Кіші мектеп жасындағы оқушылардың оқу үлгермеушілігін болдырмаудың жолдары

КІРІСПЕ ... ...3
І. БАСТАУЫШ МЕКТЕП ОҚУШЫЛАРЫНЫҢ ОҚУ ҮЛГЕРМЕУШІЛІГІН БОЛДЫРМАУДЫҢ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ.
1.1 Оқушылардың оқуға үлгермеуінің педагогикалық талдаулары мен себептері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..7
2.1. Бастауыш сыныпта ана тілі сабағынан үлгермейтін оқушыларды
оқытудың ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19
ІІ. БАСТАУЫШ МЕКТЕПТЕ АНА ТІЛІНЕН ҮЛГЕРМЕЙТІН ОҚУШЫЛАРДЫ ОҚЫТУДЫҢ ӘДІСТЕМЕЛІК НЕГІЗДЕРІ.

2.1. Оқуға үлгерімі төмен оқушылармен жүргізілетін жұмыс түрлері
және оны ұйымдастырудың өзіндік ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... 25
2.2. Ана тілін (3.сынып) оқыту процесінде үлгермеуші оқушылармен
жүргізілетін іс.әрекеттер ... ... .43
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... .50
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... .52
ҚОСЫМША ... ... .53
Қазақстан Республикасы білім беру жүйесі қазіргі таңда өзгермелі және өскелең талаптар мен қажеттеліктерді қанағаттандыра отырып, отандық білім саласын әлемдік білім кеңістігіне кіріктіруге бетбұрыс жасауда. Өйткені,ҚР Білім Заңында « …ғылым мен практика жетістіктері негізінде жеке адамды қалыптастыруға, дамытуға және шыңдауға бағытталған білім алу үшін қажетті жағдайлар жасау» деп көрсетілген. Бұл білім жүйесін жетілдіру және оны сапалы деңгейге көтеруді алға тартады. Осыған орай, ғылыми зерттеу барысында әлемдік озық тәжірибелер мен отандық білім жүйесіндегі ерекшеліктер зерделенуде. Біріккен ұлттар ұйымы мен сауатталықтың он жылдығы (2003-2012 жж) құжаттарында сауаттылық дағдыларының жаңа түсінігі – адамның өзгермелі жағдайға бейімделуге арналған ақпараттарды іздеп табуы және пайдалануы, оның қоршаған ортаның шақыруларына тиімді қарсы тұра білу біліктілігі деп берілген. Халықаралық практикада білім стандарты күтілетін нәтижелер (білім нәтижелері) түрінде берілген білім мақсаттарының жүйесі деп қарыстырылып, «Нәтижеге бағдарланған білім моделіне» көшуге басым бағыт беріледі. Онда білім компоненттілігі оқушының жеке пәндер бойынша бір-бірінен алшақтықта емес, кешенді түрде жеке тұлғаға бағдарланған (білім, білік, дағдыны іс-әрекет білім компоненттілігін қабылдауды қамтамасыз етеді. Бұл жағдайда білім компетентілігі көп жақты қызмет атқарып, білім «объекті» болудан «тірі» білімге айналатынын байқадық. Оқытудағы оқушының сапалық сипаттамасының құрамдас бөлігі ретіндеге базалық компетенцияларының кең ауқымды сипаты түрінде нақтылынған мақсат оқытудың күтілетін нәтижелерін береді (Жадрина М.Ж.)
1. Қазақстан Республикасы Білім туралы Заңы.
2. Қазақстан Республикасы Тіл туралы Заңы.
3.Қазақстан Республикасы Елбасы Н.Ә.Назарбаев. Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында. Ақпан 2005 ж.
4.Ж.Б.Қоянбаев, Р.М.Қоянбаев. Педагогика. А., 2002 ж.
3. 5.Т.А.Ильина. Педагогика. “Мектеп” баспасы, А., 1977 ж.
4. 6.С.Бержанов. Педагогика тарихы.
5. 7.Ыбырай Алтынсарыин тағлымы. А., “Жазушы” баспасы, 1991 ж.
6. 8.Қазақтың тәлімдік ой-пікір антологиясы. А., “Рауан” баспасы. 1994 ж.
7. 9.А.С.Макаренко. Работа воспитателей. Сочинения. V том.
8. 10.Педагогикалық ізденіс. А., “Рауан” баспасы. 1990 ж.
9. 11.Т.Жүндібаева. Оқушылармен жеке жұмыс жүргізу жолдары. Бастауыш
мектеп. №5, 2001 ж. (10-11 бет).
10. 12.Бастауыш мектеп. №8, 2003 (21-22 бет). 12..Мұханбетова. Үлгермеушілікті болдырмау жолдары. Қазақстан мектебі.
11. 13.№4, 2003 (37-40) Т.Қоқымбаева. Оқушылардың өзіндік жұмысын ұйымдастыру. №5, 2001
12. (14-15 бет). Н.Жұманова. Оқушылармен жеке жүмыс. Бастауыш мектеп №2, 1992 (37-38 бет).
15. Б.Шетенов. “Жеке оқушымен жұмыс”. Бастауыш мектеп. №12, 1988 (8-9 бет)
13. 1985 ж. (16-19 бет). 19.К.Тілеубергенова, С.Нашарипова. Оқушының үй жұмысына ата-ана көмегі.
14. Бастауыш мектеп. №5, 1991 ж. (15-17 бет).
15. Ү.Жаздықбаева, Ж.Тажиева. "Жаңа адамды тек жаңашыл ұстаз тәрбиелейді". Әдістемелік құрал, Шымкент —2001.
16. Л.В.Занков. "Избранные труды" .Москва "Педагогика"-1990г.
17. Д.Б.Эльконин. "Избранные психологические труды" М:Педагогика- 1989г.
18. А.Кенжеғұлова. "Авторлық оқулықгардың ұстанымы, оку әрекеті". Бастауыш мектеп, 1-2002.
19. М.И.Мұқанов. "Жас және педагогикалық психология". Алматы, 1982.
20. В.В.Давыдов. "Проблемы развивающего обучения" Москва, Просвещение , 1986г.
21. И.Я.Лернер. "Процесс обучения и его закономерность". Москва, 1980г.
22. И.Г.Песталоцци. "Избранные педагогические произведения", том ІІ Москва, "Педагогика ", 1981г.
23. А.Дистервег Избранные педагогические сочинения "О дидактических законах и правилах" Учебно-педагогическое издательство, Москва ,1956г.
24. Я.А.Коменский. "Великая дидактика". Избранные педагогические сочинения, 1955.
25. Л.С.Выготский. "Воображение и творчество в детском возрасте". Москва, Просвещение, 1987г.
26. Қ.Ыбыраймжанов. Педагогикалық технология. Бастауыш мектеп №8, 2005ж 7бет
27. К.Бұзаубақова. Жаңа пед технологияны меңгеру – міндет Қазақстан мектебі №9-10. 2005ж 26 бет.
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
Шымкент университеті
Педагогика және психология кафедрасы
Кіші мектеп ... ... оқу ... болдырмаудың жолдары
( ана тілі 3 сынып).
Орындаған: 13-23тобының
студенті Қалдыбекова Г
Ғылыми жетекшісі: п.ғ.к.,
Аңламасова Г.
Шымкент ... ... ... ... ... ОҚУ ... ... НЕГІЗДЕРІ.
1.1 Оқушылардың ... ... ... ... мен
себептері…………………………………………………………….….7
2.1. Бастауыш сыныпта ана тілі сабағынан үлгермейтін ... ... ... ... АНА ... ... ... ОҚЫТУДЫҢ
ӘДІСТЕМЕЛІК НЕГІЗДЕРІ.
2.1. Оқуға үлгерімі төмен оқушылармен жүргізілетін жұмыс түрлері
және оны ұйымдастырудың өзіндік ерекшеліктері……………………….25
2.2. Ана тілін (3-сынып) оқыту процесінде ... ... ... ... ... ... ... ………53
КІРІСПЕ
Көкейтестілігі: Қазақстан Республикасы білім беру жүйесі қазіргі таңда
өзгермелі және ... ... мен ... ... ... ... саласын әлемдік білім ... ... ... Өйткені,ҚР Білім Заңында « …ғылым мен практика жетістіктері
негізінде жеке адамды қалыптастыруға, ... және ... ... алу үшін ... жағдайлар жасау» деп көрсетілген. Бұл білім жүйесін
жетілдіру және оны сапалы деңгейге ... алға ... ... ... ... барысында әлемдік озық тәжірибелер мен отандық білім
жүйесіндегі ерекшеліктер зерделенуде. ... ... ... ... он ... ... жж) құжаттарында ... жаңа ...... өзгермелі жағдайға бейімделуге
арналған ақпараттарды іздеп ... және ... оның ... ... ... ... тұра білу ... деп берілген. Халықаралық
практикада білім стандарты күтілетін нәтижелер (білім нәтижелері) ... ... ... ... деп қарыстырылып, «Нәтижеге
бағдарланған білім ... ... ... ... ... Онда ... оқушының жеке пәндер бойынша бір-бірінен ... ... ... жеке ... ... ... білік, дағдыны іс-әрекет
білім компоненттілігін қабылдауды қамтамасыз ... Бұл ... ... көп жақты қызмет атқарып, білім «объекті» болудан ... ... ... ... ... ... сипаттамасының
құрамдас бөлігі ретіндеге базалық компетенцияларының кең ауқымды сипаты
түрінде нақтылынған мақсат оқытудың күтілетін нәтижелерін ... ... ... орай жеке ... ... мен ... ... нәтижеге бағдарланған білім жүйесін қалыптастыру қолға алынуда.
Атап айтқанда, жаңа мазмұнға сай білім беруді ... ... ... ... ... ... ... білім аймақтары
нақтыланып, түйінді және пәндік ... ... ... орта
білім жүйесіне құрылымдық және білім мазмұнындық өзгерістер енгізіледі. Оқу
сапасын жетілдіруде білім мақсатарының күтілетін нәтижеге бағдарлануы жан-
жақты ... өз ... ... білетін, бәсекеге түсе алатын жеке
тұлғаны ... ... ... ... ... ... бастауыш
сатысында оқушының сапалық және сандық білім деңгейін анықтау арқылы, оқу
сапасын жетілдіруге мүмкіндік ... ... ... оқушының даму
динамикасын және оқу барысында алған білім ... ... ... әділ бағалауға қол жеткізеді. Осыған орай мектептің бастауыш сатысында
оқыту мазмұнын жаңалау және ... ... ... ... ... ... қалаушы ағартушылар: Я.А.Коменский,Т.А.Ильина,
А.С.Макаренко, Жан-Жак Руссо, Л.Н.Толстой, К.Д.Ушинский, Ы.Алтынсарин,
М.Жұмабаев т.б. ... ... беру ... ... ... бүл ... Қазақстан және ТМД ғалымдары:
Р.М.Қоянбаев, А.А.Бейсенбаева, ... ... ал ... ... оқушыларының оқу үлгерімі мәселесімен
Т.Жүндібаева, К.Тілеубергенова, С.Нашарипова сынды озық ... ... ... ... ... ... алдын ала
болуын қалайтын, сабақ берудің сапалы деңгейін ... ... ... ... ... ... ең басты міндеттерінің
бірі.Сондықтан нашар үлгеретін және үлгермейтін ... ... ... ... жағдайын және сыныптардағы үлгермеушілікті болдырмау
жөніндегі педагогтардың іс-әрекетін талдай отырып, дипломдық жұмысымыздың
тақырыбын “ Кіші ... ... ... оқу ... ( ана
тілі пәнінен) болдырмаудың жолдары” деп атадық.
Обьектісі: Бастауыш мектептің оқу-тәрбие ... ... ... мектепте ана тілі сабақтарында үлгермеушілікті
болдырмау жолдары
Мақсаты: Оқу-тәрбие процесін жандандыру негізінде ... ... ... ... мұғалімнің оқушылармен жеке жұмыстармен қарым-
қатынасын көрсету. Бастауыш мектеп оқушыларының оқуға ... ... оны ... ... ... ... баланың
шығармашылық қабілетін дамыту жолдары мен маңыздылығын көрсету.
Міндеттері:
1). Зерттеу тақырыбының мазмұнын ашатын ... ... ... ... ... түрлі әдебиеттер мен озық ... ... ... Озат ... ... ... дидактикалық материал,
үлестірме, материалдармен жұмыс істеу.
Зерттеу әдістері: зерттеу тақырыбы бойынша сұрақ-жауап, ... ... ... ... Психологиялық, педагогикалық, және
әдістемелік әдебиеттермен танысып, бастауыш ... ... ... ... жұмыстары жүргізілді..
Диплом жұмысыпың қрылымы: Кіріспе, 2 тараудан, әр тарау 2 ... ... ... ... және ... ... ... жұмыстың өзектілігі, қазіргі таңда сапалы беру
ғана,жас ұрпақтың білім деңгейін жоғары ... ... ... ... ... ... ... сөз болады. Сондай-ақ зерттеу жұмысының мақсат,
міндеттеріне, нысанасына, пәні жайлы айтылады.
“Бастауыш мектеп оқушыларының оқу ... ... ... “ атты І ... оқушылардың оқуға үлгермеу
себептеріне теориялық тұрғыдан ... мен ... ... ана ... ... ... ... ерекшеліктері
көрсетілген. ІІ тарауда «Бастауыш мектепте ана ... ... ... ... негіздері» үлгерімі төмен оқушылармен
жүргізілетін жұмыстың түрлері, оны ұйымдастырудың ерекшеліктері сөз ... ... ана тілі ... ... ... ... ... жайлы айтылады және бір ашық сабақтың үлгі нұсқаулығы келтірілді.
Қортындыда, ... ... ... жұмыстардың
нәтижесінің қаншалықты деңгейде болғандығы сөз етіледі.
І. КІШІ ... ... ОҚУ ... БОЛДЫРМАУДЫҢ ПЕДАГОГИКАЛЫҚ
НЕГІЗДУЛЕРІ
1. Оқушылардың оқуға үлгермеуінің педагогикалық талдаулары мен
себептері
Тәрбие - жалпы ... іс. Бұл ұран ... ... ... Мұнсыз
жарқын болашақтың саналы азаматын қалыптастыру мүмкін емес. Жасөспірімді
тәрбиелеу проблемасын сөз еткенде, оның ... бір ... ... ... Ол ... ... үлгеретін, тәртіпсіз
В.А.Сухомлинскийдің “Мұғалім екіні оқушыға тапсырманы түгелдей дерлік
орындамағанда ғана қоюы керек, мұндай баға алғаны оқушы өзін ... ... ... ... ... ... алу керек. Мектеп басшыларының
назарында мұғалім емес, оқушы да тұруы шарт.
Оқушы сабақта ... жоқ. ... өзі ... ... ... ой ... ... жәрдемің қажет, оны тез арада өзінің ... ... ... ... ... зерттеп біл. Қайтіп
көмектесуді ойлан. Жаңа оқу ... ... ... сьшып
жиналыстарында, әсіресе бірінші сыныптарда олардьщ ата-аналарын, ... ... онда ... ... ... ... материалды
өзінше оқып үйренуге міндетті екені жазылғанын түсіндіру керек. Оқушылардың
білімін тексеруге міндетті. Оқушы сабаққа келмесе, ол сол ... ... ... ... ... ... ... Бұл қашанда мүғалім мен
оқушыға заң. Дегенмен дәл осылайша бүл проблеманы ... ... ... ... ... ... ... жәрдем беру жолдарының басқа
әдістерін қарастырған жөн. ... ... ... ... пайдалы.
Мектепте бас кезекшінің, оның ... ... ... ... ... ісі ... Бұлар күн сайын сабаққа қатыспағандардың,
қанағаттанғысыз баға алғандардың тізімін алып сыньш жетекшіге береді. Міне
осындай жанды әрекеттен соң ... ... апта ... ... ең
қажеттілерін қосып іс-шаралар ... ... ... ... әр ... ... өткізілгені жөн. Көбінесе сабаққа
келмегендер мен үлгермеушілер ... кіші ... ... ... ... ... ... жөнінде шұғыл шара қабылдануы керек.
Қажет болған жағдайда пәндер бойынша әңгіме ... ... ... ... ... ... кеспе қағаздар жүйесі қолданылады.
Жазғы демалыс ... ... ... ... ... пәні ... баласына берілген тапсырмалармен таныстырады.
Оқушының оқу үлгерімі мұғалімге де байланысты. Барлық кінәні оқушыға артпай
сынып жетекші пән ... ... ... сол ... ... ... жөнінде өзара пікірлесе, тәрбие ісі нәтижелі болмақ. Жасыратыны жоқ,
сабақтан қашатын оқушының ... ... ... ... ... жөні ... деп, ... ойластырылмай қойылатын жазаның оқушылардың
нәзік сезіміне кері әсер етеді.
Осындай жазғыру шараларының салдарынан өзге де қолайсыз ... ... ... ... ... не ... жоқ балалардың тәртіп
бүзушылығы ерекше, ерсі қылықтары ... Сол ... ... ... мейлінше қамқорлық жасауы керек. Бүгінгі жасөспірімдер еліктеуге
әуес. Олар өздері үшін үлгі боларлық нәрсе іздейді. Кейде жаман ... бой ... ... деп көрсетті: “ Тәрбие дегеніміз шын ... ... Бәрі де ... ... ... ... Бірақ
бәрінен бұрын және бәрінен көбірек тәрбие беретін - адам. Олардың ... ... ... мен ... ... ... ... жүргізу жолдары жаңа оқу жылы
басталмай тұрып жұмыс жоспары мен оны жүргізудің ... ... ... ... ... үлгерімі төмен оқушылармен жұмыс
жүргізу үшін алдымен олар ... ... ... ... ... баса ... ... Ұжыммен, ортамен карым-қатынасы оқу-
тәрбие процесіне семьяның ықпалы. Қоғамдық және үй жүмыстарына араласуы.
Үйде күн ... ... және оның ... ... ... медициналық анықтамалар мен ұсыныстар. Сабаққа қатысуы мен ... ... Дара ... Ойлау қабілетінің деңгейі. Зейіні мен
есте сақтауы. Ерік жігері. Табандылығы. Қызығушылығы. Жеке ... ... ... ... ... ... ... кейін баланың жеке пәндер бойынша білімі
мен дағдыларын есепке ала отырып, ондағы негізгі ... ... ... сол ... ... ... оңайдан қиынға карай
сатылап жүргізіледі. Зерттеу жұмыстарының қорытындыларына ... ... ... педагогикалық жұмыстар белгіленеді. Мысалы, ... ... ... ... орай ... ... ... керек деп үйғарды.
Ата-анасымен тығыз байланыс жасау.
Үйдегі күн режимін белгілеп, оны орындаудың қажеттілігін ата-анаға
түсіндіру.
Оқушының ұжыммен байланысын ... ... ... ... ... ... ... жақсы жақтарын жетілдіру сабақта
жүмыстар жүргізу белсенділігін жетілдіру оқуға ынталы, ... ... ... ... ... ... ... арттыру мақсатында ойын
элементтерін пайдалану, оқушының оған белсенділігін арттыру. ... ... ... ... ... ... ... жеке жұмыста да көрнекіліктер пайдалану.
Есте сақтауын дамыту мақсатында ... да ... ... ... мен ... жаңылтпаштарды жаттауға ұсынып отыру. Барлық жеке
жұмыстарда “Оңайдан ... ... ... ... ... ... ... мән беру. Оқушының еңбектерінің ... ... ... байқап, тиісінше мақтап, өз күшіне сенімін ояту, т.б.
Жұмыс ... ... ... ... жеке пәндер бойынша
біліміндегі олқылықтар анықталып жүргізілетін жұмыстар соларға орай ... ... ... ... отырады. Үлгерімі төмен оқушыларға
өткен материал мен өтілетін ... ... ... ... ... аударылды. Жеке жұмыстардың мақсаты ең алдымен баланың білімді
саналы меңгеруі ойлау қабілетін ... Оның ... ... ... ... ... ... көрсеткендей зерттеу жұмыстарын үнемі және ғылыми
түрғыда жүргізіп жеке жұмыстарды біртіндеп күрделендіріп отыру қажет.
Оқудың ... бір ... ... ... ... ... ... барысында едәуір жақсы нәтижеге бастауы осы бағыттың
дұрыстығын көрсетеді.
Оқушылардың үйдегі оқу жұмысы, олардың сабағындағы жұмысымен ... ... ... болуы сабақтың калай өткенін ... ... ... ... ... ... ... сапасы жоғары
болса оқушылардың үй жұмысы соғұрлым табысты болады. Үйге ... үш ... ... ... ... ауызша (оқушының материалын оқып
үйренуі, өлеңдер, ережелер жаттау), жазбаша (жазбаша жаттығуды, ... ... т.б.), ... ... ... т.б.).
Оқушының үй жұмысын ұйымдастырудың маңызды мәселесі оның көлемі т.б.
Түрлі жастың балалары үйге ... ... ... ... ... ... Олардың ақыл-ой сабақты ұйымдастыруды гигиеналық және
педагогикалық талаптарды ескерген жөн. Мектеп ... бүл ... ... үй ... ... мынадай уақыт мөлшері
анықталған. Мысалы: 1 сыныпқа - 1 ... 2 ... 1,5 ... 3-4 ... ... тақырыпты мұғалім жоспарлаған кезде үйге берілген тапсырманың
олардың мазмұны мен көлемінің маңызы зор. Бұл жағдайда тапсырма сан ... да, ... ... ... оқу ... бір ... болады.
Сөйтіп, теориялық материалдарды оқып үйренуді практикалык тапсырмамен
дұрыс ұштастыруға болады. Үйге берілген ... ... ... ... ... ... ... да.
Сондықтан да әрбір тапсырмаға нұсқау қосарлануы тиіс. Бұлардың формалары
төмендегідей болады:
1. Бұрын қолданылған ... мен ... ... жәй көрсету.
2. Екі-үш мысалмен тапсырманы көрсетіп жіберу.
3. Үйге берілген тапсырманың ең қиын жақтарын ... ... ... және ... орындау әдістеріне қойылатын
талаптарды түсіндіру.
Оқушылар жас болған сайын, нұсқау соғұрлым ... ... ... ... 15 - ... ... ... 16 - беттегі 3-4 жаттығуды
орындау.
Оқушыларды тапсырманы күн сайын орындап отыруға үйрету ... ... ... ... ... қажет:
а). Оқушыға мұкият нұсқау беріп, дер кезінде жұмысқа үйрету.
ә). Олардың жұмысына бақылау жасаудың нақтылы жүйесін ойластыру;
б). Оқушылардың ... дәл ... ... ... қиыншылықтарды өздігінен шешуге үйрету.
Кейде тіпті оқу жұмысын мұғалімнің дұрыс ұйымдастырарда да ... ... ... және ... ... болады. Бұл құбылыс сан
алуан себептерден туады. ... ... ... ... ескерумен,
онымен өзінің жұмысын онша дұрыс кұра алмағандықтан да туады.
Кейбір оқушылар қандай да бір пәннің қиыншылығын үнемі дүрыс ... ... да ... қалады.
Ата-аналар тарапынан олардың ... ... ... ... ... ... ... қалу үлгермеу оқушыға
қатты әсер етеді. Ол өз ... ... ... ... жиі ... кетеді.
Артта қалуды жою құралдарының бірі - қосымша сабақ. Оқушылармен бұл ... ... ... ... ... мен ... ... керек. Егер оқушы
ауырып артта қалса, бірақ жақсы үлгеретін болса, мұғалімнің басшылығымен
істелетін өзіндік жұмыс, ... ... Егер ... ... оны ... ала бермей, мұғалімнің жолдастарының ата-аналардың бастауымен
оны жұмыс істеуге көндіру керек.
Жеке жұмыс - ... қалу ... ... оқушыға көмек көрсетуі
керек.
Істелетін жүмыстар ерікті де міндетті ... ... ... ... ... ... беру үшін ... оқушыны тарту керек.
Мұғалімнің басшылығымен қосымша сабақ беруді көп пайдалануға болмайды.
Әсіресе сыныпты түгел қалдыру ... ... ... ... болмайды.
Сабақта үлгермеушілікті туғызатын елеулі себептердің бірі - оқу ... және ... ... ... ... мен ... ... Мұғалім міндеті - әрбір оқушыны оқи білуге үйрету. Әсіресе оқу
жұмысындағы талаптың ... ... ... оқуға әдеттілік және өз
бетімен кітап оқи білу, үйге берілген тапсырмаларды ... ... ... ... ... да ... ... оқу жұмысы оқушылардың жалпы дамуына
ықпал ... ... ... ... соған қол жеткізу.
Үлгермеушілік сабақ барысында қалыптасады және оның алдын алуға,
күресуге болады. ... ... әкеп ... ... ... ... ... дұрыс ұйымдастырмауда, мектепішілік бақылаудың мерзімді
жүрмеуінде, санитарлық-гигиеналық нормалардың бұзылуында ... ... ... мыналар:
- жекелеген мүғалімдердің сабақтарының сапасыздығы жаңа материалды
тиісінше түсіндіре алмауы, бекіту жүмыстың әлсіз жүруі оқушы білімін есепке
алудың ... ... ... ... ... ... үй тапсырмасын орындау жұмысын дұрыс ойластырмау және тыңғылықты
тексерудің болмауы.
- мұғалімдердің өз оқушыларын дұрыс білмеуі, жеке жұмыстың болмауы,
танымдық ... ... ... мектепте үлгермеушіліктщ алдын-алу жөнінде жүйелі жұмыстың
болмауы, мектеп әкімшілігі мен ... ... ... ... ... ... ... олқылықтар, оқушылардың сабақтағы нашар
тәртібі, өз міндеттерін саналы ... ... ... ... тарапынан
тәртіп бұзушыларға уақтылы және тиісті шара қолданбауы;
- бағалаудағы біржақтылық;
- оқыту мен тәрбие үрдісінде сабақтастық ... ... ... ... ... ... ... негізі - бастауыш сыныпта қаланатыны жұртшылыққа белгілі жағдай.
Оқушының бұл сыныптарда алған білімінің тиянақты да сапалы болуы - жоғарғы
сыныпқа барғанда ... ... ... ... ... жасыра алмайды.
Оған біздің жыл сайын төрт жыл ... ... ... ... ... ... жүйесі айғақ болады. Сондықтан да бастауыш сыныптарда
сабақ беру жүйесін жетілдіруге халық ағарту органдары көп көңіл ... Жаңа ... ... оқушылар ізденгіш, өз бетінше жүмыс
істеуге икемді, ішкі сезімге бай, ақыл-ойы өткір болып тәрбиеленуде. Әрине,
бұл - ... ... ... ... ... алға ... ... білімнің тиянақты, сапалы болуы, қорыта келгенде,
мұғалімдердің күнделікті дайындығы мен оның ... ... жеке ... ... мен ерекшелігіне байланысты.
Орыстың тамаша демократы В.Г.Белинский тәрбиешіні, мүғалімді ... ... ... ... ... ... барғанда сабақты нашар
оқитыны және жеке ... ... ... себебі біздіңше мыналар!
Біріншісі - бастауыш сыныптарда оқыту жүмыстарының дер ... ... ... ... екіншісі - мұғалімдердің тәжірибесіздігі мен
методиканы жете ... ... ... күнделікті өмірдің
жаңалықтарынан бейхабарлығы, өз жұмысына немқүрайды қарайтындығы.
Осындай жағдайлардан барып оқушылар өткен ... ... ... ... ... қызықсыз, тартымсыз болғандықтан, бала ынта ... ... үй ... да орындалмайды. Бала өткен материалға
түсінбегендіктен, жаңа сабақты да түсіне ... ... бір ... ... ... Сабақ үлгермеушілік біртіндеп келіп осындайдан шығады.
Кейде сабақ қызықты, өз ... өтіп ... ... ... жағдайда
да кейбір оқушылар көңілімен тыңдамай, басқа ... ... ... ... ... ... де ол ... аңғармай қалады, бүл да
сабақ ... ... ... ... ... ... ... де
сақ болуы керек. Әр баланың тек сабақ ... ... тыс ... ... біліміне, қабылдау кабілетіне, үй жағдайына көңіл бөлінсін.
Оның қай сабақтан үлгермейтіні есепке алынып, кезінде көмек берілсін. Бұлар
- үлгіртудің ... ... өте ... ... ... жақсысы ортаға,
орташасы нашар оқитын болады. ... ... ... ... көбейе бастайды. Оқушының сабақ үлгермеуінің тағы бір себебі:
мұғалім олардан кезінде сұрамайды. Күдер ... ... ... бала ... ... Бүл - ... қатесі.
Үлгермеушілік ата-аналармен жүйелі қарым-қатынас жасамауданда шығады.
Баланың үйінде жағдайы болмаса, сабақты оқуға да ... ... ... ... ... ... кешігуі кезінде анықталмаса да залал.
Мұғалім ауырып немесе басқа себептен ... ... кез ... ... Ол сабаққа дайындалмайды және сыныптың талабын да білмейді. ІV
сыныпқа барғаннан кейін ІІІ сыныпта үлгірген оқушының да ... ... - жыл ... пән мұғалімдерімен сынып жетекшісінің жыл бұрын
бекітілуінен. Оның ... ... жиі ... ... кестесінің
тұрақты болмауынан да болады.
Міне, оқушылардың үлгермейтін себебін қысқаша айтқанымызда ... сол ... ... ... ... болып ат салысуымыз керек.
Меніңше, бұл істер әрбір ... өз ... ... ... қолынан келетін жұмысты дұрыс ұйымдастырып, қажымай-талмай көп
ізденіп, еңбек етсе, ... ... ... ... қазір барлық
жағдай бар. Ең бастысы - әрбір жеке пән мұғалімінің сол пәннен ... ... ... ... - сол ... ... ... түрде жеткізе білу.
Оның жолдары мен ... ... көп. ... өз ... ең алдымен
оқушылардың сабаққа деген қызығуы мен ынта, назарын арттырамын. Ол үшін
талғамнан ... ... мен ... қүралдарды, таратылып
берілетін ... ... ... ... ... да күн ... ... сабақ айтып тұрғанда ойын бөлмей, жауабы аяқталған соң, ... үшін ... ... берген жауабының кемістігі мен жетістігін айта
түсіндірген жөн. Бұл, ... ... ... ... материалдарды
саналы меңгеруіне ықпал жасайды.
Оқушы жауап бере ... ... ... ... ой ... ... беру керек. Мұндайда жауаптың мазмұн толықтығына ғана емес, оның
тіліне, ой жүйесіне, ... мен ... ... ... ... ... тілі ұстарып, оған қойылған баға әділ болады да ... ... ... ... ... ... өте зор. Ол ... өз бетінше жұмыс істеуге
үйретіп, жауаптылық сезімін туғызады, білімді игеріп алуға көмектеседі.
Тапсырманың мақсаты мен мазмұны, сондай-ақ оны ... ... ... ... ... ... сабақ үстінде алған білімдерін
бекіту, үйренген дағдыларын жетілдіру, сондай-ақ өздігінен ... ... ... ... оқушы бір қысқа өлеңді жаттау үшін ол ... 3-4 ... ... ... ... ... бірінші бөлімін, содан кейін
екінші бөлімін бірнеше рет қайталайды. ... ол ... ... ... Өлең ... басқа да тәсілі көп. Кейбір оқушылар өлеңді ... ... ... ... 2-3 рет оқып ... қиын жерлерін қайталап
айтады, осыдан соң түгел кайталайды. Зерттеулерге қарағанда өлең ... түрі де ... ... ... ... ... сабақ өткізетін мүғалімдер
де бар. Әрине, ондай мұғалімнің сабағы ... ... ... Ал өз ... оның ... ... ... процестерін жетік білетін мұғалімдерді, сөз жоқ, оқушылар
ұнатады да құрметтейді және ондай мұғалімнің сабағында жалықпайды.
Атақты ... ... ... бала ... бет ... ... ... не айтқалы тұрғанын білгені пайдалы екенін тәжірибе
көрсетті. Аз ... көп ... ... ... қағидадан еңбекке
дағдыландыру - алдағы басты міндеттеріміздің бірі. Біздер, мұғалімдер, қиын
да қызықты ... ... ... ... ... болуымыз
керек. Ақауы жоқ, таза ... ... ... ... ... ... ... көрмейтін, өмір бойы балалармен бірге соға беретін
жүрек керек мектепке.
Мектептің жүрегі бола білу - өмірден өз ... табу ... ... ... ... ... ... формасы - сабақ. Онда өтілетін
материалды түсіндіріп қана қоймай, ... ... ... ... ... ... ... көбіне, жаңа сабақтьт түсіндірген кезінде
зер салып ... ... ... ... ... ... ... өз
бетімен оқып білуде, орындауда көп киыншылықтарға кездеседі. ... ... ... ... ... ... үй тапсырмаларын орындауына қатаң бақылау қажет.
«Оқушының дәптері - ... ... ... ... ... ... Оқушылардың білімін ауызша сұрап тексеруді сабақтың әр кезінде
жүргізуге болады. Баға қоярда бұрын ... ... ... ... пән ... өтілетін материалдардың өткендегісі мен жаңасының
арасында ұқсастықтар мен ... ... Жаңа ... бірінші кезеңінде түсіндіремін. Үй тапсырмасын пысықтағанда жаңа
материалдан салыстырмалы сұрақтар қойып, оқушы ... ... ... ... оқушылардың берген жауаптарына қысқаша талдау жасағаннан
кейін қоямын.
Үлгермеушілікті тудыратын факторлардың бірі - ... ... ... және ... әр түрлі әдістерін орынды ... ... ... ... 3-4 ... ғана ... ... негізінде тоқсандық қорытынды шығару оқушы білімінің дәрежесін
толық көрсетпейді. Оқушылардың ауызша жауаптары мен ... ... ... бағалардың негізінде тоқсандық баға қойылады.
Баға қойғанда оқушылардың жазбаша жұмыстарының сауаттылық дәрежесі
еске алынуы тиіс. Окушылардың ауызша жауаптарын бағалауда мына ... ... ... ... яғни оқып ... ... ... ... ... ... сапасы:
а) оқушы анықтамалар мен ережелерді жете ... ме, оны ... ... ... бере ала ма? Жауаптарында қандай қателер жіберді,
олардың сипаты ... ... ... ... ... ала ма? ә)
Оқушының алған білімін ... ... ... білуі, берілген
тапсырманы ... ... ... ... ... оқу материалын стильдік жағынан жатық тілмен толық айтып бере
алуы ... ... ... білім беру, бағалау үлкен тәрбиелік міндетті де
қамтитыны белгілі. ... ... ... жету ... іске ... Солардың бірі - сұралған оқушының білім
дәрежесін әділ бағалау, қойылған бағаны жариялау.
Біздің ... әр ... ... ... ғана ... ... ... қатысы бар.
Бағаны жариялау сапасы белгілі ... ... ... ... ... сынып оқушыларын толық ұмтылдыратындай ... Ол ... ... баға жай ... салмай, жариялана түсіндірілуі қажет. Бұл
әдіс бойынша екі түрлі мақсат жүзеге асады. ... ... ... дәлелденеді, екіншіден мүғалімнің ескертпесі бойынша ... ... ... ... ... жете ... нақты тапсырма
алғандай жауапкершілік сезінеді.
1.2 ... ... ана тілі ... ... оқушыларды оқытудың
ерекшеліктері
Сынып жетекшісінің аса маңызды міндетті оқушылардың тәртібі мен ... ... ... ... ... ... мақсатпен сынып жетекшісі оқушылардың сабақ үлгеріміне үнемі
бақылау жасап отырады. Ол сынып журналдарын ... ... осы ... ... ... әңгімелеседі, олардың сабағына ... ... ... ... үйге ... ... біркелкі
берілуін қамтамасыз етеді, оқушыларға тапсырмалардың шамадан тыс берілмеуін
қадағалайды.
Балалардың ... ... ... дер ... ... ... мақсатымен сынып жетекшісі әдетте оқушының сол аптада алған бағалары
оның күнделігіне қойылғаны, қойылмағанын аптасына бір рет ... ... ... егер ... баға ... ... оны күнделікке сынып
жетекшісінің өзі қойып отырады. Сынып жетекшісі оқушының бақылау жұмысынан
алған бағасын да ... ... ... ... қолы ... бар ма, жоқ па оны ... отырады, егер қажет болған жайғдайда тәртіп бұзып, мектептің жеке
талаптарын орындамағын жөнінде ескертулер жазады. Егер сынып ... ... ... ... ... ... оқушыға көмек көрсету
қажет деп ... бұл ... сол ... осы ... ... беретін мұғаліммен
немесе сыныптағы озат оқушылардың бірімен келіседі.
Сынып жетекшісі ... ... жеке ... түсіндіру әдісін
кеңінен қолданылады. Ол: күн тәртібі, үйде сабаққа қажет дайындык керек
екені, өзінің ... ... ... дайындаудың қажет екені жайлы ... де ... ... ... үй ... ... орындағанын
тексеруге болады. Дәптерлерді сабақ басталғанға дейін-ақ ... ... ... оның ... ... мұғалімге хабарлайтын
оқушылар да ... ... ... ... ... ... ... орындалмағанын ғана біле алады. Дегенмен
осындай тексерудің өзі де жекелеген ынтасыз оқушыларға қатты әсер ... ... ... ... ... ... ... ескеріп
отыруға көмектеседі.
Әрбір сынып оқушылардың ... ... ... ... ... себептермен екі күннен артық уақыт сабақтан қалуының өзі
сынып жетекшісін алаңдатуға тиіс. Ол үшін ... ... ... ... не
үшін келмегендігін білуі тиіс. Сабак үлгерімін ... ... ... ... ... ... ... Мәселен, “Сенің апта ішіндегі
оқуың” деген ... ... ... оған ... ... ... ... қондырып, аптаның қорытындысы бойынша озаттар мен ... ... ... ... ... өткізу үшін күрес жүргізу пайдалы. Егер сынып
жетекшісі оқу жұмысындағы осындай міндеттердің бәрін ... ... ... ... ... ... ... еліктіре білсе оның
сыныбында оқушылардың үлгерімі мен тәртібі жақсара түсуі.
Кейде тіпті оқу жұмысын мұғалім дұрыс ұйымдастырғанда да, ... ... ... және ... ... ... ... мейлінше сан алуан себептерден, кейде ұзаққа созылған
сырқаттан туады. Сондай-ақ мұғалім оқушының ... ... ... жұмысын онша дұрыс құра алмағандығынан да болуы ықтимал.
Кейбір оқушылар қандай да бір ... ... ... ... ... сондықтан да артта қалады, басқаларынан қалғандарына зиян
келтіріп, бір пәнмен айналысады. ... ... ... ... ... құлқына бақылау болмағандықтан оқушы үлгермеу жағдайы көп, артта
қалу, үлгермеу және ... ... ... қою ... ... ықпал етеді. Ол
өзінің күшіне сенуімен айрылады да, оқуды жиі тастап кетеді. үлгермеу ... ... ... қою ... ... ... зиян келтіреді.
Сондықтан да артта қалу мен үлгермеуді жою ... аса ... ... ... жою ... бірі ... қосымша жұмыс істеу,
болып табылады. Жұмыс ... мен оның ... ... ... алу ... ... бастардан бұрын оқушының артта қалу ... ... ... маңьтзы зор. Егер оқушы ауырып артта ... ... ... ... мұғалімнің басшылығымен істелетін өзіндік жұмыспен
ұштастырған қолайлы болады.
Егер оқушы ... оны тым ... ала ... ... ... ата-анасының бақылауымен оны жүмыс істеуге
көндіру ... ... дара ... өте ... ... қалу ... мұғалім оқушыға қажетті көмек көрсетуі тиіс. Қосымша сабақтар ерікті де,
міндетті сипатта болады. ... ... беру үшін ... ... мүмкін де пайдалы. Бірақ бұл жүмысты мұғалім ұйымдастыруы тиіс.
Алайда қосымша ... да көп ... ... ... ... ... ... қалдыру зиян. Мұндай сабақтар тиісті нәтиже бермейді.
Еңбектегі табыс бұл мұғалім мен оқушылардын ата-аналар мен балалардың
мұғалім мен ата-ана өзара түсінісу негізі, ... ... пен ... ... ... күш-жігер бірлігі.
Осындай байланыс жасамайынша, көңілдер жараспайынша, ... ... де ... Егер ... бала ... ... орындаса, егер бір-біріне өзара көмектесіп сергек рахаттанса
жүмыс ... ... оқу ... риза ... ... ... және
ертеңгі күнді асыға күтетін болса, онда оқуға деген ынта арта түседі. Ал
мүның өзі мұғалім ... мен ... ... ... көрсеткіштерінің бірі.
Біздерге мұғалімдерге В.А.Сухомлинскийдің еңбектегі табыс бұл табысқа
жеткен адамның мақтанышы. “Өз ... ... ... ... адам бола
алмайды” - деген сөздерін ұдайы есте ұстауымыз керек. Оқудағы, ... ... ... оқи білуге үйрету, әрқайсысының өз мүмкіндігіне
сенуіне көмектесу. Ұйымшылдыққа, дербестікке, ... ... ... ... 1 ... ... мектепке деген
ынтасының, білімінің өшпес отын жаға ... ... ... ... Ал ... бәрінің окуға деген белсенділігін қолдау үшін өз
оқушыларыңды жақсы біліп, оларға мүқият ... ... дер ... ... ... ... үшін ... басқа жаққа аудара білу қажет.
Тағы да бір жай, ... ... ... ... ... көмектесу керек.
Баланың оқуын өз ісіне әрекетін оқу еңбегін өзі реттеуді, біртіндеп
игере алатындай етіп ... ... ... ... ... ... осыған бағытталған. Сөйтіп түсіндіре басқару үлгі-тірек жұмысы
сабақта өтілгеннің бәрін баланың ... ... ... өз ... ... ... отыруына көмектеседі. Міне соның
нәтижесінде барлық оқушы есеп шығарып, ... ... ... жақсы қисынды сөйлеп көңілге қонымды талдай біледі. Қиын тақырыпты
мәселелерді перспективалы алдын-ала оқыту ... ... ... ... ... ... кемістіктермен олқылықтарды іс жүзінде
жоюға көмектеседі.
Маңызды ... ... ... ... жұмыс - мұның өзі тек
терең де баянды ... ғана ... ... ... ... қоры да, ... да бізге әр кез жетіспей жатады.
Біз асыкпай, саспай, байсалды жұмыс істейміз. Өйткені оза оқытудың
нәтижесінде ... ... қоры ... ... ... ... тіпті күрделі материалдарға оралып оны жаттап алу ... ... біз ... ... жеңе аламыз. Біздің оқушыларымыз ережелер
мен формулаларды судыратып жаттаудан ... Олар оны ... ... ... үлгі ... ... ереже қүрып практикалық есеп, мысал,
теңдеулерді шешу орындайды. Мұндай үлгі тірек көпте ... Үлгі ... ... ... ... ... сабақтың серпінді қаркынын
қамтамасыз етеді. Түсіндіре басқару - әрбір оқушыны іске ... ... ... ... ... ... түсіндіріп тұр делік, бәрі де
өздерінің күш жігерін жұмылдырып оған ілесіп отыруға ... егер ... ... ... ол да бар ... салады,
жауапкершілікті сезінеді. Өйткені ол ... ... ... ... ертіп отыр.
Түсіндіре басқару үш түрлі әрекет.
Ойлаймын, айтамын, жазамын, қатыстыра отырып оқу еңбегін ойлы ... ... және ... ... кері ... ... ... Мұғалім
оқушы білім беру жүйесін қадағалап артта қалушылықты дер ... ... мен ... меңгеруде ілгері басушылықты ... ... ... қамтамасыз етуіне мүмкіндік береді. Бағдарламалық ... ... ... сабақ тірек карточкалары бір жағдайда қателесуін дер
кезінде сақтандыруға енді бір ... ... ... ... ... бір ... алдын-ала жинақталған қайталау жасауға көмектеседі.
ІІ. БАСТАУЫШ ... АНА ... ... ОҚУШЫЛАРДЫ
ОҚЫТУДЫҢ ӘДІСТЕМЕЛІК НЕГІЗДЕРІ.
2.1. Оқуға үлгерімі төмен оқушылармен жүргізілетін жұмыс түрлері және ... ... ... ... назардан тыс қалған балалармен жұмыс орындау
нашар оқитындармен салыстырғанда әлдеқайда тиімді болып ... ... ... ... үрдісінде көбірек біліктілікті қажет етеді.
Бірақ балалардың екі ... де ... ... бағыты бірдей. Педагогикалық
жағынан назардан тыс қалған балаларды мектепке дейін қолға алу керек.
Мектепке дейінгі балалармен оқу - ... ... ... ... олардьщ сезімдеріне бағытталуы керек. Осы мақсатпен ... және ... ... ... ... Көп ... балалардың
сөйлеу қабілетін дамытуға, олардың сөздік қорын ... ... ... ... Сабақ үстінде және сабақтан тыс уақытта ырықты зейін мен
ырықты есте сақтауды дамыту қажет. Балалардын ... ... мен ... ... және ... алу ... көп ... ынта-жігерді қажет етеді.
Осы қиыншылықтардың себебі-баланың ақыл-ой ... ал бұл ... ... ... ... ... ... олар сыртқы әсерлерге тез көне алмайды. Бұндай сыртқы
әсерлерге өте ерте жаста ... ... ... ... тыс ... ... тез ... болып келеді.
Мұндай артта қалудың алдын алу үшін жұмыс балалардың ақыл-ой әрекетін
белсендіруге, сөйлеу қабілетін дамытуға, практикалық тәжірибесін ... ... ... ... ... көру, қозғалыс анализаторларын
дамытуға аз уақыт бөлінуде. Сондықтан практикалық интелекті ... ... ... өз ... ... ... ... ие бола алмайды. Қазіргі мектептерде сөз-логикалық ойлауға үлкен
талап қоюда. Ән, сурет, спорт пәндері ... ... ... нақтылы-
бейнелі және практикалық ойлауға сүйенуді талап ету оқудағы артта қалу
мәселелерін шешудің бір жолы ... ... ... ... ... ... анықтап, мұндай
оқушылардың ерекшелігін ескеру керек. Сабақ үстінде көбірек көрнекіліктерді
қолданып, тереңірек талдау ... ... ... ... ... ... және оның алдын алуға,
күресуге болады. Нашар ... әкеп ... ... ... оқу-тәрбие жұмысын дұрыс ұйымдастырмауда, мектепшілік бақылаудың
мерзімді жүрмеуінде, санитарлық - гигеналық нормалардың бұзылуында ... ... ... ... ... ... ... сапасындағы, жаңа материалды
тиісінше түсіндіре алмауы, бекіту жүмысының әлсіз жүруі, оқушы білімін
есепке алудың болмауы, мүғалімнің ... ... ... етпеуі;
- үй тапсырмасын орындау жұмысын ... ... ... ... ... өз ... дұрыс білмеуі;
Жеке жұмыстың болмауы, танымдық қызығуын дамыта алмауы;
- мектепте үлгермеушіліктің ... алу ... ... ... ... мен ... жетекшілерінің, әлеуметтің ортақ
жұмыс жүргізбеуі;
- тәрбие жұмысындағы ... ... ... ... өз міндеттерін ... ... ... ... ... бүзушыларға уақтылы және тиісті шара қолданбауы;
- бағалаудағы біржақтылык ;
- оқытумен тәрбие ... ... ... ... ... ... ... қалуы, т.б. Оқу -тәрбие ісі
меңгерушісінің бұл ... ... ... ... Енді ... ... ... алдымен меңгеруші мұғалім мен сынып ... ... ... ... себептерін айқындау, біліміндегі ... ... ... ... ... ... ... басқосулар, семинар, тренингтер өткізуі тиіс.
Олардың тақырыптары:
Нашар үлгеретін және үлгермейтін оқушыларға ... беру ... ... ... және алдын алу жөніндегі педұжымның
іс - ... т.т. Бұл ... ... ... жалпы бағдарламасы
қарастырылып пікірлер тыңдалып, үлгермеушілік себептері айқындалуы және
жеке оқушыны ... ... ... шаралары қарастырылуы қажет.
Бүл жұмыстар оқушы үлгермеушілігінің себептерін ... ... ... береді, көмектеседі.
Сондықтан біздің ... ... ... ... үлгілерін ұсына кеткенді жөн көріп
отырмыз.
Үлгермейтін оқушылардын оқуға қалыпты көзқарасын қалыптастыру
жөніндегі ... ... ... ... ... ... |Үшінші кезең |Төртінші |
| | | | ... ... |Ең оңай ... |Маңызы бар |Маңызды, | ... ... ... ... | ... ... | ... | ... ... | ... | ... үрдісіне |Мұғалім әрекет |Мұғалім |Оқушы ... өз ... ... ... ... ... |бетімен |
| ... ... ... ... ... ... |
| | ... ... ... |
| | ... |жекеленген | |
| | ... ... | |
| | ... ... ... | |
|Өзіне, өз |Көп ... ... ... күш |Көп ... | ... ... ... |қажет ететін ... ... | ... ... қол ... , қол ... ... | |
| ... ... ... жеткен | |
| ... ... ... | |
| ... | ... | ... ... ... ... беру мен | ... | ... ... ... ... | ... | ... ашу ... ... ... ... болдырмау жөніндегі жұмыс жүйесін зерттеу
мақсаттары. Нашар ... және ... ... ... білік
дағдыларының жағдайын және сыныптарындағы үлгермеушілікті болдырмау
жөніндегі әкімшіліктің іс-әрекетін талдау.
Тексеру жоспары мына ... ... ... мінездеме беру: аты-жөні, ... ... ... Нашар үлгеретін оқушылардың білім, білік ... ... ... (нашар үлгеретін оқушылардың саны және
олардың жеке білім олқылықтарының есебін жүргізу, үлгермеушілікті
болдырмау жүмысының әдістері мен түрлері);
- бірінші жарты жылдық ... ... ... ... және
олардың нормаларға сәйкестігін ... ... ... ... ... ... ... сабақ барысында үлгермеушілікті болдырмау жөніндегі
жұмысының түрлері ... және үй ... ... ... алдын алу);
- қатемен жүмыс жүйесі және оқушылардың жадынамаларымен саналы
түрде жүмыс істей білуі;
- оқушылардың үлгермеущілігін ... ... ... ... Нашар үлгеретін оқушылармен жүмысты бақылау түрлері.
Сабақтағы ... ... ... ... бағытталған шаралар жүйесі.
Мұғалімнің аты-жөні. Пәні. Уақыты. Сынып. Сұрау кезінде:
1. сыныпта достык қарым-қатынастар жағдайы ... ... ... ... жауап беру ... ... ... ... ... ... жауап жоспары беріле ме,үйден жасалған жоспарды пайдалануға рұқсат
етіле ме?
4. такырыптың негізгі бөлімдеріне ерекше мән беріледі ме?
5. оқушылардың үнемі ... ... ... ... ... ... ... көтермелеу тәсілі қолданылады ма?
7. жетістікке жету жағдайы жасала ма?
Жаңа тақырып түсіндіру кезінде:
1. нашар ... жаңа ... ... ... ... ... жаңа ... негізгі мәселелері ерекше айтылып көрсетіле ме?
3. мұғалім нашар үлгеретін оқушылардың жаңа тақырыпты түсіну ... ... ... ... қызығу тудырытын құралдар қолданыла ма
5. нашар үлгеретін оқушыларға әңгіме ... ... ... өз ... ... ... жаттығулар дүрыс таңдалынды ма?
2. нашар үлгеретіндерге өз бетімен жүмыс кезінде жедел көмек көрсетілді
ме?
3. оқушылардың жұмыс жылдамдығы ескеріле ... ... ... ... ... өзін тексеруге дағдыланған ба? Үй
тапсырмасын түсіндіру кезінде:
1. үй тапсырмасының көлемі қаншалықты тиімді?
2. үй тапсырмасына қатемен жүмыс енгізілген ... үй ... ... жете түсіндіре ме?
- Нашар үлгеретін оқушылар үшін жеке тапсырмалар қарастырылған ба?
Төменде оқушылармен жұмысты ұйымдастырудың ... ... ... |Қашан? |Не үшін? |Не ... ... | | | | ... ... |Ақыл-ой ... ... ... ... ... | ... ... |деңгейін әрі |артта қалмауы ... ... |
| ... |үшш, ... ... |
| ... |пәнді |Іс-әрекетті ... |
| ... ... | ... |
| ... ... ... ... ... |
| |аныктау | | ... |
| | | | | |
| |. | | | |
| ... | ... ... |
| ... | ... ... |
| | | ... | |
| ... | ... ... |
| ... | | ... |
| |алып ... | ... ... |
| ... | | ... |
| ... | ... ... |
| | | | ... |
| | | ... ... |
| | | ... | |
| | | ... ... |
| | | ... | |
| | | ... | ... |Қиындыктар |1) ... |1) Жеке ... ... ... | ... ... ... |і болдырмау ... |
| | | |н | |
| |1) жаңа |2) ... ... ... |
| ... | ... | |
| ... ... ... ... |2) Үй |
| ... | | | |
| |2) |Жою. | ... |
| ... | | | |
| ... |3) Оқу | ... |
| | ... | | |
| ... ... | ... |
| | ... | |3) |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | |қ ... ... |Пән |1) ... |1) Жеке- |1) |
| ... | | ... ... |бақылауына |Жеке | ... ... |
| ... ... | | |
| ... ... |Қалыптастыру | әдіс ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | | |
| | |2) Оқу |2) ... | |
| | ... ... ... | |
| | ... | | |
| | ... | |2) ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | |3) |
| | | | ... |
| | | | ... ... ... ... |Мүғалімдерге |
|ен ... | ... | ... ... ... |және ... |
| | | ... ... |
| ... ... ... ... |
| |да ... ... | |
| |т.б. ... ... |
| ... |ң | |Ата- |
| ... |Себептерін |болдырмау ... |
| | ... | | |
| | ... ... ... |
| | ... |ата- | |
| | ... |аналарға кеңес |түсіндіру. |
| | ... | |Ата- |
| | ... | ... |
| | ... | ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... ... ... жұмысын ұйымдастырудың маңьізы өте зор, өйткені
сол арқылы оқушылардың іс-әрекетінің ... ... ... ... ... ... бала ... тәжірибе
аркылы өздігінен алу керек. Мұғалімнің қызметі оның білімінің, шеберлігін
ұзақ жолды қысқару үшін, ол ... ... ... оңай өту ... ... ... ... алып отыру үшін, балаға жұмысты әліне ... беру мен ... ... ... ... ... ... керек.
Оқушылардың өзіндік жұмыстарының мән-мағынасы, оны ... - ... ... ... ... әр ... ... Профессор Р.Г.Лембергтің ... ... ... ... мен ... ... оқушылардың істейтін
жұмысының мақсатына айқын түсінуі; жұмыстың жемісті аяқталуына, оның ... ... ... ... өз ... қалауымен орындауын
көздеу керек.
Оқушылардың өзіндік жұмысына тән негізгі сипаттарды ... ... ... ескертетініміз: Ол күрделі әрекет болғандықтан, бір ғана
белгімен ... ... ... ... ... ... ... Мұғалімнің нақты тапсырмалар (нұсқаулар) беруі:
Жұмысты орындаудың және аяқталудың уақытын белгілеуі, ... ... ... ... байланысы, олардың жұмысты өз
еркімен және қолдаумен істеуі, оған әсер ететін мотивтер және ... ... ... ... ... ... өздері
жоспар жасап, істің тәсілін анықтап, оның ... ... ... ... ... ... оқушылардың өзіндік жұмысының жоғарғы
формасына,
олардың өз ... жаңа ... ... қолданып
жасайтын
шығармашылық жүмыстары да жатады. Сонымен ... ... ... ... ... олардың өз еркімен жаңа амал-тәсілдер қолданып
жасайтын шығармашылық жұмыстары да жатады.
Оқушылардың ... ... ... алу ... ... Осыған орай,
олардың дербестігі, ең алдымен, белсенділікке байланысты, ол белсендік
дербестікті қажет етеді. Оқушылардың ... ... ... белсенділігін арттырады. Бүл екі термин ... ... ... мазмұнында айырмашылық бар.
Қысқаша айтқанда, бұлар бір мағынадағы ... ... ... ... кең ... өзіндік жұмысын ұйымдастыруда ... ... ... ... тәжірибе көрсетіп отыр. Ана тілі пәніндегі
“Төрт түлік” тақырыбын мысалыға алуға болады.
Қазақтың салт-дәстүрлі тойына келсек, үлгі алатын тойы да көп. ... ... қу бас ... деп ... ... “Тойдың болғанынан, болады
қызық” деген. Біз өз салт-дәстүрімізді білуіміз керек.
Қазіргі оқушылар мектепке орысша ... өз ... ... ... Біз сол үшін ұяламыз.
Бізге мәлім, мектеп есігін алғаш ... ... жас ... қатар
болса да, түсінуі, құбылысты қабылдау қабілеттері әр түрлі екенін көріп
жүрміз. Мысалы, біреуі ... ... тіл ... ... бір ... ... кете алса, енді бірі самарқау, айтқанды қиын қабылдайтын, ал
енді біреуі ... ... ... ... олар әр жанүядан, түрлі
дайындықпен келеді. Соның нәтижесінде әр сыныпта азда болса (сабаққа ынтасы
төмен) ... ... ... ... ... ... жеткізу - мұғалімнің қиын ... ... Бұл ... ... үшін ... оқу ... теория мен практиканы ұштастыра ... әр ... ... ... ... ... озат ... әдісін (Ш.А.Амонашивили, С.Н.Лысенкова т.б.) өз сабағында
мүмкіндігінше пайдаланудамыз.
Екіншіден, әр оқушының ... ... ... ... ... ... ... жасаймыз. Сонымен бірге, оқушыны зерттеп,
олардың ... ... ... ... ... ... ... төмен
оқушылармен жұмыс жүргізгенде мынадай ұйымдастыру шараларының көп көмегі
тиді.
- Сыныптағы балаларды зерттеу дәптерін арнаймыз. Г ... 22 ... ... ... ... ... жалпы
мәліметтерді
көрсетеміз. Окушының психологиялық ... және ... әр ... ... сабақ үлгерімі туралы көрсеткіштерін жазамыз.
- Топқа бөліп ... ... жиі ... ... оқушылардың
мінез-құлқы, ынтасы, білім деңгейі өзімізге белгілі. Сол ... ... ... ... І топ – “өте жақсы”; ІІ топ –
“жақсы”, ІІІ топ – ... ІV топ - ... ... ... ... үш ... жүргізілетін жұмысқа тоқталмай, ... ... ... ... ... жұмыс түріне тоқталмақпыз.
1-сыныпта оқытудың басты міндеті балаларды оқуға жазуға және ... ... ... осы ... ... ... топта төрт оқушы бар. Екеуі даярлықта оқымаған. Осы төрт оқушының
біреуі ... де, ... да ... ... ... ... өткен
дыбысты, санды менімен қосылып айтады, сәлден кейін сұрасам ұмытып қалады.
Осы оқушылармен сабақ үстінде, сабақтан тыс ... ... ... ... ... ... төмен оқушылардан жиі-жиі сұрау, сабақ үстінде оларға
барынша
мүмкіндік тудыру. Ол үшін: берілетін білімді түсіндіріп ... ... ... жауап алу, жазуға үйрету, жазбаша салыстыру.
ә) жолдастарының берген дүрыс жауаптарын жиі ... өз ... сол ... өте ... ... ... көмегін үйымдастыру.
3. Сабақтан тыс уақыттарда:
а) өзіндік жүмыстың пайдасы көп. Оқушыларға жеңілдетілген үлестірмелер,
қызықты тапсырмалар беріп, көбірек сөзге, іске ... ... ... ... ... - сауат ашудың негізгі кезеңі. Бүл кезеңде
оқушы оқу мен жазуды жүзеге асырады. Осыған орай үлгерім дәрежесі төмен
оқушыларға тапсырманы жеңілден ... ... ... көзделеді.
Ұлы педагог К.Д.Ушинский: “Егер сіз бір сөз айтудың өзі қиын соғатын
сыныпқа кірсеңіз, жұмысыңызды сурет көрсетуден ... ... ... ... - ... ... үндемейтін, тұйық оқушыға суреттің, суретті
үлестірмелердің әсері зор. ... бала ... ... ... ... ... түсін, бейнесін есіне сақтайды.
С.Н.Лысенкованың іс-тәжірибесін тірек схемасын пайдалана отырып,
сөйлем ... Бұл ... ... ... ба”, не ... сөз ... ... сезіктенуден сақтайды, балаларды дәл ойлауға бағыттайды.
1.Үлестірме бойынша суретке қарап үш сөзден түратын сөйлем қүрайды.
2.Әр ... ... ... ... тор көзге жазып, шыққан сөзді
оқып дауысты дыбысты атау.
3.Әуелі суреттегі затты атайды. Бірінші ... ... ... ... ... дыбыстарды реттеп дүрыс күрап шығуы керек.
3. Ата-аналарымен ... ... ... ... ... ... мүғалімнің жүрегі десек
артық емес сияқты. Ата-ана біздер үшін сарқылмас күш, олармен жиі ... ... ... ... төмен окушылардың алға басуына көмегі зор.
Ата-аналардың үйлеріне барып, ... ... ... ... ... ... ... жөнінде оның үлгерімі,
тәртібі, оның оқуына үйде қалай көмектесу керектігін түсіндіреміз.
Осы сияқты жұмыстарды үзбей жүргізіп отыру, ... ... ... ... және олардың тиянақты білім ... ... ... үлгерімі төмен оқушылармен арнайы жүмыстар жүргізіп келеміз.
Жұмыстың жоспары мен оны ... ... оқу жылы ... ... ... ... ... белгілеп алады.
Үлгерімі төмен оқушылармен жүмыс жүргізу үшін алдымен олар арнайы
зерттеледі. Оқушыны зерттеуде мына мәселелерге баса ... ... ... ... ... ... ықпалы.
-қоғамдық және үй жұмыстарына араласуы.
-үйде күн тәртібі ... және оның ... ... ... медициналық анықтамалар мен үсыныстар.
-сабаққа қатысуы мен бірыңғай талапты ... ... ... деңгейі.
-зейіні мен есте сақтауы.
-ерік-жігері.
-табандылығы.
-қызығу шыл ығы.
-жеке пәндер бойынша үлгерімінің көрсеткіштері.
-үлгермеу себептері.
Осы мәселелер анықталғаннан кейін, баланың жеке пәндер бойынша ... ... ... ала ... ... ... олқылықтар анықталады.
Жеке жүмыстар сол кемшіліктерді ... ... ... қиынға қарай
сатылап жүргізіледі. Зерттеу жүмыстарының қорытындыларына ... ... ... ... ... белгіленеді.
Мысалы, Жұлдызай деген оқушыға зерттеу нәтижелеріне орай мынадай
педагогикалық жұмыстар ... ... деп ... ... ... ... ... Үйдегі күн тәртібін белгілеп,
оны орындаудың қажеттілігін ата-анаға ... ... ... ... ... ... тәрбие сағаттарын ... ... ... ... ... жұмыстар жүргізу, белсенділігін жандандыру,
оқуға ынталы, алғыр балалардың жолдастық ... ... ... ... ... қызығушылығын арттыру мақсатында ойын
элементтерін пайдалану, оқушының оған белсенділігін арттыру.
Сабақта дидактикалық материалдарды, техникалық қүралдарды ... ... Жеке ... да көрнекіліктер пайдалану.
3. Есте ... ... ... ... да тілге жеңіл көркем
текстерді, мақал-мәтелдер мен жұмбақ, жаңылтпаштарды жаттауға ұсынып
отыру.
Барлық жеке жұмыстарда “оңайдан қиынға, жеңілден күрделіге” принципін
басшылыққа алып, қайталауға ... мән ... ... еңбектерінін жақсы жақтарын дер кезінде
байқап,
тиісінше мадақтап, өз күшіне сенімін ... ... ... ... ... ... жеке пәндер бойынша
біліміндегі олқылықтар анықталып, жүргізілетін ... ... орай ... олардың нәтижелерін жазып отырамыз.
Оқудың белгілі бір кезеңінде үлгерімі төмен болған ... ... ... ... ... ... ... осы бағыттың
дұрыстығын көрсетеміз.
Талапқа сай білім беру, ... ... ... өтуі ... ... тани білуіне де байланысты.
Мектепке жаңа келген шәкірттің жан ... ... ... ... ... ұғу, ... түсіну қабілетіне үнемі зер салу -
үстаз парызы.
Әсіресе, жеке ... ... ... оқушының сөз коры, сөйлеу
дағдысы, ойын баяндай білуі, сөйлемді толық аяқтай білуі, сүраққа ... өзін ... ... ... таразыдан өткізілуі керек. Бастауыш
мектепті бітірген оқушы 4-5 ... пән ... ... жетекшісіне
жатырқай қарайды.
Өйткені бірнеше жыл бойы бір ... екі ... ғана ... ... мінезінде жүмыс істеу мәнеріне үйренеді. Олар үшін оқу мен ... ... түрі - жаңа ... ... пән мүғалімдері мен сынып
жетекшісінің жылы ... ... ... 4-5 сыныпта оқушылардың
жеке ерекшеліктерімен таныс емес мүғалімдер сабақ ... ... ... түсініскенше уақыт керек болады. Міне, сондықтан да жоғары
сынып мүғалімдері бастауыш сыныпта оқып ... ... ... біле ... жөн. ... сынып мүғалімі өз тарапынан жоғары
сынып жетекшісімен тығыз ... ... ... ... ... жеке оқушылар туралы пікірлесу өткізгені дұрыс. Сынып жетекші
ғана емес, пән мүғалімдері де оқушы қабілетін, ... ... ... Бастауыш сынып мүғалімі оқушыларды таным қабілетіне қарай бірнеше
топқа бөліп, қысқаша мінездеме жазып, зерттеу табеліне түсіреді. ... ... ... ... ... жетілгендер, зейінділер
- Тез қабылдайтын, бірақ зейіні түрақсыз, бұл 7-9 жастағылар арасында жиі
кездеседі.
- ... ... ... ... Зейінсіз, қабылдауы төмендер.
Мұғалім сабақ жоспарын жасаған ... жеке ... ... ... қоса ... ... арнаулы табель ашады. Қойылатын
сұрақтарды, үлестірмелермен жазбаша тапсырмаларды алдын-ала іріктеп ... ... ... ... орындалуын тексеруге мүмкіндік береді. Бүл
жұмыс оқушыларды жеңілден бірте-бірте ... ... ... ... ... ... бөліп, жеке дара жүмыс істеу мұғалімнің шеберлігіне де
байланысты.Қазір мектептерде сабақты ... ... ... мен ... ... яғни оқыту мен
тәрбиенің озық формалары мен ... ... ... әр сыныптың
немесе жекелеген оқушылардың ерекшеліктерін ... ... ... ... ... ұтымды пайдалану оқушылардың білімді өз еркімен қабылдауын
көздейді. Мұғалім күнделікті жеке жұмыстың ... ... ... ... ... ... ... жетуді мақсат етеді. Сонда
ғана жұмыс ... ... ... оқушылармен жүргізілетін жұмыс. Осы оқушылар барлық
пәннен бірдей жақсы оқи ма? Соны мұқият зерттеп алған жөн.
Мәселен бір ... ... ... ... ... тұра ... онша ... Екінші бір оқушы керісінше ауызша мазмұндауға шебер.
Енді осындай оқушылардың осалдау ... дәл ... ... жүргізу - пән
мұғалімінің міндеті. Ал өзі жақсы көретін, сүйіп ... ... ... ... ... ... оның ... арттыруға болады.
Барлық пәннен бірдей жақсы оқитын оқушылар ... ... ... азая
береді.
Мәселен, бастауыш сыныптарда жақсы және өте жақсы оқитындар саны
жоғары сыныптармен ... көп ... ... ... негізі
кайда жатыр? Әрине пән мүғалімі сабақ бере алмайды, оқу-тәрбие ... ... ... ... ... де жеке ... жұмыс
жүргізуде олардың ерекшеліктерін зертеу жетіспей жатады. Сондықтан ... ... ... ... іс нәтижелі болар еді. Өкінішке
орай кейбір мұғалімдеріміз оқу мен тәрбиедегі ... тек ... ... кемшілік деп санайды. Бұл жаңсақ пікір.
7-9 жастағы оқушылардың ... ... ... ... ... ... ... ұққанын тез ұмытып қалады. Біраз күннен кейін
сұрасаң ... бере ... Бүл ... ... ... оқушымен
жүргізілетін жеке жүмыс ... есте ... ... ... ... баяу ... ... түйық, көп сөйлемейтін, ... ... ... ... ... тапсырма оны ширату, сабақта
сөзге ... ... өзге ... берген жауабын қайталату ... ... ... ... ... көздеуі тиіс. Берген
жауабын нақтылап, анықтап, өзінің ... ... ... ... ... ... белсенділік туғызу шарт.
Қабылдауы нашар оқушының жауапкершілігі де төмен ... Олар ... ... тыңдап отырғанымен қабылдауы төмен ... ... ... ... ... ... ... айта алмайды.
Сондықтан үй тапсырмасын оқушылардың зейін - қабылдау ... жеке ... ... оқушылармен мінез-құлыққа байланысты жұмыс жүргізу үшін сабақтың
күнделікті қызықты ... да көп ... болу ... ... күні ... ... оқушыларға берілетін жеке тапсырмалар
алдын ала ойластырылса ... ... ... тиімді әсер етеді.
Баланың мінез-құлқын, жүріс-түрысын білу, білімін іждағатты есепке
алу - үлгермеушіліктен ... ... ... ... ... ... мұғалімге жалпы тәрбие жұмысын, оның
ішінде әрбір оқушымен жеке жұмысты қандай бағытта құру қажеттегіне ... ... 1 ... ... ... ... Оның ... ынтасыздығы
бірінші күннен-ақ байқалды. Ақылға көнбейді. Көңілі соқпаса, сабаққа ... ... ... ... ... деп, бала тәрбиесіне
жауапсыз қарайтынын білдім. Сабаққа үй ... ... ... жүрді. Егер
қатаң талап қойып, кітабынан тапсырманы жеке көрсетіп ... сол ... ... ... Сабақта әдейі бір жағымсыз мінез көрсетіп, мұғалім
назарын еріксіз ... ... ... ... ... әрекеттер
жасайтынды шығарды.
Денсаулығында ақаулық бар ма деген оймен алғашқы кезде дәрігерлермен
де ... ... дені сау ... ал ... ... ... істейтіні
анықталды. Сабақтан тыс уақытта не істейтінін бақылап, оның ойнайтын, ... ... ... ... ... Өзінен үлкен, басқа мектепте
оқитын нашар мінезді балалармен бірге ... ... ... бірыңғай талап қоймай, әкесі үрысса, шешесі болысып дегендей,
тәрбиені ... ... ... ... ... ... үшін сабақ тыңдамай отырған
кезінде қосымша ... ... ... ... ... ... баяндау кезінде мұқият тыңдау сабақ түсінудің қажетті шарты
екенін айтып, ақыл-кеңес бердім.
Кейде:
- Сен тыңдап отыр, ... ... соң, ... - деп ... ... ... ... білдіріп, көтерме баға да қойып жүрдім. Оның балаға
үлкен әсері болды. Ойламаған ... “4” алуы ... ... әсер ... ... ... бет ... бірден өзгеріп,
көзінен қуаныш табы байқалады. Сол күнгі ... ... ... ... ... ... Бүл алғашқы нәтиже еді.
Окушыны жеке алып қалып, түсінбеген тақырыптарын ... ... ... ... ... ... ... де қосымша түсініктерді
беруді әдетке ... ... ... ... ... жазып жүрдім. Оқушының сынып ұжымына қалай карайтынын, берілген
жазаны және ... ... ... ... үстінде, тәрбие
сағаттарында анықтадым.
Баланың ата-анасымен әңгімелесіп, өмірден көптеген ... ... ... істеген тәрбиемен ғана баланы түзете алатынымызды айттым.
Ата-ананың бала тәрбиесіне жауапты екенін де ескерттім.
Жеке ерекшеліктерін байқап, ... ... алып ... білмейтін
тақырыбы бойынша түсінік бердім, ана тілінен күнделікті өтетін тақырыпты
екі ай бойы буын ... ... ... ... қосымша оқуға, жазу
үлгісін көшіріп жазуға тапсырмалар бердім. Ертегі суреттер бойынша әңгіме
қүрастыруға үйреттім. Математикадан да жеке ... ... ... ... ... ... Дұрыс орындамаған жағдайда сабақтан
кейін алып қалып, түсіндіре отырып орындаттым. Сабаққа келмей қалса, ... ... ... ... ... өзін де, ... да үғындырып
айту әдісін қолдандым.Ата-анасымен бірлесіп, баланың күн ... ... ... - менің досым” тақырыбына тәрбие сағатын өткізудің де ... ... ... мектепке қалай даярлау керек” тақырыбына
пікірталас ... ... ... Оған ... де ... шақырдым.
Баланың күн тәртібінде белгіленген уақытта сабаққа ... ... 2-3 рет ... ... ... сабақ дайындатқан кездерім де болды.
Үйіне барып ... ... да, оның ... да ... ... барлық сабақтан да үлгеретін болды. Балалардың мінез-
құлқын, ... ... ... ... және ... ... әрқайсысына қай қырынан келу жолдарын табуға жәрдемдеседі.
Оқушылардың жас ерекшелігінен басқа да жеке ерекшеліктері ... ... ... ... мінез-қүлқында да көп
айырмашылықтар бар. Осы жағдайдың өзі мұғалім мен ... әр ... ... ... ... ... ... үшін оқушыға бірден ұрсып, зекуге болмайды.
Мұндай тәрбие еш ... да ... ... ... емес. Қайта баланы
жөнсіз қайсарлыққа үйретеді. Сол ... ... ... ... ... ... ісіне сүйсінумен қатар жағымсыз қылықтарына ашу шақырмай,
жөнсіздігін ақылмен иландыра түсіндірген ... ... ... баланы сабақ үстінде де, сабақтан тыс уақытта да
бақыладым. Окушылардың жеке ерекшеліктерін бақылағанда белгілі бір ... ... ... өтілген материалды қалай меңгергенін байқаймын.
Мұндай бақылау ... ... ... ... оның сөйлеген
сөздерін, ... ... ... мен ... ... байланысты болады. Оқушылардан сабақ сұрағанда оның
білім дәрежесінің тереңдігін анықтап қана ... ... ... ... ... ... келе ме, бала үшін ... мәселелер қиын немесе
жеңіл екендігіне де назар аудардым.
Сыныптағы барлық балаларға дәптер арнап, әрқайсысының ... ... ... Бұл ... ... ... қана қоймай, олардың себептерін ашып, оку-тәрбие жұмысын соған
сәйкес жүргіздім.
Жеке оқушылармен ... ... мына ... ... ... көңіл
бөлдім.
1. Оқушылардың жаңа материалды сабақ үстінде қабылдауы.
2. Үй жүмысын күнделікті орындауына мүқият есеп ... ... ... ... ... қалыптастыру.
4. Әр оқушының оқу материалын меңгеру ерекшелігін байқау.
5. Оқушының денсаулығы, жасында қандай аурумен ауырғандығы.
6. Оқу күралдарын үстауы.
7. Оқушының сынып үжымына, ... ... ... ... ... әр ... ... байқау.
Сол бейімді ілгері дамыту мақсатында қосымша тапсырма беру. Мұнда тек
үлгермеушілерге ғана емес, 5-ке ... ... да ... дамыту
мақсатында жеке тапсырма беріледі. Енді сабақ үлгермеуші қатарына қосылуға
таяған 1-сынып оқушысы Сәкенді мысалға алайық.
Сәкен басында орыс ... 3 ай ... ... үлгере алмаған соң,
қазақ сыныбына ... ... ... ... ... ... “Әліппеден
оқып, кеспе әріптен сөз құрап, суреттерден әңгімелер ... ... ... ... қойып, қабырғаға қарайды, жұмыс істемей жайымен ... ... ... ... ... Жауап беруге шақырғанда орнынан баяу
тұрып, аузын ашпай тұрып алады. Кейде ... ... ... ... Мен ... ... жұмыс істеттім. Балалар өз беттерінше
оқып “Әліппемен” жұмыс істеп жатқан кезде Сәкеннің ... ... ... ... ... ... ... қарап шығып,
мазмұнын айтып бердім. Өзімен бірге ... сөз ... ... ... ... ... есінде сақтаған сөздері бойынша сөз
қүрауға, содан кейін оны “Әліппеден” тексеруін талап еттім. Ж. бүл жұмысқа
көңіл ... ... ... ... ... ... “Әліппеден” суреттер
бойынша үйде әңгіме әзірлеп, есте сақтағаны ... ... ... ... келді. Сәкен картина бойынша әңгіме ... ... Бұл ... ... ... жүргізгенде белсене қатысады.
Әйткенмен, “Әліппеден” оқуға әлі ынтасы жоқ.
Оны ... ... үшін ... ... сынып
плакаттарындағы әңгіме текстін оқуға жиі шақыратын ... ... ... ... алдырып, екінші буынын толықтырып үйреттім. Үйде
дидактикалық үлестірмелер бойынша сөз ... ... ... ... ... заттың атын жазып, сурет бойынша ... ... Үш ай бойы ... осылай жұмыс істеу нәтижесінде бір буынды, екі
буынды сөздерді тұтас ... одан көп ... ... ... оқуға
үйренеді. Әңгімені оқып болғаннан кейін картина бойынша айтып беруді жақсы
көреді. Оның оқуға ынтасын қолдап ... ... ... ... ... ... жұмыстардың нәтижесінде Сәкен окуға ынтасы артып,
сабақ үлгерімі бірте-бірте едәуір жақсарды. Оқушының сабақ үлгермеу ... оның ... де ... ... балаларды сыныпта ғана емес, сабақтан ... да ... ... де, ... және ... тыс уақыттарда
да, саяхат барысында да, қоғамдық ... ... ... де, ... ... ... ... уақыттарда да бақылау ... ... Ана ... ... ... процесінде үлгермеуші оқушылармен
жүргізілетін іс-әрекеттер
Қазіргі кездегі ... ... ... талабы - жеткіншек ұрпақтарды
негізгі пәндермен ... де ... ... ал ... ... ... өз ... іскерлік - шеберліктермен қолдана білу.
Мұндай күрделі мәселені мектеп тек қана ата-ананың ... ... ... шеше ... ... бала ... жаңа түрі - ... шұғылдана бастайды.
Бірінші сынып оқушыларының көбінің оқуға деген талабы болады. Бұл - ... ... ... деген сыртқы еліктеу. Сондықтан оқушының ... ... ... ... ... ... ... оқу
жылының соңында бірінші сынып оқушысының оқуға, тіптен ... бару ... Сол ... ... ... оқып ... ... қарамауы
тиіс. Амал жоқтықтан оқып жүрген оқушы өзіне де, жанұяға да, ... ... ... ... осыған байланысты баласьшың мектепке барған күннен бастап
оның оқуына, тәртібіне көңіл бөліп, ... ... ... ... Бірінші сынып балаларында оқуға және алғашқы мүғаліміне ... ... ... Ата-ана мұны әрқашан қолдауы тиісті. Мұғалім
туралы айтқан дөрекі сөздер ол ... ... ... ... ол ... пәнге деген қызығушылығын жойып жібереді.
Ата-ана баласының кейбір мәселені ... шеше ... ... ... кекетпеуі керек, себебі ол баланың алғашкы қадамдары.
Егер бала ... ... ... барысында қиын мәселелерді шешуге
көмектесетінін білсе, оларды сыйлаушылығы артады. Төмен баға ... ... ... ... ... жолы жақсы баға алып, ата-анасын ... көп ... ... ол ... бірінші сынып
оқушыларына қоятын бағасы жөнінде. ... ... ... тек қана “4” ... алуы ... деп те ... Мұны ... бала ата-анасының жазалауынан
қорқып, “2” немесе “3” бағасы тұрған ... ... ... бағаны
түзетуге немесе басқаша жолдар арқылы оларды алдауға барады. Сол ... баға ... ... ... ... ... мәселе емес екендігін
білулері керек. Тек ... баға үшін ... ... ... ... ... ... дамуы екіталай. Сонымен қатар бала өтірік ... ... ... ... ғана әдістенуге, жағымсыз қьшықтарға үйренеді.
Ата-ана баласының сабақ дайындау барысында қиын мәселелерді шеше ... ... жол ... ... Егер ... “2” ... оның ... біліп,
оны тез арада жою шараларын қолдануы керек. Үштік бағамен де қанағаттаған
дүрыс ... Бүл баға ла ... ... ... ... ... “2” мен “3” деген баға оқушыға көмек керек екендігі жөніндегі
хабарлама ... ... ... үйде ... ... ... қажетті жағдай жасауы
керек. Бала өз оқуының туған-туыстары үшін аса ... ... ... ... баланың бойына лайықты үстел, кітап қоятын сөре, оқу кұралы, қалам,
қара және түсті қарындаш, сызғыш, өшіргіш т.б. ... бар ... ... ... ... ... ... бала үйге белгілі бір уақытта ... үшін күн ... ... ... Бала ... дайындағанда бөлмеде
тыныштық болғаны жөн. Осыдан-ақ бала әке-шешесінің оның оқуына үлкен мән
беретінін байқайды. Үйде ... ... ... ... ... балалар
бар. Мұндай жағдайда ата-ана, “сабағыңды үстелдің үстінен алып кет ... не қоя ... деп ... ... ішіп ... соң ... телевизор
көреді, сабақ дайындауға қолайлы жағдайы болмаған бала да ... ... ... ... күні, әрине сабақ дайындамаған бала “2”
деген баға алып келеді. Сөйтіп сабақ оқуына жағдай
жасалмаған, мән ... ... ... ... ... ... азаяды.
Мәселен, “Ана тілінен балалар бірініші сыныпты бітірер кезде әрбір
сөзді дүрыс, ... оқи ... ... Тез оқу ... ... ... ... ... бүл жөнінде де ... ... ... ... ... ... оқымай, орныңнан тұрмайсың”
деуге болмайды. ... оқып көп ... беру ... ... Баланың одан гөрі берілген тапсырманы дауыстап бірнеше
минуттай оқығаны жөн. ... ... оқуы ... ... баланың оқуын
қадағалауға уақыт бөліп дұрыс бағалап отырса, баланың өзіне деген
сенімділігі күшейе түседі. Тез оқуға ... үшін ... ... жөн.
1. Оқу жылдамдығы: 1-сынып 1 минутта - 20-40,
2 - сынып 1 ... - 60-70 ... 1 ... - 80-90 ... ... ... жаңа ... жүргізу керек.
2. Оқудан бұрын тез дем алып, ақырын дем шығаратын жаттығу жасату
керек.
3. Оқығанда жеке әріптерді ... ... ... ... ... берілетін үй тапсырмаларын оқығанды ауызша айтып беру,
әңгімедегі негізгі мәселелерді ажырата білу және сүраққа жауап бере білу
бағытында болғандықтан, тез оқып үйренудің мәні зор. ... ... ... ... ... ... ... жазбаша жұмыс түрлерін орындауда ... ... ... ... ... бастауы керек.
4. Егер жазбаша жұмысы белгілі бір ережеге сай ... шарт ... ... ... ... жаттап алуы керек.
5. Жазбаша жұмыста баланың жазғанын, оның әр бөлігін жіті тексеріп
отырған жөн.
6. Байқалған қателерді тиянақты түрде түзету ... ... ... ... ... үшін баланың сөз жазу
жылдамдығын білуге тиісті.
Егер бала баяу жазатын болса, кез келген қысқа ... ... ... ... ... ... білетін өлең шумағын жаздырып үйретуі керек.
Көбірек ермексаздан жүмыс жасатқан жөн. Ол ... ... ... ... ... икемділігін арттырады.
Үйде баланың сабаққа даярлығын ... ... ... ... өзіндік жүмыс орындауға жауапкершілігі, дағдысы
қалыптасады.
Оқушыларды өздігінен жүмыс істей білуге үйрету - олардың сабақ үстіндегі
белсенділігін арттырады.
Бұл орайда ... ... ... алға ... ... жас өспірім ұрпағымызды өздігінен жұмыс істей білуге үйретудін маңызын
атап көрсеткен.
Өз бетінше жүмыс істеуге ... бала ... ... ... өз ісіне тыңғылықты, алға қойған мақсатына жетпей тынбайтын азамат
болып ... ... ... ... өз бетінше атқаратын жүмысын
барлық сабақтарда іске асыруға ... Бұл ... ... ... мен ... ... ... шарт.
Қабілетті оқушылар тапсырманың мақсатын түсініп, оны қандай жолдармен
орындауды бірден біледі. ... ... ... ... тезірек
орындау талап етіледі. Мұндайда ... ... ... жеке ... ... ... ... оқушылар бірте-бірте дағдылануы керек.
Олардың өздігінен істейтін жүмыстарын ана тілі сабағында түрлендіре іске
асыруға болады.
Себебі ана тілі ... ... ... оқуға, ойды талдауға,
ережені саналы түсінуге дағдыланады. Бүл жұмыстар түсіндіру, бекіту, білім
тексеру мақсатында жүзеге асады.
Ана тілі ... өз ... ... кезінде викторина ұйымдастырамын.
Өлеңнен не әңгімеден үзінді оқып, оның қай өлең немесе әңгімеден екенін,
авторын сүраймын. Кейде ... ... ... де, ... кім? ... әңгімесін оқыдың?” деп балалардың ойлануына жағдай жасаймын. Ал
оқыған өлеңдегі немесе әңгімедегі кейіпкердің ... ... оның ... тақырыбын табу, мазмүнын еске түсіру де - өз ... ... бір ... Осы ... ... ... ертегілері бойынша
инсценировка даярлаудың маңызы зор.
Мәселен, “Түлкі, қойшы, аю” ертегі бойынша даярлаған ... ... ... ... Олар әр ... ... қызыға, тартымды
орындады.
САБАҚ ҮСТІНДЕГІ ЖҰМЫС
1. КЕСПЕ БОЙЫНША ЖҰМЫС
2. СУРЕТ БОЙЫНША ЖҰМЫС
САБАҚТАН ТЫС ЖҰМЫС
І.ҮЙ ... ... ... ... ... ... ... САҒАТТАРЫН ӨТКІЗУ
АТА-АНАЛАРМЕН ЖҮМЫС
1.АТА-АНАЛАРҒА ТАЛАПТАРДЫ ТҮСІНДІРУ
ҚОРЫТЫНДЫ
Білім негізі - бастауыш сыныпта қаланатыны жұртшылыққа белгілі
жағдай. Оқушының бүл ... ... ... ... да саналы болуы -
жоғары сыныпка барғанда жақсы оқуының кепілі болатындығын ешкім ... ... ... ... ізденгіш, өз бетінше жұмыс істеуге
икемді, ішкі сезімге бай, ақыл-ойы өткір болып тәрбиеленуде.
Әрине, бұл - мұғалімдер жұртшылығының ... ... ... ... ... ... ... тиянақты, сапалы болуы, қорыта келгенде,
мүғалімдердің күнделікті дайындығы мен оның педагогикалық шеберлігіне,
ізденгіштігіне, жеке басының білімі мен ... ... ... ... ... алға ... мақсатымыз Бастауыш
мектеп оқушыларының оқуға себебін анықтау және оның ... ... ... еді. Тақырыптқа байланысты ұлы оқымыстылар мен түрлі
ғалымдардың еңбектеріне шолу жасалынып, ... ... ... Міндеттерді жүзеге асыруда, 3 сыныптарда ана тілі пәнінде озық іс-
тәжірибелерді пайдалана ... ... ... сабақ үлгілері жұмыс
барысында көрсетілді.
Қазіргі кезеңде сабаққа қойылатын талаптарға байланысты сабақты ... ғана ... ... сонымен бірге тәрбиелеу, дүниетану, әрбір
сабақ барысында оқушыны өздігінен еңбектеніп, қорытынды жасай білуге ... ... ... ... ... ... азамат етіп
тәрбиелеуге болады.
Болашақ ұрпақтың білікті азамат болып өсіп-өнуі мектептен, ең ... ... ... ... ... анық. Сондықтан да бастауыш мектепте
оқу үлгермеуін болдырмау жолында оқулықтар мен білім беру бағдарламаларының
сапасын ... ... ... ... ... ... ... үлгермеушілігін болдырмау әр
отбасындағы тәрбиеге, ... ... де ... ... ... ... болашағын, өзіміздің
болашағымызды және балаларымыздың жарқын болашағын айқын көру үшін бүгінгі
таңнан ... ... ... ... ... ... мен өз ... жазу нәтижесінде төмендегідей
ұсыныстарды ұсынып отырмын:
1. Ата-ана үнемі сынып жетекшісімен қарым-қатынаста болу керек.
2. Үлгермеуші ... ... ... арналған түрлі жаңа инновациялық
әдістер мен тәсілдерді ңөрсететін әдістемелік- құралдар көптеп басылып
шықса.
3. ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Қазақстан Республикасы ... ... ... Қазақстан Республикасы Тіл туралы Заңы.
3.Қазақстан Республикасы Елбасы Н.Ә.Назарбаев. Қазақстан экономикалық,
әлеуметтік және ... ... ... ... ... 2005 ... ... Педагогика. А., 2002 ж.
3. 5.Т.А.Ильина. Педагогика. “Мектеп” баспасы, А., 1977 ж.
4. 6.С.Бержанов. Педагогика ... ... ... ... А., “Жазушы” баспасы, 1991 ж.
6. 8.Қазақтың тәлімдік ой-пікір антологиясы. А., “Рауан” баспасы. 1994 ж.
7. 9.А.С.Макаренко. Работа ... ... V ... ... ... А., “Рауан” баспасы. 1990 ж.
9. 11.Т.Жүндібаева. Оқушылармен жеке жұмыс жүргізу жолдары. Бастауыш
мектеп. №5, 2001 ж. (10-11 бет).
10. 12.Бастауыш ... №8, 2003 (21-22 бет). ... ... ... ... ... 13.№4, 2003 (37-40) Т.Қоқымбаева. Оқушылардың өзіндік ... №5, ... (14-15 бет). ... Оқушылармен жеке жүмыс. Бастауыш мектеп №2,
1992 (37-38 бет).
15. ... ... ... ... ... ... №12, 1988 (8-9
бет)
13. 1985 ж. (16-19 бет). 19.К.Тілеубергенова, ... ... ... ... ... ... ... №5, 1991 ж. (15-17 бет).
15. Ү.Жаздықбаева, ... ... ... тек ... ... ... ... Шымкент —2001.
16. Л.В.Занков. "Избранные труды" .Москва "Педагогика"-1990г.
17. Д.Б.Эльконин. "Избранные ... ... ... ... ... оқулықгардың ... ... ... ... ... ... "Жас және педагогикалық ... ... ... "Проблемы развивающего обучения" Москва, Просвещение
, 1986г.
21. И.Я.Лернер. ... ... и его ... ... ... "Избранные педагогические произведения", том ІІ
Москва, "Педагогика ", ... ... ... ... ... ... законах и правилах" Учебно-педагогическое издательство,
Москва ,1956г.
24. Я.А.Коменский. ... ... ... ... ... ... ... и творчество в ... ... ... ... Қ.Ыбыраймжанов. Педагогикалық технология. Бастауыш мектеп №8, 2005ж
7бет
27. К.Бұзаубақова. Жаңа пед технологияны меңгеру – ... ... №9-10. 2005ж 26 ... ТІЛІ (1 ... ... Жыл мезгілі Сабақтың мақсаттары:
1. Білімділік: көктемдегі өзгерістерді қьіс ... ... ... ... ... ... ... оқушының таным белсенділігін ... және ... ... Көктемде өлі табиғат пен тірі табиғатта болатын
өзгерістерге сәйкес бұрыннан білетіндерін толықтырып, дамыту.
3. Тәрбиелік: ... ... ... ... және ... білуге үйрету.
Сабақтың түрі: дәстүрлі сабақ, білім, дағдыны бекіту сабағы
Сабақтың әдіс-тәсілі: мүғалімнің сөзі, сүрақ-жауап, көрнекілік, ойын.
Көрнекілік: қыс пен көктем ... ... ... ... көктем
бейнесіндегі қьіз, үнтаспа, қүстардың суреті.
Қолданылатын педагогикалық технология: оқу мен жазу арқылы сын
түрғысынан ойлау ... ... ... ана ... ... ... ... кезец. Оқушының танымдық қызметінің мотивтенуі. Үнтаспадан
көктем әнін тыңдау. Сыныпқа бір бала ... ... ... ... ... көктем келді! (сол әуенімен қасында көктем
кейпіндегі
қызы бар Жер-Ана кіреді)
Жер-Ана:
- ... ... ... ... ... ... ... бірге келдім. Көктем-қыз:
- Балалар-ау, балалар!
Шақырады далалар
Көктем келді гүл ... ... жыр ... ... ... ... - Бәрекелді!
Бүгін неге сонша әдемі қуанышты күйде отырсыңдар?
Балалар: - Көктем келді.
Жер-Ана: - Иә, біздің жерге көптен ... ... ... ... ... ... Табиғат атаулыға Аспан тәңірі Күн өзінің мол шуағын сеуіп,
қуанышқа бөлеуде. “Көп сұраса көл болады” деген. Ендеше осы ... ... ... ... Жайыңдар қолдарыңды (ілулі түрған күн сәулесіне
қарап).
0, Күн тәңірім, Жаратқаным! Жер бетіне жылылығыңды мол ... жыл - Ауыл ... ... ... ... мен ... аяма!
Халқымда тоқтық, байлық, денсаулық болсын! Аумин!
Мен сендерге құр келген жоқпын, балалар, ... ... ... бар. ... ... ... берген балаға сыйлықтарым да бар.
(Ішінде тапсырмалар салынған ... ... ... - Ал, ... Жер-Анамыздың тапсырмаларын мұқият орындап,
риза ... ... ... дидактикальщ кезең.
Көктем. Ол қандай?
1. Ассоциация қүру.
Міндеті: оқушылардың көктем туралы білетіндерін жазғыза отырып, тілдік
қорын тексеру.
Мұғалім: ... ... 1 ... ... туралы екен.
Сендердің көктем туралы білетіндеріңді тыңдағысы келеді. Көктем бізге
күннің мол ... ... ғой. ... осы күн ... ... көктем
туралы білетінімізді жаза қояйық. (Күн сәулесінің ортасына “Көктем” деген
сөзді жапсырып қоямыз.)
күн мен түн теңеледі
малдар,
жануарлар
төлдейді
қүстар ... ... ... ... ... ... ... тақтаға бормен жазып отырдық)
- ... ... ... ... ... біледі
екенсіңдер.
2. Венн диаграммасы бойынша жүмыс.
Міндеті: көктем жайлы білімін тереңдете ... ... ... ... ... көрінісін бейнелейтін екі сурет: бірінде - ... - ... ... бүл ... ... қандай мезгілдері бейнеленген?
1. Қыс пен көктем мезгілдері бейнелеген.
2. Оны қайдан білдіңдер? (оқушылар сипаттама береді)
- Ал ... ... ... ... әкелген келесі тапсырмасы:
қыс пен көктемді салыстыру екен. Яғни, әр ... ... тән және ... ... ... Олар ... суреттің ортаңғы төмен жағына Венн диаграммасын іліп қоямын.
Балалардың жауаптары арқылы диаграмманы өзім маркермен ... ... |/ жыл ... ... |/ ... ... ... |/ 3 ай,|жауады, |
| |күн, | ... |жер, ай, ... ... ... ... ... |1 ... |
| |\ ... |
| | ... ... балалар қыс пен көктемнің айырмашылығы мен ұқсастығын ... ... ... «Құстарды қарсы алайықң.
Міндеті: құстарды қорғауға, табиғатты сүюге тәрбиелеу.
1. Балалар, «жыл қүстарың деп қандай күстарды айтамыз?
Күзде жылы жаққа үшып кетіп, ... ... ... үшып
келетін күстарды айтамыз.
Жер-Ана бізге жыл қүстарын ертіп келіпті. Енді осы жыл ... ... Олар ... ... ... сандықшаның ішінде болар...
Ашып көрелік... Оқушы ... ... ... ... ... ... ... Жыл мезгілдерін ата.
2? Көктем айларын ата.
3? Көктемде болатын ... ... ... ... табиғат қүбылысына байланысты бір жүмбақ айт.
5? Көктем туралы қандай тақпақ білесің?
///. Дидактикальщ кезец.4. Өлең ... ... ... ... кұрау.
Міндеті: байланыстырып сөйлеу, тілін дамыту.
- Балалар, біз құстарды қарсы алдық. Енді Жер-Анамыздың келесі
тапсырмасын орындауға көшейік. Бүл тапсырмада ... ... және ... Мен ... бір өлең ... сендер мұқият тыңдап отырыңдар.
- Мен осы өлеңді оқығанда, көз алдарыңа не елестеді?
(Оқушылар өз ойларын айтады. ... тағы 2 рет оқып ... ... 5 ... ... беремін. Ән-әуез ойнап тұрады. Салған суреті
бойынша 1-2 оқушы тақтаға шығып әңгімелеп береді.)
5. ... ... ... қимыл жасау арқылы бойларын жазады:
Қарлығашка ұқсайық.
Кәне, қанат жазайық Қарлығаш боп ұшайық, Үшып-ұшып алайық. ІV. Дидактикалъщ
кезец. Білімді ... ... ... ... ... ... тексеру. Оқушыларға сынау
үлестіремін. 1, Сөздерді сызықпен байланыстыр:
Бұлбүл Щымшық-Қарға Қаз
қарқылдаиды қаңқылдайды сайрайды шықылықтайды
2. Қай ... ... ... ... ... көктем.
ә) Шуақты көктем келді.
б) Көктем шуақты келді.
(Кодоскоп арқылы сынаудың кілтін ашу. Нышандық парақша арқылы бағаланады.)
V. Дидактикальщ ... ... ... ... байланыстырьш жазуға үйрету.
Мұғалім: - Енді манадан көрген, білгенімізді ... ... ... Біз не істедік? Ойланып ... ... (1-2 ... ... ... сөз берейік.
Жер-Ана:
- Тамаша, балалар. Көңіл-күйлерің жақсы екен. Әр уақытта көктем
гүліндей ... ... ... ... ... алғашқы гүлі
жауқазыңды сыйлаймын.
(Көктем-қыз балаларға жауқазын гүлін үлестіреді. Музыка ойнап түрады.
Жер-Ана Көктем-кызымен бірге коштасып шығып кетеді.)
Мүғалім; - ... ... ... мен мына бір өлең ... ... ... дала ... әдемі
Көктем, көктем, болармысың кәделі,
Сенің мынау үланғайыр сыйыңнан
Туған жердің жасаруда бедері.
АНА ТІЛІ (1 сынып)
Сабақтың тақырыбы: ... ... ... ту. ... ... ... Оқушыларға тасымалданбайтын сөздер туралы түсінік бере
отырьга, сөз, сөйлем ішінен тасымалданбайтын сөздерді таба білуді меңгерту,
өлеңді түсіндіріп сауатты оқуға, ... ... ... Ойын ... ... ізденімпаздық қабілеттерін, ой-
өрісін дамыту, түрлі тапсырмаларды орындау барысында іскерлік, танымдық,
есте ... ... ... ... ... еліне, жеріне деген сүйіспеншіліктерін ояту,
білімділікке, Отан сүйгіштікке тәрбиелеу.
Сабақтың түрі: жаңа ... ... ... ... ... әдіс-тәсілдер: ... - ... ... ... ... ой қозғау, ой толғаныс ой қорыту.
Сабақтың көрнекілігі: Ел ... ... ... ойын ... ... геометриялық фигуралар.
Пәнаралық байланыс: математика, дүниетану.
Сабактың барысы:
І. Үйымдастыру ... ... ... ... ... зерттеуші болатындарын айтып, белсенді,
жақсы ... ... ... ... сыйланатынын ескерту.
2. Психологиялық дайындық.
ІІ. Ой ... ... тапң ... ... ... ... қүрамын
таба отырып, тақтаға ілу.
- Ел, ту, көк.
- О-тан, а-на, о-ю сөздері шығады. Осы сөздерді талдай ... ... ... ел сөзінде неше дауысты дыбыс бар?
- Неше буын ... Ту, көк ... ... О-тан сөзінде неше дауысты дыбыс бар? Неше буын бар?
- А-на, о-ю сөздерінде ше?
- Осы сөздерді тасымалдауға бола ... Олай ... ... ... ... ... өздері тапты).
- Бір буынды сөздер.
- Бір дыбысты буыны бар екі буынды ... ... ... тасымалданбайтын сөздер туралы айтылғандары
оқулықтағы анықтамамен салыстырылып, ... ... ... 1) ... ... қайтадан ел, Отан, ана, ту сөздеріне аударылды.
Бұл естілетін сөздер екен. Оқушыларға сұрақтар қойдым.
- Біздің еліміз қалай ... ... ... Отан ... ... ... ... Отанымыз қалай аталады?
- Біздің Отанымыз - Қазақстан Республикасы.
Оқушылардың Отан туралы үғымдарын кеңейту. Тәуелсіз ел болу үшін сол ... тән ... ... болу ... ... ... біздің елде де
бар. Олар ... ... ... Әнүраны, Туы.
- Бір оқушы туды сыйпаттап айтып берді.
- Ту туралы түсініктерін толықтырдым.
- Т.Модағалиев ағамыздьщ ... туң ... ... ... ... ... оқып беру, мазмүнын түсіндіру.
- Өз беттерінше оқыту.
- Жеке оқушылардан сүрау.
- Өлеңдегі тасымалданбайтын сөздерді тапқызу.
Сергіту сәті. Буын бойынша өлең күрастыру.
V. ... ... ... деп аталады. «Мысық қүрастыруң ойынын
жүргізу.
1) Геометриялық фигуралардан мысық бейнесін күрастыру. Әр фигурада
жазылған сөйлем ішінен тасымалданбайтын сөзді тауып, ... ... ... үй жануары. 2. Ол сүт қоректі. 3. Таза жануар. 4. Ет жейді. 5. Сүт
ішеді.
2) ... ... ... көшіріп жазу, тасымалданбайтын бір буынды
сөздің астын бір рет, бір дыбысты буыны бар екі буынды сөздің ... ... ... Ой ... Енді ... ... орындату. “Кім тапқыр”
ойыны.
1-қатар. а) көл, теңіз, өзен, бүта сөздеріндегі тасымалданбайтын сөздерді
табу;
ә) сол сөздерге ... ... ... психологиялық тренинг. Осы сөздердің ішіндегі артық сөзді атау.
2-қатар.: а) түлкі, аю, қасқыр, елік сөздеріндегі тасымалданбайтын сөзді
табу;
ә) сол ... ... ... ... ... Осы ... бір ... не деп атайтынын табу.
VІІ. Ой қорыту.
Тірек схемаға тасымалданатын сөздер тауып жазу.
Қазақстан ... ... және ... ... Халықтар Достығы Университеті
Диплом жұмысы
Бастауыш мектеп оқушыларының сабақ үлгерімінің нашарлау себептері, ... ... ... және практикалық жолдары
Орындаған:
Ғылыми жетекшісі:
п.ғ.к., Г.Аңламасова
Түркістан 2006
МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ 2
І. БАСТАУЫШ ... ... ОҚУ ... БОЛДЫРМАУДЫҢ
ПЕДАГОГИКАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ.
1.1 Оқушылардың оқуға ... ... ... ... ... ... ана тілі ... үлгермейтін оқушыларды
оқытудың ерекшеліктері………………………………………………16.
ІІ. БАСТАУЫШ МЕКТЕПТЕ АНА ТІЛІНЕН ... ... ... ... ... үлгерімі төмен оқушылармен жүргізілетін жұмыс түрлері
және оны ұйымдастырудың ... ... Ана ... ... ... ... ... оқушылармен
жүргізілетін іс-әрекеттер 45
ҚОРЫТЫНДЫ 54
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру
жөніндегі жұмыс жүйесі
| ... ... ... ... ... ... |Төртінші |
| | | | ... ... |Ең оңай ... ... бар ... | ... |материал ... ... | ... ... | ... | ... ... | ... | ... ... ... ... ... ... |Оқушы өз ... ... ... ... ... ... |
| ... ... ... |етеді, мұғалім |әрекет |
| | ... ... ... |
| | ... ... | |
| | ... ғана|кезеңдерінде | |
| | ... ... ... | ... өз |Көп ... ... ... күш |Көп мөлшердегі | ... ... ... ... ... ... ... | |
|көзқарас ... қол ... , қол ... ... | |
| ... ... ... ... | |
| ... |мадақтау ... | |
| ... | ... | ... ... ... ... беру мен | |
|(ұжымға) | ... ... ... ... | ... | ... ашу |пікірінің болуы| ... ... ... ... МӘЛІМЕТ АЛУ
ОҚУШЫМЕН ҚОСЫМША
САБАҚ ЖҮРГІЗУ
ЖЕКЕ ТАПСЫРМАЛАР БЕРІП, ОРЫНДАЛУЫН ҚАДАҒАЛАУ
ҮЛГЕРМ ЕУШІ ... ... ... ... ... ... ... ЫҚЫЛАСЫН ОЯТУ АРҚЫЛЫ ТАБИҒИ ДАРЫНЫН АНЫҚТАУ, ДАМЫТУ
БОС УАҚТЫСЫНДА НЕМЕН ШҰҒЫЛДАНАТЫНЫН БАҚЫЛАУ
ЕҢБЕККЕ БАУЛУ
АТА-АНАСЫМЕН ... ... ... ҮЛГЕРМЕЙДІ
ЭМОЦИЯЛЫҚ ЖАҒЫНАН БІР ҚАЛЫПТА ЕМЕСТІГІ, АУМАЛЫ-ТӨКПЕЛІ ЖЕҢІЛ МІНЕЗДІЛІГІ
САБАҚҚА ... ... ОҚУ ... ... ... ҮЙ ТАПСЫРМАСЫН
ОРЫНДАМАУ
АТА-АНА ТАРАПЫНАН ҚАДАҒАЛАУДЫҢ ӘРЕКЕТСІЗДІГІ
САБАҚТАН КӨП ҚАЛУЫ
ҮЛГЕРІМІ НАШАР, САБАҚҚА ДЕГЕН ... ... ... ... ...

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 47 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қиын оқушыға психологиялық мінездеме6 бет
Бастауыш сынып оқушыларының үлгермеушілігінің алдын алу және жеңудің жолдары26 бет
500 т жүзімді иістендірілген мускат шараптарына өңдейтін кішігірім шарап зауытының жобасы88 бет
«Жәми ат-тауарих» шығармасындағы Орта және Кіші жүз негізін құраған ХІ-ХІІІ ғғ. түркі тайпаларының тарихы50 бет
Ана тілі сабақтарында кіші мектеп жасындағы оқушылардың қазіргі тәрбиесіндегі қазақ халық педагогикасының озық дәстүрлерін қолдану50 бет
Баланың мектепке дейінгі және кіші мектеп жасындағы психологиялық кезеңдері25 бет
Бастауыш мектеп жасындағы балалардың оқу мотивациясының психологиялық сипаттамасы26 бет
Бастауыш мектеп жасындағы балалардың қарым – қатынас сферасы27 бет
Бастауыш мектеп жасындағы оқушылардың тәрбие жұмысын жоспарлаудың әдістемесі8 бет
Бастауыш сынып жасындағылардың ерекшеліктері мен дамуы6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь