«Классика ғасыры» деп аталатын ХІХ ғ. мәдениеті


Жоспар:

І. «Классика ғасыры» деп аталатын ХІХ ғ. мәдениеті

ІІ. ХІХ ғ. мәдениетінің дамуындағы кезеңдер
Жаңа заман мәдениетінде ХІХ ғасыр мәдениеті ерекше орын алды. «Классика ғасыры» деп аталатын бұл кезеңде буржуазиялық өркениет кемелдену шағына аяқ басумен қатар, тоқырау кезеңін де басынан кешірді. Мұндай әділ бағаның авторлары заманымыздың ұлы ойшылдары: О. Шпенглер, Й. Хейзинга, Х. Ортега – и – Гассет және т.б. ХІХ ғасыр мәдениеті – бүкіл жаңа заман мәдениетінен рухани нәр алып, көне дәуір мәдениетінің негізінде қалыптасты. Олар – рационализм, антропоцентризм, сциентизм, еуроцентризм және т.б. болды. Еуропа мәдениетінің тағдырына дәуірдің үш ұлы оқиғасы: Англиядағы өнеркәсіп төңкерісі, Солтүстік Америка отарларының тәуелсіздік үшін күресі және Ұлы Француз революциясы ерекше ықпал етті. ХІХ ғасырдың бет-пердесі адамзат тағдырының өзгерістерге ұшырауына тығыз байланысты болды. Өз кезегінде жаңа дүниенің қалыптасуы да негізінен үш факторға байланысты болды. Олар: демократия, тәжірибелік ғылым және индустрияландыру. Екінші және үшінші факторларды бір сөзбен «техника» деп атауға да болады, ал бұл факторлар осыдан екі ғасыр бұрын пайда болды да, ХІХ ғасырда қоғамдық өмірдің барлық салаларына еркін ене бастады.
Осы бір сындарлы тарихи кезеңде халық көңілінен шығар нағыз өнердің қажеттігі біліне бастады. Өнер – қоғамдық көңіл-күйдің жаршысы болды. Философия тіліне айнала бастаған өнер адамгершілік пен ізгіліктің қайнар бұлағы, адамның жан-дүниесінің айнасы болды. Өнер – мәдениет саласындағы әрбір өзгерісті терең сезініп, дәуір тынысына сай бейімделе білді. Бұл ой-тұжырымдарымызды дәлелдеу үшін, ең бастысы – «өнердің қоғамның соты» рөлін қалай атқарғандығын толық түсіну үшін тағы да ХІХ ғ. өнерінің тарихына қысқаша тоқталып өтелік. Бұл ғасырдағы өнердің дамуындағы екі кезеңді ерекше бөліп алып қарастырған жөн сияқты. Бірінші кезең, декаданс («құлдырау» деген мағынаны береді). ХІХ ғ. 50 ж. бастап бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін созылды. Осы бір «революциялық дәуірдің» әрбір қоғамдық оқиғасы халықтың творчестволық қиялын оятты, өнер саяси-әлеуметтік мазмұнға ие болды. Ұлы француз революциясынан қанаттанып, шабыт алған романтизм өз өрісін кеңейте түсті. Романтикалық өнер сол заманның басты идеяларымен байланысты болды. Олардың прогрессивтік идеялары утопиялық социализм идеяларымен де ұштасып жатты. Романтиктер мен утопистердің дәл осындай идеялық бауырластығын қалай түсіндіруге болар екен? Оларды жақындастырған жағдайлар: қоғамдық құрылысты сынау, халық тағдырына ортақтасу, жеңіске жету жолдары мен әдістерінің күңгірттігі және т.б. болды. Тамаша болашақты тіпті болмағанда қиялында жүзеге асыру – романтиктерге тән қасиет екендігін естен шығармаған жөн. Нақты өмір мен қиялдағы өмірді салыстыра қарау да романтикалық өнердің басым жақтарының бірі болды. Романтиктер өздері өмір сүрген қоғамды сынай отырып, бұл ортадан безіне қашады. Мұндай көңілі толмаушылық қасиет пен болмыстан «қашушылықтың» үш бағыты болды. Біріншісі, табиғат аясын кету, өйткені табиғат адмның көңіл-күй күйзелістерінің емшісі, еркіндік пен ізгіліктің идеалы болып табылады.
Пайдаланылған әдебиеттер:

1. «Мәдениеттану» Ғабитов, Мүтәліпов, Құлсариева 2006 жыл;

Пән: Әдебиет
Жұмыс түрі:  Материал
Көлемі: 3 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
Таңдаулыға:   




Жоспар:

І. Классика ғасыры деп аталатын ХІХ ғ. мәдениеті

ІІ. ХІХ ғ. мәдениетінің дамуындағы кезеңдер

ХІХ ғасырдың мәдениеті

Жаңа заман мәдениетінде ХІХ ғасыр мәдениеті ерекше орын алды.
Классика ғасыры деп аталатын бұл кезеңде буржуазиялық өркениет кемелдену
шағына аяқ басумен қатар, тоқырау кезеңін де басынан кешірді. Мұндай әділ
бағаның авторлары заманымыздың ұлы ойшылдары: О. Шпенглер, Й. Хейзинга, Х.
Ортега – и – Гассет және т.б. ХІХ ғасыр мәдениеті – бүкіл жаңа заман
мәдениетінен рухани нәр алып, көне дәуір мәдениетінің негізінде қалыптасты.
Олар – рационализм, антропоцентризм, сциентизм, еуроцентризм және т.б.
болды. Еуропа мәдениетінің тағдырына дәуірдің үш ұлы оқиғасы: Англиядағы
өнеркәсіп төңкерісі, Солтүстік Америка отарларының тәуелсіздік үшін күресі
және Ұлы Француз революциясы ерекше ықпал етті. ХІХ ғасырдың бет-пердесі
адамзат тағдырының өзгерістерге ұшырауына тығыз байланысты болды. Өз
кезегінде жаңа дүниенің қалыптасуы да негізінен үш факторға байланысты
болды. Олар: демократия, тәжірибелік ғылым және индустрияландыру. Екінші
және үшінші факторларды бір сөзбен техника деп атауға да болады, ал бұл
факторлар осыдан екі ғасыр бұрын пайда болды да, ХІХ ғасырда қоғамдық
өмірдің барлық салаларына еркін ене бастады.
Осы бір сындарлы тарихи кезеңде халық көңілінен шығар нағыз өнердің
қажеттігі біліне бастады. Өнер – қоғамдық көңіл-күйдің жаршысы болды.
Философия тіліне айнала бастаған өнер адамгершілік пен ізгіліктің қайнар
бұлағы, адамның жан-дүниесінің айнасы болды. Өнер – мәдениет саласындағы
әрбір өзгерісті терең сезініп, дәуір тынысына сай бейімделе білді. Бұл ой-
тұжырымдарымызды дәлелдеу үшін, ең бастысы – өнердің қоғамның соты рөлін
қалай атқарғандығын толық түсіну үшін тағы да ХІХ ғ. өнерінің тарихына
қысқаша тоқталып өтелік. Бұл ғасырдағы өнердің дамуындағы екі кезеңді
ерекше бөліп алып қарастырған жөн сияқты. Бірінші кезең, декаданс
(құлдырау деген мағынаны береді). ХІХ ғ. 50 ж. бастап бірінші
дүниежүзілік соғысқа дейін созылды. Осы бір революциялық дәуірдің әрбір
қоғамдық оқиғасы халықтың творчестволық қиялын оятты, өнер саяси-әлеуметтік
мазмұнға ие болды. Ұлы француз революциясынан қанаттанып, шабыт алған
романтизм өз өрісін кеңейте түсті. Романтикалық өнер сол заманның басты
идеяларымен байланысты болды. Олардың прогрессивтік идеялары утопиялық
социализм идеяларымен де ұштасып жатты. Романтиктер мен утопистердің дәл
осындай идеялық бауырластығын қалай түсіндіруге болар екен? Оларды
жақындастырған жағдайлар: қоғамдық құрылысты сынау, халық тағдырына
ортақтасу, жеңіске жету жолдары мен әдістерінің күңгірттігі және т.б.
болды. Тамаша болашақты тіпті болмағанда қиялында жүзеге асыру –
романтиктерге тән қасиет екендігін естен шығармаған жөн. Нақты өмір мен
қиялдағы өмірді салыстыра қарау да романтикалық өнердің басым жақтарының
бірі болды. Романтиктер өздері өмір сүрген қоғамды ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
ХІХ ғ. Европа мәдениеті
Түркістан қаласының тарихы (ХІХ –ХХ ғ.ғ.)
Қайта өрлеу мәдениеті (XVI-XVII ғ.ғ.)
ҚАЗАҚСТАННЫҢ ХVIII-ХІХ ҒАСЫРЛАРДАҒЫ МӘДЕНИЕТІ
XVIII – XIX ғ.ғ. Қазақстан мәдениеті
ХІХ-ХХ ғғ. Ресей мәдениеті аясындағы философия
ХІХ ғасырдың ІІ жартысындағы музыка мәдениеті
ХІХ-ХХ ғ.ғ. ағартушы философиясының қалыптасуы мен тарихи кезеңдері
ХІХ ғасырдың екінші жартысындағы музыка мәдениеті
ХІХ ғ. соңы ХХ ғ. басындағы қазақ зиялыларының қалыптасуының алғышарттары
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.



WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь