Қазақстанның өлкетану библиографиясының жалпы мәселелері

Кіріспе

І.БӨЛІМ. Қазақстанның өлкетану библиографиясының жалпы мәселелері
1.1. Ақпаратттық технология заманындағы кітапханалық өлкетану
1.2. Қазақстан кітапханаларының өлкетану бағытындағы жұмыстары

ІІ.БӨЛІМ. Қазақстан Республикасының өлкетанулық библиографиялық ресурстары
2.1. Ағымдағы өлкетану библиографиясы
2.2. Ретроспективтік өлкетану библиографмясы
2.3. Өлкетанулық ұсыныс библиографиясы

Қорытынды

Пайдаланылған әдебиетттер тізімі
Еліміздің тәуелсіздігі бұқаралық саяси жұмыстың, ғылыми-техникалық прогрестің талабына сай жоғары деңгейге көтерілуін қамтамасыз етуде. Еңбекшілерді Қазақстандық патриотизмге тәрбиелеуде, 2004-2006 жылдарға арналған «Мәдени мұра» мемлекеттік бағдарламаны орындауда көпшілік және арнаулы ғылыми кітапханаларының жан-жақты қызметінің негізгі бір саласы библиографиялық жұмыс, оның бір құрамды бөлімі өлкетану библиографиясы болып табылады. Мәдени мекемелердің ішіндегі кітапханалар тарапынан жүргізілетін өлкетану жұмысының мәні, өлкетану әдебиеттерін насихаттайтын библиографияның маңызы өте зор.
Өлкетану ісі тарих пен мәдениет ерекшеліктерін қорғау және насихаттау ісімен де тығыз байланысты.
Диплом жұмысының мақсаты бүгінгі Қазақстан Республикасының жүйелі жаңару жағдайындағы кітапханалық өлкетану жұмыстарының негізгі бағыттарын, соның ішінде қалыптасқан библиографиялық ресурстардың жай күйін қарастыру.
Тақырыптың зерттелу деңгейі:
Қазіргі ғылыми әдебиетте Қазақстан библиографиясының тарихы теориялық және әдістемелік мәселелері Е.Нығметовтың «Қазақстанда мемлекеттік библиографияның даму тарихынан», Г.П.Царевтің «Библиография библиографии Казахстана», У.К.Мауленбердинаның «К развитию краеведческой библиографии в Казахстане», З.Қасымованың «О развитии государственной библиографии Казахской ССР», К.Ш.Бекмухамедовтың «Развитие библиографии в Казахстане за годы Советской власти», М.А.Ақшалдың «Основные этапы развития и современное состояние общественно-политической библиографии в Казахстане», Т.М.Алсатовтың «Рекомендательная библиография Казахстана», А.Т.Байбосынованың «Қызықты библиография» және тағы басқа да авторлардың еңбектерінде жан-жақты қарастырылады. Диплом жұмысының тақырыбына байланысты өлкетану библиографиясының кейбір өзекті мәселелері де жоғарыда аталынған еңбектерде зерттелінген.
1. Астаханов Л.В. Библиография как научный феномен: Монография.-М.: 1997.-338б.
2. Ахметова С., Ақшалова М. Кітапханадағы библиографиялық жұмыс; ұйымдастыру мен методика.- Алматы: Ана тілі, 1993.-152б.
3. Ахметова С. Өлкетану библиографиясы.- Аламыт: Қазақстан, 1979.-62б.
4. Байболсынова А.Т. Қазақтың библиографиясының қайраткерлері.-Алматы: ҚР Ұлттық кітапханасы, 1998.-106б.
5. Байболсынова А.Т. Қызықты библиография.-Алматы: 1993.-50б.
6. Беспалова Ж. Библиография: Новый этап осмысления // Библиография.- 2005.-№1.-с.65
7. Вохрышева М.Г. Библиография в системе культуры.- Самара: 1993.-164б.
8. Давыдова М.И. Литературная библиография.-М.: Либерия, 2005.-96с.
9. 2004-2006 жылдарға арналған «Мәдени мұра» Мемлекеттік бағдарламасы туралы ҚР Президентінің жарлығы: 2004 жыл, 13 қаңтар. №1277 // ҚР Президенті мен Үкіметінің актілер жинағы.-2004.-№2-4.-196б.
10. Елеукенов Ш. Кітаптану негіздері.- Алматы: Санат, 1997.-176б.
11. Елеукенов Ш. Қазақтың ата библиографы// Кітапхана әлемі, 2003.-№3
12. Зубов Ю.С.Библиография и художествнное развитие личности.-М.: Книга, 1973.-304с.
13. Коршунов О.П. Библиография: теория, метология. Методика.- М.: Книга, 1986.-288с.
14. Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері. Анықтамалық.-Алматы: Білім.-2007ж.
15. Қазақ өнерінің тарихы. 3 томдық.- Алматы: Арқас, 2006.-394б.
16. Қазақстандағы кітапханатану ісі және библиография.-Алматы.-2007.-159б.
17. Ақшалова М.А. Основные этапы развитие и современное состояние общественно-политической библиографии в Казахстане. М.: 1997.-26с.
        
        Орта-Азиялық университет
«Әлеуметтік-гуманитарлық пәндер» каафедрасы
Диплом жұмысы
ЖОСПАР
Кіріспе
І-БӨЛІМ. Қазақстанның өлкетану библиографиясының жалпы мәселелері
1.1. Ақпаратттық технология заманындағы кітапханалық өлкетану
1.2. Қазақстан кітапханаларының өлкетану ... ... ... ... ... ... ... Ағымдағы өлкетану библиографиясы
2.2. Ретроспективтік өлкетану библиографмясы
2.3. Өлкетанулық ұсыныс библиографиясы
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиетттер тізімі
КІРІСПЕ
Зерттеу тақырыбының ... ... ... ... ... ... ... сай жоғары деңгейге көтерілуін ... ... ... ... тәрбиелеуде, 2004-2006 жылдарға
арналған «Мәдени мұра» ... ... ... көпшілік және
арнаулы ғылыми кітапханаларының жан-жақты қызметінің негізгі бір ... ... оның бір ... бөлімі өлкетану библиографиясы
болып табылады. Мәдени мекемелердің ... ... ... ... жұмысының мәні, өлкетану әдебиеттерін насихаттайтын
библиографияның маңызы өте зор.
Өлкетану ісі тарих пен ... ... ... және ... де ... ... жұмысының мақсаты бүгінгі Қазақстан Республикасының жүйелі
жаңару ... ... ... ... ... ... ... қалыптасқан библиографиялық ресурстардың жай күйін қарастыру.
Тақырыптың зерттелу деңгейі:
Қазіргі ғылыми әдебиетте Қазақстан библиографиясының тарихы ... ... ... Е.Нығметовтың «Қазақстанда мемлекеттік
библиографияның даму ... ... ... ... ... «К развитию краеведческой библиографии в
Казахстане», З.Қасымованың «О развитии государственной ... ... ... ... ... в ... ... Советской власти», М.А.Ақшалдың «Основные этапы развития и современное
состояние ... ... в ... ... ... Казахстана»,
А.Т.Байбосынованың «Қызықты библиография» және тағы басқа да авторлардың
еңбектерінде ... ... ... ... ... ... ... кейбір өзекті мәселелері де жоғарыда
аталынған еңбектерде зерттелінген.
Өз ... жеке ... ... ... ... ... бірі ... жылы «Қазақстан» баспасынан шыққан С.Ш.Ахметованың ... ... атап өтке ... ... ... жұмысында тақырыпқа қатысты бүгінгі ... ... ... ... ... мен ... жүйелі түрде
қарастыру, соның нәтижесінде өлкетану библиографиясының жалпы мселелерін
ашүып көрсету, ... ... ... ... зерттеу көзделген.
Диплом жұмысының ғылыми-практикалық маңызы Өлкетану библиографиясы
мәселелеріне арналған ... әрі ... ... оқу ... ... ... да пайдалануға болады.
Жұмыс кіріспеден, екі негізгі бөлімнен, бес тараудан, қорытынды және
пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... библиографиясының
жалпы мәселелері
1.1. Ақпараттық технология заманындағы кітапханалық өлкетану
Өлкетану – жергілікті халықтың туған өлкесі ... ... ... ... ... ауыл т.б. ... жан-жақты зерттеу. Өлкетану –
табиғи және қоғамдық ... ... ... ... ... ... шаруашылығын, тарихы мен ... ... ... ... бәрін бір-бірімен байланыста қарастыратын
болса, салалық өлкетану, географиялық өлкетану, ... ... ... ... өлкетану сияқты жеке салаларын
зерттейді. Қазіргі кезде өлкетанудың табиғатты және мәдени ... ... ... түрі дамып келеді. Өлкетанудың негізгі
міндеті - өлке ... оның ... мен ... дамуы жөнінде
бхілімнің артуына ықпал ... ... ... ... ... ... т.б. ... жинақтау. Өлкетанудың қоғамдық-саяси
және мәдени-ағарту жұмысында да оқу ... ... де ... ... ... ... өлшеуіші секілді анықтауыш
сөздер бар. Мәселен, алмандар (немістер) «халықтың мәдени деңгейін су ... ... ... ... ... ... екен. Өздерінің даму
ерекшелігіне сәйкес әрбір ұлт ... ... ... ... ... ... Ал, ғасырлар бойына білімге шөліркеген қазақ
ұлтының ... ... ең ... қазынасы – кітап, кітапхана десек ағат
кетпейміз.
Әрбір халықтың кемелдікке келегндігін, ертеден келе жатқан өзіне ... ... бар ... ... ... бір ... болады.
Қазақстан кітапханалары сондай орындардың бірі.
Кітапхананың киелі табалдырығын аттап, кітап бұлағынан ... ... ... сырт ... ... ... ... әлеміне
ден қойып, қасиетіне бас иеді. Белгілі ғалым, Қазақстанның халық жазушысы
Мұхтар Мағауин ... ... атты ... ... ... ... кітаптар бөлімінде Шәкәрім, Қазтуған, Доспанбет, Шалкиіз
жыраулардың асыл мұраларымен қауышқан сәтіндегі «…әр кітаптың бетін ашу, әр
парақты оқу, саусағыңмен ... көру - ... бір ... ... неше мың
қадым кітап тұрған көне қойманың жөні бөлек. Уақыт ... ... ... ... ... ... ғана ... ғажайып, бірақ шерлі,
мұңды әлем» деген толғанасын талай оқырман басынан ... ... ... емес.
Республикалардағы кітапханалардың баға жетпес бай қоры ... ... ... ... ... ... мемлкетіміздің рухани
кемелдікке жетуіне салмақты үлес қосуда.
Халқымыздың ғасырлар бойы ... ... ... келген рухани
мирасын қайта пайымдап, өскелең қауымымыздың өскелең құндылығына, мәңгілік
қазынасы – рухани нәр ... ... жаңа ... сананы, мәдени
ортаны қалыптастыруда өзіндік қолтаңбасымен танылып келе ... ... ... толымды ой туғызатын игілікті
шалалар, толғақты ойлар бар.
2003 жылғы 27-29 мамырда Павлодар қаласында ... ... ... ... ... облыстық әмбебап ғылыми кітапханасының
қызметкерлері республикалық сайысты жеңе отырып, ... ... ... ... ... алды. Олар республикада алғашқылардың бірі
болып, ... ... ... ... ... ... ... пайдаланады. Көпшілік қолданысындағы ... ... ... ... бар. ... ... ... сөздіктер, энциклопедиялар және басқа әдебиеттер сақталған.
Конференция Қазақстандағы ауыл ... ... ... ... және ... үшін ... және
практикалық база құруға мүмкіндік ... ... ... ... мен ... ... ... қазығы, терең тамыры ауылда десек, сол ауылдың
бүгінгі рухани ахуалы жергілікті жерлердегі мәдениет ошақтарының ... ... ... 4-5 ... ... кітапханалар жаңғыртылып,
кітап қорларын толықтыруға Үкімет тарапынан, жергілікті басқару органдары
тарапынан қаржы бөлініп, оң нышандар белең алып келе ... ... ... ... ... ... тәжірибелік маңызы зор.
Оқырмандарды патриодтық рухта тәрбиелеуде ғылыми-техникалық
прогрестің даму барысында көпшілік және ... ... ... жан-
жақты көрсететін қызметінің негізгі бір саласы библиографиялық жұмыс, ал
оның бір ... ... ... ... ... табылады. Мәдени
мекемелердің ішіндегі ... ... ... ... ... ... әдебиеттерін насихаттайтын библиографияның маңызы
зор. Кітапханалардың өлкетану библиографиясының алға қоятын басты ... бір ... ... және ... ескерткіштері жайлы әдебиеттерді,
фото-кино құжаттарын, қолжазбаларды, архивтерді жинау, реттеу, ... ... ... ... ғылымының басты бір саласы - өлкетану библиографиясының
басты міндеті – халық шаруашылығына, еңбекшілерге, ... ... ... беру ... ... атсалысу.
Қызылорда облысы кітапханаларында ... ... ... ... және ... саясаттың 2004 жылғы негізгі
бағыттары туралы» Қазақстан халқына Жолдауын, ҚР ... ... ... ... ... Ауыл жылдпары деп жариялануына
байланысты ... ... ... ... ... ала ... жүргізілуде. Бұл бағдарламада ауылдағы тұрғындардың бұқаралық
мәдениетін және ... ... ... ... жоқ елді мекендерде
кітапхана, клуб ашу, ауылдық кітапханалардың, клубтардың ... ... ... кітапхана жабдықтарымен қамтамасыз ету,
кітапханалардың кітап қорларын толықтыру, білім көтеру курстарын, ... мен ... ... ... ... ... қамтамасыз
ету негізге алынған: 2003-2005 жылдары 4 ... ... 12 ... ... ... өркендетудің алғы шарты ауыл мәдениетінің ошағы
болып табылатын ауыл кітапханаларын қазіргі ... ... сай ... ... ... ... ... құрып жастарға елжандылық пен
имандылық тәрбиесін беруге ... бір ... ... ... етеді.
Елбасы үш жылды «Ауыл жылы» деп жариялап, халықтың тұрмыс-салтының,
мәдениетіміздің дәстүріміздің, ... бен ... ... деп ... Сыр ... ... ауылдардың әлеуметтік-
экономикалық, рухани-мәдени ... тың ... ... ... ... ... сай, мәдениетке деген оң көзқарас халықтың рухани
азығына айналған мәдени ... ... ... ... Алыс елді ... ... ... қайта ашылды.
Кітапханаларда балалар мен жасөспірімдерге арналған әдебиеттер ... ... 90 ... ... ... ұлт өкілдері болғандықтан
қазақ тіліндегі әдебиеттерге сұраныс мол.
Заман талабына сай облыс ... жаңа ... ... ... 2000 жылы ... кітапхана оқырмандарға қызмет
көрсетуде жаңа деңгейге көтерілді, 6 мультимедиялы компьютермен, ... ... ... оқу залы ... ... зал ... жүйесіне қосылды. Жаңа ... ... ... ... ... ... саны ... олардың сұраныстары да
күрделене түсті. 2003-2005 аулы ... ... ... ... ... ... атты аудан кітапханашыларының бас қосу жиыны өткізілді.
Жиында ауыл мәдени ошақтары кітапхана, клуб, мұражай ... ... ... ауыл ... ... ... көрсету жұмыстарын
жақсарту, ауыл кітапханаларының кітап қорын қазақ ... ... ... ... ... ... саласындағы жаңадан
шыққан әдебиеттермен толықтыру, ... ... ... ... ... ... кітапхана жұмысына бағыт-бағдар беретін баспа
құралдары қажет екендігі сөз болды.
Ауыл алтын бесік, небір дарабоз таланттар, дүр ... ... ... ... мен кемеңгерлер, әділдіктің қара қылын қақ жарған
билер мен от ... ... ... ... келіп, қасиетті топырағына
кіндік қаны тамды. Ауылда ... ... ... ... елімізге белгілі
адамдарды жалпы оқырман қауымға ...... ... ... ... ... асыру барысында кітапхана ... ... ... Атап ... Қызылорда облысында Ә.Тәжібаев
атындағы облыстық кітапханада Еңбек Ері ... ... ... ер атанған» портрет кеші, «Ауылым – ата мекенім» тұрақты кең
көлемді кітап көрмесі, Арал ... ...... ... ... «Ауыл
– береке бастауы» тақырыбымен мәдени шаралар, Қармақшы ауданында «Ақындар
ауыл жылын жырлайды», «Бір ауылдан түлеп ұшқан ... ... ... ... ... ауыл кітапханалары арасында «Тарихымызды тани білейік»,
«Ел аузындағы елеулі есімдерә тақырыбында ... ... ... ... бағытында байқаулар өткізілді.
Туған Отанды, өлкені жан-жақты таныту ісіне лайықты үлес қосып отырған
өлке зерттеуші ғалымдар қоғамының ролі зор. Өлкентану ... ... ... бағыттар бойынша жүргізілді. Олдардың негізгілері:
а) қоғамдық өлкетану. Бұған оқушылар мен мүғалімдер, ... ... ... түрде, әуесқойлар негізде қатыса алады. Өлкетану ісімен
шұғылданатын ... ... ... ... ... күтіп сақтау ісімен де айналысуда.
б) мемлекеттік өлкетану. Бұл ... ... ... ... ... Олар ... шаруашылық органдарына, ғылыми-зерттеу
мекемелеріне, жоғары оқу ... ... ... ... көрсетілгендей, олар табиғаттану, өлкетану тақырыптарын
зерттейді, арнаулы ғылыми еңбек ... ... ... Өзкетану ісінің өзекті мәселелерінің едәуір бөлігі
музейлердің жүргізетін көпшілік ... ... ... ... тарихи өлкетану музейін, Пугачев музйін ... ... ... – Орал өңірі, Жайыө бойы туралы көтеген мағлұмат алары
сөзсіз. Бұл өңірге ... ... ... осы ... ... ондағы
өте құнды және сирек кездесетін экспонаттарды мұқият көріп, таныспай
кетпейді. Осы ... ... ... ... ... ... жұмыс істейді.
г) мектептік өлкетану. Өлкетанудың бұл түрі мектеп қабырғасынан ... ... тыс ... жұмыстардың ішіндегі ең ... ... ... ... ... тарих, қоғам тану пәнінің
мұғалімдерінің басқаруымен өлкетану үйірмелері, ... ... ... ... ... Отанды сүюге, өз өлкесін ... ... ... рухта тәрбиелеуде мәні зор. Өлкетану ісінде
өлкенің даңқты адамдарын іздестіріп, олар ... ... ... көп ... ... ... ... жорығының нәтижесінде аты-жөні бұрын
белгісіз өнер қайраткерлері, жауынгерлер есімі, маңызды оқиғалар анықталып,
бағалы ... ... ... ... ... және басқа да мәдениет орындары (баспалар, халық
шығармашылығының үйлері, клубтар, кітапханашылар) ... ... ... кітапханалық өлкетану. Бұл ғылыми жұмыстар жүргізілетін библиографиялық
орталық болып табылады.
Өлкетану жұмыстарының түрлі салаларын үйлестіре жүргізетін бірден-бір
орын ... ... ... өлкетану тақырыбын меңгере отырып
әр өлкенің, облыстың, республиканың экономикасының ... оның ... ... ... мәселелерін еңбекшілер арасында кеңінен
насихаттап отырады. Кітапханалардағы өлкетану ... ... ... ... ... беру, бұқараның мәдени дәрежесін арттыру, ... алға ... ... ... ... ... ... қамти
отырып жүргізіледі. Өлкетану ... ... ... ... ... ... ... түсіндіре кетейік. Өлкетану әдебиеті кең
салалы әдебиет. Бұған белгілі бір аймақты жан-жақты зерттеуге бағытталған
немесе оның ... және ... ... геологиясына,
тарихына, этнографиясына, топырақтануға не жаратылысына арналып жазылған
кітаптар мен ... ... ... ... бір ... ... селолар туралы мәліметтер
басылған арнаулы ғылыми монографиялар, ғылыми-көпшілік ... ... осы ... қатысы бар тағы басқа да шығармалар
өлкетану әдебиеттерінің негізгі қоры болып есептеледі.
Сөйтіп өлкетану әдебиеттеріне ... ... ... ... Жеке шығармалар (кітап, жалғасты басылым, кітапша, плакат, нота, баспа
графикасы, бейнелеу өнерінің шығармалары, сурет, атлас, ... ... ... мен ... ... жарияланған материалдар;
3. Өзінің мәні мен мазмұны жағынан бағалы қолжазбалар;
4. Газет қиындыларының тақырыптық папкасы, ... т.б. ... ... ... әдебиеттердің пайдалануға оңай әрі ... ... олар бір ... ... ... ... мазмұнына сійкес топ-топқа
бөлінуі қажет. Осыдан барып библиографиялық құралды жасау қажеттігі туады.
Өлкетану библиографиясы деп белгілі бір өлкеге ... ... ... ... ... етіп қоятын және өлке туралы жазылған
бағалы ... мен ... ... ... ... ... ... салалық және тақырыптық библиография болып
үш түрге бөлінеді.
Өлкетанудың жалпы библиографиясына өлке ... ... ... ... ... ... ... көпшілік, облыстық және ғылыми, балаларға қызмет көрсететін
барлық кітапханалар ... ... ... библиографиялық
құралдар шығарып тұрады. Мұндай құралды пайдалана отырып оқырман өзіне
өажетті ... ... тез ... ... ... өлкетану
библиографиясына сол өлкеге арналған арнайы ... ... ... ... ... библиографиясына белгілі бір саланың не бірнеше
тектес саланы қамтитын әдебиеттер ... ... ... ... бір
саласымен шұғылданып жүрген оқырмандардың қажеті мен талабы ескеріледі.
Өлкетанудың ... түрі ... ... ... сондықтан оларды ажырату оңай емес. Дегенмен ... ... ... ... ... салалық библиографияның ішіне толығымен
енгізуге бола бермейді.
Тақырыптық библиография ... ... ... және ... ... әдебиеттерді қамтитындықтан, оқырмандарды әдебиеттің
жалпы және салалық түрлерімен, ... ... және жеке ... ... сол ... ... байланысы бар ғылым мен
еңбек, ... пен өнер ... ... ... ... ... ... Мұның өзі екі түрлі формада жүргізіледі.
Біріншісі - ... ... ... Мұндай
библиографиялық құралға белгілі бір салада еңбек етіп жүрген ... ... ... өлке ... т.б. кіреді.
Екіншісі - өлкетану библиографиясы. Мұны екінші дәрежелі библиография
немесе библиографияның қайнар көзі деп те атайды. Библиографияның ... ... ... ... ... ... ... кіреді.
Жергілікті баспа библиографиясы – библиографияның бұл түрі өлкетану
библиографиясына мүлде ұқсамайды. Бұл еңбек ... ... ... әдебиеттер библиографиясын (кітап, кітапша, журнал, газет, листовка)
қамтиды. Жергілікті мерзімді баспасөз беттерінде ... ... жыл ... ... ал оның ішінде өлкетану тақырыбына арналған
материалдар да аз емес.
Жергілікті баспаның библиографиясы деп сол ... ... ... ... ... ... қарамастан түгел жазып шығуды
(описание) айтады. Қазіргі заман ағымына байланысты баспалардың шығарып
жатқан прайс-лист ... ... ... ... ... да болады.
Жергілікті баспа библиографиясының сол өлкенің өзінде істейтін ғылыми
мекемелер мен оқу орындары, ... ... ... ... бірге жергілікті баспа библиографиясы жергілікті баспасөз ... ... ... ... де ... ... ... баспасөзді
өлкетану библиографиясының бір бөлігі еп қарау қажет.
Соңғы жылдары өлке тарихына, әдебиетіне, мәдениетіне, Қазақстан ... ... ұлт ... ... ... ... өсуде. Міне, осындай сұраныстарды қанағаттандыруда кітапханалық
өлкетанудың ролі сас зор.
Өлкетану ... – ол ... бір ... немесе өмірбаяндық
және библиографиялық деректерді анықтау үшін құжаттарды, кітап ... ... ... ... ... Осы ... ... сипаттама
жазу, библиографиялық көрсеткіштер құрастыру. С.Мұқанов атындағы Петропавл
облыстық кітапханасының қызметіндегі ең ... ... бірі - ... Кітапхана қызметкерлері өлке тарихынан мәлімет беретін
деректерді жүйелі түрде анықтап, жинақтап, ол ... ... және ... көрсеткіштерін, атаулы күндерге арналған күнтізбелер
құрастырады, өлкетану тақырыбы бойынша мыңдаған оқырмандардың ... ... ... кітапханалардың мүмкіндіктері біршама
өсті. Кітапханалардың ақпарат-библиографиялық бөлімдерінде кітапхананың
өлкетану қорлары (ресурстары) және де қаланың ... да ... ... жинақталады. Замана ағымына байланысты көптеген облыстық
кітапханалар жаңа ... ... ... ... және ... жайында жазылған кітаптар мен баспасөз беттерінде
жарияланған мақалалардан жазбалар енгізіп, қор құрылған. Осы ... ... ... арасында оқырмандар кітап және журналдар
теңізінде ... ... ала ... насихаттауда сапалы жинақталған өлкетану әдебиеттерінің
қоры негіз бола ... ... ... ... ... ... ... әдебиетінің қоры сирек кездесетін басылымдарды
қосқанда 34 мың дана кітап. Өлкетану картотекасында 29 ... ... ... ... ... облыстық мемлекеттік архив қорының каталогы бар.
Әрбір кітапханаға, оқымандарға өлкетану жайлы ақпараттарды ... ... ... жолы ... ... ... ақпарат-
библиографиялық материалдар, дайджестер, күнтізбелер құрастырып шығару.
1.2. ҚАЗАҚСТАН КІТАПХАНАЛАРЫНЫҢ ӨЛКЕТАНУ БАҒЫТЫНДАҒЫ ЖҰМЫСТАРЫ
Қазіргі ... ... ... ... ... ... талаптарына сәйкес жастарға білім, тәрбие ... ... ... ... ... мен ... мәдени мұралар
сабақтастығын сақтай отырып, оқырманды жеке тұлға деп санап, оның жан-жақты
дамуына мүмкіндік жасау. Осындай игілікті істерді ... ... ... ... ... ... ... тілі арқылы беріледі» деген қағиданы
ұстана отырып оқырмандарға ... ... ... оқулықтар, оқу-
әдістемелік құралдар мен мерзімді басылымдарды дер кезінде ... ... ... атты ... көрмелер ұйымдастырылып,
онда Бүқар жырау, Сүйінбай Аронұлы, Абай, Шәкәрімнің ... ... ... және ... ... ақындары Мұқағали Мақатаев, Фариза
Оңғарсынова, Қадірмырза-Әлі ... ... ... ... ... ... ... арналған жас буынды ерлік
пен өрлікке жетелейтін «Ереуіл атқа ер ... атты ... ... ... ... композиция өткізілді.
Елбасының бастауымен «Мәдени мұра» бағдарламасына ... ... ... ... ... – 1500», ... ... «Ақын жыраулар», «Ескерткіштер», «Мәдениет» т.б. рубрикаларының
материалдары жүйелі ... ... ... ... ... ... ... технологиялардың дамуына байланысты
кітапхаға келушілер электрондық ақпарат қорын, халықаралық Интернет желісін
пайдаланады.
ХХІ ... ... ... мен ... ... Бар білімнің қайнар
көзі – кітапханада. Түсінген адамға кітап – баға ... ... ...
көпті көнекөз ақсақалдай тағылымы көп, тәрбиесі мол ... ... ... кірген оқырманға білім шуағын шашып, көңілге ұлттық
рух ұялатады. Ертеңі бар елдің ... ... ... бастап жол
көрсету, мәдениет көшінен қалдырмай, артымызға тәрбиелі, білімді ұрпақ
қалдыру ісіне ... ... ... ету әр ... алдына қойған
мақсаты мен мүддесі.
Оқырмандардың қызығушылық танытып, құмартып кітап қарайтын орны –
белгіленген және ... ... ... көз ... көркем
безендірілген, терең мазмұнды ашық көлемді кітап көрмелері.
Мәселен, кітапханаларда «Әлем таныған ... ... ... ... ... ... толы данамыз, батыр біздің бабамыз», «Ауылым –
асыл жерім, туған елім», «Кітап – ғасырларға сапар ... ақыл ... әсем ... ... көрмелері оқырмандарды өзіне тартып,
білімге бет бұрғызады.
Заман ағысына байланысты ... өз ... ... – ХХІ ... ... қасіреті – халық дерті» т.б. ... ... ... ... кездерде біздің егеменді еліміз, тәуелсіз Қазақстанда қоғамдық
қатынастар, жас оқырмандар санасы, менталитеті ... ... ... ... ... ... ... кітапханаларда
насихаттау жұмыстарына да өзгерістер еніп жатқаны мәлім. Кейбір оқырмандар
романтик ... ... ... көп ... ал енді ... ... ... қанағаттанады.
Жалпы бүгінгі оқырмандардың бойында кітап оқуға деген құлшыныс бар ма?
– деген сауалға: дәл ... ... оқу ... ... ... ... Дегенмен де уақыт талабы болып отырған ... ... ... ... де алға баса ... ... ... көлемінде аталып өтетін
атақты-ақын жазушыларымыздың шығармаларынан топтап жасалып жүрген кітап
көрмелері – кітапты ... ... ең бір ... ... ... көп ... денсаулық мәдениетінің қаншалықты
қалыптасатынына байланысты. Осыған орай «Сауатты өмір салты», «Денсаулық -
зор байлық» ... ... ... ... ... ... атақты
Қазақстандық спортшыларымыздың қол жеткен жетістерінен көркемделген
фотосуреттер іліп, бейнефильм ... ... ... ... де ... көңілінен шығуда.
Әр саладағы кітап көрмелері ... ... ... ... ... көтеріп, қиялына қанат бітіретін әдебиеттермен қауыштырып,
әсіресе жастарды рухани тәрбиелеу ... ... үлес ...
кітапханашылар. Кітапханаларда өткізілетін тәрбие саласын жақсарту ... ... ... ... сайысы, «әдет-ғұрып, салт-дәстүрге
арналған сайыстар, брэйн-ринг, тарихи тартыс, ... ... ... болады. Оқырмандармен тәрбие жайындағы іс-шаралардың ... ... ... үшін ... ... ... ... оқу орнында факультет декандары ... ... ... ... болулары керек. Бұл байланыс, бірігу оқушылардың, сол
сияқты студенттердің оқу ... ... ... ... ... ... үшін ... шара. Осы шараның пікірі мен
мақсаты бір ... ... ... ... ... ... қиын ... жағдайларды жеңіп шығуға
рухани және адамгершілік қасиеттерді дамытуды қамтамасыз ету үшін ... ... ... «Достың орны бөлек», «Тамыр қияр есірткі»,
«Дені саудың – жаны сау» т.б. айдарлармен ... ... ... көп. Бұл ... ... оны ұйымдастырушы кітапханашының
мәселелерді терең талдау алуы мен мол білімдарлығын талап етеді.
Тілімізді ... ... ... ... ... қалыптасуына себепкер
болу мақсатында да облыстық кітапханалар көптеген шаралар өткізуде. Қазақ
тілін ғылыми тұрғыда үйретуде жүргізілетін ... ... ... ... бағыты дұрыс, мазмұнды өтуіне мұрындық болар жан ... ... ... ... ... байланысты ұйымдастырылған кітап ... ... ... сөздіктер, анықтамалықтар мен энциклопедияларға
жасалынатын библиографиялық шолулар, оларды оқырмандарға насихаттауға жол
ашады. «Сұрақ-жауап» ... да ... тез ... және ... ... сақтап
қалуға септігін тигізеді. Қазақ халқының салт-дәстүрі, ... ... ... әдебиеттерді оқырманға ұсына отырып, қазақ
жастарының арасындағы жақсы дәстүрге ... «Қыз ... ... ... ... сияқты әдемі сайыс кештері де ... ... ... ... бірі ... ... Тарихи
ақтаңдақтар, белгісіз жапа ... ... да ... ... ... ... үшін ... мақсат-мүддесін, ақиқатын айтып
дәлелдейтін, жастарға ой салатын кештердің бірі – ... ... ... ... кітапханалар өткізген кезде жергілікті жердегі көпті
көрген қариялар, ... ... ... ... ... сай, ... жаңа ... қарап,
жастардың көңілінен шығатын, әсер қылдыратын кітапханаларда өткізілетін
мәдени іс-шараның бір түрі ... ... ... ... ... бір тақырыпты талдап, көп ойдың түйінін түю. Онда әркім өз ... ... ... ... бүкпесіз айтады. Ал енді ой-пікірді түйіндеп,
ортаны қыздырып, жігерлендіріп ... ... ... ... ... мұрындық болатын ең алдымен – жүргізуші.
Теледидарда ... ... ... ... ... ... ... құмартып жүрген жастар ешбір мәжбүрсіз өз
ізгі ниеттерімен, аса құштарлықпен кітапханада өткізілетін ... ... ... ... әртүрі ойын-сауық, жаңа
технолгияның ... ... ... ... ... ... басын
бір жерге қосып, белгілі ... ... ... жету ... ... ... қызметкерлерді жастарды ортаға тартып
«Төлеген мен Қыз ... ... ... ... ... ... ... рәсімінде сан ғасырлар бойы мәңгілік махаббаттың ... ... ... мен Қыз ... ұлы ... үлгі ... ... ойы ұшқыр, көңілі ояу ұл-қыздар арасында «Махаббат –
мәңгілік әлем» айдарымен ток-шоулар өткізілді. ... ... ... ... ... салды. Мәселен, «Валентин күнін» өткізу керек
пе? Т.с.с. Кітапханалардағы кездесулерде «Дін және ... ... ... ... мақсатың тәрбиелі, білімді азамат болу», ...... ... азаматы СЕН!» деген тақырыптарда пікірталас, жыр кеші,
айтыс кештері ұйымдастырылып отырады.
Кітапханаларда өткізілетін «Салт-дәстүр жалғасы», «Құлақтан ... ... атты ... ... ерекше түрлендіріп, мән беріп қарайтындай
айдарын ашық-айқын, түрлі түсті ... ... ... ... назарын
өзіне аударары сөзсіз. Қабырғаларға қанатты сөздер іліп, осы тақырыпқа
байланысты кітаптарды сөрелерге ... ... ... ... ... ... назарын аударсақ. Көрменің ерекшелігі ... ... ... ... ... ... ... оқырмандарға дәм таттыру және осы ... тыс ... ... ... арқылы жалғасын тауып жатса құба құп.
Кітапхана сіс мәдениет саласы ретінде ... ... беру ... ... ... ... болып табылады. Жаңа ... ... ... ... ... ... мәдени мекемелер
арасында үлкен мүмкіндіктерге ие. Бүгінгі таңда рухани дүниетанымы ... ... ... ояу ұрпақ өсіру, оны өнерге, халықтық мұраға
бейімдеуде, ... ... ... ... ... ... ... бірі – кітапхана.
Қазіргі кезде адамдардың ... ... ... ... мен жалпы қабілетін ... және ... ... ... ... іске ... ... алар орны ерекше.
Сондықтан кітапхана мәдени-ағарту және ақпарат ... ... ... оны ... мен насихаттау жөнінде қызмет атқаратын мәдениет
ошағы. Кітапханада тәлім-тәрбие жүйесінің толымдылығын қамтамасыз ету ... де, ... да ... ... ... жұмыс
практикасы мен қоғамдық өмірге кеңінен енгізу міндеті тұр.
Жалпы кітапхана – адамдардың ... ... ... беру мүмкіндігі бар
бірден-бір парасатты мәдени орын болғандықтан, ұлттық мәдениеттің мәйегін
насихаттау мен ... ... ... бен ... ... облысының көпшілік кітапханалары өз істерінде
мемлекеттік саясатты, идеологияны, ... ... ... ... қызметті дамыту мен сақтау ... ... іске ... Кітапхана қызметінің мақсаты өз аймағы
көлемінде әмбебап құжаттардың толық жинағын ... ... оны ... ... ... отыр. Кітапханаларда жүйелі түрде
ғылыми-практикалық конференциялар, байқаулар, семинар-тренинг, кетер,
практикалық сабақтар, көмектер, ... ... ... ... ... ... іс-шаралардың белсенді түрлері мен әдістері
қолданылуда. ... ... ... қоғамға пацдаланылуын
ұйымдастыратын ... және ... ... ... бірі –
облыстық ... ... ... ... ... ... ... сыйла» айтты қайырымдылық акциясы ұйымдастырылуда.
Осыған орай әр аудандық, қалалық орталық кітапханалар «Кітапхананың ... ... – жан ... ... - ... ... «Кітап – рухани
әлемнің мөлдір ... ... ... пен білім – ... ... ... ... ... әдеби монтаж, сұхбат
кештері пресс-конференция сияқты іс-шаралар өткізілуде.
Соңғы ... ел ... ... ... жыл ерекше маңызы бар
шараларға қатысты, өзіндік сипаты бар атаулармен аталып келеді. 2002 ... ... жылы ... жариялануына байланысты Оңтүстік Қазақстан
облыстық А.С.Пушкин атындағы ... ... ... ... ... ... өткізуге орай арнаулы бағдарлама ... ... ... Оңтүстік Қазақстан облысының кітапханаларына «Менің
кітапханам – ... ... ... атты ... ... ұйымдастырып,
оның өткізілуі жөніндегі бағдарлама мен Ережесі таратылды. Мұндай байқау
шарасы кітапханаларда ... өмір ... ... ... ... ... ... табылады.
А.С.Пушкин атындағы облыстық кітапхананың басқаруымен ұйымдастырылған
Қазығұрт ауданы Қызыл Қия елді мекеніндегі ауылдық кітапханасының ... ...... ең ... ... атты ... Бәйдібек ауданының Шақпақ
ауылдық кітапханасы өткізген «Тәні саудың – жаны сау» ... ... ... ауданы Қазақстан елді мекеніндегі ... ... ...... ... ... қойылымдары көпшілік қауымға ой салар іс-шаралар бола алады.
Ел өміріндегі аса маңызды істегі басты түйін – ең алдымен ... ... ... ... ... өмір ... ... сауатты түрде насихаттай білу де әр ... ... өмір ... сай, ... ... алып ... саяси және экономикалық түбегейлі өзгерістер жүзеге асырылып
жатқан кезде әр азаматтан құқықтық ... ... ... Осы ... ақпараттарды жүйелі тұрғыда оқырманға жеткізуде кітапхананың үлесі
зор. Себебі, құқықтық ... мен ... ... құқықтық тұрғыда
болып жатқан жаңалықтар мен өзгерістер жайында мемлекеттермен хабардар
ететін орын ол – ... ... ... құралдары арқылы керекті құқықтық
ақпараттар мәліметтерін жинай алады. Оқырмандарға ... ... ... ... ... ... ... кітапханаларда құқықтық
орталық ашылуда. Оқырмандарға қызмет көрсетудегі негізгі бағытының бірін
атап айтатын болсақ, кітапханалар оқырмандарына ... ... ... ... ... ... ... ақпарат
орталығының «Заңдар» атты заңнама базасы мен Юринфо компанияларының «Юрист»
атты заңнамасы орналасқан базаларын пайдалану арқылы электрондық ... ... ... «Заң ... атты ... ... ... ... ... ... ... әр
оқырманға оның құқығы туралы толық түсінік беру. Ол үшін заң орындарының
адамдарымен кездесу кештерін ұйымдастырып, ... сол ... ... ... ... ... ... құқықтары туралы түсінікті етіп
жеткізу. Кеш соңында көрмеге ... ... шолу ... ... ... мәлімет алуға болатындығы жайында ... ... ... оның ... ... туралы түсінік беру мүмкін емес. Көрмедегі
кітаптарды алып оқу арқылы олар өздерінің құқықтары ... ... ... толықтыра алады.
Тіл – тарих, халық аманаты. Сол аманатты ұрпақтан-ұрпаққа жеткізу
алдыңғы буын ... ... ... ... ... ... алынып отырған тіл мәселесі,
тілдің беделін ... оның ... ... ... ... ... шараларын осы мәселеге арнап отыр. Атап ... ... ... ... ... ... көрмелері, әңгімелер,
тарихи сабақтар, кездесу кештері т.б. Кітапханалар қазақ тілі ... ... ... оқылатын мектеп оқушыларына арналған «Ана тхілі»
консультациялық (кеңес беру) пункті де өз жұмыстарын үзбей жүргізіп ... ... ... ... ... бабалар тарихын насихаттауда
«Инабат» клубының да үлесі зор.
Жыл сайын қыркүйек айында өткізілетін тіл апталығы кітапханада ... ... біл, өз ... ... атты ... ... Апталық
аясында халқымыздың сүйікті газеті « Ана тілі» ... ... ... ... түрде өткізу де дәстүрге айналған. Апта ... ... ... ... байланысты өткізілген викториналық ... ... ... кітап көрмелері оқырмандар ойында
ұзақ қалары сөзсіз.
Тіл мәселесі – ... ... ... ең ... ... ... ұжымдары оны күнделікті жұмыстың басты мәселесі ретінде ... әр ... ... ... халық тарихына, әдебиетіне, мәдениетіне,
салт-дәстүріне байланыстырып өткізеді. ... ... ... құрметтеу әр
адамның санасына сіңіп өсуі ... Осы ... ... отырып
кітапханаларда «Өткеніңді білгенің ... ... ... ... тәуелсіздік тұғыры», «Ел тарихы – менің тарихым», «Отаным ... ... ... ... ... ... ету парызың» деген атпен
кездесу кештері, ... ... ... дөңгелек үстел, конференция
т.б. шаралар өткізілуде.
Оқырман ... ана ... ... ... ... ... өмірі мен шығармашылығын жете білуін мақсат тұтқан
кітапхана қызметкерлері «Поэзия, ... егіз бе ... ... «Талантқа құрмет» (Ғ.Мүсірепов туындылары жайныда), «Дыр
алыбы, Жамбыл» т.б. ... ... мен ... арналған
кездесу сухбаттары, поэзия кештері өткізілуде. «Асыл ана» атты мерекелік
жиында ардақты ана М.Тұрлыхановамен болған ... кеші ... ... ... ... мен ... ... жастарға өнеге боларлық ел азаматтары
филология ғылымының докторы, жазушы, ... ... ... ... Желтоқсан оқиғасының батыры, Қайрат Рысқұлбековтың ... ... ... ... бірі – ... дәрібаева,
қазақ тілінің жанашыр өкілдерінің бірі, филология ғылымының кандидаты Асылы
Османова, қазақтың ақын қыздарының білі Гүлнәр Шәмшиевамен ... ... ... ... ... басты мәселе балаларды кітап оқып үйрену, ой-
жүйесін дамыту, ... ... ... етіп ... Осы жолда түрлі
кездесулер, әдеби кештер, викториналық ойындар, тарихи сабақтар т.б. ... ... бірі ... ... азаматы, әлемге танымал атақты ғалым Қаныш
Имантайұлы Сәтбаевтың мерей тойына арналып өткізілген әдеби кеш. Кешке
Қ.И.Сатбаетың ... ... ... докторы, ғалым Қаниса Сәтбаева,
ғалымның немересі және ... ... ... ... ... алған, қарамағында
еңбек еткен шәкірттері шақырылды. Кешке ... ... ... өмір долы ... ... ... шығарып, оқыған, білгендерін
ортаға салды. ... ... ... ... ... қойып, ұзаққа созылған кездесу оқушылар дайындаған ән-күй
әуенімен аяқталады. «Ел ... – жер ... ... айдармен жыл бойы
өткізілген шаралардың қорытындысы ретінде «Өткеніңді ... ... атты ... ... мен ... ... (КВН) ... қандай жұмыстар жүргізіліп, қандай шаралар ... ... ... міндеті әдебиетті насихаттау болғандықтан, әр шараға
байланысты кітап көрмесі ұйымдастырылып, сол ... ... ... ... ... ... Айта ... кітапханаларда
өлкетану бағытындағы жүргізілетін жұмыстар өте көп. ... және ... ... ... ... жайлы да әңгімелер, викториналық
ойындар, пікірсайыстар жиі ... ... ... ... ... ... ең ... мәселе болып
табылады. Қазір оқырмандарға қызмет көрсетуде мынандай жағдайларды ... да, ... да ... саны ... ... Мұны жастардың
білімге ден қоюымен түсіндіруге болады.
Екіншіден – ... ... ... Олар ... көне және сирек
кездесетін кітаптарды, сонымен қатар ең жаңа ғылыми-ақпараттық ... ... ... жаңалықтар мен саяси жағдайларға көп көңіл бөліп, солар
жайлы мәліметтерді сұрайды. Демек оқырмандардың саны ғана ... ... де өсті Мұны ... ... ... ... ұл-қыздарының
рухани түлеуінің белгісі ретінде қарауға болады. Міне оқырмандардың осындай
сұраныстарын қанағаттандыру ... ... ... ... ... ... ... бойынша жұмыс жасайды.
Кітапханааралық абоненттік жүйе кең ... ... ... Осы жүйе ... ... үздіксіз кітап алмасып отыру мүмкіндігі бар.
Электрондық пошта жүйесінің ... ... ... ... ... ... ... артып, мерзімі жеделдеді. ... ... ... ... озық ... өз ... отыр десек артық айтқандай емес. Көптеген кітапханалар ... ... ... тиісті техникалық құралдармен қамтылған.
Кітапханалардың интернетте өз сайттары бар. ... ... ... ... ... ... ... республикалық балалар
кітапханасын атауға болады. ... ... ... ... ... ... екі номинация бойынша балалар мен
жасөспірімдерге арналған ең ... сайт және ... ... ... ... ... ... деп танылып медальдармен және бағалы сыйлықтармен
марапатталды. Демек кітапханалар іс ... ... ... ... ... ... ... конференцияларға қатысып, тәжірибе алмасып
отырады.
ІІ-бөлім. Қазақстан Республикасының өлкетану библиографиялық
ресурстары
2.1. Ағымдағы ... ... ... ... biblion – ... drapho – ...... жөнінде ақпараттық мағлұмат беріп, оларды жүйелі ... ... бір ... Ол ... ... ... ... библиографиялық қызметті ұйымдастыру ... ... пән ... де ... ... ... ... жүйелі түрде саралау, ғылыми сипаттама беру және ... ... ... ... ... мен мәдениет дамуының деңгейін айқындауға
көмектеседі, ғылыми-зерттеу жұмыстарына бағыт сілтейді, ... бір ... ... ... және ... көзқарастарды, технтка
жетістерін таратуға мүмкіндік туғызады. ... ... ... ... ... ... ... әдеби және ғылыми сынмен салаласа дамыған. Кейін
білімдердің дараланып, сала-салаға бөлінуіне байланысты ... жеке бір ... ... 1937 жылы ... ... ... данасын бір орталыққа
жинау белгіленген. Осының негізінде баспасөз ... ... және ... ғылыми және идеялық мәніне қарай топтастыру жұмыстары жүрді.
Библиография атқаратын ... ...... өткенді шолу
(ретроспективті) және ұсыныс, тақырыбына ... - ... ... ... ... бөлінеді. Сонымен қатар библиографияның қосымша түрлері:
библиографияның библиографиясы – библиографияның жалпы ... ... және ... ... ... ... және ... қайраткерлерінің өмірі мен қызметі туралы мәлімет
беретін библиография (өмірбаяндық) деген түрі де ... ... ... мен ... ... ... ... процестер де автоматтандырылған. Библиографтар құрастырған
көрсеткіштерді белгілі бағдарлама бойынша компьютерлерде бастып шығарады.
Әлемдік ... ... ... үшін ... ... ... үшін ... болды. Арнаулы мәліметтерді сақтау мақсатында техникалық баспа
материалдары (микрофиштер, магниттік таспалар, дискеттер) ... ... ... ... ... баспасөзінің даму
тарихымен тығыз байланысты. 1990 жылы ... ... ... ... ... ... журнальных статей и заметок о киргизах»
деген көрсеткіші жарық көрді. 1926 жылы қазақтың қоғам ... ... ... ... Дулатовтың екі бөлімді «Қазақ тілінде басылған
кітаптар көрсеткіші» ... 1937 жылы ... ... мен ... 1940 жылы Кеңес дәуіріндегі Қазақстан мерзімді басылымдарының
библиографиясы жасалынды. Соғыстан ... ... ... ісі ... 1957 ... ... арнаулы басылым – Баспасөз
шежіресін, 1971 жылдан «Қазақ ССР кітаптарының жылнамасын» шығару ісі қолға
алынды. Библиографиямен ... ... ... ... ... әдебиетінің библиографиялық көрсеткіші» 1862-1917;
қазақ ... ... бас ... ... «Что ... ... (1953)ғ С.Ақашевтің «Қазақстанда тың және тыңайған
жерлерді игеру» (1965), қазақ әдебиеті ... ... ... «Қазақ әдебиеті» библиографиялық көрсеткіштері, тіл білімі саласында
Ш.Сарыбаевтың «Библиографияческий указатель ... по ... ... ... ... «Библиография обществоведов Казахстана»
жинағы, Қ.Б.Жарықбаевтың психология ... ... ... ... уәлаяты газеті. 1888-1902» (1996), «Қазақ, ... (1993) атты ... ... ... ... ... ... салалық көрсеткіштері,
Э.И.Иванчикованың «Мангышлак», Г.А.Демешеваның «Животный мир Казахстана.
1960-1970» (1997), т.б. жарыққа шықты.
Анықтамалық-библиографиялық ... ... оны ... жүргізіп
отыру кітапханалардың өлкетану жұмысының негізі болып ... ... ... ... керекті
әдебиеттерді дер кезінде оңай әрі тез тауып беру, оқырман қауымын өлкетану
әдебиеттерімен үнемі ... ... оны ... библиографиялық
құралдарды мезгілімен шығару жұмыстары, міне, мұның бәрі осы анықтамалық-
библиографиялық құралдың ғылыми-әдістемелік ... ... ... ... ... ... кеңінен насихаттауда Ұлттық
кітапхананың алатын орты айрықша. Бұл кітапхананың өзінде ... ... да ... ... ... ... өлкетану
әдебиеттерін насихаттайтын құралдар да жыл ... ... Оның ... ... ... және еске ... ... күндерге ұсынылатын
әдебиеттер көрсеткіші», «Қазақстан туралы жаңа әдебиеттер», ... мен ... ... жаңа ... ... атты ... материалдар мен озат тәжірибелер жинағы бар. Бұл ... ... ... тигізетін пайдасы зор ... ... ... ... ... ... шығаратын
«Қазақстан Республикасы кітаптарының жылнамасы» 1971 жылдан бері ... ... 1998ж. Ай ... ... ... ... шежіресінің»
негізінде құрастырылады.
Мұнда берілген материалдар «Мемлекеттік библиографиялық көрсеткіште
жан-жақты ондық жіктеу ... ... ... орналасуы»
/Алматы, 1994/ бойынша жіктеліп, жүйеге келтірілген.
Сипаттама «Документтердің библиографиялық сипаттамасы» ГОСТ ... ... ... ... ... ... ішкі, сыртқы
саясаты, экономикасы мен тарихытуралы қосымша рубрикалар енгізілді.
Жылнаманың көмекші аппараттары есімдер мен ... ... ... мақалаларының шежіресі» 1957 жылдан, «Журнал мақалаларының
шежіресі» 1938 жылдан шыға ... ... ... ... ... құрастыру үшін падаланған ... ... ... ... барлық бхілім салалары бойынша мерзімді басылымдарға енген
материалдар ... 1957 ... бері ... ... Онда ... көрсеткіштер берілген: Авторлар, редакторлар, құрастырушылар,
аудармашылар және ... ... ... ... 1938 ... ... шығады. Көмекші көрсеткіштер
ретінде Атаулар ... ... ... ... ... жылдан бері тоқсанына бір рет ... ... ... ... ... жарық көруде.
Соңында есімдер ... ... ... ... ... енген журналдар, мақаласы енген газеттер тақырыптық ... ... ... библиографиясы
Жақында «Ғылым» баспасы маңызды бір жинақты жарыққа шығарды. Ол –
«Қазақ ауыз әдебиетінің ... ... ... ... ... ауыз ... ... қазақша, орысша және басқа
тілдердегі ... ... мен ... ... ... ... Бұл ... 1969 жылы В.М.сидельников
құрастырып шығарған «Устное поэтическое творчество казахского народа» атты
көрсеткіштен ... ана ... ... ... ... ... ... Көрсеткішті құрастырБұл көрсеткіш 1969 жылы
В.М.сидельников құрастырып шығарған ... ... ... народа» атты көрсеткіштен кейінгі, ана тілімізде жарық көріп
отырған тұңғыш библиографиялық ... ... ... ... ... кондидаты Б.Қаңарбаева мен Г.Жамансарина.
Көрсеткіштің жаңа ... ... ... Ғылым академиясы
Орталық ғылыми басылымдарда бір кездегі «дала уәлаятының ... ... ... ... ... ... 1900 1901
жылдары жарық көрген мақалалар, кітаптар ... ... ... ... ... ... ... мұралар белгілі бір хронологиялық жүйеге сай ... ... ... ... ... бүгінгі күнге дейінгі дүниелерді
кейінге қалдырыпты. Өйткені еліміздің егемендігіне байланысты ... ... ... асыл ... ... ... ... аян.
Көпшілікке арналған сөзінде: «Көрсеткішті мүлтіксіз толық ... ... ... ... ... ... түспей қалған
басқа да материалдардың болуы да ... деп ... ... да
болашақтың жұмысы екендігін білдіреді. Демек, библиографиялық көрсеткіш
алда жалғасады деген сөз.
Жаңадан толықтырылған бұл ... ... ... ... ... және ... оқу ... студенттеріне арналған.
Қазақ библиографиясында табанды қызмет істеп жүрген ... ... Олар ... ... ... қажымас жандар. Осы бір ауыр да азапты
ғылым саласындағы санаулы мамандарымыздың бірі – ... ... ... ... ... академигі Үшкөлтай Хасенқызы
Суханбердина ұзақ жылдар зерттеу нәтижесінде «Қазақ халқының атамұралары»
атты 1917 жылғы Қазақ төңкерісіне ... әр ... ... қазақ баспасөзі
тарихының бірегей шежіресін жасады. 1999 жылы шыққан осынау библиографиялық
көрсеткіштің ҰҒА-ның Орталық ғылыми ... ... ... ғалымдар оның үлкен ізденіспен жасалғанын жан-жақты атап өтті.
Библиографиялық көрсеткіш жайлы сөзінде ... ... ... ... ... 1870-1918 жылдары шыққан 8 ... атап ... ... ... ... ... «Дала
уәлаятының газеті», «Қазақстан», «Алаш», «Сарыарқа», «Бірлік туы», «Қазақ»
сияқты газеттерден ең керекті мәліметтерді жинап бере ... ... ... ... оның ... бұдан 150 жыл ... ел ... орын ... ... тоқталды. 5204 мақаланың
мазмұндамасы, нөмірі, шыққан мерзімі бәрі ... ... ... ... ... қамтылған бұл үлкен ... ... деп ... да орынды.
Еліміз Тәуелсіздік алғалы ұлттық мұраларымыздың зерттелуі де жаңаша
сипат алып, тың ... ... ...... ... ... ... мұраларының
саф алтындай сақталуы. Халқымыздың жарқын болашағы жолында құғын ... ... ... ... мен ... ... беру ... парызы.
Осы бағытта Қазақстан Республикасы Ұлттық Ғылым академиясының Орталық
ғылыми кітапханасында орасан жұмыстар ... ... ... бөлімі ғылым салалары, еліміздің саяси ахуалы, экономикалық
дамуы, мәдениеті мен ... ... ... ... ... оқырмандарға ұсынуда.
Тәуелсіздік жолында жан қиған ... ... ... ... ... ... таныстыру мақсатымен жаңа «Ұлы тұлғалар» ... ... ... ... ... ... ... Ахмет Байтұрсыновға арналған
«Ұлттың ұлы ... атты ... ... ... жарыққа шықты.
Ахмет Байтұрсынұлының мұраларын зерттеулер, пайымдаулар, түйіндеулер,
баяндаулармен қатар, ... ... Ахаң ... шыққан
туындылар, кейіннен табылған «Ақ жол», «Тіл ... ... ... ... ... ... Тынышбаевқа арналған «Дәуірдің жарық
жұлдызы» атты ... ... мол ... бай. ... ... ... ... жазба ескерткіштер» атты халықаралық ғылыми-
теориялық мәслихатқа арналған тақырыптық көрме ... ... ... ... ұлы ... ... Жұмабаевқа арналған «Ұлттыұ
поэзия падишасы» атты және ... ... ... ... ... «Тәуелсіз және тұтас түркістанның дауылпазы» ... ... ... ... көрді.
Олар тарихи мазмұн-маңызы бар суреттерімен де құнды.
Сондай-ақ «Қазақстан ғылымдарынығ биобиблиографиясына материалдар»
сериясы бойынша шыққан библиографиялық ... ... ... зор. Алғашқсы – ... ... ... ... ... арналған.
Ұлы Мұхаңның шәкірті – ... ... ... өзі бір мектеп.
Ғалым-жазушы әлемін зерттеумен айналысқысы келетін ғылыми қызметкерлер
мен аспираттар да пайдалы еңбек академик, ... ... ... ... ... ... т.б. ... библиогращфиялық
көрсеткіштер жарық көрді.
Академияның Орталық ғылыми кітапханасы 1973 жылдан бастап, «Қазақстан
ғалымдарының биобиблиографиясына материалдар» сериясымен ... ... ... Бұл ... ... ... және
отандық ғылымға қосқан үлесі туралы, сонымен қатар өмірі, қызметі жайында
толық мағлұмат беретін ... ... ... ... ... ... ... академигі, тарихшы-ғалым, педагог және қоғам қайраткері –
Манаш Қабашұлы ... ... ... жолын Тарих институтында аға ғылыми қызметкерден
бастаған ол, ғалым, ... ... ... ... ... Ғылым
Академиясының академигі болды. Ғалымның биобиблиографиясын қарап отырсақ,
республикадағы тарих ғылымының дамуын байқауға болады.
Ғалымның еңбектері ТМД елдерінің ... ... ... ... АҚШ, ... ... ... Украина, Армения, Молдавия, Жапония,
Иран т.б. елдерде ... ... ... ... атты биобиблиографиялық көрсеткіш ғалымның
өмірі мен қызметін ... оның ... ... 85 ... кандидаттық диссертацияларды қамтиды. Манаш Қозыбаевтың жетекшілігімен
115-тен астам еңбектер, монографиялар, энциклопедиялар, ... ... ... ... атасын білмейтін ер – жетесіз, жеті ғасыр ... ел - ... ... ... бар. Сондықтан да ... ... ... келтіру барысында біз тарихи өткеніміздің
сабақтарын ескеріп отыруымыз керек.
Қазақ халқынығ тарихында 1801 жылы құрылған ... ... ... ерекше. Әсіресе Жәңгір хан билік құрған тұста Бөкей ордасының даңқы
артып, алыс-жақын шет елдер зерттеушілерінің қызығушылығын ... ... ... Ж.Молдағалиев атындағы Батыс Қазақстан облыстық ғылыми-
әмбебап кітапханасы оөырман қауымға «Бөкей Ордасы ... атты ... ... ... ... Бұл ... ... осы бай өлкенің тарихын сонау ХІХ ғасырдан бері қозғаған зерттеулер
мен тарихшыларымыздың, ғалымдарымыздығ еңбектерін бір арнаға ... ... ... ... ХІХ ... ... ... таратылған «Дала уәлаятының
газеті», «Қазақстан» сияқты басылымдарда жарық көрген мақалалардан ... ... ... ... ... ... көрген баспасөз басылымдары беріліп
отыр. Бұл осы тақырыпқа жинақталған ... ... ... рет ... ... отыр. Көрсеткіште Бөкей ордасының ... ... ... ... деп айтуға болмайды, дегенмен тарихшыларымыз
бен туған өлкенің ... ... ... бар оқырмандар үшін үлкен
көмек болары сөзсіз.
2.3. ... ... ... Республикасының С.Бегалин атындағы мемлекеттік
республикалық балалар кітапханасы 1999 жылы ... ... ... ... ... ... ... жетекшілері мен көпшілік оқушылар
қауымына арналған.
Құралдың негізгі мақсаты – оқырман қауымды еліміздің өмірінде ... ... ... халық мейрамдары, діни мейрамдардың шығу тарихымен,
ерекшеліктерімен таныстыру.
Жалпы ... ... көз ... ... оның ... ... ... кездестіру әсте қиын. Солардың ішінде қиянат ... дәл ... ... көп ... ... пен зұлымдықтың зардабын көп
тартқан халық жоқ шығар.
Еліміз шаттанған қуаныш пен қабырғасы қайысқан қайғыны аз ... ... елі жері ... кең ... ... ... ... де қалың
болды. Сол қасіреттерінің бірі – сталиндік зұлмат ... ... ... ... ... алмай отырған қасіретіміз –
еліміздің ертеңіне кірпіш болып қаланып, ел туын ... ... ... ... ... ... жазықсыз жала шегуі әлі күнге
дейін арттағы елдің сезімтал жүрегін қынжылтады.
1997 жыл Елбасының жарлығымен «Ұлтаралық ... және ... ... ... еске алу жылы» болып жарияланғаны бекер емес. Себебі,
қазақ халқының аяулы ұлдары, ... ... ... қатардағы қаншама
қарапайым азаматтардың жазықсыз «халық жауы» аталуы, жалған жаланың ... ... ... ... ... ... уақытта Қазақстандағы 1937-38 жылдардағы зұлмат біраз
зерттеліп, жарыққа ... ... ... бір ... Сондықтан да бұл құралды құрастырушылар құрал беттерінде С.
Бегалин ... ... бар ... ... ... ... ... «Білсін мұны ұрпақтар» деп аталады.
Осы кітапхананың библиографиялық бөлімі құрастырған ... бір ... ... ... деген атпен шығарылған. Құрал үш ... ... Хан ... ... ... белгілі халық билері мен
абыройлы ауыл ақсақалдары жиналып, хан сайлайтын күнді, сайлау өтетін жерді
белгілейді. Айтылған ... пен ... ... ... ... әр тұста алқа-
қотан шағын кеңестер өткізілген. Бұл кеңестерде кімнің ортақ хан сайлауына
лайық ... ... ... ... хан ... соң, ... сұлтандар,
билер мен ақсақалдар хабарлауға барады да, оны ақ киізге отырғызып, қайта-
қайта көкке ... ... ... хан сайлау салтанатына жиналған
жәмиғат алтын-күміс теңгелерден шашу шашылады.
Қазақ Ордасының хандары өздерін көкке көтерген, ауыр міндет арқалатып,
сенім ... ... ... ... етті. Қажыр-қайратын аямады, жанын
кешті, қанын төкті, туған елінің мерейінен бөтен мұраты болған жоқ. «Қарақ
кісінің ... бар» деп, ... ... ... хан өз ... алдындағы
жауапкершілігін сезінумен қатар, қылдан тайса, сол жұрт алдында есеп
беретінін де ... ... бұл ... құралға қазақтың бірінші ханынан бастап соңғы
ханына дейінгі материалдар жинақталған.
ІІ. Билер. Би ... ... ... ... ... ... иесі. Зерттеуші ... ... ... ... «би» сөзі ... ... ... ежелгі түркі
тіліндегі «бек» атауының бір нұсқасы ретінде пайда болып, басқарушы, ел
билеуші ... ... ... ... ... ... ... дау-жанжалды шешіп, кесімді төрелік айтушы, әділ ... ... ... үшін ... ... ... ... бұл атау төрт түрлі мағынада:
1. ел билеушісі, иелік етуші;
2. сот, төреші;
3. батагөй, шешен;
4. бітістіруші ... елші ... ... ... ... түскен жаугершілік замандарда билер ... ... атқа ... ... ... ... құрып,
мемлекет тұтастығын, ұрпақтар азаттығын қорғауға ұйытқы болған, қолбасшылық
қызмет атқарған.
Би-дипломат, елші. Ел ... ұлт ... ... ... араздығын басып, руаралық дау-жанжалдарды бітістірумен шектелмей,
қазақ ұлысының көрші мемлекеттермен қарым-қатынас жасап, әр түрлі ... ... де ... ... әрі кеңесші қызметін атқарған.
Міне осындай қазақтың әйгілі билермен оқырман қауымды таныстырып, олар
туралы мәлімет беруді ... ... ... ... ... атты ... ... оқырман қауымға ұсынады.
ІІІ. Батырлар. «Тарихтағы тұлғалы есімдер» деп ... ... бұл ... ... көпшілік оқушылар
қауымына және балалар оқуының жетекшілеріне арналған.
Қазақ халқы өз тарихында ірілі-ұсақты үш ... жуық ... ... ... Сол ұлт намысы мен ұрпақ қамы үшін бастарын
құрбандыққа тігіп, жері мен ... тілі мен ... ... ... ... ... елі ғасырдан-ғасырға көшіп, дамып, тәуелсіз
егеменді іргелі мемлекетке айналды.
Сондай – ақ өз ... ... да, ... ... ... басынан
өткерген қазақ халқының маңдайына сыртқы жаулары қаумалаған ХҮІІ-ХҮІІІ
ғасырларды тағдыр шіркін небір ... ... ... ... Сөз өнері
додасында сөйлеп кетсе-көсем, бөрі ... ... жау ... ... ... батыр бола білген, бір бастарында осыншама қасиеттер
қатар жүре берген сол бір ... ... ... өмірлері арқылы
біздің болашағымызды сәулендіре түскендей.
«Ел үсітін ер ақтар, ер атағын ел сақтар» деп ... ... ... бері елімізге аттары мәлім, ерлік ... ... ... ерен ... ... енді ғана ... ... Осының өзі бұл
заманда жоғалғанымыздың табылып, һшкеніміз ... ... ... ... дер ... ... ұынылып отырған бұл көрсеткіште халқымыздың бір
кекздері бетке ұстары болған ... ... өмір ... ... ... баян етілген.
Қазақстан Республикасының С.Бегалин атандағы мемлекеттік республикалық
балалар кітапханасы жас жеткіншектермен ... ... ... ... көңіл бөліп келеді. Өзінің мерейтойын ... ... ... ... ... келе жатқан әсем қала. Алматы ... ең ... ... ... ... ... өте бай. Ол ... көп
жазуға болады.
Осы кітапхана қызметкерлері құрастырған, оқырман қауымына ұсынылып
отырған «Алматы – ... ... атты ... құралда шуақ
пен гүлдің, еңбек пен білімнің, денсаулық пен спорттың мекені – ... ... мына ... бойынша ақпараттар ұсынылған.
1. Тарихы терең, ерлері ерен – Алматы.
2. Алматы – ірі өнеркәсіпті, білім, ғылым, мәдениет орталығы.
3. Алматы қаласының экологиясы.
4. ... ...... Алматы деп ән шырқаймыз.
Әдебиеттер тізімімен және Алматыға арналған Интернет сайттан алынған
суреттермен безендірілген.
«Қаламдарын ... ... атты ... ... ... 60 ... орай шығарылған.
Адам ғұмырының көптеген арпалысқа толы шақтарында кейде ... ... ... ... ... да ... Ондайды
халқымыз да, еліміз де есіне сақтап, әлемге паш етіп отырады. Сондай ... «ат ... күн ...... су ... ер ... күн ...
етігімен сі кешкен» сонау өткен отты жылдар, ... ... мен ... үшін жан ... деп қанын төккен ұл-қыздар ... ... ел ... тастамайтын өнегелі іс-әрекеттері .
Сол жылдары кең-байтақ отанымызды қорғауға аттанғандардың ортасында
қазіргі оқырмандарына жете таныс ақын-жазушыларымыз да ... ... ... бұл ... ... ... Онда ... өмірбаяны,
шығармашылығ, адамгершілік бейнесі, ерліктері туралы әңгімеленеді.
Қашанда балалар ... ... ... ... ... жұмыс жасайды. Сондықтан да ... ... ... ... ... мен ... ... ала отырып жасалады.
2005 жылдан С.Бегалин атындағы мемлекеттік ... ... ... қосымша» сериясымен бірнеше ... ... және де ... ... ... бірі ... ... философиясының негізін
салушы, жаратылыстың құпиясына, табиғат пен ... адам мен ... ... бойлаған кемеңгер ойшыл, данышпан ақын, тарихи тұлға Абайға
арналып шығарылған. Бұл көрсеткіш «Мен жазбаймын өлеңді ... ... ... оқу ... ... болатын мынандай тақырыптар
қамтылған:
1. Абай өмірбаяны.
2. Әр өлеңі – бір әлем (лирикасы)
3. Абайдың поэмалары.
4. Асыл мұра ... қара ... Абай ... ... ... Абай елі – ... ... бөлімнің соңында әдебиеттер тізімі берілген.
Біз ортақ тарихи тағдыр біріктірген Қазақстан халқымыз.
Байырғы қазақ ... ... ... ... ... және ... ... өзіміздің егемендік құқығымызды негізге ала отырып, өз
Конституциямызды қабылдадық.
Конституция – ... ... ... ... ... – ең
алдымен елдегі адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарын жариялайтын,
оларға ... ... сол ... ... ... құрылыстың
негіздерін, басқару мен ... ... ... ... ... ... органдарының негіздерін, олардың құдіреті мен қарым-
қатынастарын, ... ... және ... ... ... ... ... рәсімдердің жиынтығы.
Міне осы Конституциямыздың тарихын білдіру, жас жеткіншектердің азамат
болып қалыптасуына көмектесу ... ... ата ... көрсеткіші
көпшілік қауымға, мектеп оқушылары мен ұстаздарға ... ... ХХ ... ... ... айдарын тақсақ, «неге олай?..» дей қою
екіталай шығар. Өйткені ғасыр әуселесінен сүргінге ... ... ... ... көп ... жылжығанмен, зауал зардабын тартқан
ұрпақ жүзін мұң ... ... ... ащы запыран уы жалап өтпей
есіне ала алмайды.
Адамдарды ... ... ... ... ... етіп ... оны мен
солын ажыратуға жетпеген бүлдіршіндерді тағдыр тәркегіне лақтырып, жетімдік
жәбірін тартқызып қойып, «бәрі болашақ үшін» деп ... ... ... не ... ... ... ... жаның түршігетін мұндай
сұмдықты тек қаныпезер ғана ұйымдастырып, асын ... ішіп ... ... Мемлекетті сондайлардың басқарып, ойына алғанын атқарып ... ... ... ... өзгелердің оның шылауына оралып, жол ашатыны
неткен өкінішті еді… Амал не… Бұл ... ... ... келмейтін,
миллиондағандардың басын жұтқан аждаха – қылмысты бір емес, сол ... ... ат ... түрлі айламен құлшынып атқарып, жандайшап
болғаны тарихи шындық.
ХХ ғасырдың зобалыңында зауал ... ... ... аяулы
азаматтарының осы кезеңдегі тағдыры жөнінде оқырмандар назарына ұсынылып
отырған «Зұлмат заман зардабы» атты ... ... ... ... ірі ... ... баяндайды.
Ядролық дәуірдің басталуы бейбіт мақсаттарға пайдалану мен гүлденудің
сарқылмас қуат көзі ретінде ... ... ... үміт ... Өкінішке
қарай, ядролық техника көптеген адамдарға және ... ... мен ... те ... технология процесі жұртшылыққа үлкен қайғы мен экологиялық
күйзеліс ала келген ... ... бірі – ... ... әйелдер мен
еркектер, олардың балалары мен ... ... ... арналды, ядролық технолгия игілік емес, апат ... ... ... ... және ... дамудан ауытқушылық сияқты тұқым
қуалайтын сырқаттан азап шегуге. Олардың ... дер ... ... ... жерде өмір сүріп, уланған суды ... ... ... ... мен ең қымбат деген денсаулығы көптеген
ұрпақтар бойы қауіп-қатерге байланып отыр.
ХХІ ғасыр ... біз ... ... Яр», ... ... полигондарын ұмытпауға тиіспіз.
Қайғы-қасіретке толы аталған проблемаларды шешуде және экологиялық
бақытсыздықтың құрбандарына көмек көрсетуде өзіміздің күш ... ... ... ... ... ... осы ... арналып жасалған мына көрсеткіш «ХХ ғасырдың
полигондары» деп ... Ол ... және ... да елдердің 40 жылдан
астам уақытқа созылған ядролық қасіреті турады.
Табиғат – қоғам байлығы. Ол қашанда жер бетіндегі ... ... Қай елде ... өзі ... ... ... ... басты
парыз. Жеке адам ретінде шығар тауының биік, жұтар ауасының ... ... ... ... болғанын кім қаламайды. Ендеше үлкеннің ... ... ... ... ... ... ... саялазйтын есік алдындағы
бір түп ағаш бұтағының себепсіз ... ... ... сабақтар мен
саяжайлар көркін келтіріп тұратын алуан ағаштар мен түрлі гүлдерге ... ... ... ... ... ... ... қорықтарды аралағанға не жетсін.
Қорық – сұлу жаратылыстың, тамаша ... ... Ал ... ... ете алмайды. Табиғат адамды қайырымды, сұлу жанды етіп
тәрбиелейді.
Қазақстан жеріндегі қорықтарды ұйымдастыру тарихы өте ерте ... ... ... ... ... тамаша көрікті
орындарын қорық деп жариялап, ерекше қорғай білген және бейберекет ешкімнің
қол ... ... ... қатаң түрде қорғауға алынған.
Қазақстанда қазіргі кезде тоғыз ірі табиғи ... ... ... ... ... ... ... – ұлттық саябақтар. Қазір
елімізде жеті ... ... ... – табиғат эталоны. Мұндағы орман-тоғай, жайқалған шабындық,
аң-құс, айдын көлдер мүмкіндігінше сол бұрынғы әсем қалпында сақталуы ... ... ... ... ... қорғалатын табиғи аумақтарын бхіліп
өскен бала табиғат-анаға немқұрайлы ... ... ... ... ... сол табиғатты қорғауға байланысты жазылған кітаптарды оқырман
арасында насихаттау мақсатында ... ... ... ... ... библиографиялық құралын ұсынады.
«Бірінші байлық – денсаулық» деп халқымыз айтзқандай, қазіргі заманда
ең ... ... ... ... бірі ... хал-ахуалы мен
«Қазақстан-2030» бағдарламасында көрсетілгендей, өркениетті ... ... дені сау, ... ... шарт.
Салауатты өмір салты – бұл адамның ... ... ... және ... ... ... түрімен, жеке тұлға
және қоғамдық ... ... ... ... ... типі ... ... біріктіретін биоәлеуметтік санат.
Егеменді еліміздің Тәуелсіздік туын еңкейтпей, ұрпағымызды ғасырдан-
ғасырға саны мен сапасы жағынан ... ... ... ... ... ... жасөспірімдер кітапханасы «Салауатты өмір –
салтымыз» атты тақырыпта өткізілген валеологиялық ... ... ... ... ... ... ... ұлттық әдебиеттің тарихында туған халқының мәдени өмірінде жеке
өзі бір кезең – ... ... ... ... ... ... ... суреткерлер болады.
Міне осындай ұлы суреткерлердің қатарына 2004 жылы туғанына 505 ... ... ... ... және ... 155 жыл толатын Молда Мұса
Байзақұлы жатады.
Бұл ұлы ... ... Міне осы ұлы ... өмірлері, еңбектері
жайында Оңтүстік ... ... ... ... балалар
кітапханасы шығарған «Ғасырлар бедері» атты құралдан көруге болады. Бұл
ұсыныс құралда қос ... ... ... мен ... ... ... ... кітапханасының балаларға арналған бөлімі де
төмендегідей тақырыптарда:
«Менің Отаным – ... ... аулы ... ... ... алтын
бесік» атты тақырыптарда ұсыныс тізімдерін, «Туған өлкеміздің тарихы,
мәдени, этнографиялық ескерткіштері», ... ... ... ... ... ... таңда Қазақстан мемлекетінің қалыптасуына ... ... ... мен ... ірі ... бірі болуда. Сондықтан
қазақ халқының қоғамдық саяси, әлеуметтік мұралары мен бай ... ... ... ... мен ... кітапхана
қызметкерлері үшін қашанда басты міндет.
Оқырманның ой-пікірін ... ... ... қадағалап отыруда,
жас оқырмандарды кітап оқуға қызықтыруда, қазіргі кітапханашыларда ... айту ... бар ... ... оқырмандарды өзгелермен салыстыру арқылы шама-шарқымды
бағамдайсың, озық ... ... үлгі ... ... ... ... ... құралдармен танысу,
семинарларға қатысу арқылы басқа ... ... ... ... ... ... Осындай мәдени тәрбиелік мәні бар іс-
шараларды ... ... ғана ... ... жұмысының жемісін
көре аласың.
Кітапхана қорындағы әлемге танылған құндылықтардың жиынтығын, жазба
мәдениетті, яғни ақын-жазушылар мен мемлекет ... ... ... ... мәдени мұраларды пайдалануға еркін ақпараттық
кеңістікті құруға мейлінше бар жағдайды ... ... ... оқу ... ... жатады. Олардың кітапханадан
сұрайтыны өлкетану ... ... ... ... ... ... ... кездің өзінде, қазақ тілінде кітаптар шығып ... ... ... ... химия, физика салаларындағы
кітаптар көбіне орыс тілінде. Қазіргі кезде қазақ ... ... ... ... ... тек ... ... ғана емес, сонымен
қатар соған қосымша материалдарды да қазақ тілінде ... ... ... де ... тіліндегі кітаптар, ақпарат алуға болатын мерзімді
басылымдар саны көбейіп жатса нұр үстіне нұр ... ... ... оның ... ... жатса, оған уақыт талабына ... ... ... ... ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Астаханов Л.В. Библиография как научный феномен: Монография.-М.: 1997.-
338б.
2. Ахметова С., ... М. ... ... ... мен ... ... Ана тілі, 1993.-152б.
3. Ахметова С. Өлкетану библиографиясы.- Аламыт: Қазақстан, 1979.-62б.
4. Байболсынова А.Т. Қазақтың библиографиясының қайраткерлері.-Алматы: ҚР
Ұлттық кітапханасы, 1998.-106б.
5. ... А.Т. ... ... ... Беспалова Ж. Библиография: Новый этап осмысления // Библиография.-
2005.-№1.-с.65
7. Вохрышева М.Г. ... в ... ... ... ... ... М.И. ... библиография.-М.: Либерия, 2005.-96с.
9. 2004-2006 жылдарға арналған «Мәдени мұра» Мемлекеттік бағдарламасы
туралы ҚР Президентінің жарлығы: 2004 жыл, 13 ... №1277 // ... мен ... актілер жинағы.-2004.-№2-4.-196б.
10. Елеукенов Ш. Кітаптану негіздері.- Алматы: Санат, 1997.-176б.
11. ... Ш. ... ата ... Кітапхана әлемі, 2003.-№3
12. Зубов Ю.С.Библиография и художествнное развитие личности.-М.: Книга,
1973.-304с.
13. Коршунов О.П. ... ... ... ... М.: ... ... баспагерлері мен полиграфистері. Анықтамалық.-Алматы: Білім.-
2007ж.
15. Қазақ өнерінің ... 3 ... ... ... ... ... ... ісі және библиография.-Алматы.-2007.-159б.
17. Ақшалова М.А. Основные этапы ... и ... ... ... в Казахстане. М.: 1997.-26с.
М А З М Ұ Н Ы
Кіріспе ... ... ... ... ... библиографиясының жалпы мәселелері-----------
---------------------------------------------------------------
1.1. Ақпаратттық технология заманындағы кітапханалық өлкетану----------
----------------------------------------------------- 4-12
1.2. Қазақстан ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының өлкетанулық библиографиялық ресурстары--
-----------------------------------------------
2.1. Ағымдағы өлкетану библиографиясы------------------- 22-25
2.2. Ретроспективтік өлкетану библиографмясы----------- 26-29
2.3. Өлкетанулық ұсыныс библиографиясы----------------- ... ... ... әдебиетттер тізімі ----------------------------------- 30-43

Пән: Мәдениеттану
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 38 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Библиографиялық ізденіс, түрлі каталогтармен жұмыс істеу4 бет
Республиканың мәдени өміріндегі өзгерістер14 бет
Ақтөбе облыстық музейлердің бүгінгі жетістіктері нарық заңдылықтарына бейімделген даму сатысының бірі112 бет
Биология және экология пәндерін оқытуда жергілікті жер материалдарын пайдалану35 бет
Дәстүрден тыс сабақ өту әдісі18 бет
Еліміздің драма театрлары8 бет
Мектепте жүргізетін сыныптан тыс және мектептен тыс тәрбие жұмыстарының түрлері, формалары және оның тәрбиелік мәні67 бет
Мектептерде география мен өлкетануды байланыстыра оқыту негіздері58 бет
Орта оқу орындарында география пәні арқылы экологиялық білім мен тәрбие беру60 бет
Салт-дәстүрлер негізінде экологиялық тәрбие беру мәселесі27 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь