойынша салық салынады.
Қосымша құнға салынатын ... ... ... салынатын
айналымның 14 пайызын құрайды (ҚҚС-нан босатылған ... ... ... ... бойынша бюджетке төленуге жататын қосылған
құн салығының (ҚҚС) ... ... ... ... ҚҚС ... мен,
алынған тауар үшін төлеуге жататын ҚҚС сомасының арасындағы айырмасынан
шығады.
Қосылған құн салынған төлеушінің ... ... ... ... жасаған айналымына салық салынады және ол ... ... ... ... ... Кодексімен босатылғандар немесе ... ... ... орны ... табылмаса, онда олар салық салынатын
айналымға кірмейді. Салық салынатын ... ... ... ... ... ... ... пен тараптардың мәмілесі бойынша
белгіленген бағасын қолдана отырып, ... ... ... құнын негізге ала отырып анықтайды.
Қазақстан Республикасының аймағы сырттан ... ... ... ... ... қүн салығынан босатылғаннан басқасы).
Оларға салынатын салықтың деңгейі Қазақстан Республикасындағы кеден заңына
сәйес анықталады және ... ... құны да ... құн ... анықтау үшін сату орны болып мыналар
танылады:
Тауар (жұмыс, қызмет) алушы бюджетке ... ... ... ... ... кезде қосылған құн салығының сомасын зачетка жатқызуға
құқығы бар. Зачетка жатқызылатын айналымды есептеген ... ... ... ... ... ... бөлек есептелінетін әдісті тандай
алады. Пропорциональды әдісте қосылған құн салығын ... ... ... Ал ... ... бойынша операциясының кезінде сату бойынша
айналымына, оның ... ... Ал ... ... ... ... ... сомасы бойынша және алынған тауардың (жұмыстың, қызметтің)
қосылған құн салығының сомасы бойынша жеке ... ... және ... айналымның үлес салмағын және ... ... ... ... ... айналым бойынша бюджетке төленуге ... құн ... ... айналым бойынша есептелген қосылған құн
салығының сомасы мен зачетка жатқызылған салық ... ... ... ... ... резидент еместерден алынған ... пен ... құн ... төлеуші болып табылмайды. Егер де ол ... ... ... орны ... ... болса, онда қосылған құн
салығын салуға жатады.
Қосылған құн салығы салынатын тауарларды ... ... ... ... ... ... ... қосымша құнға салынатын салық
бойынша есепте тұрған салық төлеуші ... ... ... ... ... ... қабылдап алатын тұлғаға салық шот-
фактурасын ұсынуға міндетті. Егер де ҚҚС ... ... онда оған ... ... 333, 671, 687 шоттарының
тиістілері кредиттеледі.
ҚҚС есептеу кезінде 301-"Алынуға тиісті қарыздар" шоты ... де, ... қүн ... шоты ... соң ... ... 633 ... дебетіне есепке алынады.
Айырмашылығы бюджетке аударылады: 633 ... ... 441 ... ... ... ... шотының кредитінде көрініс табады.
Салып алушылар бұрындары ҚҚС-ның сомасы төленген тауарларды қайтарған
кезде, ол 663 ... ... мен 687 ... кредиті бойынша көрініс
табады.
Жеке тұлғалардан ұсталатын табыс салығы.
Есепті жыл бойы ... ... ... ие ... жеке ... ... ... табылады. Жеке тұлғалардың жылдық жиынтық ... ... ... табыстар, кәсіпкерлік қызметтен алатын табыстары,
жеке тұлғалардың мүліктік табыстары, тағы да басқа табыстары кіреді.
Жеке тұлғалардың мүліктік табысына тек қана ... ... ... ... ... ... ... ала отарып
өткізуден түскен құнның өсімі жатады: салық төлеушінің тұрақты ... ... ... жылжымайтын мүліктің, құнды қағаздардың, заңды
тұлғаларға және ... ... емес ... ... үлесінен; шетелдік
валютадан; асыл тастар және асыл металдардан, олардан жасалған зергерлік
бұйымдардан, құрамында асыл ... және асыл ... бар ... ... өнер туындылары мен антиквариаттардан. Жеке тұлғалардың ... ... ... ... ... қаралады.
Табыс салығының мөлшерін ай сайын бір қалыпты ұстау үшін ... ... ... ... мен одан ұсталатын табыс салығыны сомасы
есептелетін айлардың санын ... сан мәні бар ... 12 ... ... ... ... ... белгіленген. Мердігерлік шарт
бойынша жүмыс істейтін түлаларға төленетін төлем, сондай-ақ бір жолғы ... ... ... ... ... ... табыс салығы. Жеке түлғалар ... есеп ... ... 639 ... ... ... – кесте
Жеке тұлғалар бойынша есеп айырысу
|Жаңа табыс |Салық салынатын |Салық мөлшерлемесі ... ... ... | | ... |Төлем көзінен |І.Ұтыс, ... ... ... ... ... табысына |түріндегі табысы (сақтандыру |жылы ... ... ... бойынша марапаттауды | ... ... ... - 15 %; | ... ... ... және жеке | ... ... ... ... — 10 %; | ... ... ... |3. ... да табыстар — 15 | |
| ... ... ... ... | |
| | ... дейін — салық | |
| ... ... ... ... сомасынан | |
| ... ... |5%; 15 ... 40 есе ... | |
| ... |жыддық есептік көрсеткішке | |
| ... ... — 15 ... ... | |
| | ... ... сн салық | |
| | ... + 10 % одан ... | |
| | ... 40 ... 600 есе | |
| | ... ... ... | |
| | ... дейін - 40 | |
| | ... ... ... | |
| | ... ... ... + 20 | |
| | |% одан ... сомадан; 600 есе | |
| | ... ... ... | |
| | ... және одан әрі | |
| | ... - 600 есе ... | |
| | ... ... ... | |
| | ... одан әрі ... - 600 | |
| | ... ... ... | |
| | ... ... салық | |
| | ... ... % одан ... | |
| | ... | ... ... ... көзінен |Резиденттік емес жеке | | ... ... ... ... ... ... | | ... бар,|салы-натын және |салудың ерекше-ліктері | | ... ... ... текс бойын-ша | | ... ... ... | | ... резиденттік |кодексімен сәйкес | | | ... жеке ... ... | | | ... ... | | | |
| ... | | | |
| ... | | | ... ... ... ... салынатын салықтар.
Төлем көзінде салынатын салық салық төлеушінің табысына ... ... ... ... ... ... ... еңбеккерлердің
табысына жұмыс берушілердің ақшалай ... ... ... ... ... оған ... етіп түрған салық заңында қаоастырылған, салық
шегерім азайтатын сомасы, материалдық олжасы, әлеуметтік және материаддық
игілік т.б. табыстары ... ... ... жеке ... салығының сомасы еңбеккерлердің
табысына қолданатын мөлшерлеменің көмегімен есептелінеді.
Табыс салығы үстаған кезде 681, 682 ... ... 639 ... бір жол төлемдерден түскен табыс. Бүндай төлем алдын-ала жасалған
келісім-шарт бойынша анықталады,
- ... ... ... ... зейнеткерлік
төлемдері, бұл өз кезегіндегі айлық есептік көрсеткіштерді (АЕК) азайтады;
- жеке ... ... ... ... ... бұл ... 15 % ... салық салынады;
- стипендия, бұларға да салық салынады, сондай-ақ ... ... т.б. ... ... ... қоры ... ... көзінен салынбайтын табыстар. Төлем көзінде салық салыбайтын
табысқа салық төлеушінің келесі табыс түрлері жатады: ... ... ... ... ... ... ... және жеке нотариустардың табысы және т.б.
Резидент емес заңды түлгалардың табысына салық салудың ерекшеліктері.
Жеке шетел ... ... ... салу ... ... ... ... сәйкес салық төлеушілер резиденттік және
резиденттік емес болып бөлінеді.
Салық салу ... жеке ... егер де олар ... кез ... ... ... онда олар Қазақстан
Республикасының резиденті болып саналады:
- ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасына біршама уақытқа келген;
- Қазақстан Республикасы 183 календарлық ... кем емес ... де ... ... шетелдік жеке тұлғасының тұрған
күні ағымдағы жылы 31 ... ... кем ... және ағымдағы салық
қезеңімен аяқталатын, үш жылдық кезең ішіндегі календарлық күні 183-тен кем
болмаса, онда ол ... ... ... ... ... ... ... (жанама) салық дегеніміз — сатылатын тауардың бағасына
қосылатын, ... ... ... ... ... ... Акциздік салық
салынатын тауарларға Қазақстан Республикасының аумағында шығарылған немесе
Қазақстан Республикасының ... ... ... яғни ... ... ... өнімдері, құрамында темекісі бар басқа да өнімдер
және ... ... ... да ... ... ... ... акцизделуге жататын тауарларды
өндіретін немесе акциздеуге тиісті тауарларды импорттайтын немесе Қазақстан
Республикасы аумағында (акцизделуге) ойын бизнесін ... ... ... ... ... салығын төлеушілер болып ... ... ... ... мен ұйымдар бұл жоғарыда айтылған салықтардан басқа ... ... ... ... ... және мүлкіне заңда бекітілген
мөлшерде салық төлеп тұруы тиіс.
"Мүлікке салық" деп аталатын шоттар ... екі ... ... ... ... ... ... мен алымдар" шотында
Қазақстан Республикасы заңдарында қаралған басқадай салықтар, ... ... ... ... Бұл ... ... шығарылған бағалы қағаздарды тіркеу алымы;
- жер қойнауын пайдаланушылардың арнаулы төлемдері мен салығы, және
тағы да басқалар ... ... мен ... ... түрлері, мөлшері және
олардың төлеу тәртібі ... ... ... ... ... есеп ... ... кредитіне тиісті шығындар
есептелетін шоттардың дебитінен есептелген салық, алымдар мен ... ... ал бұл ... ... ... төлем төленген шоттардың
кредитінен төленген сомалар жазылады.
4-кесте
Бюджетпен есеп айырысу шоты ... ... ... ... ... ... ... | |шот |шот |
|1 |2 |3 |4 |
|1 ... ... ... ... |851 |631 |
| ... табыс салығы сомасына. | | |
|2 ... есеп ... ... ... | | |
| ... ... ... байланысты, | | |
| ... ... ... ... | | |
| ... ... салық сомасының: | | |
| |- ... |562 |631 |
| |- ... |631 |562 |
|3 ... ... және ... |862-864 |631 |
| ... байланысты | | |
| ... ... ... сомасына | | |
|4 ... ... және ... |631 |861-864 |
| ... салдарынан шеккен зиянға | | |
| ... ... ... ... | | |
|5 ... ... ... ... аудар-ған |631 |441 |
| ... ... ... ... | | |
|6 ... ... пайда болған немесе| | |
| ... ... ... ... | | |
| ... ... есеп |851 |632 |
| |пен ... ... ... | | |
| ... ... ... | | |
| ... ... ... ... ... | | ... ... |632 ... ... ... салығы" деп | | |
| ... ... ... ... |851 |632 |
| ... ... ... ұлғайтуға; салық | | |
| ... ... | | |
|8 ... ... ... жойып жіберудің | | |
| ... ... ... ... | | |
| ... ... | | |
| |- ... ... |632 |631 |
| |- ... жабу ... есептелген. |632 |851 |
|9 |- ... ... ... | | |
| ... ... ... ... ... |541 |632 |
| ... ... кезде, | | |
| |- ... ... ... ... |632 |541 |
| ... ... ... есептегі | | |
| ... ... ... ... ... | | |
| ... ... | | ... ... ... және ... берушілерге | | |
| ... өнім ... ... үшін ... |301-303 |633 |
| ... шот ... ... құн ... | | |
| ... | | ... ... толтырылатын қосылған құн салығы сомасы|633 |331 |
| |мен ... ... құн ... ... | |
| ... жабылуына | | ... ... ... ... құн ... |633 |441 |
| ... | | ... |Жеке тұлғаларға есептелген табыс салық |681 |639 |
| ... | | ... ... қатысушылардың | | |
| ... ... ... |621, 622, |639 |
| ... ... төленетін көздерінен |687 | |
| ... ... ... ... ... | | ... ... тұлғалардың еңбекақысынан ұсталған |639 |441 |
| ... ... ... ... | | ... ... артық аударылған салық сомасының |441 |631-639 |
| ... | | ... ... ... ... ... | 821 | |
| | | |635 ... ... ... ... ... ... |441 |
| ... ... ... ... | | ... ... ... салық нормасы |301 |634 ... ... ... салығының сомасы бюджетке |634 |441 |
| ... ... ... ... | | ... ... жер ... сомасы |821 |636 ... ... жер ... ... ... есеп |636 |441 |
| ... ... аударылды | | ... ... ... ... салығы сомасы |821 |637 ... ... ... ... ... ... ... |441 |
| ... ... ... | | ... ... көлік құралдарына салық сомасы |821 |638 ... ... ... құралдары салығы сомасы |638 |441 |
| ... есеп ... ... ... | | ... ... төленетін жер салығының есебі 636 ... ... ... салу мақсатында барлық жер Қазақстан Республикасының актілеріне
сәйкес арналым ... және ... бір ... ... ... ... ... салуға жататын, жердің ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... |Айырықша қорғалатын табиғи аймақтар, |
| ... дем ... |
| ... ... ... |
| ... ... ... ... ... ... ... транспорт, байланыс, |Су қорлары ... және ... да ауыл | ... арналмаған жерлері | |
| |Жер ... ... ... олардың меншік құқын, тұрақты пайдалану құқын, уақытша
тегін пайдалану құқын растайтын құжаттардың негізінде есептелінеді және ... ... ... ... ... ... мен ... үлесі
бойынша мәліметін жер ресурстарын басқаратын өкілетті органдарға ұсынады.
6-кесте
Жерге салынатын салық
|Жер салығын төлеушілер ... ... ... |
| ... ... |кезені |
| ... | | ... ... жер ... |Жер ... ... |Календар- |
|бар занды тұлға (заңмен ... ... ... жыл ... ... жеке ... салық |ің база-сы | ... ... ... ... | |
|- ... ... ... |сапа-сына, | |
|- ... ... ... ... ... |бонитеті-не, | |
|- ... ... ... ... |жер | |
| | ... | |
| | ... | |
| | ... ... | |
| | ... | ... салынатын жер объектілері | | | ... жеке ... ... | | | ... кейбір жеке | | | ... ... | | | ... ... | | | ... тұрақты пайдалану құқына; | | | ... ... ... ... | | | ... жол ... ... үшін: заңмен белгіленген тәртіпте
темір жол транспортын ... ... ... жер ... жол ... ... жерлері, станциясы, вокзалы, жолдары салық
салынатын ... ... ... мен ... ... ұйымдастыру үшін: заңмен
белгіленген тәртіпте осы ұйымның жұмысын ұйымдастыру объектілеріне ... ... ... ... ... тұратын бағаналармен
байланысты жер төлемдері, станциялары салық салынатын ... ... ... газ бен ... ... тасмалдайтын кәсіпорындардың
жұмысын ұйымдастыру үшін: заңмен белгіленген тәртіпте осы ұйымға берілген
жер төлемдері, газ бен мұнай құбырларымен ... жер ... ... ... ... табылады.
Байланыс сферасының балансында түрған жер төлемдері салық салынатын
объектісі болып табылады.
Жердің әрбір төлеміне тиесілі салық мөлшерлемесін ... ... ... 821 шоты ... 636 шоты кредиттеледі.
Салықты төлеу салықтық кезеңнің 1-ші шілдесінен ... ... ... жергілікті бюджетке төленеді. Ол кезде 636 шоты
дебеттеліп, 441 шоты кредиттеледі.
Қөлік құралдарына ... ... ... ... меншік және меншікті ... ... ... ... және жеке түлғалар салық төлеушілер болып
табылады.
Көлік құраддарына салынатын салық жыл сайын төленеді және Қазақстан
Республикасы ... ... ... ... ... және олар көлік
қүралдары қуааатының әр киловатттынан ... ... ... ... ... құралдарына салынатын салық
|Көлік құралдарына ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... | | | ... және ... ... ... ... |Календар |
|шаруа-шылығын жүргізуіне |объектісіне көлік |белгілеген айлық |лық жыл ... ... ... ... | ... алған (заңмен |құрал-дары жатады, |көрсет-кіштің | ... ... ... ... |негізінде | ... ... ... |есептелген түзету | |
|салық ... ... және ... мен| ... ... тұлғалар |өкілетті ... ... |
| ... есепте |көлік түрлеріне, | |
| ... ... | |
| ... |двига-тельдің | |
| | ... ... | |
| | ... | |
| | ... | |
| | ... | |
| | ... | |
| | ... алынады.| |
|Меншігінде және | | | ... ... | | | ... ... | | | ... ... ... | | | ... ... ... | | ... ... | | ... салынатын объектілері| | | ... жеке ... | | | |
40 ... және одан да ... жүк ... самосвалдар жэне арнайы
жабдықталған медициналық транспорттық құралдары салық салу ... ... ... салынатын салықты есептеген кезде 821 "Жалпы және
әкімшілік шығыстарының" шоты ... де жөне 638 ... ... ... ... ... "Көлік құраддарына салынатын ... ... ... ... ... ... бюджетке аударылады, ол кезде ... есеп ... ... тиісті субшоттары дебеттеліп, және 441
"Есеп айырысу ... ... ... шоты ... салынатын салық. Бюджетке төленетін мүлік ... ... ... 637 ... ... табады.
8-кесте
Мүлікке салынатын салық
|Мүлік салығын ... ... ... мөлшерлемесі |Салық ... ... | ... |
|Заңды ... ... ... ... |Календар-л|
|тұлға-ре-зиденттер|объектісі негізгі |объ-ектінің жылдық |ық жыл ... ... ... ... ... ... 0,1% | ... салынатын |қорларын қоса |алынады коммерциялық | ... ... және ... ... | ... ... емес ... ... | ... ... ... ... ... | ... |сана-латындар |байланысты ... ... ... ... ... ... | |
| ... кәсіпкерлердің|қадр-лерді | |
| ... ... ... су | |
| ... ... | |
| ... есеп |шұ-ғылданатын занды | |
| ... ... | |
| ... ... бюджеттің | |
| ... ... ... | |
| ... құны |қар-жылындырылатын | |
| | ... | ... | | | ... | | | ... | | | ... ... | | | ... | | | ... | | | ... | | | ... | | | ... | | | ... | | | ... | | | ... | ... ... | ... | ... ... ... |
|меншігін-дегі | ... 1% ... | ... ... | ... | ... | | | ... ... ... ... |Салық мөлшерлемесін | |
|меншігіндегі салық|объектісіне, ... ... | ... ... ... ... | ... ... және ... Салық Кодексі | ... ... емес ... | ... |мү-ліктері жатады. | | ... ... ... | | ... |сая ... ... | | ... |т.б. | | |
| |- ... | |4 |
| ... | | |
| ... |3 | |
|1 |2 | | |
| ... тұлға үшін, әр| | |
| ... ... | | |
| ... | | |
| ... құны | | |
| ... ... | | |
| ... ... | | |
| ... | | ... ... төлеуші өздігінше есептейді, бірақ ол ... ... ... салық мөлшерлемесін пайдаланылады. Есептелген салыққа 821
шоты дебеттеледі де, 637 шоты кредиттеледі. Салықты ... ... ... ... ... ... ... Жер қойнауын пайдаланушылардың белгіленген төлемдері болып
табылады және жерді ... ... ... ... мен ... ... ақша ... төленеді. Жер қойнауын
пайдалануды жүргізудің жеке шартарын негізге ала ... ... ... ... төлейді: қол қою бонусы; коммерциялық табу бонусы.
Қол қою ... жер ... ... ... ... сай ... жасау кезінде жер қойнауын пайдалану жөніндегі
қызметін жүзеге асыру құқығын беру үшін бір ... ... ... болып табылады. Қол қою бонустарының бастапқы мөлшерін Қазақстан
Республикасының Үкіметі ... ... ... ... немесе тендер
өткізудің шарттары бойынша белгіленеді. Қол қою бонусының түпкілікті
мөлшері жер қойнауын ... үшін ... кен ... ... құндылығына қарай келісім-шарт негізінде белгіленеді. Қол қою
бонусы төлеу мерзімі тараптардың келісім-шартымен немесе ... ... ол ... ... күннен бастап отыз күнтізбелік
күннен кешіктірілмеуі керек.
Коммерциялық табу бонусы тіркелген төлем болып табылады және ... ... ... коммерциялық табыс табу үшін жер қойнауын
пайдаланушылар төлейді Коммерциялық табу ... ... ... өндіру
процесі көзделмеген пайдалы қазбалардың кен орындарына барлауды жүргізуге
арналған келісім-шарттары ... ... ... табу ... ... ... Республикасының Үкіметі белгілейді. Коммерциялық
табу бонусының мөлшері салық салынатын объектісінің, төлем есептелінетін
базасының және ... ... ... Роялтиді жер қойнауын пайдаланушылар пайдалы қазбалардың
барлық түрлері бойынша жеке-жеке төлейді. Жер қойнауын пайдалануға ... ... ... ... түрде төлеу белгіленеді. Келісім-
шарттар бойынша ... ... ... барысында, тараптардың қосымша
келісім негізінде роялтиді ... ... түрі ... ... ... ... төлем жасауына, яғни заттай нысанында төлеуіне
болады, ... ол ... ... болады.
Пайдалы қазбаларды жүзеге асырып жатқан және жер ... ... ... ... да салық төлеуші болып табылады. ... ... ... объектісіне, салық базасына және мөлшерлемесіне
байланысты анықталады.
Роялти көмірқышқылы қалқап ... ... ... ... ... яғни ... өнім көлеміне тәуелді
анықталады, ал ол кезде мына екі әдістің бірін пайдаланады:
- ... ... ... ... ... ... ... алынады;
- контракт бойынша әрбір жылда өндірілетін өнімнің көлемінен алынады.
Алтын, қолакүміс тағы ... ... ... мен ... өндірген
кезде роялтидің ... ... ... Жер ... суларға
роялти төленбейді.
Өнімді бөлу туралы контрактісі. Бұл жерде мынадай шарттар қаралады:
- бөлуге жататын өнімнің жалпы көлемі;
- Қазақстан ... ... және ... ... пайдалы (табыс әкелетін) өнімін анықтау;
- пайдалы өнімді бөлудің нысаны (ақшалай, ... ... ... ... жұмысқа кеткен өтеу үшін жер
қойнауын пайдаланушыларға меншігі ретінде берілетін өнімнің ... ... ... ... ... эквивалентіне өнімінің құнын және бағасын
белгілеу;
Жер қойнауын пайдаланушылардың ... ... ... ... 80 %-тен ... керек. Өтелетін шығынның құрамына:
- контракт күшіне енгенге дейінгі жер қойнауын ... ... ... ... яғни: жобаның техникалық-экономикалық
негіздеу, әзірлеу, дайындау шығындары; осы жобамен ... ... ... ... ... ... ... ... жер қойнауын
пайдаланушылардың жұмсаған шығындары жатқызыла бастайды, бұл осы ... ... ... ... ... ... ... өтелмейтін шығындардың қатарына:
- жер қойнауын пайдаланушылардың құқын алу мақсатында конкурсқа
қатысуы үшін ... ... ... ақпарттарды алуға кеткен шығындары;
- жер қойнауын пайдаланушылардың ... ... ... өнімді
сатумен байланысты шығыстары;
- шаруашылық-қаржылық қызметін аудит жасаумен ... ... және ... ... ... ... ... ісін қарауыымен байланысты шығындары;
- қарыз қаражаттарын пайдаланған үшін төленетін пайыздық төлемдері;
- кез ... ... ... ... айыппұл мен
өсімдер;
- контракті қызметіне ... ... да ... ... және ... есеп ... өз ... тиімді және ырғақты жұмысын қамтамасыз ету
үшін өзінің материалдық-техникалық базасын жасайды, яғни өндіріске ... ... ... ... ... және ... даму
жоспарларына сәйкес жүргізіледі. Кәсіпорын ... ... ... ету үшін өнім ... ... немесе делдалдық
ұйымдармен келісім-шартқа отырады.
Демек, кәсіпорын жабдықтаушылармен және мердігерлермен есеп ... 671 ... ... ... ... онда есеп ... ... және нысандарына (аддын-ала төлемақы, ... ... ... ... ... материалдық, босалқы қорлар,
атқарылған жұмыстар мен қызметтер үшін есеп айырысу ... ... ... ... ... ... және ... айырысу, валюталық және басқа шоттардың кредитінен олардың
төлемақысы жазылады.
Өнім жеткізушілермен есеп айырысулар есебі арнайы ... ... ... ... әрбір шот-фактурасы немесе төлем-талап
тапсырмалары бойынша жүргізіледі, ал бұл өз кезегінде әрбір ... ... ... ... отыруға мүмкіндік береді.
Келіп түскен шот-фактураларды алдымен "Келіп түскен ... ... ... ... ... түсуіне қарай журналда кіріс
қүжаттары бойынша есепке алынады да, қоймаларға босалқы ... ... ... ... ... ... салудың нәтижесінде алынған
деректер негізінде келіп түскен күнін жазып қояды. ... ... ... ... ... тексеріп отырады. Журнал бойынша сондай-
ақ жол ... ... ... сомасы бақыланады. Журналға
жабдықтау ... ... ... ... кіріс
ордерлері, материалдарды қабылдау туралы актілері негізінде ... ... ... ... ... жазып отырады. "Ескерту"
бағасына шоттың төленуі, акцептен бас тартуы немесе ішінара акцептелген
сомасы және ... ... ... ... ... ... шот-фактурасы ғана жазылады.
Есеп журналы бойынша тіркеу нөмірін көрсете отырып, ... ... ... ... ... ... ... деректерін
жабдықтаушылар және мердігерлермен есеп айырысу ... ... ... ал ол үш ... бойынша жүреді (журнал төменде келтіріліп отыр).
Бірінші кезеңде журналға акцептелген шот-фактура және басқа да ... ... ... ... ... жазулары жазылады. Бұл ретте тіркеу
нөмірі мен төлем-тапсырмаларының (шот-фактура) нөмірі, жабдықтаушының
атауы, шот-фактурадағы ... ... ... ... соң ... ... ... немесе станциядан
(айлақтан) өзге қалалардан түскен ... алу үшін ... ... ... ... ... ... келіп түскен құжаттары
(кіріс ордерлері, тауарлі-көліктік құжаттары (накладнойлары), материалдар
қабылдау туралы актілері) ... ... ... осы ... ... ... ... есептік немесе келісім-шартта
көрсетілген бағасы ... ... құны және ... ... ... ... есебі бойынша жекелеген шоттар шегінде
төлем талап-тапсырмаларына (шот-фактураға) сәйкес алынған нақты ... ... ... мұқият тексерілуі және төлем тапсырмаларындағы (шот-
фактурадағы) материалдық құндылықтар санына сәйкес ... ... ... ... ... ... немесе көлік ұйымының кінәсінен
құндылықтардың жетіспейтіні немесе бұзылуы анықталса, актінің ... ... ... ... ... ... ... шығарады.
Егер материалдық құндылықтардың жетіспеуін есеп айырысуға дейін, яғни төлем
құжаттарын акцептеуге дейін анықтайтын болса, онда оның ... ... ... ... ... азайтады.
Сондай-ақ журналда жұмыстар мен қызметтер (негізгі құрал-жабдықтарды
жөндеу, жүктерді тасымалдау, су, ... ... ... ... есебі бойынша операциялар да көрсетіледі. ... ... ... ... үшін ... ... мәліметтері журналға
жазьшған кезде, оның не үшін берілгені көрсетіледі.
Үшінші кезеңде журнадда шот-фактурасының төленгені көрсетіледі. ... ... ... есеп ... және ... да шоттар бойынша
үзінділері (көшірмелері) бойынша расталады.
Айдың аяғында журналдың ... ... жөне ... ... қалдықтары шығарылады.
Журналдың қорытындысы төрт қатар бойынша ... ай ... ... ... жол ... ... шегеріліп тасталынады;
айдың аяғындағы жол үстіндегі материалдар және ... ... ... ... ... ... кәсіпорын үзіліссіз және ырғақты жұмыс істеп тұруы ... ... ... ... ... ... ... зор болып
табылады. Ұйымды материалдық-қорлармен жабдықтау экономикалық ... ... ... ... ... ... өнім өндіруші
ұйымдармен, сондай-ақ делдалдық ұйымдармен өзіне ... ... және ... ... ету ... ... немесе өзінің делдалдары арқылы биржадан сатып алады.
Осы жоғарыда аталған ... ... ... және басқа да
құндылықтармен жабдықтайтын кәсіпорындармен есеп ... ... және ... есеп ... деп ... ... Бұл шотта есеп айырысу сомасының деңгейіне және нысандарына
қарамастан жабдықтаушылардан алынған ... мен ... ... ... ... мен ... қызметтері үшін есептелінген қарыз
сомалардың есебі жүргізіледі. "Жабдықтаушы және ... мен ... деп ... ... кредитінде тиісті материалдық-қорлар, шығындар
бойынша жабдықтаушылардың ... ... ... есептелген
сомалар, ал бұл шоттың дебиті бойынша "Ақшалар" деп аталатын шотының ... да ... ... ... ... ... оларға
төленген сомалар жазылады. "Жабдықтаушы және мердігерлер мен есеп ... ... есеп ... 6-шы ... ... ... ... бөлек жүргізіледі. Бұл ... ... ... ... ... мен қызметтердің қабылдануы, олардың құнының
төленуі жайлы мәліметтер жазылады.
9-кесте
Жабдықтаушы және мердігерлермен есеп айырысу шоты ... ... ... ... ... | |шот |шот |
|1 |2 |3 |4 |
| ... ... тауарлық-материалдық| | |
| ... ... ... ... | | |
| ... акцептелді: | | |
|1 | ... |671 |
| |- ... алу ... |331 |671 |
| |- ... ... ... ... | | |
| ... ... ... құн салығының | | |
| ... | | |
| ... ... ... | | |
| ... | | |
|2 |- ... ... және ... |201-208,222,3| |
| ... ... |31 331 |671 |
| |- ... құн ... ... | |671 |
| ... ... жұмыстары | | |
|3 ... ... ... ... | | |
| ... ... ... |126 |671 |
| ... құн ... ... |331 |671 |
| ... ұйымдарының өнім сату | | |
| ... ... ... үшін ... | | |
| ... шоты(егер тасымалдауға байланысты | | |
|4 ... ... ... | | |
| ... ... ... ... | | |
| ... | | |
| |- ... ... құнына; |811 |671 |
| |- ... құн ... ... |331 |671 |
| | | | |
| ... мен мердігерлердің, | | |
| ... ... ... | | |
| ... оның ... ... және | | |
|5 ... ... цехтары, жалпы өндірістік|901, 911, | |
| ... ... ... ... үшін |921, 934 | |
| ... электроэнергиялары, булары, | | |
| ... ... және ... ... | | |
| ... ... ... шоттары: |821 т/б |671 |
| |- ... және ... ... |331 |671 |
| |- ... құн ... сомасына. | | ... ... ... ... | | |
|6 ... ... ... кем| | |
| ... ... және ... |334 |671 |
| ... ... ... жіберген | | |
| ... және т.б. ... қүн ... | | |
| ... үшін ... ... ... сомасына.| | |
| ... ... ... | | |
|7 ... ... шот ... ... |201-208 |671 |
| ... ... құны ... | | |
| ... ... ... | | |
| |- Құны ... бірақ айдың аяғында |201-208 |671 |
| ... ... ... ... | | |
| ... ... ... | | |
|8 ... ... (бүл ... | |
| ... ... ... | | |
| |- ... айдың басында бұл сомалар |201-208 |671 |
| ... ... ... шығарылып тасталады| | |
| ... ... | | |
| ... ... ... ... | | |
|9 ... құралдардың: | | |
| |- ... ... |934 |671 |
| |- ... құн ... ... |331 |671 ... ... шоттары |671 |441 |
| ... | | ... ... алдын ала |671 |351, 352 |
| ... ... ... есептелді | | ... ... да ... ... есебі
Жалдық міндеттемелердің есебі. Бұл міндеттемелер есебі "жалдық
міндеттеме" деп аталатын шотта жүргізіледі. Бұл шот ... ... ... шоты ... ... Шоттың кредиті бойынша жылға алушы ұйымның
негізгі құрал-жабдықтарды ұзақ мерзімге жалға алғаны үшін ... ... ... көрініс табылады. Ал "Жалдық міндеттеме" деп аталатын
шоттың дебиті бойынша негізгі ... ... ... кәсіпорынға жалдық
міндеттеме бойынша қарыздың төленуі көрсетіледі. Бұл ... есеп ... ... ... ... бөлек
жүргізіледі.
Төленуге тиісті сыйақы есебі. Алынған несие, жалдық келісім-шарт және
шығарылған бағалы ... ... ... ... ... есебі "Төленуге тиісті ... деп ... ... ... ... есеп ... есебі. Зейнетақы қорымен
есеп айырысулар есебі "Жинақтаушы зейнетақы ... есеп ... ... ... ... Меншік нысанына қарамастан барлық кәсіпорындар
мен ұйымдар, ... жеке ... ... ... ... бойынша жұмысшы жалдайтын тұлғалар, зейнетақы қорына жарналар
аударып тұруға міндетті. Зейнетақы ... ... ... ... жағдайдларда кәсіпорындар өсім сомасын төлейді, сондай-ақ
ұйымның ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Жарналар белгілі бір кәсіпорынның ережелерімен жарғыларымен ... ... ... ... ... басқа да нормативтік
актілерімен белгіленген еңбекақының барлық түрлеріне ... ... ... үшін ... ... ... ... берілетін
жәрдемақыға, материаддық көмек ретінде берілетін жәрдемақыларға зейнетақы
қорына, сақтық жарналарын өндіріп алу мен ... алу және ... ... ... ... ... ... басқа да жағдайларда
есептелмейді.
Зейнетақы қорына төленетін жарналар жұмысшылар мен ... ... ... ... ... ... ұсталған дейін
олардың табыстарының барлық түрлерінен 10% (он пайыз) мөлшерінде ұсталады.
Барлық жарна төлеушілер жарналарды ай сайын ... ... ... ... ... бірақ келесі айдың 10-жұлдызынан кеш ... ... емес ... ... қоры – бұл ... емес қаржылық мекеме
болып табылатын және жабық акционерлік қоғам түрінде ... ... ... ... ... ... ... тарту және тартылған
қаражаттарды ... ... ... төлеу бойынша іс-әрекет
жүргізітен заңды тұлға болып табылады. ... жеке ... ... ... аударылатын зейнетақы жарнасын өзі қалаған қорға
салуына құқығы бар. ... ... ... банктегі шоттарда
орналастыру қырының Ұлттық банк ... ... ... сәйкес
жүргізіледі.
10-кесте
Жинақтаушы зейнетақы қорымен есеп айырысудың есебі бойынша жүргізілетін
операциялар
|№ ... ... ... ... |
| | |шот |шот |
|1 ... мен ... | | |
| ... ... ... |681 |686 |
| ... зейнетақы қорына ұсталған | | |
| ... | | |
|2 ... ... ... ... | | |
| ... есеп ... шотынан аударылуы |686 |441 ... да ... ... ... да ... шығындар есебі «Басқа да кредиторлық борыштар мен
есептелген ... деп ... ... жүргізіледі. Бұл шотта негізгі
құралдарды жөндеуге арналған резервтер, өнеркәсіптің маусымдық салаларының
шығындарын жабуға арналған және тағы да ... ... ... ... ... да кредиторлық борыштар мен есептелген шығындар шоты бойынша
жүргізілетін ... ... ... ... ... |
| | |шот |шот |
|1 ... ... ұзақ мерзімге жалға |122-126 |683 |
| |алу ... ... ... борыш сомаға | | |
|2 ... ... ... ... ... |683 |441 |
| ... үшін жал ... есеп ... | | |
| ... төленді | | |
|3 ... ... ... ... ... |683 |122-126 |
| ... мерзімі бітпей иесіне қайтарылды| | |
|4 ... ... ұзақ ... ... | | |
| ... ... ... үшін есептелген |831 |684 |
| ... ... ... | | |
|5 ... ... ... ... ... ... | |
| ... есептелген жалерлік пайыз сомасы |684 |441 |
| ... ... ... ... | | |
|6 ... ... ... үшін |903, 913, 923|685 |
| ... ... есептелген резерв сомасы | | ... ... ... мен ... ... | | |
| ... үшін ... ... ұсталатын |685 |639, 686 |
| ... және ... қоры ... | | |
|8 ... құралдарды жөндеуге байланысты | | |
| ... ... ... ... |934 |687 |
| ... ... | | |
|9 ... ... ... ... |901-904 |687 |
| ... | | ... ... ... ... ... | |201-208 441,|
| ... ... |687 |451, 671, |
| | | |681, 639, |
| | | |т.б. ... ... ... ... ... |937 |687 |
| ... ... ... | | ... ... төленген жалгерлік төлем сомасы|687 |342 |
| ... ... ... ... | | ... |Жалға берушіге аударылған жалгерлік төлем|687 |441 ... ... ... мен ... ... | | |
| ... төленіп, қайтарған тауарының |711 |687 |
| ... ... | | ... ... тауарлардың сату |687 |712, 713 |
| ... баға ... | | ... ... ... ... адамардың, берген | | |
| ... ... ... ... |811, 821 |687 |
| ... ... | | ... |Есеп беруге тиісті адамардың, аванстық | | |
| ... ... ... |687 |333 |
| ... ... ... шығару | | ... ... ... АУДИТІ
3.1 Аудиторлық тексерудің міндеті мен мақсаты
Аудиттің негізгі ... ... ... ... ... оның ең негізгі көзі болып бухгалтерлік құжаттар саналынады.
Ақпарат көзі ретінде есеп кестелері ерекше орын алады, себебі ... ... да есеп ... есеп ... үшін ... ... бір жүйеге
келтіріледі. Өз кезегінде есеп көрсеткіштері кестелер арқылы бір жүйеге
келтіріледі. Өз кезегінде есеп ... ... ... ... жазу әдісін қолданып негізделген мәліметтер арқылы жасалынады.
Аудит жұмысы барысында ... есеп ... ... ... Себебі, есеп көрсеткіштері кестелер арқылы жүйеге келтіріледі. Есеп
кестелерінің түрі, мазмұны есеп ... ... әр ... ... Қазіргі
кезде комьютерлік есеп жүргізу көп қолданылғанымен алғашқы есеп ... ... үшін есеп ... ... ведомость ретінде қолданылып
отыр. Ондағы мақсат сол есеп кестелері арқылы ... есеп ... ... келтіру, олардың мазмұн-мағынасын есеп жүргізу талабына сәйкес
келтіру, сонымен қатар заң талабына сәйкес есеп ... ... ... келтірілген есеп кестелері отчет жасауға, ... ... әр ... ... көрсеткіштерінің арасындағы
байланысты анықтауға тиімді есеп қүралы болады. Аудит барысында тиімді есеп
кестелері үлкен қызмет көрсетеді. Дүрыс ... есеп ... ... тексеру жүргізіп қорытынды жасауға болады.
Аудит барысында ... есеп ... ... ... өте ... есеп қүжаттары барлық информация көзі, қандай мөлімет болса да, ол
тек ... ... ... ғана ... Сол ... ... ... түрлі қателер жөне қылмыстық мақсатпен
жөндеулер заңсыз жөндеу немесе санды ... қол ... ... ... қате ... және сол ... ... кездейсоқ жағдайлар
кездесуі мүмкін. Сондықтан, аудитор ... есеп ... ... ... ынталы, ерекше талаптанып қарауы қажет. Бухгалтер қүжаты тек қана
сиямен ... ... ... ... қажет.
Ақша операциясының бухгалтерлік қүжаттары ерекше мүқияттылықпен
толтырылады, онда қате ... ... ... ... түзету жасауға
болмайды. Ақша қүжаттары төртіп бойынша арнайы тіркеуден ... да ... ... қате ... ... ... ақша
қүжаттары жойылмай сақтауға алынуға тиісті. Ондай қүжаттарға ... ... ... ... сақтауға алынады. Касса операциясын жүргізу
ережесі бойынша кіріс және шығыс касса ордерлерін үшінші ... ... оны әкім өз ... ... қажет. Касса ордерін толтыруға
кассирдің де, аға ... де қүқы ... ... қате ... ... ... касса түгендеу,
ревизия жасалған кезде анықталады. Ондағы қолданылатын ең сенімді тексеру
әдісі — ол карама-қарсы ... ... ... ... дүкенші кассаға
нақты ақша өткізсе, кіріс касса ордері касса отчетына тіркеледі де, ... ... ... ... ... ... Яғни кассир
отчетымен дүкенші отчетының тіркеуінде бірдей сома көрсетілуі қажет. Немесе
кассир ... чек ... ... ақша ... болса, сол соманы банк
выпискасымен (көшірмесімен) қарама-қарсы тексеріледі. Касса отчетында бір
қүжат қайталануы да мүмкін ... ... ... ... ақша ... Касса операциясын тексеруде касса ордерлерін тіркеу кітабын,
касса кітабын, ... ... ... ... қажет.
Материалдың алғашқы бухгалтерлік есебін қүжаттау процесі де өте
күрделі. Бұл тексеру, материалға жауапты жұмысшылар ... ... ... ... кіріске алі есебінде ... ... ... ... есеп ... ... ... тексеру ерекше
орын алады. Себебі, материалды кіріске алу, ол ушін ... ... ... тексеру жолын қамтамасыз етеді. Материалды шығысқа шығару есебінің
қүжаттарын тексеру, материалды кіріске алған цехтардағы есеп арқылы ... ... ... ... қүжаттар - есептеу кестелері болады.
Оларды тексеру бухгалтерлік нормативтік қүжаттар арқылы ... ... ... ... ... немесе тауардың табиғи шығыс
сомасын есептеу, өндірісте өндіріс ... ... ... ... тағы да ... ... қүжаттар тексеріледі.
Қорыта келгенде, қандай алғашқы есеп қүжаты болмасын барлығы
мемлекеттік бухгалтерлік есеп ... ... ... сай ... ... Ағымдағы міндеттемелердің аудиті
Ағымдағы міндеттемеге банктың қысқа мерзімді несиелері қысқа мерзімді
займдар және кәсіпорынның кредиторлық қарыздары жатады.
Банктың қысқа ... ... бір жыл ... беріледі. Қысқа
мерзімді несиені алу мен қайтарумен баланысты ... ... ... ... 602 ... тыс ... қарыздары" және
603 "өзгелер" шотында жүргізіледі. Әрбір осы ... ... бар: ... ... Бүл ... ... ... есепті кезеңнің басындағы
қайтарылмаған қарыздар сомасын көрсетеді, Дт ... ... ... сома, Кт бойынша айналым-несиеге алған сома алынған
несиелер сомасы корреспондецияда ... ... ... ... 43, 44, 64, 67. ... несие сомасына 60 бөлімнің тиісті шоттары
дебеттеледі.
Қысқа мерзімді несиелердің аналитикалық есебі ... ... ... және жеке ... түрі ... ... дегеніміз — субъектінің иелігіндегі, яғни активті шоттың
қалдығындағы ... ... ... ... ... ... пайда болған
кредиторлық қалдық. Ол қысқа мерзімді несие түрі.
602-шотта ... есеп займ ... ... ... ... ... ... мерзімді займдар көп жағдайда векселге берілген коммерциялық
несие түрінде және қарыз міндеттемесі түрінде ... ... ... ... ... ... қысқа мерзімді несиелер мен займдардың дүрыс
көрсетілуін тексере отырып ... ... ... ... қандай мақсатқа пайдаланды, осы мақсаттар несиені алу келісім-
шартына сәйкес ... ... ... басқармасы несие кепіддеме қүрамына не кіргізді;
- несиені қайтару толықтылығы және ... ... ... несие үшін пайызды төлеу дүрыстығы;
- басқа кәсіпорыннан ссуда (займ) алу зандылығы, ... ... ... ... және ... ... және ... есепті жүргізу дүрыстығы, жазулардың
60 бөлім шотымен сәйкестігі.
Бухгалтерлік баланстың "Ағымдағы міндеттемелер" бөлімінде ... ... ... ... ... келтіріледі. Оны тексеру
кезінде аудиторға үзақ мерзімді ... ... ... ... ... ... ... және осы тарау ... ... ... ... ... ... ... негізгі
бөлігіне қүрайтын кредиторлық қарызды тексеруге үлкен көңіл бөлу керек.
Кредиторлық қарыз — бүл кәсіпорынның басқа занды ... ... ... ... ... ... қалыптасу сипаты бойынша
екіге бөлінеді: қалыпты және ақталмаған.
Қалыпты кредиторлық қарыз дегеніміз кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ету ... да
негізделген.
Оған мысалы: акцептелген есепті ... ... ... әлі ... төлем мерзімі және
бюджетке төлемдер бойынша қаржылық органдарға мерзімі ... ... ... ... деп мысалы мынау есептеледі: ... ... есеп ... ... ... ... ... — еңбек төлеу бойынша, мердігерлерге мерзімінде төленбеген
есепті қүжаттар ... және тағы ... ... ... ... қарыз аудитінің методикасын пайдаланумен жүргізіледі ... ... ... кезінде аудитордың алдында түратын ... ... ... ... ... тәртібінің ... ... ... және ... ... сақталуы кезінде қолднатын
дәлелділікті тексеру;
- кәсіпорын балансындағы кредиторлық ... ... ... жөне ... ... ... қарыздарды азайту және олар бойынша есептеулерді бір
қалыпқа келтіру мінездемелерін жасау.
Кредиторлармен ... ... ... ... ... жөне есепті тәртіптің нығаюына, ... ... ... ... ... ... ... орындалуына, төлеу тәртібін
бақылау үшін ... ... ... ... ... ... кредиторлық қарызын тексеру кезінде ... ... оның ... ... кредиторлық қарыздың нақтылығын және
дүрыстығын анықтау болып ... Ол үшін ... ... ... бас ... ... ведомостар және басқа да есеп
регистрлері мәліметтерімен салыстыру керек. ... ... ... ... ... ... инвентаризациясынан бастау
керек. Ол мынадан түрады: шоттар бойынша ... ... ... ... және ... түрған соманың дәлелділігін
тексеруден.
Аудитор және инвентаризация комиссиясының мүшелері кредиторлық
қарыздың пайда болу ... және оның ... ... және мердішерлермен есесптесу ... ... екі ... ... керек. Екі жақты салыстыру ... көре ... есеп ... саул негізінде жүргізіледі. Сауал ... ... ірі сома ... ... немесе мердігелермен және
жабдықтаушылармен көрсетілген шоттар даулы болған ... ... ... ... шот-фактурадағы қаддықтар туралы мәліметтер
кіру мүмкін, егер ондағы қалдықтар едәуір болса сауал-дәлелдеу ... ... ... ... ... ... дәлелдеген соманы
кояды. Ондай саул дәлелдеу мердігерлерге екі данада жіберіледі. Оның ... ... ... ... ... ... және ... мерзімі
бойынша оның мөлшері көрсетіледі.
Қарыздардың осы түрі ... ... ... ... керек. Онда кредиторлар аты, мекен-жайы және қарыздар сомасы, не
үшін тіркеледі, қай уақыттан және қандай қүжыт негізінде. ... ... ... және ... кредиторлық қарыөдың жағдайы келесі тарау
бойынша қалдықтарымен сипатталады:
1) төлеуге шоттар және ... ... ... салықтар бойынша қарыз;
4) төлеуге дивидендтер;
5) негізгі ... ... және ... ... ішкі ... ... бойынша қарыздар;
6) ақционерлік қоғамның жоғарғы түлғаларға қарыз;
7) ... да ... ... шоттар жөне вексельдер" тарауын ... ... ... 671-ші ... ... ... ол ... және
мердігерлермен есеп туралы мәліметтерді талдап қортуға арналған.
а) алынған ТМҚ және айталымнан тыс ... ... ... ... ... ... жөндеу немесе әкелу, апару бойынша шығындарды
қоса;
б) алынған ТМҚ және ... тыс ... ... ... ... және жабдықтардан есепті қүжаттар түспеген;
в) қабылдау кезінде табылған артық ТМҚ және айналымнан тыс активтер;
г) тасымалдау бойынша алынған қызметтер.
Осы шот ... ... ... 2 негізгі бағыт бойынша жүзеге
асырылады:
- алынған метариалдық ... ... ... ... қызметтер үшін төлем дүрыстығын талдау;
- жабдықшылардан алынған ТМҚ-ды кірістеудің толықтылығын талдау;
- жабдықтаушы және мердігелермен есептесуді ... ... құра ... ... ... ... керек: ішкі аудиттің осы
бағыттағы жүргізілген жүмысқа қаншалықты сүйене алады, ... және ... ... ... Ол үшін есеп жағдайын және жабдықтаушымен
есептесу бойынша операцияларғаа ішкі бақылауды үйымдастыру қандай ... ... ... ... ... кәсіпорындарға тест жүргізу
қажет.абдықтаушы және ... ... ... үшін ... ... ... қүжаттық тексеруді пайдалануға болады. 12 кестеде
жабдықтаушы және мердігелерімен есептесу ... ... және ... ... ... бағдарламасы
|Мазмүны |Ақпарат көзі ... ... |
|1 |2 |3 ... бар ... ... ... ... растау ... ... ... және | ... ... ... ... | ... ... және ... ТМҚ сапасы |қайта ... ... ... ... ... ... | ... ... ... ... акт| ... | | ... ҚҚС жою ... ҚҚС ... ... ... тек-серу |нұсқау | |
| ... ... ... ... есеп ... ... | ... ... | ... ... | | ... ... ... регистрі, |сұраптау, тексеріс, ... ... |жаб- ... |
| | | |
| ... ... | |
| ... | ... ... ... ... актілері, |тексеріс ... ... ... | ... ... ... | ... | | ... ... | | ... ... ... есеп ... ... құры-луын тексеру |ре-гистрі, шоттар төлем | |
| ... | ... ... ... ... алу, ... алу, ... жүмыс және қызмет келісім-шарттар, заказдар,
заявкалар негізінде жүзеге асырылады ТМҚ- ды кірістеу ... ... ... саны жөне ... ... ... табылуы мүмкін.
Ондай жағдайда табылган жетіспеушілік тур акт құрылады.
Жетіспеген ТМҚ сомасына ... ... арыз ... ... тіркелуі керек:
- жабдықтаушының қүжатында көрсетілген мәліметтермен ... ... және ... ... көшірмесі:
- жүк салмағын тексеру тур бағытты станцияның түбір тегі;
- ... ... ... тур ... жетіспеушілікті түғызған себептерді растайтын басқа да қүжаттар;
Қанағаттанбаған арызға жабдықтаушыдан немесе ... ... ... ... мерзімінен өткен арызды көресту жағдайлары жоқ па соны
анықтау керек.
Талапты анықтамаға тіркелген қүжаттар ... ... ... ... ... ... ма, соны
анықтайды.Жабдықтаушы және ... ... ... ... ... Есеп ... ... есептесудің негізгі формалары: акцепті; аккредитивті; төлем-
талап бойынша, чектермен; жоспарлы төлем ... ... ... ... және ... ... ... отырып аудитор
жүргізілген операциялардың қүжатты негізділігін ... ... және ... дүрыстығын, барлық ақтайтын қүжаттардың бар болуына көңір аудару
керек, ал жеке жағдайда - үйымда ... ... ... ... ... ... бенктерден қүжаттардың көшірмесін сүрау.
Кредиторлық қарыздың нақтылығын тексеру аудит ... бірі ... ... және ... ... бойынша операцияларды
тексере отырып аудитор бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... ... көптеген үйымдар коммерциялық
қызметпен де ... ... ... ... отырып 22 бөлімнің 222 шотының орнына
қателісіп 20 бөлімнің 201-208 шоттарын көрсетеді.
Аудитор жабдықтаушы және ... ... ... ... ... ... ... Ол негізделген және мынадай ... ... ... ... чектер, төлеу қүжаттары,
инветаризациялық басылымдар, ведомостар, сличительные ... ... ... ... ... ... текесеру
керек.
Кредиторлық қарыз аудитінің маңызды элементінің бірі бюджетпен ... ... ... ... есеп ... аудитін жүргізу кезінде тексеріске ... ... ... ... салу ... анықтаудың толықтылығы және дүрыстылығы;
- салық ставкаларын қолданудың дүрыстығы және басқа да төлемдердің;
- өндірістік шегерімдердің ... және ... және ... ... ... ... ... төлем төлеудің толықтылығы және уақыттылығы;
- ... және ... ... ... бухгалтерлік проводкаларды
қүрудың дүрыстығы;
- салық ... ... ... түрі ... ... берудің уақыттылығы жөне қүру дүрыстығы;
- бюджетпен есеп ... ... және ... ... ... ... және ... есеп мәліметтерінің үйым балансының
және бас кітап жазуларымен сәйкестігі.
Аудитор ең алдымен ... салу ... ... және ... салу
базасының дүрыстығын тексеру қажет. Жылдық ... ... ... ... жеке түлғалардың әр түрлі көздерден алған табыстары жатады.
Оған барлық табыс ... ... Олар ... ... ... түрінде алынатын табыс;
2) кәсіпкерлік қызметтен түскен табыс;
3) жеке түлғалардың мүліктік табысы.
Аудиторға мынаны есте ... ... ... жиынтық табыс көлемі
түзетуге жатады. Түзетуге жатпайтындар:
1) жеке түлғалармен алынған дивиденттер;
2) жеке түлғалармен алынған пайыздар;
3) заңды және жеке ... ... онды ... айырма және
олардың кәсіпкерлік қызметімен байланысты;
4) бағалы қағадарды сатудан ... ... және жеке ... ... ... табысынан оны алумен
байланысты барлық шығындар шегерімді, сонымен қатар еңбекті ... ... ... әкімшілік шығындар ҚР өкіметі белгілеген шекті нормада
шегеріледі.
Кәсіпкерлік қызметпен байланыссыз шегерімдер ... ... ... ... жеке түлғалардың шығындары.
Шегерімге пайыз сомасы шегінде несие үшін ... ... ... кәсіпкерлік қызметтен алынған жылдық жиынтық табысқа қосылған
табыстар, жүмыстар мен ... ... ... ... ... бйоынша шегерімге қүқылы.
Сақтандыру қызметі мен айналысатын заңды түлға ҚР заң белгілеген
нормаларға ... ... ... ... ... ... Шегеріміне
қүқылы, ондай қүқыққа заңға сәйкес озінің қызметін ... ... ... ... да ... төлеуші кез-келген салық жылында басқа амортизация нормаларын
қолдануға қүқылы. Егер тозудың нәтижесінде объектінің қүны 40 айық ... ... ... онда оның құны ... ... ... жөне шегерімге жатады. Егер топтың баланс қүны салық жылының
соңында 100 ... ... ... ... ... қүраса, онда топтың
баланстық қүны ... ... ... ... ... ... ... жойылған болса онда
ол да салық жылының соңында шегерімге ... ҚР-ң ... мен ... ... жүзеге асырылған қайта бағалау есебімен топтың баланстық
қүны салық салу жылының аяғында келесі тәртіпте ... ... одан ... ... ... жылында есептелген амортизация сомасына төмендеген
келесі жылының алғына ... ... ... ... ... ... қосылған, сатып алу бағасы бойынша негізгі
қүралдардың қүны
3) ... ... ... ... ... бойынша топтың негізгі
қүраддарын өткізу кезінде алынған сомасы
Салық жылының ішінде топтан негізгі қүралдары өткізу ... ... ... алғында топтың баланстық қүнынан доғары болса.
Шегерімге сонымен қатар аомртизациялық аударымдар ... ... ... ... да ... ... ... шегерімге жататындар:
1) төлеген салықтар мыналар ... ... ... ... ... жеке ... салығы,
2) бюджетке жатқызатыннан басқа айыппүл және ... ... ҚР ... ... нормативті шығындарыға сәйес мемлекеттік
әлеуметтік сфераны ... ... ... ... ... шығындар,
4) Қазақстандық кадрларды дайындауға және аймақтың әлеуметтік дамуына
жер қайнауын пайдалануымен ... ... ... ... ... алу үшін ... қызметте 3 жылдай
пайдаланған қүрылысты өткізу кезінде туатын зиян ... ... ... ... ... ... жатпайды.
Сонымен қатар шегерімге өткізу кезінде туатын шығындар жатпайды: 1)
қозғалмайтын мүлік;
2) бағалы қағаздар,
3) шет валютасы
4) бағалы тастар және ... ... ... ... ... ... ... жылдық
жиынтық табыс есебінен қарызды қайтару үшін 5 жыл мерзімге ... 7 ... жер ... ... ... ... ... асырылатын қызметпен
байланысты қалыптасатын шығындар апарылады.
Жеке түлға ... ... ... ... ішінде, әрбір табыс алынған айға 1 айлық ... ... ... жылы ... ... ... мүшесіне әрбір табыс алынған айға 1
айлық есептік көрсеткіш көлемінде.
Салығы ставкалары ... ... ... б пунктінде көрсетілгеннен басқа занды ... ... ... ... ... экономикалық зонада жүзеге — 30% ... ... үшін - ... Жер ... ... ... ... табылатын заңды түлғалар үшін
-10%.
10% көлемді ставка мынадай жағдайларда ... егер ... ... ... салу ... 50% ... ... ьіклей пайдаланумен
байланысты табыс алса. Сонымен қатар занды түлғалар жеке есеп ... ... ... ... кезінде қодданатын жеңілдіктердің
заңдылығын және негізділігін анықтау керек.
Жеке ... ... ... ... ... жеке түлғалардың келесі
төлемдері және табыс түрлері жатпайды:
1) ҚР азаматы ... ... ... ... консульдік
жүмысшыны жаддаудан түскен ресми табыс,
2) Шет ... ... ... ... ... жүмысшыдан
түскен ресми табыс,
3) Бір жеке түлғадан, басқа жеке түлғаға мүраға ... ... ... ... ... және жәрдемақы,
5) Балаларға алименттер
6) Жергілікті ... және ... ... есебі
мен көрсетілетін бір уақытты төлемдер және ... ... ... көңілді бюджетке төлемдердің толықтылығына ... бөлу ... ... түрлері бойынша салық инспекциясына
есптіліктің ... ... және ... ... аса ... бөлу керек.
ҚР-ң мемлекеттік комитеті келіміс-шартына байланысты, инвестиция
бойынша салық төлеушілерге мыналар ... ... ... ... ... ... ставкасының төмендеген келісім шарт қорытындысынан кейін
5 жыл мерзімге.
Келесі ... 5 ... ...... ... кем дегенде 50%
шегінде табыс салығының ... ... ... ... ... ... көлемі және нақты мерзімдері әрбір салық төлеуші
бойынша келісім-шартта белгіленеді.
Салық төлеушілерге ... ... ... ... белгіленген
ставкалар және көрсетілген ... ... ... ... ... ... ... салықтың ағымдағы жарнасы ... ... ... ... ... 1/12 бөлігінен шыға отырып әрбір айдың 20-
нан кешіктірілмей жүргізіледі. Заңды түлғамен ағымдағы авансты ... ... ... ... 2-ші ... 15-не дейін салық
қызметінің органдарына тапсырады.
Жыддық жиынтық табыс туралы декларация және ... ... ... тур ... қызметінің органдарына есепті кезеңде жыддың 31
наурызына салық регистрациясының орны бойынша тапсырылады.
Заңды ... ... ... ... туралы декларация және есепті жылға
шығарылған пппп терімнен кейін 10 ... ... ... салығын төлейді.
Бюджетке табыс салығын аударуға салықтөлеушімен төлем тапсырмасын
банк мекемесіне төлеу ... ... ... ал инкассалық төлап -
төлеу мерзімінде және бірінші тәртіпте орындалады.
Егер салықтың төлеген сомасы ... ... ... ... салық
қызметі:
1) салық төлеушінің басқа салықты төлеу штына жоғарылауды кіргізеді;
2) салық ... ... ... келесі төлемдер бойынша
міндеттеменің штына ... ... ... төлеушіге жазбаша анықтама бойынша 20 күндің мерзімде
қалдықты қайтарады;
Заңды ... ... және ... ... ... ... ... міндетті, егер ол фактімен келіспесе жазбаша түсініктеме жазады.
Салық ... ... ... ... және ... төлеу жауаптылығы
жүктеледі.
Уақытында төленбеген салық сомасы ҚР Үлттық ... ... ... көлемінде пеньяны аударумен бюджетке төленеді, әрбір
кешіктірілген күн ... ... ... ... ... ... ... төлемесе ҚР Үлттық Банкімен белгілеген 1,5 ставка көлемінде
процент төленеді, әрбір кешіктірілген күнге.
Белгіленген ... ... ... ... ... түлғаға
әрбір айда 5% көлемінде айып пүл тағады.
Декларацияда салық көлемінің төмендеуі, яғни ... ... ... ... ... төмен салық сомасынан 100% көлемде айып пүл төлетеді
1 айдың ағымдағы төлем сомасынын азаюына ... ... ... ... айып пүл ... ... ... тауарларды жүргізу есепте көрсетілмесе
тауарлар қүнынан 100% көлемінде айып пүл ... ... ... кезеңі біткеннен кейін 5 жыл ішінде табыс салығын
дүрыс есептемеудің нәтижесінде артық ... ... ... ету үшін
анықтама жаза алады.
Салық төлеушінің ... ... ... қүру бойынша қызмет
көрсететін аудитор салық төлеушіге көрсетілген декларацияны жазуға, мөр
қоюға және ... ... ... ... міндетті.
Заңды түлғамен салық декларациясын дүрыс ... және ... ... ... ... ... және жеке түлғадан бюджетке табыс
салығын төлеуді және ... ... ... ... ... ... ... салығы бойынша бюджетпен есеп айырысу тексергеннен кейін
аудитор ҚҚС бойынша бюджетке төлемдердің дүрыстығын жөне ... ... ... қүнға салынатын салық тауарларды өндіру, жүмысты ... ... ... және ... ... ... ... қүн өсімінің
бір бөлігін аудару, сондай-ақ осы елге тауарлар импорты кезіндегі аударым
болып табылады.
Қосылған қүнға салынатын ... ... ... салық салынатын
айналым және салық салынатын импорт болып табылады.
Салық салынатын айналым ... ... ... ... ... айналым болып табылады.
Салық салынатын импорт блып салықтан босатылатындардан ... ... ... ... ... ҚҚС ... есепте түрған немесе түруға
міндетті ... ... ... ... ... ... тауарлар бойынша салық төлеушілер болып ҚР ... ... ... кәсіпорындар жатады. Сонымен қатар осы түлғалар
ққс есебінде түрды ма, түрмады ма, кәсіпкерлік қызметпен айналысады ма, ... оған ... ... ... мөлшері баға және тарифті қолдана отырып
тауарларды (жүмыс, қызмет) өткізу қүны ... ... ... ... ... ... тауар бойынша акциз сомалары кіреді.
Салық салынатын импорт мөлшеріне ҚР-ң кеден завдарына ... ... ... ... ... ... құн ... ҚР-на тауарлар импорты кезіндегі салық және бюджетке төленетін
басқа да ... ... ... ... құн есептен босатылатын айналымдар:
1) ... ... ... алым ... ... органдар жүзеге асыратын, ... ... баж ... ... ... қызметті, нотариаттық ... ... ... ... қызметтерді;
5) ҚР Үлттық Банкі өткізетін тауарлар
6) Мемлекеттік меншікті ... ... ... ҚР-ң завдарына сәйкес мемлекеттік мекемелердің пайдасына өтеусіз
негізде қүрамдарды беру, сондай-ақ мемлекеттік мекемелердің ... ... ... ... қүрамдарды беруді;
8) жарғылық капиталға жарналарды;
9) жарғылық капиталға жарна ретінде алынған мүлікті қайтарып алуды;
10) ... ... ... ... ... ... крематорийлердің қызмет көрсетулерін;
11) оларды өткізу жөніндегі ... ... ... ... ... ... ... банк қарталарымен операциялар ... ... ... жинау, өндеу, және таратып беру жөніндегі қызмет
көрсетулерді өткізу бойынша айналымдар.
Егер салық төлеуші қызмет ... ... ... ... ... онда ондай беру ққс-нан босатылады.
ҚҚС салық салынатын ... және ... ... салынатын импорт
20% ке тең.
Әрбір салық төлеушінің міндеті:
а) әрбір есепті кезеңде ққс бойынша декларация ... ... ... ... ... кезеңце салықты декларация көрсететін
мерзімде немесе оның алдында төлеу.
ҚҚС бойынша ... ... ... 15 нен ... ... бойынша бюджетпен сеп айырысу орта айлық төлемдер кварталға 500 ... ... ... онда ... кезең квартал болып табылады.
Қосымша табысқа салынатын салықтың салық салу ... - ... ... ... табысы.
Қосымша табысқа салықты төлеу жағдайы, тәртібі және мөлшері ... ... Бүл ... ... нысанда төленеді.
Қосымша табысқа салық ҚР өкіметімен білгіленген ставка ... ... ... ... ... салық ставкасы келесі мөлшерде белгіленген:
Табыстың нормасы (ЖІО), ... ... таза ... ... ... смалық ставкасы
20,егер < ... тең ... < ... тең ... < ... тең ... < ... тең ... < ... тең ... ... ... ... бойынша салық органдарына келесі кезеңнің 10-ші
сәуіріне дейін тапсырылады.
Жалпы мемлекеттік салық бойынша бюджеттен салықтардыңң ... ... ... жер ... ... салығы және көлік қүруына
салық сияқты салықтардың дүрыс салунуын тексеру керек.
Жерге төлем жерсалығы ... ... Ол жер ... ... ... ... бойы ... салығын төлеушілер болып жер участкасын пайдаланатыннемесе оғын
ие болатын үйымдар табылады.
Аренда негізінде жерді пайлананғаны үшін жер ... ... ... ... ... салығының салық салу объектісі үйымның иелігіндегі жер ... ... Жер ... ... жер ... сумен қажет етілуіне,
орналуына және сапасына байя ... және ... ... нәтижесіне байланысты емес.
Жер салығы жер ауданының берлігіне жыддық белгіленген төлем түрінде
белгіленеді. Ол жер ... ... шыға ... шаруашылығы бағыттағы жерлерге жер салығының базалық ставкаларыы
1 гектарға есеп ... ... және ... ... өлшенеді.
Мүлік салығынан мыналар босатылады.
1) кәсіпкерлік қызметте пайдалынбайтын ... ... ... ... және көммерциялық емес үйымдар;
2) ҚР Үлттық банкі, оның фирмалары;
3) ҚР үкіметі белгілі қажеттілік нормативті актілер шегіндее ... ... ... ... жер ... төлеушілер;
4) Діни бірлестіктер т.б.
Мүлік салығы бойыншаа көрсетілетін жеңілдіктердің мөлшері және анық
мерзімі әрбір салық төлеушімен келісім ... ... ... ... ... ... мүлік қүнына 1
пайыз ставка бойынша есептелетін салық сомасы салық салынатын ... ... 20 ... 20 ... және 20 ... ... ... салынатын объектінің орналасу жері бойыншаа төленеді.
Жергілікті салықтың маңызды түрі көлік құралдарына салық болып табылады.
Салық төлеушілері бойлып ... ... ... бар зандыыы және жеке
түлғалар бойлып табылады.
Көлік ... ... ... жыл ... ... және айлық есептік
көрсеткііштен пайыз түрінде есептеледі.
Көлік салығынан босатылатын түлғалар ... ... ... ... ... ... ... нормативтері
шегінде тірынғай жер салығын төлеушілер, сондай-ақ мамандырылған ауыл
наруашылық техникасы бойынша ауыл ... ... ... ... бюджет есебінен қамтылатын үйымдар;
3. Меншігінде бір автокөлік қүралы бар Үлы Отан Соғысының ардагері;
4. Меншігінде 1 ... ... бар ... ... ... ... Ардақты ана атағын алған;
5. ... ... 7 ... ... ... ... көлемі салық төлеушімен еркін анықталады. Занды түлғалар
көлік қүраддарына салық бойынша декларацияны есепті жылдың 31 ... ... 31 өші ... ... ... ... ... алдындағы міндет болып табылады. Егер осы ... ... ... ... жауапқа тартылады. Уақытында төленбеген салық
сомасы 1,5 ставка мөлшерінде пеня ... ... есеп ... дүрыстығын тексергеннен кейін аудитор
бухгалтерлік есеп шөтындағы операциялардың дүрыстығын тексеру керек.
Бухгалтерлік ... ... ... ... бөлімі
"Дивиденттер бойынша есеп айырысу". Осы бөлім бойынша жылдың басындағы жөне
алғындағы ... ... ... үшін ... 622-ші ... 62 бөліммен салыстыру керек.
Мұндай шот акционерлерге дивидент толеу бойынша үйымның ... ... үшін ... Мүндай ақпарат номері 9-шы Журнал ордерде
бар.
Аудиторға дивиденттерді төлеу және ... ... ... ... тексеру қажет. Аудиторға ... ... және ... ... ... ... қағаздардың шығуы кезеңінде айтылаты және акция немесе
сертификаттың артқы жағында көрсетілетін дивиденттердің ... ... ... ... көрсетілген кредиторлық қарыздың келесі бөлімі
"Ақционерлік қоғамның ... ... ... ... ... ... берілгендері ойынша жылдың басындағы және ... ... ... және ... 9 ... ... 682-ші шоты бойынша қалдықтармен
салыстыру керек.
Аудиторға әсіресе ... да ... ... бөліміне көңіл аудару
керек. Баланстың осы бөлімі бойынша жылдың ... жәе ... ... анықтау үшін қаддық сомаларын Бас кітаптағы және
Журнал ... 681, 683, 684, 687-ші ... ... ... ... ... ең маңызды бөлімі баланста ... ... ... ... ... ... ... болып
табылады.
Осы қарыздың негізгі аудиті болып еңбек ... ... және ... ... ... ... сонымен қатар еңбек төлемі бойыншаа есепті
жүргізудің дүрыстығын тексеру үйымның еңбекті төлеу бойынша қарызы ... ... ... ... ... ... кезінде аудитор
еңбек төлемінің ішкі бақылау жағдайын тексеру ... оны ... және ... ... қүру ... кейін аудиторға алғашқы қүжаттардың дүрыстығын, олардың толтыру
дүрыстығын, еңбек ақыны төлеу және есептеу бойыншаа ... ... мен ... ... ... Осы процедураны тексеру кезінде
аудитор қызмет түлғалардың қолының бар болуын, барлық реквизиттердің ... және ... ... жоқ екенін анықтайды.Алғашқы
қүжаттарды зерттеу кезінде аудитор жүсмыс уақыты және ... ... ... аса көңіл бөлу керек. Ол үшін нарядтарды, ... ... ... ... ... ... нарядтағы жүмысшылардың фамилияларын және
жүмыс уақыт есебі табелі жеке қүрам есеьінің ... ... ... ... мынаны тексеру керек: алғашқы төленген алғашқы
қүжаттар бойынша соманың ... ... ... жеке ... ... кадр бөлім жүргізеді. Жүмысқа
қабылдаған ... ... жеке ... тортырылады және оған табель нөмірі
беріледі. Әрбір жүмысшыға есеп шот ... Онда ... ... және есептелген және үсталған сомалар тур. Ақпараттар жазылады.
Аудиттың ... ... бірі ... ... есептеуді
тексеру болып табылады. Оларға:
- төлемнің тарифті ставка және оклад бойынша дүрыстығы;
- сыйақы есептеудің негізділігі және дүрыстығы.
- түнгі уақыттағы ... ... ауыр және зиян ... жүмыс,
демалыстағы жүмыстар, мейрам күндері үшін төлемнің дүрыстығы жатқызылады.
Тексеру қорытындысында аудитор ... ... ... ... ... ... еңбекақы депонентті сомаға уақытында апарыдды
ма;
- депоненттелмеген сома төленеді ме;
- бірігу бойынша төлем ... ... ... ... үшін ... ... ... еңбек төлеу қорына шығарудың дүрыс апарылуы;
- жеке ... ... ... ... ... апару;
- еңбек төлеу қоры бойынша бухгалтерлік ... ... ... және ... ... жүргізудің дүрыстығы.
Еңбек төлемі бойынша есептеудіі тексере ... ... ... жөне қажет ету бойынша есептеулерді тексеру керек.
Әлеуметтік сақтандыру және қажет ету бойынша есептеулерді тексерудің
негізгі ... ... ... сомаларын дүрыс есептеу, осы операциялардыңңң
бухгелтерлік есепте дүрыс көрсетілуі.
Жоғарғыдан шыға отырып ... ... ... ... ... жарналарын есептеу үшін еңбек төлем ... ... ... ... тарифтарын дүрыс қолдану;
- жарналарды толық және уақытылы аудару;
- ... ... ақы т.б. ... ... және ... - ... есептеу және ... ... ... ... дүрыстығы;
- сақтандыру жарналардың түрі бойынша есептіліктің нысандарын
уақытында қүруды және дүрыстығын ... ... ... бойынша жүмысты аяқтай отырып аудитор оның
дүрыстығына тағы да көзі жетуі керек. Ол үшін келісім шарттарды оқу ... ... ... ... ... ... ... "Төлем есептелген
шығындар" келімшесін тексеру керек.
Резервті құру үшін міндетті шарт болып, мынау ... ... ... және ... ... есеп ... бойынла
бүйырығында көрсетілуі.
Аудиторға негізгі қүралдарды жөндеу және пайдаланылытан ... ... ... аса ... ... ... жасалған жөндеу қәсіпорынның жүмыс ... ... ... ... қүраддарының қызмет ету ерзімін өсіруді
қамтамасыз етеді.
3.3 Ұйымның міндеттемелерін экономикалық талдау
Ағымдағы ... ... ... яғни ... ... мен ... қысқа мерзімді қарыздар, кредиторлық борыштар
және басқа пассивтер ... ... ... ағымдағы міндеттемелерден
асуы кәсіпорындарының төлеуге қабілетті екенін білдіреді. Ең ... ... ... ... ... жыл басында 119194 мың тг құраған, ал жылдың
алғында 118869 мың тг құраған, ал тез төленуге тиісті жөне ... ... ... ... 459636 ... ... 538524 мың тг құраған.
Ағымдағы өтімділік коэффициенті ағымдағы активтердің ... ... ... ... өтімділік коэффициенті
кәсіпорынның шаруашылық ... ... және ... міндеттемелерді
уақытында жабу үшін айналым қаражаттарымен жалпы қамтамасыз ... ... ... 439147
Ктл = ---------------------------------- = ... = ... ... ... аяғы
492717
Ктл = -------------- = 0,914
538524
Ұйымның төлем қабілеттілігін талдау үшін ақша қаражаттарын ағымдағы
міндеттемеге бөлеміз. ... ... ... ... ... өтеу үшін ақша ... ... білдіреді.
Жыддың басы
Ақша қаражаттары ... = ... = ... = ... ... ... аяғы
191031
Ктөл.қаб.= ------------- = 0,354
538524
Бұл ұйымның төлем қабілеттілік коэффициенті төмен, яғни ұйымның ... бар ... ... жж ... негізгі экономикалық көрсеткіштерді салыстыру
|Көрсеткіштер |2004ж |2005ж ... |
| ... ... |мың.тг |% ... |149814 |148851 |-963 |99,4 ... ... ... |149698 |148396 |-1302 |99,1 ... Негізгі емес қызмет|116 |455 |339 |3,92 ... |111689 |146905 |35216 |131,5 ... ... қызмет |111532 |146269 |34737 |131,1 ... ... |157 |0 |-157 | ... бойынша | | | | ... | | | | ... ... емес ... |636 |636 |100 ... қорытынды |38125 |1946 |-36179 |5 ... ... ... таза ... пен ... және
бюджеттік табыстың берілген жоспар бойына дұрыс орындалуын қарастырады.
2004-2005жж табыстар, ... және ... ... кұйі ... ... ... 2004 жылы 149814 мың ... құраған, ал
2005 жылы 148851 мың тг құраған, яғни 963 мың тг ... 0,6% -ға ... ... ... 2004 жылы 111689 мың тг, 2005 жылы 146905 мың тг –ні ... 35216 мың тг ... 31.5% өсіп отыр. Қаржылық қорытынды бойынша 2004
жылы 38125 мың тг құрады, ал 2005 ... мың тг, яғни 36179 мың ... 94.9% ... бұл ... ... ұйым ... ... есеп мәліметтері басқару жүйесінің негізі болып
табылады. «Бухгалтерлік есеп және ... есеп беру ... ... ... ұйымның басшылары өз қажеттеріне сай келетін еспке алу
жүйесін, ... есеп ... ... ... ... өзінің қызметі барсында меншікті капиталмен қатар
қатыстырылған капиталды да ... Бұл ... ... ... міндеттемелер деп аталады. Міндеттеме – бұл бір
тұлғаның (борышқор) нақты әрекетпен басқа ... ... ... ... істі ... борышы немесе міндеті. Борышқордың нақты әрекетіне
мыналар жатады: мүлікті ... ... ... ақша ... және ... ... ... борышқорынан өз міндетін орындауын талап етуге құқылы.
Кез-келген ұйымның қызметін көрсетуі мен шаруашылық операцияны
жүргізу барысында ... ... ... ... ... ... пайда табу және қызметін одан әрі дамыту мақсатындағы алған ... ... ... ... Ұйымның қысқа мерзімді қарыздары
бухгалтерлік есепте ағымдағы міндеттеме деп аталады.
Кез келген өндіріспен ... ... сол ... ... ... шикізаттар мен материалдар үшін ... ... ... ... ... ... ... сол сататын
тауарын жеткізіп беруші, яғни жабдықтаушы субъектінің алдында міндетті
болуы мүмкін.Тіпті саудамен де, ... де ... ... ... жұмыс істейтін жұмысшы қызметкерлерге олардың істеген
еңбегі үшін, сондай-ақ бюджетке ... ... үшін ... ... ... міндеттемесі болуы мүмкін. ... ... ... ... банктен тыс мекемелерден, шетелдерден ... алып ... ... ... ... ... шектен тыс көбейтіп алып, оны қайтаруға мүмкіншілігі ... ... ... ... ... субъектілер көптеп кездеседі.
Осы айтылғандар туралы толық түсінік беретін ... ... ... бірі ... саналатын тақырыптарының бірі- міндеттемелер
есебі. Міндеттемелер есебі қаржы-шаруашылық қызметі бас шоттар кестесінің
алтыншы ... деп ... ... шоттарында есептелініп
жүргізіледі. Бұл бөлімде 60-«Қарыздар», 61-«Алдағы кезеңдердің табыстры»,
62-«Қатысушылардың ... мен ... ... есеп айырысу», 63-
«Бюджетпен есеп айырысу», 64-«Еншілес (тәуелді) ұйымдарға кредиторлық
берешек», 65-«Кепілдіктер мен ... ... ... ... және ... есеп ... ... да
кредиторлық берешектер және есеп айырысу» -деп аталатын бас шоттарының
тиісті ... ... ... ... ... ұйымның экономикалық жағдайын жақсарту
үшін және міндеттемелредің есебін тиімді ... үшін ... сай, ... өндіруді арттыру қажет. Сол өнімдерді тек қана ... ... ... қана ... ... ... және алыс шетелдерге
сатып, күрделі табыс табудың ... ... ... ... ... В.К., ... Т.Ғ., ... В.В., Шмидт О.И.,
«Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп»
Алматы 2003ж
2. Кеулімжаев Қ.К., Әжібаева З.Н., Құдайбергенов Н.А., Жантаева А.Ә.
«Қаржылық есеп»
Алматы: экономика, 2001
3. Бухгалтерлік есеп ... Үлгі ... ... ... ... бюллетені №10, наурыз 2004ж
4. Андреев В.Д.
«Практический аудит» - М: Экономика, 1994г
5. Дүйсенбаев К.Ш., ... Е.Т., ... ... ... қаржылық жағдайын талдау» - Алматы: Экономика, 2001г
6. Абдыманапов А.А
«Концептуальное основы и принципы ... ... ...... 2003г
7. Под.ред. Нурсеитова Э.А.
«Нормирование командировочных и представительских расходов»
Алматы:2003г
8. «Қазақстан Республикасының Салықтар және бюджетке ... да ... ... ... – 2001 жылғы 12 маусым. №209-II
9. «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есеп беру ... ... 2002 ... 24 ... №309- II заңы ... ... ... және өзгерістер)
10. Назарова В.Л.
«Шаруашылық жүргізуші субьектілердегі бухгалтерлік есеп»
Алматы экономика 2005ж
11. Дюсембаев К.Ш., Егембердиева С.К., Дюсембаев З.К.
«Аудит и анализ финансовой ... ... ... ... ... Салина А.П.
«Принципы бухгалтерского учета» (учебное пособие) –
Алматы: Экономика 2003г
13. Рахимбекова Р.М., Кеулимжаев К.К., Айтхожина Л.Ж., Сальменова А.Т.
«Финансовый учет на ... ... ... ... А.Д., Суйц ... ... – М: Инфра-М, 2002г
15. Под. ред Подольского В.Н.
«Аудит» Учебник – М: Юнити, ... ... Т.А., ... ... ... - ... Дәуір, 1998ж
17. Радостовец В.К., Шмидт О.И.
«Теория и отраслевые особенности бухгалтерского ... ...... 2000г.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 73 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ұйымдағы бухгалтерлік есепті ұйымдастырудың тәртібі37 бет
Бухгалтерлік баланс3 бет
Есеп саясаты туралы түсінік және оған қойылатын талаптар8 бет
ЖШС «КАНТ - ЭЙР»-дің шаруашылық субьектілік ұйым есебі мен бухгалтерия құрылысы98 бет
Капитал құрылымның теориясы7 бет
Кәсіпорын бухгалтериясында ТМҚ-ды есепке алу31 бет
Нарық жағдайында инвестицияларды жетілдіру79 бет
Сауда кәсіпорнындағы бухгалтерлік есеп21 бет
Серіктестіктің бухгалтерлік қызметін ұйымдастырумен есеп саясаты және техника -экономикалық көрсеткіштері76 бет
Қаржылық есептілік78 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь