Қазақстан Республикасының экономикасын мемлекеттік қаржылық реттеу жүйесінде салықтың рөлі мен орны

Кез-келген мемлекеттік бюджет жүйесі, экономиканы дамыту мен шаруашылық субъектілерінің кәсіпкерлік қызметке деген ынтасын арттыруын қамтамасыз ететін, салық салу жүйесінің нақты механизмімен негізделуі қажет. Салық салу жүйесі – мемлекеттік реттеудің негізгі тәсілдерінің бірі және әлеуметтік-экономикалық реформаларды тиімді жүргізу, оның нәтижесіне тікелей байланысты. /26/
Нарықтық қатынастардың дамуы, экономикалық және әлеуметтік процестерді басқарудағы мемлекеттің реттеу рөліне өзгерістер енгізеді, яғни салық, тек қажеттілікті қанағаттандыру құралы ғана емес, сондай-ақ мемлекеттің қоғамдық ұлттық өнім үлестеріне әсер ететін жүйенің элементі де.
Қандай бір мемлекет болмасын оның қоғамдағы экономикалық қызметі ірілендірілген түрде мына функцияға сай:
• экономикалық дамудың қалыпты дамуына жәрдемдесетін құқықтық базаны қамтамасыз ету;
• монополиялық қызметті шектеу және бәсекелестікті қорғау;
• табыстар мен байлықты қайта бөлу;
• экономиканы тұрақтандыру;
• ресурстарды қайта бөлу.
Аталған функциялардың іс-қимылы тікелей немесе жанама түрде қаржы категориясын пайдаланумен байланысты болып келеді, айтарлықтай дәрежеде бұл байланыс мемлекеттің үшінші, төртінші және бесінші функцияларында көрінеді.
        
        ІІ  ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЭКОНОМИКАСЫН МЕМЛЕКЕТТІК ҚАРЖЫЛЫҚ РЕТТЕУ
ЖҮЙЕСІНДЕ САЛЫҚТЫҢ РӨЛІ МЕН ОРНЫ
2.1 Қазақстан ... ... ... қаржылық
реттеу жүйесі
Кез-келген мемлекеттік бюджет жүйесі, экономиканы дамыту мен шаруашылық
субъектілерінің кәсіпкерлік ... ... ... ... қамтамасыз
ететін, салық салу жүйесінің нақты механизмімен ... ... ... ...... ... ... тәсілдерінің бірі және
әлеуметтік-экономикалық ... ... ... оның ... ... /26/
Нарықтық қатынастардың дамуы, экономикалық және әлеуметтік процестерді
басқарудағы мемлекеттің реттеу рөліне өзгерістер енгізеді, яғни салық, тек
қажеттілікті қанағаттандыру ... ғана ... ... ... ... өнім үлестеріне әсер ететін жүйенің элементі де.
Қандай бір мемлекет болмасын оның ... ... ... ... мына функцияға сай:
• экономикалық дамудың қалыпты дамуына жәрдемдесетін құқықтық базаны
қамтамасыз ету;
• монополиялық қызметті шектеу және бәсекелестікті қорғау;
... мен ... ... бөлу;
• экономиканы тұрақтандыру;
• ресурстарды қайта бөлу.
Аталған функциялардың іс-қимылы тікелей немесе жанама түрде қаржы
категориясын пайдаланумен ... ... ... айтарлықтай дәрежеде бұл
байланыс мемлекеттің үшінші, төртінші және бесінші функцияларында ... ... ... ... ... ... орындау үшін оны қажетті ақша ресурстарымен қамтамасыз ететін
елдің қаржы жүйесінің маңызды сферасы ... ... және олар ... социумді сан алуан өзара байланыстарды қамтитын мемлекеттік сектордың
өндірістік және әлеуметтік қатынастардағы іс қимылымен ... мәні ... ... ... оның кәсіпорындарының
қаржы ресурстарын қалыптастырып, алынған ... ... ... ... қызметтерін орындауға пайдалану үшін қоғамдық
өнімнің құны мен ... ... бір ... бөлу және ... ... ... ақша ... білдіреді.
Мемлекет бір жағынан жеке кәсіпорындар, ұйымдар, мекемелер, азаматтар,
басқа жағынан, бұл сферадағы ақша ... ... ... қаржылардың қызметтері экономикалық категория болып
табылатын жалпы қаржылардың қызметтеріне ұқсас болып ... Бұл – бөлу ... ... ... қаржылардың экономикалық мазмұны бірыңғай
емес: олардың құрамында жеке ... ... ... ... ... функцияларды орындайды./43/
Мемлекеттік қаржылар республикалық және жергілікті деңгейлерде
іс-әрекет етеді және ... ... ... ... ... ... ... қамтиды. Аталған буындардың
функционалдық арналымның арқасында мемлекет экономикалық, әлеуметтік, ... ... ... салалық және аумақтық проблемаларды шешуге
ықпал етеді.
Егер қаржы қатынастарын топтастыру кезінде ... ... ... ... ... ... деңгейіне сүйенетін болсақ, (оны 2 ... ... ... онда ... Республикасындағы мемлекеттік
қаржылардың құрылымын мынадай түрде көрсетуге болады: ... ... ... ... ... |
| |
| ... | ... ... | ... |
| |
| ... | ... | |Мемлекеттік | |Кәсіпорындар |
| | | | ... | ... |
2 – ... ... мемлекеттік қаржыларының құрамы.
Мемлекеттік қаржылардың құрамында республикалық және ... ... ... өзара байланыстар маңызды рөл атқарады.
Бюджеттік қатынастар көмегімен мемлекеттік құрылымдардың ... ... ... бөлінетін ұлттық табыстың едәуір ... ... ... ... – республикалық, жергілікті
бюджеттер тиісінше өкімет пен ... ... және ... үшін ... ... ... болып табылады.
Қазақстан Республикасы аумағында жалпы функцияларды орындау үшін
республикалық бюджет қалыптастырылады. Оның ... ... ... ... ... ... ... сондай-ақ қарулы күштер мен басқару орындарын ұстауға байланысты
мемлекеттік шығындарды қамтамасыз етуге ... ... ... ... бюджеттерге маңызды орын
беріледі. Жергілікті бюджеттер ... ... ... ... ... ... күштерді орналастыруға ықпал етеді, жергілікті
кәсіпорындар шығаратың өнімнің бәсеке ... ... ... жасауға, еңбек ресурстарының ұдайы өсуі жөніндегі шығындарды
қаржыландыруға жәрдемдеседі. ... ... ... ... ... зор рөл ... елде мемлекетік бюджеттер – жалпы мемелекеттік қаржылардың,
сондай-ақ жалпы қаржы жүйесінің басты буыны болып табылады. Ол мемлекеттің
басты кірістері мен ... ... ... ... ... ... шаруашылық жүргізуші субъектілерінің қаражаттары және ішінара
халықтың табысы жұмылдырылады. Олар ... ... ... ... қорғаныс қабілетін нығайтуға, мемлекеттік
басқару органдарын ... ... ... ... ... ... борышты өтеуге, мемлекеттің ... және ... ... және ... бағытталады. Сөйтіп, құндық бөлудің
айрықша бөлігі ретінде мемлекеттік бюджет ... ... ... ... мемлекттік қажеттіліктерді қанағаттандыруға қызмет ... ... ... экономикалық категория ретінде мемлекеттің өз міндеттерін
жүзеге асыруына ... және ... ... ... ... мен өзге де ... ... және түсімдерінің
есебінен құрылатын орталықтандырылған ақша қоры ... ... ... ... шоғырландыру мен пайдалану
мемлекеттің қаржы саясатын ойдағыдай ... ... ... Бұл ресурстар
экономикалық және әлеуметтік ... ... ... қаржыландыратын бюджеттің кірістерін құрайды./35/
Мемлекеттік бюджетте ... ... ... ... ... ... ... институттары-салықтар, мемлекеттің
шығындары, мемлекеттік несие, ... ... және т.б. ... ... ... бюджет мемлекеттің ... ... ... ... Ол ... кезеңге, әдетте, бір жылға
жасалынады, бюджеттің кірістерін, шығыстарын, орталықтандырылған қаржы
ресурстарының шешуші бөлігінің қозғалысын ... ... ... қаржы
жоспары деп мойындау оның ұлттық табысты қайта ... ... ... жоспарының жүйесіндегі басымдық жағдайын, сондай-ақ қоғамдық ұдайы
өндірістегі айрықша рөлін ... ... көшу ... ... ... ... айтарлықтай өзгерістерге ұшырауда – халық шаруашылығының, ең
алдымен ... ... ... ... ... шұғыл қысқаруда. Жекешелендіру бағдарламасын жүзеге асыруға
байланысты мемлекеттік кәсіпорындардың едәуір бөлігі акционерлік ... олар ... ... ... қаржы рыногында жұмылдырылған
меншікті қаражаттар мен ресурстар есебінен ... ... ... ... ... іс-қимылы жағдайында да жеке салалар мен
аумақтарды, ... ... ... ... ... бюджеттен қаржыландыру өзінің шешуші маңызын сақтап
қалуда. Жалпы мемлкеттік бюджеттердің түсімдерінің ... 3 ... ... ...... ... 2003 – 2004 жылдары негізгі салықтық түсімдерінің
құрылымы
(млн. теңге)
| |2003 жыл |2004 жыл |
| ... ... % ... |Құрылымы, % |
| ... | ... | |
| |рес- ... |рес- |жергі- |
| ... ... ... |
| | | |қ | |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... ... ... салығы |351 703 |487 175 |135 472 |138,5 ... ... ... |93 281 |98 535 |5 254 |105,6 ... ... |157 676 |167 995 |10 319 |106,5 ... ... ... ... 835 |30 008 |4 173 |116,2 ... ... мүлік салығы |1 353 |1 571 |271 |116,1 ... ... |5 874 |6 294 |419 |107,1 ... салығы |5 098 |5 994 |896 |117,6 ... ... ... ... 516 |57 782 |-22 734 |71,8 ... ... |21 760 |21 894 |134 |100,6 ... ... |6 007 |5 430 |-577 |90,4 |
|- ... ... ... | | | | |
|- ... ... және |10 356 |11 071 |716 |106,9 ... ... | | | | ... және кедендік |198 539 |243 533 |44 993 |122,7 ... ... | | | | ... ... |100 610 |152 393 |51 783 |151,5 ... кедендер, |7 924 |7 818 |-106 |98,7 ... алым | | | | ... ... үшін ... |5 159 |5 505 |346 |106,7 ... ... ластағаны үшін|10 582 |13 802 |3 220 |130,4 ... | | | | ... және ... ... |522 |-179 |74,5 ... ... | | | | ... ... ... |4 255 |6 110 |1 855 |143,6 ... ... ... |1 070 866 |1 306 930 |236 064 |122,0 |
|4 – ... жалғасы |
|1 |2 |3 |4 |5 ... емес ... ... ... |6 080 |5 908 |- 172 |97,2 ... ... | | | | ... ... мен |3 737 |5 069 |1 332 |135,7 ... ... мекеме| | | | ... ... ... |17 579 |45 487 |27 908 |258,8 ... ... емес ... |27 396 |56 464 |29 069 |206,1 ... ... ... |1 098 262 |1 409 123 |310 861 |124,9 ... ... ... ... Республики Казахстан. №2(66),2005г.
Статистический эжегодник 2000г.
Кестеден көретініміз салықтық ... ... ... өсіп ... яғни бұл
экономикамыздың жақсаруына алып келеді. 2004 жылы ... ... 123 млн. ... ... жатыр, өткен жылмен салыстыратын ... 861 млн. ... ... ... 24,9% өсіп отырғаны көрсетілген.
Жоғарыда айтылып кеткендей, мемлекеттік бюджеттің кірісін – салықтық
түсімдер ... ... ... 2002-2004 жылдар аралығында ... мен ... ... ... ... ... Оны келесі 5-
кестеден көруге болады.
5 – кесте
Қазақстан Республикасының мемлекеттік бюджетіне 2002 -2004 жылдардағы
салықтар мен ... ... ... ... |2002 жыл |2003 жыл |2004 жыл |2003 |
| | | | |-2004 |
| | | | |жж. |
| | | | ... |
| | | | ... | | | |(%) |
| |млн. |% |млн. |% |млн. |% | |
| ... |қорыт|теңге |қорыт|теңге |қорыт| |
| | ... | ... | ... | |
|Салықтық түсімдер |752 785 |100 |947 251|100 |1 186 137|100 |125,8 ... ... | | | | | | | ... ... |209 054 |27,8 |272 632|28,8 |382 814 |29,2 |129,5 ... | | | | | | | ... ... салығы |77 381 |10,3 |93 281 |9,8 |98 535 | |106,2 |
| | | | | | |8,2 | ... ... ... |17,8 |157 676|16,6 |167 995 |13,9 |107,0 ... құн ... |175 936 |23,4 |231 338|24,4 |242 955 |22,8 |117,4 ... |25 443 |3,4 |26 986 |2,8 |29 913 |2,5 |117,0 ... ... ... |35 278 |4,7 |38 161 |4 |40 048 |4,0 |112,6 ... және ... да | | | | | | | ... қолданылған |49 036 |6,5 |73 675 |7,8 |152 925 |14,2 |114,8 |
|үшін түсімдер | | | | | | | |
|5 – ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 ... және | | | | | | | ... |2 757 |0,4 |3 461 |0,4 |3 567 |0,3 |110,6 ... ... | | | | | | | ... алым | | | | | | | ... ... мен| | | | | | | ... ... ... |38 603 |5,1 |42 491 |4,5 |56 769 |4,2 |117,3 ... салық салу| | | | | | | ... да ... |237 |0 |- 389 |0 |120 |0 |0 ... ... |5 208 |0,7 |7 939 |0,8 |9 566 |0,7 |97,0 ... емес ... |45 573 |100 |44 813 |100 |81 500 |100 |194,0 ... ішінде: | | | | | | | ... ... ... 120 |88 |33 562 |74,9 |53 269 |66,9 |168,8 ... ... | | | | | | | ... ... мен |151 |0,3 |454 |1 |677 |0,3 |174,8 ... | | | | | | | ... мен | | | | | | | ... түскен |3 136 |6,9 |3 980 |8,9 |6 456 |7,0 |148,8 ... | | | | | | | ... мен сый беру |1 283 |2,8 |1 248 |2,8 | 2 543 |2,1 |156,8 ... да ... |883 |1,9 |5 569 |12,4 |18 555 |23,7 |115,9 ... | | | | | | | ... ... ... әлеуметтік-экономикалық дамуы.
№12/2004ж.
Салықтық түсімдердің құрылымында негізгі үлес ... ... ... – 29,2%, ... құн скалығы – 22,8% құрайды. 2003 жылдың осы
кезеңде салыстырғанда түсімдердің ең көп түсуі корпоративтік табыс ... – 29,5%, ... құн ... – 17,4%, халықаралық тауарлар мен іште
жүргізіліп жатқан операцияларға ... салу – 17,3%. 2003 ... ... мен ... ... түсуінің жоғарлауы ең
алдымен экономиканың өсуімен, экспортталатын шикізат ... ... ... ... ... ... ... табыс
салығы мен ішкі тауарларға салынатың ҚҚС-ның ... ... ... ... құрайтын салықтар) салықтық әкімшіліктендіру сапасының
жоғарлауына байланысты. Атап ... ... ... ОЛАП АҚ ... ... КТС-ның толығымен түсуін қамтамасыз ету бойынша жергілікті
салық комитеттерінің жұмысы бақылап отыруға мүмкіндік береді. Экономикалық
мемлекеттік ... ... ... объектісі болып шаруашылық субъектер
мен тұрғындардың қайраткершіліктері (микроэкономикалық деңгейде), экономика
(толық макроэкономикалық деңгейде). /30/
Экономикалық ... ... ... мақсатталған және
ізбасарланған процестердің бөлінуінде мемлекеттік ... мен ... ... ... ... ... әсер
етті. Қаржылық реттеу өзіне тән көрсеткіштері бар, олар экономикалық
мемлекеттік ... ... ... ... Қаржылық реттеу
элементтерінің негізгі сұрыпталуы (классификации):
- типі (экономикалық, оның ішінде қаржылық және ... ... ... ... ...... ... мемлекеттік
– несиелік, ішкі шаруашылықта);
- формалар (жоспарлау, салық салу, қаржыландыру, мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... баж салығы; нормалар және
нормалық есептесулер; төлемдер; жинақтар, нормалар және нормативтік
біліктілік, ... ... ... ... және ... қарызды есептен шығару; салықтық төлемдердің авансы,
алымдар, төлемдер; жүктік ... және ... ... ... ... ... көлемі; бюджетті баланстау және
қаржылық ... ... ... қор); қаржылық резервтер;
эмиссиялық бағалы қағаздар (мемлекеттік және кәсіпкерлік); валюталық
және бағалы қағаздарды нарыққа шығару)./13/
Әкімшілік салықтық ... ... ... ... екі түрі ... ... Ал формалар болса дирекциялық басқару
және орындарды бақылау. Әдістері – заңды актілердің ... ... ... ... ... ... ... іздістері
(ревизия, тексерістер).
2.2 Экономиканы басқару жүйесіндегі салықтық реттеу
Салық салу механизмі – ... ... ... ... бірі ... ... ... салу мемлекеттік ... ... ... орын ... оның ... етуінің тиімділігін
әлеуметтік және экономикалық саясаттың жетістіктеріне ... ... ... ... мен ... салу ... өте үлкен көңіл
бөлінеді. Нарықты экономикалық ... ... ... ... ... ... басты рөл атқарады
да, ... ... ... ... ... ... келеді,
әсіресе олар ғылыми-техникалық прогрессті жеделдетуге,
антиинфляциялық және ... ... ... ... ... ... ... да салықтарды төлеу өте қажетті және маңызды іс ... ... ... ... реттеу – несие-қаржылық
реттеумен бірігіп әрекет еткенде ғана нарықтық экономиканы жүргізудің ... ... ... табылады. Ол нарықтық қатынастардың қалыптасуына
әсерін тигізіп, мемлекеттің экономикаға тигізетін әсерін реттеп ... ... ... экономикасын тұрақтандырудың және әлеуметтік
теңдікті оған қоса реформалаудың тиімділігін қамтамасыз ... ... ... ... Салықтық реттеу кезінде жеке салалар мен
басты буындарға ғана әсері қарастырылмайды, жалпы ... ... ... ... ... ... көріп отырғандай, салықтық реттеулердің
мынадай тәсілдері бар:
▪ Салық түсімдерінің көлемін өзгерту;
▪ Салық салу әдістерінің немесе формаларының ... ... ... ... ... ... ... мен шегермелерін өзгерту (салықтан жартылай
немесе толық босатылуы, төлемді ... ... ... ... және алдынғы төленген салықтарды қайтару)./33/
Қазіргі кездегі жағдайларда салықтардың мәні мен рөлі ... ... ... ... ету ... ... отыр.
Енді салықтар ұлттық табысты мемлекеттендірудің маңызды ... ... Олар ... реттеуге белсенді араласа ... ... ... ... ... ... төлемдердің салыстырмалы
мөлшерінің өсуін қамтамасыз етіп отыр.
6- кесте
Кірістердің динамикалық қатынастарының ҚР ҚМ СК-гі көлеміндегі үлесі
2003-2004 жылдар аралығында
(млн.теңге)
|Төлемдердің ... |2003 жыл |2004 жыл |
| |млн. ... |% ... |% ... ҚМ ... | | | | ... ... 566 |21,8 |1 286 734 |23,2 ... ... ... |4 612 000 |100,0 |5 542 500 |100,0 ... ... ... ... Казахстан. №6,2004г.
Қазақстан Республикасының Қаржы Министрлігі ... ... ... ... ... кірістердің ЖІӨ көлемінде алатын үлесі
көрсетілген талдауда көрсетіліп отырғандай 2004 жылы ... ... ... млн. ... немесе 23,2% құрап отыр, яғни кірістердің үлес
салмағы 2003 жылмен салыстырғанда 1,4% артық.
Салықтар ... ... ... отырып, өндірістің
процестеріне де қатты әсер етеді. Бұл әсер ... ... ... ... ... ете отырып, мемлекет капиталының
қорына аса ықпал етеді. Сондай-ақ, салықтық, реттеу ... әр ... ... ... ... ... отырып, капиталдың
қорлануына тиімді жағдайлар жасап, кәсіпорындардың ... ... ... ықпалын тигізеді. Бұл
мақсаттарда ... ... ... ... пайда болады. Салықтық
жеңілдіктердің көмегімен ... ... ... ... инфрақұрылымдық объектілерді құруға және тағы да ... ... ... асыруға толығымен мүмкіндік болады. Сондай-ақ, салықтар
мемлекеттің өмір сүруінің барлық ... тән ... ... ... әр ... ... қамтамасыз ететін өндірістік
емес салаларды қаржыландыру болып келеді. /39/
Экономикалық реформаның басты ...... ... ... салық ауыртпалылығын жеңілдету, қолданып жүрген
салықтар мен ... ... ... ... Бұл ... ... – қосымша табыс салығын, қосылған құн салығын, акциздерді,
мүлік салығын, табыс салығын және ... ... да ... ... Ұқсас жағдайларда салық салудың шамамен тен тәртібі
қолданылатын болады, ал ... ... ... артуына
байланысты қойылады. Біртұтас тәртіп салық төлеушінің қай ... ... ... ... білуіне мүмкіндік береді.
Қазақстандағы салық ставкаларының басқа ... ... ... ... ... да ... Бұл өте ... ... жоғары ставка белгілеу шетелдік инвестициялар тартуға ... және ... ... ... ставкалардың әр
түрлі болуынан туындайтын салық капиталды экспортқа шығаратын ... ... ... ... қоса есептегенде олар тауар өндірушінің табысының
40 пайызынан аспайды. Оның ... ... ... ... кәсіпкерлікке
қолдау көрсету, жол қорларды кезең-кезеңімен жою көзделуде. Оларға міндетті
түрде ... ... ... ауыр соғып отырғандығы ешкімге де құпия
емес. Сонымен қатар шығындарды өнімнің өзіндік құнына жақтызу ... ... жөн, бұл өте ... ... ол қазір салық алынатын
табысты есептеу үшін қажетті негіз ... ... ... ... ... толық та дәл анықтау үшін оны құрамына тауар, өнім сату, жұмыс,
көрсетілетін қызмет, мүлікті ... беру және ... ... ... ... ... ... негізінде анықтау қажеттілігі. Бұл ретте өндіріске
байланысты барлық шығындар ... ... ... ... негізгі салықтардың бір қатарының көлемін азайтып, оның ... ... ... зиян ... де ... ... ... жанар май, көлік түрлерін сату, баж, бартерлік және ... ... ... ... ... ... ... салықтар
көбейе түспек. Негізгі тауар өндірушілердің қызметіне ... ... ... ... ... ... ... азайту мен салық ставкаларын
төмендетуден бюджетке түсетін табыстың азаюының орнын толықтыру мақсатында
неше түрлі ... ... ... ... уақытша сипаттағы
жеңілдіктерді барынша азайту қажет болып отыр.
Табыс салығы шкаласының негізіне прогрессия принципі ... ... көп ... ... та ... көп болады және бұл әділ де ... Оның
үстіне жалақы әрқашан ... шын ... ... ... Біз ... ... ... азаматтар өз табысын міндетті түрде декларациялап, табыс
көздерін көрсетуге және ... ... ... деп ... ... ... ... төлем көздерінен салық салынбайтындай
түсім алатын адамдар үшін де міндетті болады./27/
Қазіргі ... ... салу ... ... Республикамызда
қалыптаспаған жағдайда қалып отыр: қазірдің өзінде оның мәні мемлекеттік
реттеудің әкімшілік биліктің сипатын ашып ... ... ... ... ... де ... мемлекеттік реттеудің жанама немесе тікелей тиімді
құралы бола алмай отыр. ... ... ... ... нарықтық экономикалық
қайта құру тәжірибесі, бюджеттік қаржыландырудың негізгі көзі – салық салу
механизмі, өте мардымсыз екенін көрсетеді. Ал бұл ... ... ... ... ... ... ... төлемінен «жалтырау»
жағдайларының жиіліп кездесетінен туып отыр. Бұған салық ... өзі ... ... өйткені соғұрлым салықтық жеңілдіктер көп болған
сайын, оларға түрлі заңды және заңсыз жолдармен жетуге ұмтылатындардың ... ... ... ... ... ... ... жөніндегі Заңның
жетілмегендігі және салық қызметкерлерінің кәсіби ... және ... ... ... ... ... салу ... келіп тіреледі./8/
Осындай жағдайды дұрыс болмауынан әлі күнге ... ... ... ... ол ... әлеуметтік және саяси жағдайларына тікелей әсерін
тигізеді. Өйткені халықтың ... ... ... осы ... ... ... көлеміне баланысты. Салық салудың тиімсіздігін
шиеленістіреін факторлар – салық ... ... мен ... тұрғысынан,
салық төлеушінің өзін психологиялық және экономикалық жағынан көрсетудің
тиянақсыздығынан туып отыр. Мемлекет салық арқылы бізге ... әсер ... ... отыр ... ... туады, сондықтан салықтардан қалай
болса да, кез келген ... ... ... ... ой ... ... ... түрде қатайту, инфляция мен мемлекет бюджетінің
тапшылығын болдырмау мақсатын көздейді. Дүние жүзі тәжірибесінде, мұндай
іс-әрекет ... ... ... орын ... еді. ... бұл ... ... жағдай шет қалып отыр: шет елдегі жалпы экономикалық дағдарыстар
Қазақстанның экономикалық ... ... ... бар. ... ... ... ең ... ... ... ... ... ... жоқ, ... тұрақты
сипат ала отырып, экономикалық тапшылықтан туып отыр. Сонымен, біздің
жағдайда жеке ... ... ... іске ... ... нәтижеге
соқтыруы мүмкін. Сонда инфляция мен қаржы тапшылығының ... ... ... ... ... өндірісте оң өзгерістер орын алмайынша,
бұл ... ... және ... ... ... да, міндетті түрде
әлеуметтік саясаттың нашарлауына әкеліп соғады.
Өйткені, өтпелі кезеңде еліміз терең дағдарысқа ... ... ... ... ... ... ... шығудың принциптерін
табу – аса маңызды да алдыңғы қатарлы іс ... ... Ал ... шет ... ... ... ... отырып, біздің салықтар
өздері немістердікіндей және гонконгтық ставкалармен, әрі ... сай ... ... ... еді дейді. Бірақ та салықтар өте
күрделі қоғамдық организм болып табылады да, ... ... ... ... және де ... бір де бір адам ... ... алмайды. Сонда еліміздің қазіргі жағдайын, жалпы халықтық эволюцияда
алатын орнына ... ... ... ... келе және шет ... ... ... ... ... ... елде ... кең көлемді табыстардың дифференциациясы орын алып ... ... Осы ... ... ескере отырып, бүкіл салық
жүйесінің, оны басқару құрылымының жұмыс ... ... ... ... жабдықталған ол заңды немесе жеке адам болсын, салық
төлеушілердің табысы туралы барлық мәліметтерді ... ... ... ... өз ... ... ... бақылау жүргізе алады.
Олар республиканың және оның шегінен тыс жерлердегі түрлі ... ... ашу ... өз ... ... ... ... кездері мұндай практикада
жиі кездесіп жүр. Ал еліміздегі ... ... ... мен ... оның ... және ... салық жүйесі тез ... ... ... ... және де олар салық төлеушілер үшін
бір американдықтың айтқан: «Маған салықтарды төлеу өте ұнайды, өйткені ... ... ... сатып ала аламын», – деген тұжырымына сай
болып келуі керек./12/
Сонымен, ... ... ... ... – ол тұрақты қабылданған
заңдардың негізінде қаржы жүйесін тез арада қалпына келтіріп, ондағы салық
арқылы түсетін ... ... ... ... ... ... ... табылады. Және де салықтар, қазынаны толтырып қана ... ... ... ... белсенді стимулы рөлін атқаруы қажет деп ... Олар ... ... ... ... ... ... келмей,
керісінше оның тиімді әрекет етуінің қосымша, ... бір ... ... ... ... ... салық жүйесін жақсартуда әрқашан қарапайым
және баянды принципті естен шығармауымыз керек.
Салықтар саласындағы фискалдық саясат ... ... ... ... ... ... ұсынысқа. Бірінші жағдайда салықтар
төмендеген кезде ... ... ... Бұл ... ... көлемін және
бағалардың деңгейін көбейтеді, яғни информацияның қарқыны тездейді.
Екінші жағдайда салықтардың төмендеуі жиынтық ... ... ... ... мен ... ақшалар, ал кәсіпкерлердің өндірісті
инвестициялауы өседі. Қызметкерлердің аз табыс салығы жалақыны ... ... ... күшейтеді, мұның өзі өңдірістің ұлғаюына
жеткізеді, бұл ұлттық өнімнің өсуін, бағалардың ... ... ... ... экономикасының”теориясы салықтардың аса төмен
мөлшерлемелері салықтық түсімдердің сомаларын ... ... ... ... базасын кеңейту – ұлттық өндіріс пен табыстың
көбеюі есебінен оның өсуіне жеткізетіндігін көрсетеді.
Салықтардың ... ... ... ... ... -
“ұсыным экономикасының” өкілдері А.Лаффэр және басқалары ұсынылған салық
салудың үдемелігі мен ... ... ... ... қызмет
атқарады.
Бұл теорияға сәйкес салық мөлшерлемелерінің белгілі бір шекке дейін
өсуі салықтық түсімдердің ... ... ... одан ... ... ... соң бюджеттің кірістері кенет ... ... ең ... ... ... ... ... ауыртпалылығын түбегейлі жеңілдетудің жолдарынан іздестіріп, шешу
керек ... ... ... ... Экономиканың қозғаушы күші,
бұл оқымыстылардың пікірлері бойынша - бұл ... ... ... ... агенттерінің ынталылығы.
Егер бұл әрекет оларға пайдалы болса, онда ұдайы ... ... ... болады. Лаффердің ойы бойынша, бюджетке
салық түрінде кәсіпкерлер мен халықтың табыстарының ... ... 30 ... ... болмайды. Егер табыстың 40-50 % алынатын болса, онда ... ... ... бірге экономиканың жекеше секторындағы инвестицияны
да қысқартады./39/
Американ ғалымдарының пікірлері бойынша, егер салықтардың мөлшерлемесі
белгілі бір, айтарлықтай ... ... ... болса, онда өндірісті
ұлғайтуға, кәсіпкерлік бастамаға арналған ынталандырмалар қысқарады, ... ... ... ... ... ... ... төмендейді оны 3
– суреттен ...... ... ... ... ... салықтар мөлшерлемелерінің шамасы мен олардың
есебінен ... ... ... ... арасындағы өзара
байланысты қамтып көрсетеді. Салықтың мөлшерлемесі артқан кезде ... ... ... ... көбейеді. Егер салық мөлшерлемесі бір
шекарадан – Т’ нүктесінен асып кетсе, онда ... ... ... азая ... ... ... ... ынталандырмаларын
төмендетеді және олардың ... ... ... ... ... ... ... мұндай жағдайда мемлекет қаржысының жай-
күйін жақсартады.
Лаффердің қисық сызығына сәйкес салықтық түсімдер тым жоғары мөлшерлеме
кезіне Т ... және тым ... ... ... Т’ ... бірдей
болады. Бірақ егер Т нүктесінде салықтардың ... ... ... T’ ... ... ... ... және ұлттық табысты көбейтудің ынталандыра отырып, жұмысқа жинақ
ақшаға және инвестицияларға ынталандырмалар ... ... ... ... ... ... мағынасынан басқа, маңызды
әлеуметтік функция орындайды – ... ... ... ... ... ... етеді. Нақ осы ... ... ... ... ... да ... ... табыстары төмен адамдар табыстары жоғарырақ топқа
ауысады, сөйтіп әлеуметтік теңсіздік біршама қысқарады.
Бұл жағдайды Лоренцтің қисығы сипаттайды (4 - ...... ... ... ... ... от ... пайызы, ал сатыласта табыс
пайызы салынған. Биссектриса сызбада табыстардағы абсолюттік теңдікті,
Лоренцтің ... ... ... қисық сызық 1 салықты төлегенге
дейінгіні, қисық сызық 2 оларды төлегеннен ... ал ... ... ... ... тентөленетін трансферттік төлеуден кеінгіні қамтып
көрсетеді. f ... ... ... ... ... ... ... салықтарды төлегеннен кейінгі табыстардың және
мемлекеттік бюджеттен ... ... ... теңсіздік
дәрежесін қамтып көрсетеді.
Мөлшерлемелердің шамасымен және тиісінше салықтық ... ... ... ... ... ... ... ішкі
қорланымдарды ... және ... ... ... ... ... Жоғарғы салықтар капиталды
қолданудан алынатын табыстарға салықтардың аз мөлшерлемелерімен салық салуы
мүмкін, неғұрлым жай ... ... бар ... ... безінуін”
тудырады./20/
Бұл факторға сондай-ақ салық салу деңгейі төмен ... ... ... ... аймақтардың” бар болуы жағдай жасайды.
Басқа жағынан, жоғары салық мөлшерлемелері елге шетелдік
капиталдың ... ... ... ... мұның өзі ішкі қорланудың
жетіспеуі ... ... ... ... ... ... бұл ... ... ... ... (байланыста) болатын елдердің салықтық
шарттарын теңестіруге жәрдемдесуі тиіс.
Мемлекеттік экономиканы ... ... ... ... ... ... типтік шарасы: бақылаушылық және атқарушылық.
Әлеуметтік - экономикалық жүйе ... ... ... ... ... ... ... мен қоғамдық ұйымдардың
құқықтарын іске асыру болып табылады.
Нарықтық шаруашылықтың ... ... ... және ... ... яғни ... жеке ... базасындағы автоматты
түрде шешілмеуі ... Жеке ... ... ... реттелмеген және аз
реттелген қажетті ... ... ... ... ... қайта өндіруді
жалғастыру қажет. ... ... және ... ... ... ақша ... ... экономикалық саясатты әлемдік нарықтағы бәсекелестіктен ... ... ... ... ... ... оның
экономикасында белгілі бір даму деңгейінде капитал мен ... ... ... ... жағдайда мемлекеттік экономикалық реттеу шарты ... ... бір ... ... ... ... ... реттеудің
объектісі – бұл сфералар, региондар, өндірістік шаруашылықтар, сонымен
бірге мемлекеттің ... ... ... мен ... ... ... ... болашақта пайда болатың қиыншылықтар өндірістік
шаруашылықта автоматты түрде шешіледі немесе шешілмейді. Бұл ... және ... ... бір
қалыпта ұстауы қажет./38/
Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... жинақтау шарты;
• ақша айналымы;
• баланс төлемі;
• бағалар;
• бәсекелестіктің шарттары;
• әлеуметтік қамтамасыз ету;
• кадрларды дайындау және ... ... ... ... ішкі ... байланыс;
• секторлық, өндірістік және регионалдық шаруашылық құрылым.
Мемлекеттік экономикалық реттеудің ең басты мақсаты – бұл ... ... ... және ... ... , ... шет ел арасын тұрақтылықты нығайту.
2.3 Қазақстан Республикасының экономикасындағы салықтық реттеу
құралдарын қадағалау
Мемлекеттік реттеу салықтың көмегімен ... ... ... ... ... ... және тағы да ... ... ... болады. Салықтардың мемлекеттік экономиканы
реттеуде екі негізгі түрі ... ... ... ... ... ... ... Реттеу құралы.
Бюджеттегі мемлекеттік органдардың құрамына жай ғана ... ... көзі мен ... ... сонымен қатар шаруашылық іскерлікте
пайда болған ... ... әсер ... ... ... (ары қарай – МЭР) негізгі құралы болып салық саясаты
мен мемлекетке әсер ететің жеке ... ... ... алға ... ... ... іске асырады:
- әр уақытта экономиканы жетілдіруге байланысты алға ... ... ... тұрақты экономикалық өсуге қол жеткізу;
- негізгі тауарлар мен қызметтерге тұрақты бағаны қамтамасыз ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету;
- халыққа белгілі минималды деңгейде табыспен қамтамсыз ... ... ... қорғау жүйенің құруы, оларға ең біріншіден
зейнеткерлер, мүгедектер, көп балалы ... ... ... ... қызметтердегі тепе-тендігі./17/
Алға қойған мақсаттардың барлығын бір уақытта толық жетілдіру мүмкін
емес. Егер де бағалар ... ... онда ... ... мен ... шараларын
қолдану қажет. Бірақ, бағалар шектеу көбінесе экономиканың өсуі мен
жұмыспен қамтылу ... ... алып ... ... ... қамтылу
да, дәл солай бағаның өсуіне алып келеді, себебі ... ... ... ... ... ... және еңбек нарығында бәсекелестікті ... ... ... ең ... – бұл ... ... Экономикалық реттеуге жергілікті басқару органдары белсенді түрде
қарастырылуда. Осыған байланысты, мемлекеттің қолындағы негізгі ... ... ... ... ету ... табылады, ең алдымен ... ... ... ... ... ... диаграммадан көруге болады.
5– сурет. Мемлекеттік бюджеттің құрылымы
Көрсетілген суреттен мемлекеттік ... ... ... ... ... құрап отырғанын көре аламыз, яғни салықтардың біздің
экономикамыздың өсуіне ықпалын тигізіп отыр.
Нарықтық шаруашылыққа тән, тек ... ... ... ... ... арқылы, мемлекет қоғамдық қажеттіліктерді
қанағаттандыратын, шаруашылық ... ... ... ... ... ... мен алымдар жүйесі өзінің таза фискалдық функциясынан басқа
қоғамдық өндіріске оның ... мен ... ... әсер ету механизмі ретінде және ғылыми техникалық-прогресстің
тездетуіне қызмет етеді.
Салықтар арқылы іскерлікке ... ... ... ... яғни ... қызметтің салаларының дамуына өндірістік
шығындарын азайтудың және жеке ... ... ... ... ... кәсіпорындардың әлемдік нарықтағы ... ... алғы ... ... ... пропорционистік экономикалық саясат жүргізуге тауар
нарығына еркін шығуды қамтамасыз ... ... ... ... ... ... кірісінің негізгі бөлігін құрайды және ... ... ... экономикалық қаржылық әсер етуі мүмкіндік береді.
Мемлекеттің ұлғаймалы ұдайы өндіріс процессіне қаржы ... ... әсер ... ... бағыттары мыналар:
▪ Кәсіпорындарды дотациялау немесе қайтарымды ... ... ... ... ... ... ... Тауарлар мен қызметтердің көп бөлігін мемлекеттік сатып ... ... ... ... ... нарықта өнімдерді ірі
тұтынушы болып табылады;
... ... мен ... жеңілдіктерін қоса, салықтық
реттеу.
Жергілікті басқару органдары бұларды қосымша көмек арқылы толықтырады.
Оларға: жер ... мен ... сату ... ... жасау немесе
жалға алу төлемін, сатып алу ... ... беру ... ... ... ету, ... ... қатысу, өнеркәсіптік
зоналарды құру жатады./14/
Өнеркәсіптік зоналардағы аумақтар мен ғимараттар кәсіпорынға ... ... ... Кейбір кезде шаруашылық қызметтің жаңа дамытуға
мүмкіндік беретін арнайы ... ... ... жергілікті
мунициполитет есебінен жүргізіледі. Сонымен қатар ынталандыру шараларына
жергілікті салықтардан тұрақты немесе уақытша босату жатады. ... ... ... ... көп бөлігі мемлекеттік
және муниципалды билікпен жүзеге ... ... ... ... ... ... сумен қамтамасыз ету
жүйелерімен тазалау құрылғыларын жерлерді өнеркәсіптік құрылыс салаларға
дайындау, ... ... мен ... ... жұмыстан шығару және тағы
басқалары жатады.
Экономикалық ... әсер ету тек қана ... емес ... ... ... ... Бұндай қажеттілік көбінесе халық көп және жоғары
шоғырланған аудандардың дамуын реттеуде ... ... көп ... және ... ... артуы қоршаған
табиғи ортаны халықтың орналасу ресурстарымен қамтамасыз ету және тағы ... ... ... ... соғады. Мемлекеттік және жергілікті
органдар тарапынан шектеуші шаралардың негізінде қосымша салық салу ... ... ... жатады. Мұндай жағдайларда қосымша салық
салу Нидерландыда, Жапонияда пайдаланып ... ... ... ... ... жоғары конъюктураны шектеу қажет ... ... ... ең ... және ... ... бірі болып табылады. Басқа
да әдісі салық жеңілдіктерін алып тастау. Кейбір кездерде ... ... тек ... ... ... Оның ... ... ғасыр басында Германияда енгізілген және осы ... ... ... ... ... ... ... Оны енгізудегі
қажеттілік жасанды ... ... ... ... және осы
мақсаттық шарапты пайдалануды тоқтату қажет болды. Бұл ... ... ... оны ... ... шығындарды әрен-әрен жауып отырады.
Бірақ техникалық мақсат ... ... ... ... ... ... ... тарихи құндылық ретінде сақталып Германияның бюджетке
бірнеше миллион ... алып ... ... Тағы да бір ... ... ... экономикалық емес әлеуметтік мәселелерді шешу.
Темекіге салынатын акцизді бірден өсіру ... ... ... зияны
туралы пропогандалық іс-шараларға қарағанда темекі шекпейтіндердің саны
көбейіп түсті.
Мемлекеттік экономиканың дамуына ... әсер ... баға ... да ... ... ... өндірілетін минималды шикі
затқа мемлекеттік электростанциядағы электор энергияға баға белгілеу және
темір жол, почта-телеграф ... ...... ... мен ... баға белгілеудің мысалы.
Мемлекеттердің экономикасының жақсы дамуы оның мүлтіксіз орындалуы
бағдарламалардың алға қойған мақсаттары мен ... ... ... ... салықтың түсімі мемлекетпен байланысты, яғни ... ішкі ... ... ... ... ... ма? ... саясат
сыншыларының ойынша салық салудың деңгейі Қазақстандағы салықтардың өте
жоғары екенің бекітеді. Егер де салық түрі ... ... ... өсіп көбірек
түседі. Бірақ, сәйкесінше материалдық модельдердің жетіспеушілігімен ... ... ... ... және ... салу түсімдерінің жалпы ішкі
өнімі (ары қарай ЖІӨ) қиынға түседі. /11/
Берілген көрсеткіштер бойынша ... ... ... ... ... бойынша мемлекетке оптималды деңгейде орналастырып және қандай
көлемде салықтың түсімін халық ... ... ... ... анализдердің шешімі тенденциялардың шешімін анықтайды.
Бірақта, олар тек қана ... ... ... ... ... оны ... барлығының көздеуіне қою қажет емес.
Төменде көрсетілген салықтық математикалық модель процесінің жинағы,
негізгі ортақ ... ... ... мен ... ... Егер ЖІӨ Sіө белгілесек, ал салықтардың жинақ деңгейін Yіө
(салық салудың бір ... ... онда ... ... = ... (Үіө,ij Sіө,обл,j) – [Yжj (1-Yж,j)Sіө,j ] ... = ... = Yіө ... [ і ] – ... ... мен олардың ставкалары;
[ j ] - аймақ пен саланың нөмері ( ары ...... ... Yіө,ij ] – салықтық түсімдер мен жинақ деңгейі і-дің
салықтық түрі j-и аумағында;
[ Sіө ... Sіө.j мен Yж.j ] – ... салу ... ... ... оның ... бөлігі [ j ] аумағында.
Екінші формула бойынша көрсеткіші бірінші формуланың көрсеткіштеріндей.
Мұндағы: Sст, Yіө - матрицалары әрқайсысы (n х m) ... ал ... Sіө мен (1- Үж) – ... ... ( m х m ).
Егер де і – аумақтың ... ... онда j – ... ... онда бұндай
кестенің элементтерінің көрсеткіштері қажетті экономикалық көрсеткіштерінің
аумағы і, ал ... j. ... Sст ... ... аумақтағы түсім өнімнің
жолына тен, ал ... ... ...... ... бойынша.
Ал сомалардың элементтері қорытынды жолы мен ... ... ... ... ... деңгейі Yіө арқылы өндірілген тиімді салық коэффиценті
(К) анықтауға болады, яғни нормативтерге олардың (Ү) деңгейімен ... ... = K*Үс ... ... сұраныс пен ұсыныс қисық сызығының жиынтығы көрсетілген
6- сурет. Сұраныс пен ұсыныстың қисық сызығы
Сұраныс пен ұсыныс қисық сызығы салықтардан ... ... = aX + b, ... a>0, ... = cX + d, ... c>0, ... салықсыз табу өсімнің шығарылуымен теңдікте көрсетіледі:
Zұс = Zсұ, a Xр + b = c Xр + d, осыдан
Xр = ( a - b ) / ( a - c ) мен Sіө = ... ... мен ... ... ... ... ... жана
теп-теңдік нүктесінде көрсетілген:
Zср = Zұс ( Xнр ) + Yіө = a*Xнр + b ... + b + Yіө = c*Xнр + d, ... = ( d – b – Yіө ) / ( a – c ... ... = ... = ( ... + b + Yіө ) ... орнына (4)формуланы қойып және содан кейін қайта қарастырайық:
Sіө = a ( Yіө )2 + b*Yіө + y,
(5)
мұндағы:
a = c / ( a – c)2 ,b = - [ c ( d – b ) + a ( d – b ) + b ( a – c ) ] / ( ... c ... = [ a ( d – b )2 + b ( a – c ) ( d – b ) ] / ( a – c ... ақы, ... да кірістер ұсыныстар өзгермелі болып саналады.
Бірақта, учет бойында олардың тұрақты еместігінен ... ... ... ... ... ... ... (у) параметрлерін анықтау. Осыдан Үіө = 0, Sіө = ... ... ... ... ... у = ... (b) ... анықтау. Sіө,мах сәйкесінше Yіө = 0, ... = - b / (2а) = 0 ... ... b=0;
3. (а) параметірлерін анықтау. Егер Үіө = 1 – Yж = 1, өсім Sіө = ... (5) ... a + Sіө.о = 0, ... a = - ... ... ... ... моделінің
(5 формула), қажеттілігі:
Sіө = Sіө.о ( 1 – Y(іө)2 )
( 6 ... Үіө ... (3) ... ... одан ... ... ... = Sіө.о [ 1 – ( к*Ү )2 ]
( 7 ... ... ... ... ... оған (7) ... (2) формуланың шығарылған деңгейіне қояйық:
Sнп = кҮ ( 1 – Yж ) Sіө.о [ 1 – ( k*Yн )2 ]
( 8 ... ... ... ... бағалап көруге болады, оны өткен
деңгейдің уақытында (7):
Sіө = Sіө / [ 1- ... ... ... біз ЖІӨ ... ... мен ... түсімдердің,
салықтық түрінің деңгейі (7) мен (8) ... Айта ... жай, ... Үс, Үіө, Үж жеке ... ... немесе шексіз көлемде
өсуі.
Енді көретініміз екі жақты келісімдегі ЖІӨ-нің өзгерісі мен бюджетке
түскен ... ... = Sіө / Sіө.о = 1 – ( ... 9 )
F2 = Sнп / Sіө.о = к*Үн ( 1 – Үж ) [ 1 – ( к*Үж )2 ]
( 10 ... құрастырылған (10) формула екі түрлі дөңгелек және ... ... ... ... салықтардың өзгеру базасы.
Барлық шектегі алынған қалыпты ЖІӨ мен салықтық түсімдер. Қажетті
мағынада мына көрсеткіштер ... ... учет ... ... ... байланысы шығарылу ааяды, ол салықтың ... ... ... ... = Sіө / S іө.о =1 - к*Үс (
11 )
F 2,р = Sнп / Sіө =к*Үс ( 1- Үж ) [ 1 – к*Үж ]
( 12 ... шек ... ... ... ... іске ... қолданатың практикалық белгілер:
S ( Ү2 ) = S( Ү1 ) * F ( Ү2 ) / F ( Ү1 )
( 13 ... S (Ү1) мен S (Ү2) – ЖІӨ ... ... салықтық түсімдердің
практикалық белгілері салықта Ү1 және оның сәйкес болжамдық белгісі басқа
салықтарға қарағанда Ү2; F (Ү1) және F (Ү2) – сол ... ... ... ... көрсеткіштер Ү1 мен Ү2, сәйкесінше
көрсетілген дәрежеге байланысты (9) – (12) формулалар.
7 – суретте көрстілген ЖІӨ-мен ... ... ... пен ... ол ... ... басқа өзгермелі параметрлерге
байланысты. /33/
7 – сурет. ... ЖІӨ мен ... ... ... ... ... ішкі өнім мен ... түсімдерді көре
аламыз.
8– сурет. Шынайы ( реальное ) ЖІӨ мен ... ... ... бойынша, өткізілген деңгей бойынша (9) ... ... ... ... Үіө > 0,58 ... ... салық
жинақ қорының деңгейі төмендеп, осы салада ЖІӨ - ді ... ... ... де ... Егер Үіө < 0,58 ... төмендесе
салықтың жинақ қоры сәйкесінше салықтық төлеудерді төмендетеді. Бірақ, ... ЖІӨ ... ... ... ... түседі. Бұндай дәрежені
жоғарлатуда ( 11 ) және ( 12 ) формуланың ... Үіө = 0,5 ... ...... ... ... ... Салықтың тәуелді түсімдері ( k = 0.625)
9 – суретте салықтық түсімдердің маңызы көрсетілген, бұл ... Егер к = 0,625 тең ... онда ... ... ... ... (3) және (4) суреттердегі бір-біріне тәуелді екенің көрсетеді. Бұл
кезде салықтардың ... 0,5 (8 – ... тең, ... салықтың
нормативтік ставкасының дәрежесі 0,8 ( 9 – сурет )
түсімдердің көлемінің ... ... ... қалу ... ... деңгейде салықтын ставкалары коэффиценттер мен ... ... ... ... ... салу ... ... салықтың
жеңілдіктерінің азаюына байланысты. Нәтижесінде салықтардың жинақ деңгейі
Үіө = 0,2 – 0,5; ... ... ... ... ... ... аумақтық және де салық бойынша көрсеткіштер болады, ... ... ... ... ЖІӨ ... қолдануына байланысты.
Орта квадраттардың нәтижесіндегі эмпирикалық көрсеткіштер 0,017
жоғарлауы кіші ... ... ... ... ... қолдану
салықтық түсімдердің көлемі арқылы. Американ оқымысы Д.Фуллерто эмпирикалық
толық зерттеулер жүргізгеннің нәтижесінде Үс диапазонында 0,318-ден ... (6,7 – ... ... өсу ... ауыл ... ... ... жүк
тасығыштық, тауар айналымы, негізгі капиталдың инвестициясы, ішкі ... ... ... ... мемлекеттік бюджетке жақсы әсер етті,
яғни кіріс бөлігімен ...

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Cалықтардың қызмет етуінің теориялық негіздері7 бет
«мемлекеттің экономиканы қаржылық реттеу жүйесіндегі салықтық реттеу және оның Қазақстан Республикасының қазіргі жағдайындағы ерекшеліктері»74 бет
Алықтардың экономикалық мәні26 бет
Жапония мемлекетінің салық жүйесі14 бет
Жапония мемлекетінің салық жүйесі туралы18 бет
Жаппай ұжымдастыру мен күштеп отырықшыландыру тұсындағы қазақстан ауыл шаруашылығындағы салық пен қаржыландыру46 бет
Жергілікті салықтарды есептеу және жинау39 бет
Заманында жолы болмаған, артында жоқтаушысы аз, қайран Салық!10 бет
Корпоративтік табыс салығын есептеуде жылдық жиынтық табыc 26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь