Қазақстан Республикасындағы салықтық реттеу мәселелері

Қазақстанда 2002 жылдың 1 қаңтарынан бастап жаңа салық Кодексі жұмыс істеуде. Салық салу жүйесі тауар өндірушілерді ынталандыру, барлық реттеу түрлерін рационалды және ұқыпты пайдалануға жағдай жасауы, кәсіпорындардың коллективтерін өз еңбектері нәтижесіне деген қызығушылығын арттыруы қажет. Бірақ, қазіргі салық салу жүйесі салық заңдарының негізін қалаушы-негізгі принциптерді ары қарай жетілдірілуі мен тұрақтылығын қамтамасыз етуді талап етеді. Ол өз кезегінде, жеке кәсіпкерліктің іскерлік белсенділік деңгейін көтеруге және жалпы мемлекет экономикасының жақсара дамуына мүмкіндік жасайды, халықтың тұрмыс деңгейін жеткілікті деңгейде қалыптастыруға көмектеседі. Білетініміздей, салық жүйесі белгіленген салық салу объектісіне – кірістер мен шығындарға байланысты құрылады.
Қазақстан салықты ұйымдастырудың – экономикалық мүмкіндіктері аз, осының нәтижесінде экономикалық жағдайы, шаруашылық процесстермен, тар салық базалы, өтпелі экономикалы ел ретінде – шығындарды пайдаланады. Мұнда жанама салықтар белсенді түрде пайдаланылады.
Жанама салықтардың ерекшелігі – олар салық төлеушілермен төленеді. Бұл салықтар тауарлар мен қызметтердің бағасына қосымша ретінде қосылып, оның соңғы тұтынушымен төленеді. Соңғысы маңызды қызмет – ол соңғы тұтынуға бағытталған. Жанама салықтардың тікелей салықтардан негізгі айырмашылығы осы. Жанама салықтың тағы бір ерекшелігі – олар мемлекеттік бюджеттің, алынған салықтық табыстарды ары қарай пайдаланудың қандай да бір белгілерінсіз пайдалану, негізі болып табылады.
        
        III  ҚР-ның ЭКОНОМИКАСЫН САЛЫҚТЫҚ РЕТТЕУ МӘСЕЛЕЛЕРІ МЕН ОНЫҢ БОЛАШАҚТАҒЫ
ДАМУЫ
3.1 Қазақстан Республикасындағы салықтық реттеу мәселелері
Қазақстанда 2002 жылдың 1 ... ... жаңа ... ... жұмыс
істеуде. Салық салу жүйесі тауар өндірушілерді ынталандыру, барлық реттеу
түрлерін рационалды және ұқыпты пайдалануға жағдай жасауы, ... өз ... ... деген қызығушылығын арттыруы қажет.
Бірақ, қазіргі салық салу жүйесі ... ... ... ... ары ... ... мен ... қамтамасыз етуді талап
етеді. Ол өз кезегінде, жеке кәсіпкерліктің іскерлік белсенділік деңгейін
көтеруге және ... ... ... ... дамуына мүмкіндік
жасайды, халықтың ... ... ... ... ... ... салық жүйесі белгіленген салық салу
объектісіне – кірістер мен шығындарға байланысты ... ... ... ...... ... ... нәтижесінде экономикалық жағдайы, шаруашылық процесстермен, тар
салық базалы, өтпелі экономикалы ел ...... ... ... ... ... түрде пайдаланылады.
Жанама салықтардың ерекшелігі – олар салық төлеушілермен төленеді. Бұл
салықтар тауарлар мен ... ... ... ... ... ... тұтынушымен төленеді. Соңғысы маңызды қызмет – ол соңғы тұтынуға
бағытталған. Жанама салықтардың тікелей ... ... ... Жанама салықтың тағы бір ерекшелігі – олар ... ... ... ... ары ... ... қандай да бір
белгілерінсіз пайдалану, негізі болып ... ... ... ... төлемдер, тұтынуға салынатын салық қана емес, олардың ... тек ... қана ... ... ... ... жүктеме алып
жүреді. Жанама салықтардың келесі ерекшелігі – олар ... ... ... ие. ... ... ... олар ... бағасын
жоғарлатады және сұранысты қысқартады. ... ... ... аз ... ... салықтарды төлеуде табысы жоғары тұлғаларға қарағанда,
қаражаттарының салыстырмалы түрде көп бөлігін жұмсайды. Олар ... ... ... ... әсер ... Бұл ... ... ... мен ... ... ... ... ішінде жасырылған салықтарды
төлеу кезінде жұмыс істейді. /19/
Жанама салық салудың рөлін күшейту ... ... ... ... өндіріс стратегиясында, ал ... ... кім көп ... ... ... алып келеді. Және ол
негізінен халықтың аз қамтылған ... ... әсер ... ... ... ... ... көбін жалпы қарыз жағдайына алып
келеді, ... ... мен ... ... ... ... Жанама салық салу ішкі ... ... ... және ... өсу факторы болып табылады.
Жанама салықтардың ішінде негізгі орын ҚҚС-на тиісті. 1996 ... ... ... ... ... ішінде ҚҚС-ның үлес
салмағы – 25% аса, ал 1997 жылы - 21%, 2001 жылы - 16%, 2005 жылы - ... ... ... ... – осы төлемнің ставкасын белгілеу
мәселесіне бағытталған. Шетел практикасында жалпы тенденциясы ставкалардың
санын ... ... ҚҚС ... ... ... ... мен ... әлеуметтік топтарының өмір деңгейін реттеуге
әсер етеді деген пікір, жекелеген салалардағы өндіріске ынталандыру әсерін
тигізеді деген барлық ... ... ... ... ... ... мәселелерді шешу құралы ретінде қолданылмауы ... ... ... ... мен ... ... ... арқылы тиімділіген
төмендеткенше, ҚҚС жинау жүйесін жеңілдетіп және оның тұрақты қызмет етуіне
қол жеткізген дұрыс.
Зерттеулер ... ... ... ... ... қысқартудың салыстырмалы түрде, және кең түрде – халықтың
аз қамтылған тобына салықтың әсерін жоюда ... ... ... ... /2/
Әлеуметтік табыс салығы мен әлеуметтік сақтандыру және әлеуметтік
қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... жақсырақ көмек беруге болатыны белгілі.
Тұтынуға салынатын салықтардың фискалды рөлі – оларды бюджетке түсетін
жалпы салықтық түсімдердегі үлесін бағалау ... ... ... ... ... ... – 34%, ал ... салықтың үлесі
едәуір аз.
Қазақстан Республикасының салық саясатының ұсынып отырған ... ... іске ... – оның ... ... ... реттеуші
және бақылаушы рөлінің жоғарлауын, нәтижеде, мемлекеттің экономикалық
қауіпсіздігін нығайтуды ... ... ... ... ... ... ... тікелей байланысты. Себебі, жалпы
салық жүйесі жалақы, табыс, пайда, капитал және т.б. ... ... ... ... ... ... қалыптастырудағы
рөлін анықтап алу қажет. Бұл мақсатқа қол ... ... ... ... ... ... ... жүйесі құндық
көрсеткіштердің қайсысына сүйене алатынын білу ... ... ... ... алуымыз керек.
Бюджеттік кірістерді қалыптастырудағы салықтардың рөлін бағалау –
бюджетте түсетін барлық салықтық түсімдер мен ... ... ... ... бірнеше салықтар сомасы арасындағы қатынасты және
сонымен бірге, ... ... ... мен ... жағынан жалпы бюджеттік
кірістердің жыл сомасының арасындағы қатынасты анықтап ... ... ... ... ... үлес ... ... бюджетті
қалыптастырудағы рөлін айқындау, сонымен бірге мемлекеттік реттеуді
жүргізуге мүмкіндік береді. Осы әдіс ... ... ... ... ... ... фискалдық рөлі қай салықтардың тобына немесе
қайсысына көбірек тән екенін ... ... ... ... ... жіктемелік белгілеріне қарай топтастыруға болады.
Біздің ойымызша, салықтардың келесі белгілері бойынша топтастыру маңыздырақ
болып табылады:
▪ салықтарды алып жүруші ... ... ... ... деңгейі.
Дамыған елдердегі салық жүйелерін жетілдіру- өндірістік қатынастардың
қалыптасу процесстері мен ... ... ... шегіне
мемлекеттің араласу қажеттілігі секілді, обьективті фактормен анықталады.
Салықтың табыстарға қажеттілік пен оларды алу ... ... ... ... ... ... негізгі болып
табылады. Дамыған елдерде мемлекеттік шығындарды қысқарту ... ... ... яғни бір ... ... ... деген қажеттілікті
қысқарту, екінші жағынан жұмысты ... ... ... ... арттыру.
Батыс экономистерінің пікірінше, дамыған елдерге тән, негізгі салықтық
мәселелер мыналар:
- ... ... ... салық төлеушілер үшін және салық органдары
тарапынан басқару өте күрделі. Бұл ... ... ... ... және ... әртүрлі әдістерін тудырады;
- Жеке табысқа салық салу салық ауыртпалығын әділетсіз бөлінуімен:
бірдей табыстарға біркелкі емес ... ... ... ... төлеушілер жағынан қарсылық туындатып салық моралінің
негіздерін бұзады;
- Салықтардың ... ... ... ... ... ... кері әсер етеді. Осы топқа кіретін
салық төлеушілер жұмысқа деген ынтасын жоғарылатады, ... ... ... және ... ... ... тап болады;
- Салық салу компанияларды өз қаражаттарын экономикалық емес,
салықтық себептерге байланысты ... ... ... ... ... ... сапасы мен шектеулі
ресурстарды бөлуде кері әсер етеді. /3/
Аталған аспектілердегі салық жүйесінің жеткіліксіздігі әрқашан болған.
Бірақ, мемлекеттік шығындарды ... ... ... ... сонымен бірге табиғи ресурстарды рационалды түрде пайдалануға ... бұл ... ... ... етіп және ... ... етті.
3.2 Салықтық реттеудің даму тенденциялары
Әртүрлі елдердегі салық жүйелері салық түрлері, ... ... және ... да көптеген нормативтер бойынша ерекшеленеді. Қазақстан
Республикасының салық жүйесі өзінің негізгі сипатында 1995 жылы қалыптасты.
Өзінің ... және ... ... ... ... жүйесі,
негізінен әлемдік тәжірибеде танылған салық жүйелеріне сәйкес келеді, бірақ
ол әлі де ... ... емес және ары ... ... қажет етеді.
Қазақстан Республикасында қазіргі салық жүйесі белгілі бір ... ... ... ... Оны ... құру ... әртүрлі ұсыныстар
берілуде.
Салық ствкалары мен салық ... ... заң ... мен
нұсқаулықтардың қызмет етуін шектеу, салық инспекторы мен ... ... ... қою ... ... пікір бәріне ортақ. Салық
ставкаларын азайту көлеңкелі бизнеске өз ... ... ... жүзеге
асыруға мүмкіндік береді. Қазақстан Республикасында салық салу жүйесінде өз
уақытында жүргізілген реформалар мен өзгерістер салық ... бір ... және ... ... рөл атқарды, елдің бюджетін қалыптастыру
мен толықтыруда позитивті әсер ... Ол өз ... ... ... даму ... ... күрделі экономикалық және қаржылық
мәселелерді шешуге мүмкіндік береді.
Қазақстан Республикасында ... ... ... ең алдымен
бюджет жүйесіне түсетін қаржы ресурстарын толығымен түсуін қамтамасыз етуге
кедергі жасайтын кемшіліктерді жоюға, салықтар мен ... ... ... ... ... ... үшін салық жүйесі:
▪ Табысқа салық салу ауыртпалығын ... ... ... ... арттыруға;
▪ Шағын және орта бизнес сферасында кәсіпкерлікті қолдануға;
▪ Салықтық ... ... ... ... емес ... ... етуші тәртіпті енгізілген бағытталуы тиіс.
Бүгінгі күні экономиканы салықтық реттеу ... ... ... ... ... салықтар және бюджет арқылы қайта
бөлінетін ... үлес ... ... инвестициялық қызметті
ынталандыру арқылы экономикалық ... ... және ... ... ... ... ... жүйесін жетілдіруді
қамтамасыз етуі қажет.
Салықтық реттеудің ұлттық ... ... ... ... әсер етуші келесі бағыттарын көрсетуге болады.
▪ Салық заңдары мен ... ... ... ... ... ... мен қызмет көрсету сферасының кіші кәсіпорындарына ... ... ... енгізу;
▪ Инвестициялық мақсаттарға ұзақ мерзімді шешімдерді пайдаланушы
несие мекемелері мен кәсіпорындарға ... бере ... ... ... ... ... жүйесімен өзара
тиімді қарым-қатынасты жүзеге асыру;
... ... ... кәсіпорындардың қызметін
дифференциалды түрде реттеу: тартылған инвестициялық қаражаттардың
мақсатты сипатына қарай, ... ... мен ... ... ... деңгейі, өнімнің өзіндік ... ... ... ... ... ... ірі ... төлеушілердің
қызметтерінің нәтижелеріне бақылау (орнату) жасау;
▪ Егер ... ... іске ... кәсіпорындар
амортизациялық аударымдарды жинақтау мақсатына ... ... ... ... ... ... ... тоқтату. Пайдаланылмаған амортизацияны корпаративті
табыс салығын есептеген кезде салық салу базасына қосу;
▪ Жанама салықтарды біртіндеп шектеу;
... ... ... ... ... ... енгізу.
Бірақ, 1999 жылы енгізілген өзгерістер ... ... ... ... ... ... ие болды. Бюджеттік реттеу құралы
ретінде салықтар бекітілген және реттейтін ... ... ... ... ... ... және ... сомаларды қайта
бөлуде салық салу механизімінің мазмұнын құрайтын, ұйымдық-экономикалық
және құқықтық қатынастар қалыптасады. ... ... ... ... ... ... салықтарды алуды ұйымдастыру жолы
және салықтық түсімдерді пайдалану арқылы, бюджеттік ... ... ... ... ... ... ... жылдам өзгеріп, дамып
отырған әлеуметтік-экономикалық қатынастарға әсер етеді. /33/
Нарықтық ... ... ... ... ... ... ... механизмнің қазіргі жағдайдағы дамуына сәйкес
болуын қолдау ... ... ... қызмет етуіне тигізетін
әсеріне тұрақты түрде талдау жасап және бақылап отыру қажет.
Үкіметтің салық ... ... ... ... ... ... талаптарға сай қойып отырған
мақсаттарына сәйкес құрылады, яғни Қазақстан Республикасының салық салу
жүйесін реформалаудың ... ... ... ... ынталандыру, атап айтқанда:
- кәсіпкерлікті белсенді түрде қолдау;
- мемлекеттік ... ... тек қол ... ... қанағаттандыру;
- жеке салық төлеушілердің алынған табыстарын кәсіпкерлік
қызметке салуға ынталандыру.
2. Кең заң ... ... ... ... ... ... белгілі-бір өзара қатынасына қол жеткізу;
4. Екі жақты салық салудан ... ... ... ... ... ... әділдікке қол жеткізу, атап айтқанда:
- кедейлерге әлеуметтік қорғауды қамтамасыз ету;
- алынған табыс ... ... ... ... салу ... Салық салу жүйесін құрудың әлемдік тәжірибесін пайдалануға ұмтылу.
Салық жүйесіне жемісті реформа жүргізу біздің еліміз үшін ... ... ... және ... салық жүйесі – макроэкономикалық тұрақтандырудың
негізгі құрамдас бөліктерінің бірі болып табылады.
3.3 Салықтық реттеуді жетілдіру механизмі және ... ... ... бірі ...... салу ... алу ... табылады. Салық салу мәселелерімен әр кезеңде көптеген
экономистер, философтар саясаткерлер айналысаты. Тарих көрсетіп отырғандай,
дұрыс ... салу ... ... ... және ... ... ... мемлекеттің табыстарының бір көзі ғана емес, сонымен бірге
қоғамның барлық сфераларына - әлеуметтік, ... ... ... және т.б. әсер ... ... ... жүйесінің тәсілі
болып табылады. /15/
Қазақстанның тәуелсіздік алуымен байланысты Қазақстанның экономикасын
дамутыдың негізгі бағыттарының бірі болып – қаржы дағдарысын ... ... ... ... ету ... табылады, ол үшін мемлекеттік
бюджеттің кіріс бөлімін орындау бойынша жұмысты күшейту, салық ... ... ең ... ... және орта ... ... ... себебі ол
заңды кәсіпкерліктің белсенділігінің артуына және жаңа ... ... ... ішкі ... ... және ... азаюына, ЖІӨ-нің
өсуіне, ұлттық валюталық тұрақтануына алып келеді.
Қазіргі салық саясатын жақтаушылардың басты аргументі - ... ... ... ... ставкаларының сәйкессіздігі болып табылады.
Оған қоса, ... және ... ... ... ... халықтың тұрмыс деңгейі, ұлттық өңдірушінің негізгі несие берушісі
ретінде банк жүйесінің жағдайы ... ... ... ... ... Барлық салық реформалары дерлік,
максималды, салық ставкаларын азайтуды қарастырады, бірақ ... ... ... ... ... ... ... 0,2% төлейді. Ол кейбір
мемлекеттерде салық төлеушілердің топтарының санының қысқаруына ... ... ... ... минималды салық ставкалары енгізілген. Жалпы
алғанда, шекті салық ставкаларды өзгерту қарағанда көбірек эффект береді.
Себебі, ... ... ... салу ... ... ... ... түрлерін біркелкі салық салу ... ... ... ... ... ... ... байланысты. Басқа
табыс көздері және тағы басқа капитал ... ... ... ... ... ... салынады. Кейбір салық реформалары, ... ... ... ету мақсатымен, бұл айырмашылықтарды ... ... ... салық салуды реформалудың келесі негізгі
бағыттарды ... ... ... ... ... ... ... Көптеген компанияларға салық салу ... ... ... ... ... ... жеңілдіктер және тағы да басқалары) ... ... ... ... ... ... экономикалық
амортизациядан едәуір жоғары. Жалпы реформалар, арнайы инвестициялық
жеңілдіктерді, сонымен ... ... ... және ... ... экономикалық
амортизацияға жақындатуға бағытталған шараларды тоқтатуды
қарастырады;
▪ Салықтық ... ... ... салу базасын кеңейту, әрқашан
салық ставкаларының азаюмен бірге жүреді;
▪ Бөлінген пайдалың дискриминациясын ... ... ... кейбірде, салық салынатын табыстан төленген
дивиденттердің бір бөлігін ... ... ... ... ... ... төленген немесе оның бір бөлігіне) беруге
немесе жеке ставкалар ... ... ... формасын қабылдайды.
Салықтардың құрылымы жағынан (тікелей және жанама) ... ... ... ... – ҚҚС енгізу немесе оның рөлін жоғарылату
болып табылады. Себебі, табыс салығына қарағанда бұл салық нейтралды ... және ол ... пен ... ... ... ... салық
төлеушілердің қарсылығын төмендетудің және ... ... ... бұл ... салық органдары және салық төлеушілер үшін ... ... ... және ... жүйесінің регрессивтілігінің өсуіне
әкеп соғуы мүмкін. Сол себепті, кейбір мемлекеттер ҚҚС салуды енгізуден ... ... ... ... ... ... да аз ... соған
қарамастан, ірі реформаларды тек бірнеше мемлекеттер ғана жүргізді. Мұндай
жағдайды бірнеше ... ... ... ... ... ... және бөлу нәтижелері
туралы мәселелер әлі де анық ... ... ... пен ... ... ... реформалардың саяси мақсаттары бір-біріне қарама-қайсы.
Мысалы: ынталандыруға ... ... ... құралдырдың
бұрмалануы, ал бір немесе екі мүшеден тұратын, ... ... жан ... салық салу қарастыратын өзгерістер, жеке басты салық төлеушілерге
қатысты дискриминацияға әкелуі ... ... ... ... ... сипатта болады. Осылайша, көптеген реформалар салық ... ... ... ... ... ... салық жүйесін бұл
белгісі арқылы бағалау критерилерін белгілеу өте қиын. Салық жеңілдіктерін
алып тастау арқылы, ... ... ... салық төлеушілердің ұйымдасқан
түрде қарсы шығуына әкеледі. Салық реформалары ... ... ... салық реформалары бойынша комиссиялар азаматтардың тұтыну
есебінен, негізделген табыстарға салық салу жүйесіне өтуді қолдайды. Бірақ,
мұндай ... ... ... ... және ... ... ... барлық үкіметтерді мұндай ұсыныстарды қабылдаудан қазірше, бас
тартуға мәжбүр етті.
Жаңа ... ... ... ішінде ҚҚСС) бірнеше жылды қамтиды және
салық аппаратының едәуір көбеюіне талап етеді.
Жоғарыда айтылған мәселелер мен ... ... ... ... түрдегі пікірталастар мен көптеген ұсыныстар салық реформаларын саяси
күн тәртібіне қояды және ... ... ... қай ... ... мәлімет береді.
Ұсынылып отырған салық мәселелерін шешу жолдары, едәуір әлеуметтік-
экономикалық және әкімшілік ... ... ... ... ал ... ұлттық табысты мемлекет меншігінен алу ... ... ... жетіп отыр. Бұдан басқа, салық саясатының сыртқы аспектілерін
дәлірек айтқан, әлемдік ... ... ... ... ... әсер етіп отырғанын ескеру қажет./40/
Жеке алғанда, салықтардың өсуі, жаңа жұмыс орындарының өсу қарқыны әсер
етеді, және жұмыссыздықтың деңгейінің ... әкеп ... Бұл, ... ... ... жеке зейнетақы сақтандыру қорларына төлемдер
төлеуге әртүрлі жеке ... мен ... ... ... ... ... ... төленетін шығу жәрдемақысын ... ... ... ... ... ... ... алатын жалақы сомасымен кейбірде екі еседен де көп асып кетеді.
2002 жылы ... ... ... ... ... заңнамасында
дамытудың маңызды кезеңі болды, ол салық ... ... ... бір ... ... ... алдындағы жылдары құрылған салық
жүйесінің тұжырымдамалық негіздерін нығайта түсті.
Кеден ісі ... ... ... ... және ... қатынастарды реттейтін, кезден рәсімдерін оңтайлауға және сонымен
бірге мезгілде тиімділігін арттыруға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... кодексі
қолданысқа енгізілді.
Салық кодексін қолданудың оң нәтижелерімен қатар ... ... және ... ... ... үшін ... қамтамасыз ету
мақсатында салық жүйесін жетілдіру проблемасы шешілмеген күйінде ... ... ... ... жеке ... ... емес ... шығаруға, негізгі жабдықтарды ұдайы өндіру ... ... салу үшін ... ... ... ... ... /2/
Инновациялық қызметті ынталандырудың пәрменді тетіктерді жоқ, бұл
ғылымды көп қажет ететін және ... ... ... дамуы
белгілі дәрежеде теріс әсер етуде.
Жер қойнауын пайдаланушыларға салық салу ... одан әрі ... ... ... ... саясатының мақсаты
экономикаға инвестицияларды одан әрі көтермелеу, иновациялық ... ... ... бар ... ... үшін ... ... бар
табысты көбейту болып табылады.
Шешу жолдарына келетін болсақ. Оларға:
▪ әлеуметтік салық бойынша ставкалардың ... жеке ... ... неғұрлым ырықты ставка белгілеу;
▪ қосымша құн салығының ставкасын төмендету;
... және ... ... ... оның ... құн ... жоғары өндірістерді дамыту үшін экономикалық
жағдайлар жасау;
▪ инвестициялардың өсуін ... ... ... ... ... ... ... салуды жетілдіру;
▪ салық әкімшілігін жетілдіруді автоматтандыру процестерін дамыту;
▪ шағын бизнесті дамыту және ауыл шаруашылығы тауар ... ... ... ... ... салқ режимдері нормаларының
әдіснамасы мен оларға әкімшілік жүргізудің нормаларын жетілдіру.
Салық жүйесін жетілдіру жөніндегі көзделген шаралар салық салу деңгейін
нақты төмендетуге мүмкіндік береді, бұл ... өсу ... одан ... ... бюджеттің кірістерін ұлғайту, кәсіпкерлікті дамыту ... ... ... ... көлеңкелі айналымды қысқарту, салық
салынатын базаны кеңейту есебінен жүргізілетін ... өз ... ... үшін ... бюджеттің кірісіне
қажетті түсімдердің көлемін қамтамасыз ету мақсатында ... ... ... ... ... ... ... балансына қол жеткізу және ... ... және ... ... ... ... ... бюджет жүйесін, әлеуметтік-экономикалық басымдықтарды қалыптастыру
– басты мақсаты болып табылады.
Ахуалға талдау ... ... ... ... салық жүйесінде, бюджеттің атқарылуында біраз
табыстар бар, негізгі макроэкономикалық ... ... ... ... ... ... құру жөнінде едәуір қадамдар жасалады:
- 1999 жылдағы есепті деректерге сәйкес мемлекеттік бюджетке
түсімдер ЖІӨ-нің 19,8%-ын, ... мен ... ... ... ... ... тапшылығы ЖІӨ-нің 3,5%-ын құрады және
1998 жылмен ... ... ... ... ... 2000 жылы ... ... ЖІӨ-ге 0,1% болған ... ... ... ... ... ЖІӨ-нің 23,1%-ын,
шығыстар мен несиелер ЖІӨ-нің 23,0% ... 2003 жылы ... ... ЖІӨ-нің 21,8%, шығыстары 21,1% құрап, 2004 жылы ... ... ... кірістері 23,2%, ал шығыстар мен несиелер
22,4.% құрайды./3/
Қазақстан ТМД мемлекеттерінің алғашқыларының бірі ... ... ... ... Оны 1995 жылы ... ... қаржы жүйесін
қалыптастыруда, барлық міндетті ... ... ... есептеу мен алудың тәсілдерін белгілеуде едәуір рөл атқарады.
Мемлекеттік кіріс жүйесіндегі реформалау, ... ... ... ... ... мәселелеріне байланысты барлық фискалды
органдарды бір ... ... ... ... ... ... ... жөнінде жұмыс жүріп жатыр. Экономиканың даму
перспективасын ескеретін және мемлекет пен салық төлеушілердің ... ... ... орта ... ... нормативтік құқықтық
актілерді бір заң актісінің шеңберінде біріктіруге бағытталған жаңа ... ... ... азайту мақсатында 2001 жылы қосылған құн салығының
ставкасы 16%-ға дейін және ... ... 21%-ға ... төмендетілген. Ал
2005 жылы қосылған құн салығының ставкасы 15%-ға дейін және ... 20%-ға ... ... ... ... жасау жөнінде шаралар қолданылады.
Қазаншылық жұмысы тиісті деңгейде жолға ... ТМД ... ... бірі болып, Қазақстан қазынашылық жүйесі арқылы бюджеттік
бағдарламалрды уақтылы және мақсатты қаржыландыруға қол жеткізу.
Қазақстан ... ... қор және ... Даму ... ... ... жауап беретін кірістер мен
шығыстарды жаңа ... ... ... ... ... ... ... іс-шаралар орындалады.
1999 жылдан бастап барлық бюджеттен тыс қорлар таратылды, ал олардың
кірістері мен ... ... ... шоғырландырылады. Сондай-
ақ алдын ала бақылау жасау тетігін ... ... ... ... мекмелердің міндеттемелерін тіркеуді есепке
алу енгізіледі. Сондай-ақ республика халықтың ... бір ... ... алмайтын нақты жеңілдіктер мөлшерін берудің көп жылдық
практикасы оларды азаматтардың жекелеген санаттарына ақшалай өтемақы
берумен алмастыру арқылы алып ... ... ... ... бағдарламалар деңгейінде бекітіледі, ал бюджеттен қаражат
бөлу жекелеген министрліктер мен ... ... ... ... ... ... асырады.
Мемлекеттік бюджет кірісін басқару процесін жетілдіру шеңберінде 1999
жылы мемлекеттік қаржыны басқару мәселелері бойынша ... ... ... 1999 жылы 1 ... ... ... жүйесі
туралы» Қазақстан Республикасының Заңы бюджетаралық қатынастың ... ... ... жылы ... ... қабылданды.
Мемлекеттік секторға функционалды талдау ... ... ... ... ... мемлекеттік мекемелер
мен мемлекеттік кәсіпорындарға бөлінеді. 1999 жылдан бастап кейбір
мемлекеттік функциялар бәсекелестік ... ... және ... көрсету нысанында орындалады. Мұндай функцияларды іске ... ... ... ... ... нысанында
орындалады.
Әлсіз жақтарына келетің болсақ Қазақстанда жұмыс ... ірі ... ... ... жиі бұза ... салық төлеуден жалтарады, мұны
тіпті халықаралық ұйымдар да атап көрсетеді.
Бюжетке түсімді көбейту үшін едәуір резерв нақ осыдан бола ... ... ... өтеу ... ... ... жүргізіледі.
Бюджетке төлем жасау жөніндегі салық мерзімі кейінге ... ... ... ... ... өйткені қазіргі кезде салықтық
органның басшысымен келісім ... ... ... ... ... құқылы. /3/
Соттардың жұмыс бастылығына және судьялардың ... ... ... ... сот ... ... төлеушілердің құқығын қорғау
тым қиындатылған.
Қазақстан аумағына ... ... ... ... ... ... мүмкіндігі мемлекетке елеулі экономикалық залалы келтіреді.
ЖІӨ көлемінің жыл сайынғы өсуі жағдайында мемлекеттік бюджеттің ... ... ... ... ... ол ЖІӨ-нің 25%-дан кем мөлшерін құрайды.
Шығыстардың мұндай ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ете алмайды.
Бюджет жұйесін орталықсыздандырудың аяқталуы бюджетаралық қатынастың
өзекті ... ... ... ... бюджеттер өкілеттілігінің айқын ажыратылуының
жеткілікті болмауына байланысты тереңдей түсуде.
Бюджет ... ... мен ... өкілеттіктерін
орнықтандыру арасында үйлессіздік бар.
Қазіргі кезде қалыптасқан жағдай ... ... ... Бұл ең ... ... ... түсірілуі туралы
түсініктің сақталуына байланысты.
Аймақаралық күрт ... ... ... ... пайдалануға кедергі келтіреді.
Бюджетті жоспарлаудың уақыт аясы орталықта да, сондай-ақ аймақтық
деңгейлерде де ... ... ... ... ... және облыстық деңгейлерде өзіндік кіріс көздері
бекітілмеген.
Республикалық бюджетке ішінара аударылатын ... ... ... ... қаражатын түзетеді.
Жергілікті атқарушы және өкілді органдар осы көздер ... ... ... және ... ... ... ... мүмкін
болмайтын проблеммаларға тап болды.
Еркін қаражат айналымға уақтылы тартыла алмайды және өткір әлеуметтік-
экономикалық проблеммаларды шешуге жіберіле алмайды.
Қайсібір кіріс ... ... ... ... ... жіберу немесе
төмендету фактілері жиі кездесед, бұл өз кезегінде, әр түрлі деңгейдегі
бюджеттердің атқарылуын тұрақсаздандырады.
Заңдарда ... ұзақ ... ... алу мен ... белгілеу рәсімі практикада жергілікті деңгейде іске асырылмайды.
Жергілікті бюджеттердің ... ... ... шығындарға
шоғырландырылған және күрделі шығындарды бекітуде белгісіздік орын алған.
Трансферттердің ... ... ... жай-күйін бағалаудың
маңызды факторларын қамтымайды, ол ашық емес және орталықтан тұрақты түрде
түзетілуге мұқтаж.
Трансферттердің қолданыстағы ... ... мен ... ... ... ... ескі ... шын мәнінде қайталайды және сол
арқылы облыстардың бюджетін теңестіреді.
Шығыстар жоспары ел ... ... ... ... және ... ... ... жеткілікті
дәрәжедә ашық болмауы мемлекеттік шығыстарды тиімсіз басқаруға алып келеді.
Бюджеттің шығыс бөлігінде ағымдық сипаттағы ... мен ... ... ... көрсетілмеген.
Ішкі және сыртқы аудит жүйесі тиімсіз.
Жүзеге асырылып ... ... ... бағалау тұрғысынан
бюджет қаражаттарын жұмсаудың мониторинг жүйесі жоқ.
Бюджеттік бағдарламалардың ... және ... ... ... ... ... ... тиімсіз басқару
нәтижесінде, сондай-ақ тауарлар мен қызмет ... ... ... ... ... конкурстар есебінен бюджеттің
пайдаланылмаған қаражатты көбеюде.
Өткізілген конкурстар басқа ықтимал ... ... иек ... ... бір ... ... айқындайды.
Тауарлар мен қызметтерді конкурстық айқындау есебінен ... ... ... ... ашық болмай отыр.
Аумақтақ Қазынашылық органдарының жергілікті бюджеттің атқарылуына
қызмет көрсетуге ... ... ... және тиімді пайдалануды толық
қамтамасыз етпейді.
Шетелдік көздерден қарызға қаражат алуға байланысты консультациялық
шығыстар ... ... ... отыр.
Қазақстан Республикасының салық-бюджет саясатын жүргізу мүмкіндіктері:
- Салық салу базасын өндірістің өсуі мен ... ... ... ... кеңейту;
- Кейбір салықтардың ставкасын төмендету;
- Салық салу жүйесін жеңілдету;
- ... ... ... іс ... ... ... кезінде
бюджетаралық қатынастардың орнықты жүйесін қалыптастыру;
- ... ... ... ... ... ... зердеу және енгізу.
Қателіктері:
- Мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық саласының құралуы;
- Салық заңдары мен малық ... ... ... ... ... ықпал етпейд;
- Алым түрлерінің және басқа да ... ... және ... алу ... ... ... жүйесін күрделендіріледі;
- Әлеуметтік дамудағы аймақтық үйлесімсіздік;
- Мемлекеттік борыштың өсуі.
Қазақстан Республикасының салық-бюджет саясаты ... 2001 – ... ... ... ... ... стратегиялық міндеттер болады:
• Салық жүйесінің тұрақтылығын қамтамасыз ету;
• Бюджетке салық түсімінің ЖІӨ-нің 30% ... ... ... ... Салық заңдарын жетілдіру;
• Салық жеңілдіктерін жүйеге келтіру;
• Кәсіпорындардың сыртқы экономикалық қызметіне тиімді ... ... ... Бюджеитті орталықсыздандыру принциптерін іске асыру;
• Мемлекеттің әлеуметтік-экономикалық саласын даму ... ... ... ... ... ... ... Бюджетаралық трансферттер жүйесін жетіліру;
• ЖІӨ-ге қатысты мемлекеттік борышты тұрақтандыруға және біртіндеп
қысқартуға қол ... ... ... жүйесін жетілдіру,
• Бюджеттің ашықтылығы қамтамасыз ету./3/

Пән: Салық
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Прокуратура органдарының жүйесі, құрылымы және оларды ұйымдастыру."75 бет
Азаматтық құқықтағы мерзім, мерзім түрлері, талап қою мерзімі, азаматтық құқықтағы мәселелер90 бет
Ағылшын тіліндегі эпитеттердің стилистикада алатын орны12 бет
Батыс Қазақстан экономикалық ауданындағы отын-энергетика кешенінің даму мәселелері58 бет
Германияның орталық Азиядағы саясаты (1992-2009 жж.)167 бет
Германияның Орталық Азиядағы саясаты (92-2009 жж.)137 бет
Еңбек биржасы мен жұмыссыздықтың теориялық мәселелері25 бет
Каспий теңізі табиғат ресурстарын игерудің саяси-географиялық және экологиялық-экономикалық мәселелері95 бет
Кәмелетке толмағандардың қылмыстары бойынша сот ісін жүргізу190 бет
Көне жазба ескерткіштеріндегі гуманистік идеялардың көрініс табуы5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь