Жаза және оның мақсаты жайлы

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 2 бет

1. ТАРАУ. ЖАЗА ЖӘНЕ ОНЫҢ МАҚСАТЫ

1.1. Жаза ұғымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4 бет
1.2. Жазаның мақсаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 7 бет
1.3. Жазалар жүйесі және оның түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 12 бет

II ТАРАУ. ЖАЗАНЫҢ ЕРЕКШЕ ТҮРІ . ӨЛІМ ЖАЗАСЫ ... ... ... ... ..15 бет
2 І.Өлім жазасының қысқаша тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .18 бет
2.2. Қазіргі кезде қолданылып жүрген өлім жазасының
түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22 бет
2.3.Өлім жазасы туралы қазіргі тұжырымдар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...26 бет

III ТАРАУ. ӨЛІМ ЖАЗАСЫН ОРЫНДАУ

З.1. Өлім жазасын орындаудың жағдайлары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..30 бет
З.З.Өлім жазасын орындау тәртібі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .32 бет

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..34 бет

БИБЛИОГРАФИЯ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 35 бет
Қылмыстық құқық пәнінде бірде бір мәселе өлім жазасын зерттеудегі сияқты қызықтырып қаралмайды деп айтуға болады. Өлім жазасы мәселесі жөнінде арнайы әдебиеттер саны өте үлкен. Ол туралы 1838 жылдан бастап-ақ арнайы әдебиеттер пайда бола бастаған.
Мәселен, Каплер 1838 жылғы “Руководство к литературе уголовного права” атты еңбегінде 232-ге жуық үлкен және кіші мазмұндамаларды, ғылыми еңбектері мен үзінділерді қарастырған.
Бұл еңбектің жалпыға мәлімдігі келесі мән-жайлығы сиапатталады. Бұл еңбекпен танысқан адам, мейлі ол маман болмаған күнде де, ол туралы — “өлім жазасы қаралып біткен және зерттеуге жатпайды”1 деген тұжырымға келеді. Осы жерде мен, бұл бітіру жұмысын зерттемес бұрын, бұл ой пікірмен келіспеген болатынмын, ал қазір оны зерттеп біткеннен кейін мен одан да бетер бұл оймен келіспеймін және айтарым бұндай мәселе, кез келген тұлғаны, әлі толық зерттелмеген тақырып ретінде, көпке дейін қызығушылықпен қарастыруға назарын аударады, деп ойлаймын. Бірақ әрине, схоластикалық тұрғыдан алып қарастырғанда, өлім жазасы туралы көптеген монографияларда, мазмұндамаларда, мақалаларда айтылғандарға қосатын ештеңе жоқ. Бірақ философиялық-тарихи, заңдық тұрғыдан алып қарастырғанда өлім жазасы туралы әдебиеттер саны көп болған күнде де, ол әлі толық зерттелмеген тақырыптардың қатарына жатады және әлде де зерттелуі тиіс деп ойлаймын.
I. Нормативтік құқықтар актілер.

1. ҚР Конституциясы 30 тамыз 1995ж.
2. ҚР Қылмыстық кодексі 1997ж
3. ҚР Атқару кодексі. 1997 ж
4. Қазақ ССР Қылмыстық кодексі. Алматы. 1958ж.
5. Жоғарғы Сот Пленумының қаулысы Жаза тағайындалғанда соттардың заңдарды қолдану тәжiрбиесi туралы 24 маусым 1993ж.

II. Арнайы әдебиеттер:

6. Алауханов Е. , Рахмметов С. Жаза Өркенист 1999ж.
7. Кистаковский А.Р. Исследование о смертной казни. М.,2000г.
8. Против смертной казни. Сб.материалов. М.199ІГ.
9. Смертная казнь за и против. М.1989г.
10. А.Л. Лаврин. 1001 смерть. М.,1991г.
11. Н.Өсерұлы. Жеті жарғы. Алматы ,1996ж.

III.Басылымдар

12. Бабушкин А.В. “Обречение насмерть” Труд. 1999г.
13. Бирюков Е. Против жестокости-жестокостью. Соц.законность. 1990г. №11.
14. Борик А. “Расстрелять дешевле” Лит.газета. 1998г. 17 июнь.
15. Ваксян А. “Маратори на исполнение смертной казни? Вторая попытка”.
Рос. Юстиция. 1998г. №5.
І6. Грибов В. “Просторные камеры для смертников” Преступление и наказание.1998г. №.
17.Карпей И.И. “Высшая мера: за и против”. Сов.государство и право.
1991г.№7.
ІЗ.Катанян К. “Смедэтная казнь временно отменяется” Известия 1999г. 3 февраль.
19. Квашис В.Е. Смертная казнь и общественное мнение”. Гос.право. 1997г. №4.
20. Крашенников П. “Смертная казнь - это кровная месть”. Лит.газета. 1999г. 7-13 июля.
21. Михлин А.С. “Способы применения смертной казни” Государство и право. 1997г. №1.
22. Никитский Л. “Убить” смертную казнь, чтобы вздохнуть в суды присяжных. Моск.новости., 1999г. 7-14 февраль.
23. Приставкин А. “Кого же мы казним”. Московские новости. 1999г. 7-14 февраль.
24. “ Разговор о смертной казни”. Человек и закон 1997г. №2.
25. Рудненко Р. “Привести в исполнсние о смертной казни в России” Аргументы и факты.1997г. №21.
26. Савицкий В. “Смертная казнь пока отменяется”. Труд-7. 1999г. 5 февраль.
27. Онгарбаев С. Өлім жазасын алып тастау әлі ерте. Түркістан. 1999ж 10-1бнаурыз.
28. Арбабаева Г. Панорама. 1997-24 январь.
29. Ардаев В. “Убийство в законе” Известие. 1996 - 5 июнь.
30. Калеева Т. “Смертная казнь: между “за” и “против”. Каз.правды. 1997 -31 январь.
31. Мерцалов В. Высшая мера. Чем ее измерить? Каз.правды. 2000-20 январь.
32. Сулсймслов К. “Главный полицейский Казахстана выступаст за отмену смертной казни.” АиФ Казахстан. 1999г. №47.
33.Шаймерденов К. “Высшая мера наказания” Фемида. 1998г. №7.
34. Шаймерденов К. “Какие цели у высшей меры? Наука Казахстана. 1999г. 16-30 ноябрь.
35. Вестник КазГУ. Сер.юридическая. 1997г. №5. - стр. 154-163.
36. “Смертная казнь и пределы гуманизма”. Вест. КазГУ. Сер. юрид. 1998г. №9.
37. Вестник Мин. юстиц. РК. 1996г. №7. Стр. 29-30.

IV. Оқу кұралдары.

38. Қылмыстық құқық. Жалпы бөлім. Ағыбаев А.И. Алматы 1998ж.
39. Уголовное право. Наумов А.В. М., 1996г.
40. Мамытов А А. Советтік қылмыстық құқық. 1958ж
41.Уголовное право. Часть общая; Уголовыное наказание; понятие, виды, назначение. 1 том, Екатеринбург. 1994г.
42. Уголовно исполнительное право России. А.И. Зубкова. М., 1997г.
43. Уголовно и исполнительное право Казахстана. Алматы, 1997г.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ‭ ‬............................................................................................................2‭ ‬бет
.‎ ‏ТАРАУ.‭ ‬ЖАЗА ЖӘНЕ ОНЫҢ МАҚСАТЫ
.1.‎ ‏Жаза ұғымы...............................................................................................‭ ‬4‭ ‬бет
.2.‎ ‏Жазаның ... ‬7‭ ... ... ... және оның ... ‬12‭ ... ... ‬ЖАЗАНЫҢ ЕРЕКШЕ ТҮРІ‭ ‬-‭ ‬ӨЛІМ ЖАЗАСЫ‭………………‬15‭ ‬бет
І.Өлім жазасының қысқаша тарихы‭ ‬.....................................................‭…‬.18‭ ‬бет
.2.‎ ... ... ... ... өлім жазасының
түрлері‭ ‬.....................................................................................................‭……‬22‭ ‬бет
.3.Өлім жазасы туралы қазіргі тұжырымдар‭ ‬.....................................‭……‬26‭ ‬бет
III ТАРАУ.‭ ‬ӨЛІМ ЖАЗАСЫН ОРЫНДАУ
З.1.‭ ‬Өлім жазасын орындаудың жағдайлары..........................................‭…‬.30‭ ‬бет‭ ... ... ... ... ... ‬бет
ҚОРЫТЫНДЫ‭ ‬........................................................................................‭…‬...34‭ ‬бет
БИБЛИОГРАФИЯ‭ ‬.....................................................................................‭…‬35‭ ‬бет‭ ... ... ... ... бір ... өлім жазасын зерттеудегі сияқты қызықтырып қаралмайды деп ... ... ... ... ... жөнінде арнайы әдебиеттер саны өте үлкен.‭ ‬Ол туралы‭ ‬1838‭ ‬жылдан бастап-ақ арнайы әдебиеттер пайда бола ... ... ... ‬жылғы‭ “‬Руководство к литературе уголовного права‭” ‬атты еңбегінде‭ ‬232-ге жуық үлкен және кіші мазмұндамаларды,‭ ‬ғылыми еңбектері мен ... ... ... жалпыға мәлімдігі келесі мән-жайлығы сиапатталады.‭ ‬Бұл еңбекпен танысқан адам,‭ ‬мейлі ол маман болмаған күнде де,‭ ‬ол ... ... ... ... ... және ... жатпайды‭”‬1
1‎ ‏А.Ф.‭ ‬Кистяковский‭ “‬Иследование о смертной казни‭”‬.‭ ‬Автограф Тула‭ ‬2000г.‭ ‬стр.‭ ‬6‭ ‬деген тұжырымға келеді.‭ ‬Осы жерде мен,‭ ... ... ... ... ... ... ой пікірмен келіспеген болатынмын,‭ ‬ал қазір оны зерттеп біткеннен кейін мен одан да ... бұл ... ... және ... ... мәселе,‭ ‬кез келген тұлғаны,‭ ‬әлі толық зерттелмеген тақырып ретінде,‭ ‬көпке дейін қызығушылықпен қарастыруға назарын аударады,‭ ‬деп ойлаймын.‭ ... ... ... ... алып қарастырғанда,‭ ‬өлім жазасы туралы көптеген монографияларда,‭ ‬мазмұндамаларда,‭ ‬мақалаларда айтылғандарға қосатын ештеңе жоқ.‭ ‬Бірақ ... ... ... алып қарастырғанда өлім жазасы туралы әдебиеттер саны көп болған күнде де,‭ ‬ол әлі толық зерттелмеген тақырыптардың ... ... және әлде де ... тиіс деп ... ... ... мен ... ‬өлім жазасның тарихи жағына және ол туралы қоғамдық пікірлерге мән ... ... ... ... ... мен өлім ... туралы өз пікірімді ғана емес,‭ ‬сондай-ақ халықтың да,‭ ‬бұл жаза жөніндегі пікірлерін қарастыруға әрекет жасадым.‭ ‬Әрбір маманға қойылатын өлім ... ... не ... ... бұл түрі ... ма,‭ ‬әлде заңсыз ба‭? ‬-‭ ‬деген сұрақтарға бiр жақты пiкiр алу мүмкiн емес.‭ ‬Осы тұрғыдағы ... әр ... ... ... ... ... ... үш тарау,‭ ‬қорытынды және пайдаланған‭ ‬---------көздердiң тiзiмiнен тұрады.‭
I‎ ‏-‎ ... ... ЖӘНЕ ОНЫҢ ... ... ‬Жаза ұғымы
Қылмыскерге тек қылмыстық жазалау шараларын,‭ ‬оның ішінде ауыр,‭ ‬қатал жаза ... ... ғана ... ... жеңе алмайтындығымызды тарих дәлелдеді.‭ ‬Ал,‭ ‬қылмыскерліктің алдын алу,‭ ‬одан сақтандыру шараларының бұл күресте көмегі көп екендігі сөзсіз.
Қылмыскерлікпен күресте мемлекет басқа да ... ... ... ... ... —‬жаза.
Жаза дегеніміз‭ —‬соттың үкімі бойынша тағайындалатын мемлекеттік ... ... ... ... ... ... деп танылған адамға қолданылады және адамды құқықтары мен бостандықтарынан‭ ‬/ҚР қылмыстық кодексімен ... ... ... ... ... ... табылады.
Қылмыстық нормаларын сақтауды мемлекет мәжбүрлеу арқылы қамтамасыз етеді,‭ ‬себебі бұл нормалардың бұзылуы заңның басқа салаларындағы ... ... ... ... ... ... жеке ... мүддесіне үлкен зиян келтіреді.
Жаза қолданудағы мақсат‭ —‬адам мен азаматтың құқығын,‭ ‬бостандығын,‭ ‬заңды мүдделелерін,‭ ‬бейбіт өмірін және адамзат қауіпсіздігін,‭ ‬меншікті,‭ ‬ұйымдардың ... мен ... ... ... тәртіп пен қауіпсіздікті,‭ ‬қоршаған ортаны,‭ ‬конституциялық құрылысты және ... ... ... ... ... қоғам мен мемлекеттің заң қорғайтын мүдделерін‭ ‬қара ниет қастандықтан қорғау.
Қазақстан аумағында бұрын күшінде болған Қылмыстық заңда‭ ‬жазаға ... ... ... да жаңа ... Кодекс қабылданғанға дейін,‭ ‬қылмыстық заң әдебиеттерінде жазаға берілген әртүрлі анықтамаларды кездестіруге болады.‭ ‬Олардың бір-бірінен онша айырмашылығы жоқ,‭ ... жаза ... заң ... ... жасаған адамға қатысты сот қолданған мемлекеттік мәжбүрлеудің ерекше шарасы деген мазмұн бар.
Ал қазіргі Қазақстан ... ... ... жаза ... ... анықтама береді:‭ ‬жаза дегеніміз соттың үкімі бойынша дайындалатын мемлекеттік мәжбүрлеу шарасы.‭ ‬Жаза қылмыс жасауға кінәлі деп танылған адамға ... ... ... құқықтары мен бостандықтарынан ҚР Қылмыстық Кодексімен көзделген айыру немесе оларды шектеу болып табылады.
Бұл анықтамадан жаза белгілерінің ... ... ... ... ... адамға мемлекеттік ерекше орган‭ —‬сот қана үкім негізінде қолдана алады.
Үкім тек Қазақстан ... ... ... ... ... ... шаралары лауазымды адамның атынан немесе қандай да бір мемлекеттік органның атынан қабылданады.
Заңды күшіне енген сот үкімі барлық ... ... ... мен ... үшін ... ... ... ‬ол Қазақстанның барлық аумағында орындалуға тиісті.1
1‎ ‏Қылмыстық құқық‭?‬.‭ ‬Жалпы бөлім.‭ ‬А.Н.Ағыбаев.‭ ‬Алматы,‭ ‬1998ж.‭ ‬175‭ ‬бет.
Жазаның орындалуы мемлекет күшімен жүзеге асырылады‭ ‬,‭ ... ... ... ... ... ... сол‭ —‬олардың артында мемлекеттік күш емес,‭ ‬қоғамдық пікір тұрады.
Қоғамдық ықпал ету шараларын мемлекеттік органдар ... ... ... ... ... —‬мемлекеттік мәжбүрлеудің заңмен белгіленген шарасы.‭ ‬Қылмыс жасаған адамға сот жазаның бұлардан басқа түрін қолдана алмайды.
Қылмыс пен ... ‬-‭ ... ... ... ... түсінік.‭ ‬Мемлекеттік мәжбүрлеу шарасы ретінде жаза тек қылмыс үшін қолданылады.
Жазаға тән ерекшелік‭ —‬міндетті түрде жазалаудың болуы.‭ ‬Жазалау ... ... ... ... ... ‬Олар күш көрсету,‭ ‬моральды материалдық және басқада ықпал ету арқылы жүзеге асырылады,
Жазалау жазаға тән ерекшелік бола тұрса да қылмыстық ... ... жаза ... ретінде қарастырылмайды.‭ ‬Бұрынғы қылмыстық кодекстерде жазалау жазаның мақсаты ретінде қарастырылмаған.
Дегенмен,‭ ‬бірқатар ғалымдар жазалауды жаза мақсаты ретінде қарастырған.‭ ... ... ... ... деп ... ... мақсаты жазалау,‭ ‬ол дегеніміз жасаған.‭ ‬қылмысы үшін ... ... ... ... ... ... ‬Часть общая‭; ‬Уголовное наказание‭; ‬понятие,‭ ‬виды,‭ ‬назначение.‭ —‬том.‭ ‬Екатеринбург,‭ ‬1994ж.‭ ‬32‭ ‬бет.
‎ ‏И.И.Карпец пен А.Н.Тарбағаевтың еңбектерінде де осындай пікірлер ... ... ... ... ... табылатын жазада соттылық сияқты өзіне тән сипат бар,‭ ‬ол ... ... және ... тұрғыдан өзінің теріс зардабын тигізеді.‭ ‬Мысалы,‭ ‬егер адам жаңадан қылмыс ... ... ... ... үшін соттылығы қылмыстық жауапкершілікті ауырлататын мән жай болып табылады.
Бұрын қасақана қылмыс жасағаны үшін соттылығы бар адамның жаңадан қасақана қылмыс жасауы ... ... деп ... ... ... тағайындалған жазаның түріне және мөлшеріне,‭ ‬сондай-ақ бас бостандығынан айыру жазасын тағайындағанда колонияның нысанына әсер етедi.
Мемлекеттік мәжбүрлеу шараларының басқа түрлерінен ... ... ... ‬-‭ ... ... ... оның ... сот тек құқық тұрғысынан ғана емес,‭ ‬сонымен қатар моральдық ... ... баға ... да,‭ ... ... дегеніміз қылмыс жасаған адамға мемлекет атынан берілген теріс баға.‭ ‬Сонымен қатар,‭ ‬қылмыстық жаза қылмыстық заңмен белгіленген мемлекеттік ... ... ... ... жасап айыпты болған адамға қатысты сот өз үкімімен қолданады,‭ ‬онда жазалау сипаты ... және осы ... ... ... ... ... атынан бетке басылады.
.2.‎ ‏Жазаның мақсаты
Әрбір мемлекеттік мәжбүрлеу шарасының өз міндеті,‭ ‬өзіне тән мақсаты болады.‭ ‬Жазаның ... ... ... жаза ... ‬оны қолдану және іске асыру арқылы мемлекет қол жеткізуге ұмтылатын әлеуметтік нәтиже.
Жазаның ... ... ... ... қылмыстық заңдарының алдында тұрған жалпы міндеттерден туындайды.
Жазаның ... ... ... ... ... заң ... қызметінде маңызы зор.‭ ‬Нақты адамға қатысты жазаның түрін,‭ ‬мөлшерін анықтай ... ... ... ... ... тиіс.‭ ‬Бұл талапты елемеу заңсыз,‭ ‬дәлелсіз жаза тағайындауға,‭ ‬әділетті емес үкім шығаруға әкеп ... ... ... мақсатына заң тұрғысынан анықтама беру-жаза қолданудың тиімділігін ғылыми зерттеу үшін де қажет.‭ ‬Мысалы,‭ ‬бірінші рет жасалған қылмыстардың ... ... ... алу ... үшін және ... ... үшін ... көрсеткіш болады.
Жазаның мақсаты қылмыстық заңдарда былай деп көрсетілген:‭ “‬Жаза әлеуметтік әділеттілікті қалпына келтіру,‭ ‬сондай-ақ сотталған ... ... және ... ... да,‭ ... ... да жаңа ... жасауынан сақтандыру мақсатында қолданылады‭”‬.1
1‎ ‏ҚР‭ ‬қылмыстық кодексі‭ ‬.‭ ‬Алматы‭ ‬1997‭ ‬ж.‭ ‬38‭ ‬бап.

Яғни,‭ ‬жазаның ... ... ... қалпына келтіру‭;
б‭) ‬сотталғанды түзеу‭;
в‭) ‬сотталған‭ ‬тарапынан‭ ‬жаңа‭ ‬қылмыстың‭ ... ... ‬/ол ... ... ... сақтандырудың мақсаты‭;
г‭) ‬басқа адамдар тарапынан қылмысты болдырмау‭ (‬жалпы сақтандырудың мақсаты‭)‬.
Жаза қолданылған әрбір жағдайда осы мақсаттар бірге қатыстырылуы тиіс.
Сонымен әлеуметтік әділеттілікті ... ... ‬-‭ ... ... бірі ... табылады.‭ ‬Қандай қылмыс болмасын әлеуметтік әділетттілікті қалпына келтіру‭ —‬жаза мақсаттарының бірі ... ... ... ... ... ... әділеттілікті бұзады.‭ ‬Мысалы,‭ ‬күші басым адам әлсіз адамды соққыға жығады.‭ ‬Ер адам күш ... ... ... ... адам өз ... ... ... ‬азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделеріне елеулі нұқсан келтіреді.‭ ‬Осы көрсетілген жағдайлардың әрқайсысында біреу жасаған ... ... ... ... ... әлеуметтік әділеттілік бұзылған.
Айыпкерге жаза тағайындағанда сот тек жәбiр шеккен адамға ғана емес,‭ ‬жалпы қоғамға қатысты әлеуметтік әділеттілікті біршама болса да ... ... ... ... ... ... бас ... айыру,‭ ‬оны күйзелту жәбірленгеннің аз да болса,‭ ‬көңілін басады,‭ ‬жасалған ... ... ... бұзылған құқықтары мен заңды мүдделері қалпына келеді деп үміттенеді.
Ал,‭ ‬жалпы қоғам ... ... ... ... келу үшін сот әділ ... көпшілік алдында сот процестері негізінен ашық мәжілістерде өтеді тағайындайды,‭ ‬сол арқылы көпшілікке қылмыстық ... ... ... ... ... ... ... ‬қоғамдық тәртіпті,‭ ‬қоғамдық қауіпсіздікті,‭ ‬қоршаған ортаны,‭ ‬жалпы халық денсаулығын,‭ ‬басқа да игіліктерді қорғайтындығын білдіреді.‭ ... ... ... ... көңіл күйі орнына түседі.‭ ‬Мысалы,‭ ‬көп қылмыс жасаған қылмыскерді өлім ... ... ... ‬онда басқа халық ол қылмыскерді ендігәрі қылмыс жасалмайды деп көңілі ... ... ... заң ... ... и ... ‬1997ж.‭ №‬4‭ ‬52‭ ‬бет.
‎ ‏әділеттілікпен байланыстырады,‭ ‬сондықтан сот тек қана әділ жаза ... үшін өте ... ... ... ... жазаның әлеуметтік әділеттілікті қалпына келтірудегі мақсатына қол жеткізу мүмкін емес.
Жаза қолданғанда адамдар әділеттілікті ... ‬ал ... ... ... жасаған әрекеті олардың наразылық сезімін тудырады.‭ ‬Сондықтан да қатаң болса да әділ жазаны көпшілік қанағаттанғандық ... ... ... ... ... сай емес жаза тағайындау жазаның мұндай маңызды мақсатын жоққа шығарады.‭ ‬Жазаның басқа бір маңызды мақсаты‭ ‬-‭ ... ... ... мақсаттың болуы Қазақстан Республикасы қылмыстық заңның адамгершлік сипатын көрсетеді.
Қылмыс жасаған адамға ... ... ... ... ол ... ... өтегеннен кейін қоғамға басқа қылмыс жасалмайтындай болып оралуын көздеуге тиіс.
Түзеу дегеніміз‭ —‬адам бойындағы қылмыс жасауға итермелейтін ... ... ... ‬біздің тақырыбымыз өлім жазасына арналғандықтан бұған біз тоқталмаймыз.
Жазаның өзіндік жеке мақсаты‭ —‬арнайы‭ (‬жеке‭) ‬сақтандыру мақсаты.‭ ‬Оның мәні де,‭ ‬мазмұны да‭ ... адам ... жаңа ... ... ... ... ... сол қылмыс жасаған адамға тікелей бағытталады.
Әдебиеттерде арнайы сақтандыру шараларының мазмұны және оған қол жеткізу ... ... ... пікір жоқ.‭ ‬А.И.‭ ‬Марцевтің пікірінше,‭ ‬арнайы сақтандыру шараларының мәні қылмыстың жауапкершілікке тартылған адамның жаңа ... ... жол ... және бұл ... ... ... ... қол жеткізуге болады.
Ал,‭ ‬И.И.Карпецтің пікірінше,‭ ‬нақты адамға жаза тағайындалғанда ... ... ... мына әдістермен қол жеткізуге болады:‭ ‬қылмыскерді қылмыс жасау мүмкіндігінен айыру‭; ‬қылмыскердің көңіл күйіне ықпал жасау‭; ‬зәресін алу.
Арнайы сақтандырудағы мақсатқа мына ... қол ... ... ... ... ... жаңа қылмыс жасау мүмкіндігінен айырады.‭
Қылмыстың заңда ... ... ... сотталған адамның жаңа қылмыс жасау мүмкіндігін жоққа шығаратын көптеген амалдар қарастырылған.
Екіншіден,‭ ‬арнайы сақтандырудағы мақсатқа жазамен қорқыту арқылы қол ... ... ... қорқыту сол жазаның қалай да болатындығына байланысты.‭ ‬Егер де жаңадан жасаған ... үшін ... ... ... ‬ол қылмыстан бас тартуы мүмкін.‭ ‬Сотталған адамның басына қандай да бір ... ... ‬ол жаңа ... ... бас ... ... ‬себебі қайталап жасаған қылмыс үшін заңда қатаң жаза қарастырылған.‭ ‬Бұрынғыдан да бетер қатаң ... ... ... жаңа қылмыс жасаудан бас тартуға мәжбүр етеді.1
1‎ ‏Е.‭ ‬Алауханов.,‭ ‬С.Рахметов.‭ “‬Жаза‭” ‬өркениет.‭ ‬1999,‭ ‬17‭ ... ... ... ... жазаны өтеу барысында сотталған адамның көңіл-күйіне өзі ... ету ... қол ... ... ‬ол да ... ... жаңа қылмысқа бармауына себеп болады.
Ал,‭ ‬қылмыстан жалпы сақтандырудағы мақсат,‭ ‬қылмысты сотталған‭ ‬адам‭ ... ... ... ... ... сақтауды сенімсіздік танытатын адамдарға жасатпау.
Қылмыстан арнайы сақтандырудан оның айырмашылығы‭ ... ... ... жасаған жеке адамға емес,‭ ‬заңды басқа да нормативтік актілерді бұзуға икемді,‭ ‬тиянақсыз адамдарға ықпал жасау.‭ ‬Жазамен қорқыту,‭ ‬қылмыс жасаған ... оны ... ... ... ... ... тосқауыл болады,‭ ‬қылмыстық ниеттен қайтарады.‭ ‬Жасалған қылмыс үшін жаза қолдану үрейі тұрақсыз адамдарды ... ... ... ... ... шараларындағы ықпалы бірінішіден,‭ ‬қылмыстық заңның жарияланып,‭ ‬онда әрбір ... ... үшін ... жазаның көрсетілгендігіндей,‭ ‬екіншіден,‭ ‬қылмыс жасаған нақты адамға соттың жаза тағайындауында,‭ ‬үшіншіден,‭ ‬тағайындалған жазаның орындалу процесінде,‭ ‬-‭ ... ... ... ‬Шаргоридский.2
2‎ ‏Преступление и наказание.‭ ‬1998г.‭ №‬1,‭ ‬22‭ ‬бет
С.В.‭ ‬Полубинская жалпы алдын алу шараларын екі түрге бөледі:‭ ‬жалпы ... ... ... ... ... ‬негізінен қорқыту шаралары және бір шама тәрбие арқылы қылмыс жасауға бейім ... ... ... ‬жалпы сақтандыру шаралары,‭ ‬кең мағынада түсінгенде,‭ ‬қоғамның барлық мүшелеріне жазаның тәрбиелік ықпал етуі.
Жазаны қолданғанда ... ... ... ... қамтылады.‭ ‬Бірақ бұл,‭ ‬сол мақсаттардың бәріне бірдей қол жеткізу емес.‭ ‬Мысалы,‭ ‬қылмыскерді колонияда ұстап,‭ ... ... ‬ол сол жаза өтеп ... кезінде ешқашан жаңа қылмыс жасай алмайды.‭ ‬Мұнда арнайы сақтандырудағы ... қол ... ... бұл ... ... уақытта бірдей түзеу масатына қол жеткізе алмаймыз.
‎ ‏1.3.‎ ‏Жазалар жүйесі және оның түрлері
Жазалар жүйесі ... ... ... ... бір ... ... ‬толық берілген және сот үшін міндетті болып ... ... ... ... жазалар түрінің тізімі.
Қылмыстық заңның өзінде барлық соттар үшін ... ... ... ... ... ... ... ‬шегі және тәртібі белгіленген.‭ ‬Мұның өзі республика аумағында қылмысқа карсы күрес ... ... ... ... ... ... ... береді.‭ ‬Сотталган адамға келтіретін айырудың мәніне қарай жазаның түрлері мынадай топтарға бөлінеді:1
1‎ ‏?ылмысты‎? ???‏ы‭?‬.‭ ‬Жалпы б?лім.‭ ‬А?ыбаев А.К.‭ ‬182‭ ... ... ... Наумов
1.‎ ‏Сотталған адамға моральдық жағынан әсер ететін жаза түрлері.‭ ... ... ... жұмыстарға тарту,‭ ‬арнаулы,‭ ‬әскери немесе құрметті атағынан,‭ ‬сыныптық шенінен,‭ ‬дипломатиялық дәрежесінен,‭ ‬біліктілік сыныбынан және ... ... ... ... ... құқығына шек қоюмен байланысты жаза түрлері:‭ ‬белгілі бір лауазым атқару немесе белгілі бір қызметпен шұғылдану құқығынан айыру,‭ ‬әскери ... ... ... ... ... ... жағынан айыруға байланысты жазалар:‭ ‬түзеу жұмыстары,‭ ‬айыппұл,‭ ‬мүлікті тәркілеу‭;
.‎ ‏Сотталған адамның құқығынан ... бас ... ... ... жаза ... ... ... ‬бас бостандығынан айыру,‭ ‬қамау,‭ ‬тәртіптік әскери бөлімде ұстау.‭ ‬Жаза түрлерін топтастырудың ... ... ... ... ... жаза жүйелеріне кіретін барлық жаза түрлері негізінен үш топқа бөлінеді.2
2‎ ‏“Уголовное право‭” ‬Наумов‭ ... ... ... ... құрайды.‎ ‏Негізгі жазалар дегеніміз-‭ ‬заң бойынша жеке дара жаза ретінде,‭ ‬жазаның мақсатын жүзеге асыру үшін ... жаза ... ... қазіргі қылмыстық заңдарға сәйкес қылмыс жасады деп танылған адамдарға келесідей негізгі жазалар қолданылады:
-‎ ‏айыппұл салу‭;
-‎ ‏белгілі бір ... ... ... ... бір ... ... ... айыру‭;
-‎ ‏қоғамдық жұмыстарға тарту‭;
-‎ ‏түзеу жұмыстары‭;
-‎ ‏әскери қызмет ... ... ... бостандығынан шектеу‭;
-‎ ‏қамау‭;
-‎ ‏тәртіптік әскери ... ... ... бостандығынан айыру‭;
-‎ ‏өлім жазасы.
Осы жерде өлім жазасы түрлердің тізіміне кіргенмен,‭ ‬ол ерекше сипаттағы жаза деп ... ... ... ... ... ... ... деп-‭ ‬негізгі жазаға қосылып тағайындалатын,‭ ‬жазаның мақсатын ... ... оған ... роль ... ... ... ... Республикасы Жоғарғы сот Пленумының‭ “‬Жаза тағайындалғанда соттардың заңдарды қолдануы туралы‭”‬,‭ ‬24‭ ‬маусым‭ ‬1993‭ №‬3‭ ‬қаулысының тармағында‭ “‬Соттардың қосымша жаза ... ... ... аударғаны жөн,‭ ‬өйткені негізгі және қосымша жазаларды дұрыс үйлестіре білу,‭ ‬оны даралай көрсету принципін дәйекті түрде ... ... ... ... ... ... ‏ҚР ... сотының жаршысы.‭ ‬1993ж.‭ № ‬2,‭ ‬3‭ ‬бет.
‎ ‏-‎ ‏делінген.‭ ‬Сондықтан да қылмыстық заңның‭ ‬баптарының‭ ... ... ... қолдану немесе қолдану мүмкіндігі көрсетілсе,‭ ‬онда соттардың оны тағайындау туралы мәселені қарап,‭ ‬қолданған шешімнің тұжырымдарын үкімде міндетті түрде көрсетуге ... ... ... ... ... ... немесе құрметті атағынан,‭ ‬сыныптық шенінен,‭ ‬дипломатиялық дәрежесінен,‭ ‬біліктілік сыныбынан және ... ... ... ... ... ... негізгі де,‭ ‬қосымша да жаза ретінде қолданылатын жазалар жатады.‭ ‬Оларға жататындар:‭ ‬айыппұл салу,‭ ‬белгілі бір лауазым атқару немесе ... бір ... ... ... ... ... ... жүрген қылмыстық заңда мазмұны мен мәні әр түрлі жаза түрлері көрсетілген.‭ ‬Бұл жазаларды дұрыс қолдану‭ ‬-‭ ‬қылмыспен тиімді ... ... ... ... ... ‬ЖАЗАНЫҢ ЕРЕКШЕ ТҮРІ‭ ‬-‭ ‬ӨЛІМ ЖАЗАСЫ
2.1.‎ ‏Өлім жазасының ... ... ... ... бір адамды толғандыратын қылмыстық құқықтық мәселелердің біріне жатады.‭ ‬Оның төңірегіндегі дауға тек заңгерлер ғана емес,‭ ‬барлық ... ... ‬XX ... ‬70-80‭ ‬жылдары өлім жазасын біртіндеп азайту келешекте бұл жазадан бас тарту үрдісі дүние жүзілік қауымдастықта оның байқала ... ... ... ... ... ‬15‭ ‬желтоқсандағы Азаматтық және саяси құқықтар туралы халықаралық фактінің Екінші факультативтік ... өлім ... бас ... ... БҰҰ-лық үндеуін көптеген мемлекеттер қабылдады.‭ ‬Қазіргі кездерде Еуропа одағына,‭ ‬кіретін елдер одан бас тартты.1
1‎ ‏Е.‭ ‬Алаханов,‭ ‬С.‭ ... ... ... ... ... ‬66‭ ... ‬ Бірақ,‭ ‬жалпы қоғамдық пікір өлім жазасын қылмыстық жазалар қатарынан біртіндеп шығару идеясын онша ... ... ... ... ... да‭ ... ... сияқты,‭ ‬жазаның бұл түрі әлі бар.‭ ‬Бірақ,‭ ‬Қазақстан Республикасының конститутциясында өлім жазасы жазаның ерекше шарасы ретінде,‭ ... ауыр ... үшін ғана ... деп көрсетілген.‭ ‬Ондай жазаға кесілген адамның кешірім сұрауға‭ (‬амнистияға‭) ‬құқығы бар.2
2‎ ‏?Р Конституциясы,‎ ‏Алматы,‭ ... ‬15‭ ... ... ... ... тізімі берілген.‭ ‬Өлім жазасы адам өміріне қастандық жасалған ерекше қылмыстар үшін,‭ ‬сондай-ақ соғыс кездерінде немесе ұрыс жағдайында жасалған қылмыс ... ... ... ‬бейбітшілік пен адамзат қауіпсіздігіне қарсы қылмыстар және ерекше ауыр ... ... үшін ... ... ... өлім ... қазіргі қылмыстық зандарға сәйкес Қылмыстық кодекстің Ерекше бөлімінің нормаларының‭ ‬18‭ ‬санкциясында көзделген.‭ ‬Ол бұрынғы,‭ ‬яғни осы‭ ‬1998‭ ... ‬1‭ ... ... ... ... кодекске қарағанда екі есе аз.‭ ‬Ол біздің жас мемлекетіміздің де өлім жазасынан бірте-бірте бас тарта бастағандығын көрсетеді.
Талдап отырған норма ... бұл ... ... ... ... сот үкімі сотталған адамның өмірін жою деген түсінік береді.
Жазаның мазмүны өлім жазасын жүзеге асыру тәсілін көрсеткенде ... ... ... ... ... ... бұл тәсілімен орындалуы көпшілік көзінен таса жағдайда жүзеге асырылады.‭ ‬Өлім жазасын қолданғанда сот жаза ... ... алғы ... ... ... ... ‬Жоғарғы‭ ‬соты‭ ‬Пленумының‭ ‬24мауысым‭ ‬1995‭ ... ... ... ... ... ... туралы‭” №‬3‭ ‬қаулысында жазаның бұл түрі жауапкершiлікті ... ... мән ... ... ... аса ауыр ... ... адам ерекше қауіпті болып,‭ ‬оны тағайындау қажет болған жағдайда ... ... ... ... ... жағдайларда жасалған қылмыстың анықталған мән-жайлары негізінде өзінің толық дәлелін табуы тиіс және сотталушыға толық сипаттама ... ... ... ‏ҚР ... ... ... ‬1993‭ ‬ж.‭ №‬2‭ ‬6‭ ‬бет
Егер қылмыстық жауапкершілікке тартудың мерзімі ескірсе немесе қылмыстық жауапкершілікке тартудың мерзімі ... ... ... ... ... ... ескірсе,‭ ‬өлім жазасын қолданбаудың ерекше жағдайларын көздейді.
Егер сот ... ... ... ... ... емес деп ... ... өлім жазасы өмір бойы бас бостандығынан айыру ... ... сот ... ... ... ... байланысты қылмыстық жауаптылықтан босату мүмкін емес деп санаса,‭ ‬онда өлім жазасы жиырма бес жыл ... бас ... ... ... өмір бойы бас ... ... ауыстырылады.
Жалпы ҚР қылмыстық кодексіне сәйкес өлім жазасы әйелдерге,‭ ‬он ... ... ... қылмыс жасаған адамдарға,‭ ‬үкім шығарған кезде алпыс бес жасқа толған ер адамдарға өлім жазасы тағайындалмайды.2
2‎ ... ... ... ‬Алматы‭ ‬1999ж.‭ ‬49‭ ‬бап,‭ ‬2‭ ‬б?лігі.
Жалпы мұнда айта кететін жағдай ол сот өлім ... ... ... ... ... ... жағдайда ол өлім жазасын,‭ ‬басқа жазалардың түрін таңдап алуға ... ... ... ... жазасы кешірім жасау тәртібінде өмір бойы бас бостандығынан айырумен немесе жиырма бес жылға бас ... ... ... ... ... ... колониясында өтеумен ауыстырылуы мүмкін.
Өлiм жазасы,‭ ‬ол туралы үкім заңды күшіне енгеннен кейiн,‭ ... жыл ... ... ‬ал ... ... ... сұрау жөніндегі өзінің конституциялық құқығын пайдалануына мүмкіндік береді.
Жалпы өлім жазасы туралы мәліметтер шамамен алғанда алғашқы мемлекеттердің пайда болуымен ... ... ... ‬Ал өлім ... заңи ... ... жаза ... қоғамға көшіп,‭ ‬биліктің бөліне бастауынан бастап қалыптасқан.‭ ‬Баяғы кездерде адамдарды рулық заңдарымен соттаған,‭ ‬ал саяси ... ... ... ... және ... ... ... нормалар пайда болған.‭ ‬Бірақ әрине олай болған күнде де өлім жазасы әр мемлекетте әртүрлі ... ... үшін ... ... ... ... ... мемлекетте өлім жазасы адам өлтіргені үшін,‭ ‬Талион қағидасын қанғақан,‭ ‬жанға‭ —‬жан негізге алып,‭ ‬өлім жазасы қолданылған,‭ ‬екінші ... ... ... ... ... ‬ал басқа бір мемлекеттерде тайпа басшысының құдіретті ... ... үшін ... ‏А.П ... “ ‬100‭ ‬смерть‭” ‬Москва,‭ ‬1991,‭ ‬стр.47.
Мемлекеттік құқықтық қатынастардың пайда болуымен,‭ “‬талион қағидасы‭” ‬пайда болған.‭ ‬Ол ... ... жаза ... қылмысына сай болуы керек.‭ ‬Көпшіліктің сана сезімінде ол әлі күнге дейін‭ “‬қанға-қан,‭ ‬жанға жан‭” (‬толығымен ол былай деп ... ... и ... ... ... ‬50‭ ... “‏...‎ ‏егер біреуге зиян келтірсең,‭ ‬онда сен жанға-жан,‭ ‬көзге-көз,‭ ‬тіске-тіс,‭ ‬қолға-қол,‭ ‬аяққа-‭ ‬аяқ,‭ ‬күйікке‭ —‬күйік,‭ ‬қанға-қан‭ ‬тапсыр‭”) ... ... ... ... ... ... мемлекеттерде қанның құны деген түсініктер де болған.
Жалпы оптикалық мемлекеттерде,‭ ‬орта ғасырлардағы Ресей мемлекеттерінде өлім жазасы екі ... алып ... ... ... өлім ... және ... ‬өлім жазасы.‭ ‬Жай өлім‭ ‬жазасының түрлеріне‭ —‬дарға асу,‭ ‬басын шабу,‭ ... ... ... ... ‬Ал ... өлім ... ... —‬жағу,‭ ‬аузына еріген қорғасын құю,‭ ‬--------------,‭ ‬қолға отырғызу,‭ ‬тірідей жерге көму ... ... ... ... ... және ... ... емес сондай-ақ,‭ ‬ерте ғасырлардағы Қазақстанда да ондай өлім жазасы қолданылған.‭ ‬Оны біз негізінен Тәуке ханның жеті ... көре ... ... ... ... бабы қанға-‭ ‬қан,‭ ‬жанға-жан деп текке басталмаған.‭ ‬Адам өмірге бірақ рет келеді.‭ ‬Өлшеулі өмірді текке қиюдан асқан ... бар ма‭? ... да ... ... ... ... ‬кісі өлтірушілерді қатаң жазалаған.
Жалпы осыған байланысты,‭ ‬әр автор әртүрлі әңгімелейді.‭ ‬Біреулері‭ “‬қанға-қан,‭ ‬жанға-жан,‭ ‬мүгедектік еткендерге ... ... ... ... ... ... ‬онда ол қанға қанмен жазаланады,‭ ‬немесе өлім үшін қылмыскер бүкіл руымен‭ ‬200‭ ‬ат құн төлейді‭” ‬дейді.‭ “‬Қандай бір ... ... ... ... жаза дәл ... ... ... ‬К.‭ ‬Шүкірәлиев.3
3‎ ... ... Жетi ... ... ‬1995‭ ‬ж.‭ ‬43‭ ‬бет.‭ ‬Сондай-ақ құн төлеп құтылу деген де ... ... ‬Ол ... Ә.‭ ... айтуынша‭ “‬Ердің құны‭ ‬200‭ ‬жылқы болсын‭” ‬деп көрсетілсе,‭ ‬О.Р.Греков‭ “‬Ер адамның құны‭ ‬100‭ ‬жылқы немесе‭ ‬1000‭ ‬қой‭” ... ... ... ... ... ... мысалдардан,‭ ‬егер кiнәлi жағы адамы үшін құн алуға көнбесе,‭ ... ... не оның ... бір ... ... қажеттілігін,‭ ‬ал Алты ереже мен о.р‭ ‬.Д.Греков және Г.Шанчин жазбаларынан біз қүы ... ... ... жарғыда:‭ “‬ер адамның құны‭ ‬1000‭ ‬қой,‭ ‬әйел адамның құны ер адамның жарты құны‭” ‬деп анық көрсетілген.
Егер қожасы құлын не ... ... ... ... ... ... тонаушы қарақшыларды қылмыс үстінде өлтірсе құн төлемеген.
Құн үшін мал төлеуге шамасы келмеген жағдайда,‭ ‬келісіммен құн ... қыз ... ... екі ... жолмен жазаланатын:
-‎ ‏бірі малмен тартатын жаза‭;
-‎ ... ... ... ... ... ... ... болмаған.‭ ‬Кейде жазаланғанда жерді дөңгелектетіп сызып қойып,‭ ... ... ... күн отырғызған.
Қазақтарда өлім жазасы:‭ ‬атқа сүйреп өлтіру,‭ ‬асып өлтіру,‭ ‬тас борап етіп өлтіру,‭ ‬т.б.‭ ‬жолдармен орындалған.‭ ... ... ... деп ... күн бойы ... көрсетіп іліп қойған.‭
Бұл негізінен бұрынғы кездерде болған,‭ ‬ал ... ... ... ... ... ... өз тәуелсіздігін алып,‭ ‬өз алдына егеменді ел болғанға ... ‬ол ... ... ... ... ... ‬осы жерде осыларға да тоқтала кету,‭ ‬осы тақырыпты алуда маңызды орын алады деп ойлаймын.‭
Совет Одағында өлім ... аса ауыр ... ғана ... ... ... ... күштеудің де белгілі жағдайда революциялық міндет атқаратындығы марксизм-ленинизм қағидасына негізделеді.‭ ... ... ... өлім ... ... ... шығармайды.‭
Совет мемлекетінде өлім жазасын қолданушылық қанаушы таптың құралы болып табылатын капиталистік мемлекеттердегідей ... ... ... ... ... ... Совет мемлекетінде уақытша және ерекше жаза қатарында қарастырылған.1
1‎ ‏АА.Мамытов.‭ ‬Советтiк‭ ‬қылмыстық‭ ‬құқық‭? ‬135‭ ... ... ... тек аса ... ... үшін қолданылады.‎ ‏Оны қолдану түпкілікті емес.‭ ‬Уақытша оны қолдануға тоқтам салуға дейін рұқсат етілген.
Ол кездерде қазіргі кезге лейін ерекше жазаға ... ... ... ... аса ... ... аты қылмыстық заңдарда атап көрсетіледі.‭ ‬Сондықтан оны соттың бет алды қолданылуына заң жол бермеген.‭
жылғы РСФСР ... ... өлім ... тек ... ... әскери,‭ ‬шаруашылық қызмет бабындағы‭ ‬/парақорлық,‭ ‬қызмет шегінен асушылық және кісіні күшпен ... ... ... ғана ... болатыны көрсетілген.‭
Осы жағдай РСФСР-дің‭ ‬1926‭ ‬жылғы кодексінде де сақталған болатын.‭ ‬Социалистік меншікті қорғау туралы‭ ‬1932‭ ... ‬7‭ ... заң өлім ... ... ... аса ... ... қол сұғушылыққа да қолданудың мүмкіндігін қарастырған.‭
1958‎ ‏жылғы қабылданған СССР және ... ... ... заң ... Қазақ ССР қылмыстық кодексінің баптарында өлім жазасы туралы ... ... ... толық жойылғанға дейін,‭ ‬отанға опасыздық,‭ ‬шпиондық,‭ ‬диверсия,‭ ‬террорлық акты жасағандық,‭ ‬бандитизм,‭ ‬жасанды қағаздар мен бағалы ... ... ... өткізу мақсатымен жасағандық немесе өткізгендік,‭ ‬валюталық құнды заттармен немесе құнды қағаздармен ... ... ... көп ... ... ... ... операциялар жөніндегі ережелерді бұзғаны үшін немесе қылмысты ауырлататқан жағдайларда қасақана кісі өлтіргендік,‭ ‬мемлекеттік немесе қоғамдық мүлікті ерекше көп мөлшерде ұрлағандық,‭ ‬ал ... ... ... ұрыс жағдайында ССР одағының заңдарында арнайы көрсеткен реттерде
—басқа да ерекше ауыр қылмыстар жасағандық үшін өлім жазасын
—атуды қолдануға рұқсат ... ... ... ... ... ‬1958ж‭ ‬22‭ ‬бап
Сонымен бірге,‭ ‬бас бостандығынан айыру орындарында түзелу жолына түскен қамаудағыларға зорлық-зомбылық ... ... ... ... ... жасаушы немесе белсене қатысушы ерекше рецидивистер мен ауыр қылмыс жасағаны үшін сотталғандар жөнінде өлім ... ... ... ... ... ... ‏Қазіргі кезде қолданылып жүрген өлім жазасының түрлері
Жалпы қазіргі кезде колданылып жүрген өлім жазасы,‭ ‬әр мемлекеттерде ... ... ... ... ... ату және ... ... ‬оларға қарағанда сирегірек кездесетіні‭ —‬ол электр орындығында жазалау және смертельная инфекция.‭ ‬Ал одан да сирек кездесетін жаза‭ —‬ол газбен уландыру және ... шабу ... ... ‬Ал ... мұсылман мемлекеттерінде әлі күнге дейін адамның көзіне жат өлім жазалары қолданылады.‭ ‬Олар таспен ұрып өлтіру,‭ ‬жардан тастау ... ... ... ... ... кодексінің‭ ‬119‭ ‬бабында өлім жазасына сипаттама беріліп,‭ ‬онда тас ... да ... ... ... делінген:‭ “‬Таспен ұрып өлтіру жазасына кесілгенде тастар жазаға кесілген адамды бір немесе екі рет ұрып өлтіретіндей үлкен және олар тас ... ... ... ... ... ... ‬өлім жазасының қазіргі қолданылып жүрген түрлеріне қысқаша тоқталып кетейік.
Дарға ... ... бұл түрі ... ... ... ... неге ... әлі күнге дейін ешкімге белгісіз‭ —‬ең бір масқаралайтындардың ... ... ... қазіргі кездегі қолданылу технологиясы мынандай:‭ “‬Өлім жазасына тағайындалған адамның мойнына жіпті байлап,‭ ... ... ... алып тастайды,‭ ‬өлім дененің ауырлық күшінен,‭ ‬тіпті қысым көрсетуі нәтижесінде туындайды.
Қазіргі кезде көп қолданылып жүрген ... асу ... ... ... ... ... ... хан комиссиясымен қарастырылып,‭ ‬қалыптасқан болатын.‭ ‬Мұнда комиссия адамның басын денесінен ажыратпай,‭ ‬жедел және ауыртпай өлтіріледі деп адамгершілік қағидасына негізделе ... ... ... ... ... ‬жазаға аяғының астынан люк ашылады.‭ ‬Осы жерде жіптің ұзындығы денесінен басының ажыратылмайтындығы ескеріліп,‭ ‬оның бойының ұзындығы мен денесінің салмағына ... ... ... осы ... ... ... ... ‬күні бүгінге дейін осындай қағидада көп мемлекеттерде жүзеге асырылады.
Ату.‭
Жазаның бұл түрі оқ пен ату құралын ойлап тапқаннан бері,‭ ‬қарқыны ... ... ... ... ‬ол әскери әрекеттер кезінде,‭ ‬оның оңайлылығына және арзандығына сүйене отырып,‭ ‬көп колданылатын болған.1
1‎ ‏АП Лаврин‭ “‬1001‭ ‬смерть‭”‬.‭ ... ... ... ...
Мұнда ату бір адаммен немесе бірнеше тұлғалармен адамның өміріне маңызды мүшесіне ату арқылы жүзеге ... ... ... ‬жүрегіне ату арқылы жүзеге асырылады.‭ ‬Онда адам нерв жүйесінің бұзылуынан немесе қалжырап өледі.
Ал егер жаза бір топ түлғалармен жүзеге асырылатын ... ... ... ... ... ... ... өлу мүмкіндігі азаяды.‭ ‬Өйткені,‭ ‬бір топ тұлғалармен ... ... ... ‬олар жазаланып жатқан тұлғалардан едәуір алыста тұрады және оның бірден өміріне маңызды мүшесіне тигізу мүмкіндігін азайтады.
Осы жерде бір айта кететін ... ‬ол ... да өлім ... ... ... ... асырылады.‭ ‬Оның процедурасына келетін болсақ,‭ ‬онда өлім жазасына кесілген тұлғаны бір жыл өткеннен кейін өлім жазасын орындайтын ... алып ... ... байлап,‭ ‬коридормен жібереді де,‭ ‬ескертусіз басынан атады.‭ ... ... ол ... міндетті түрде,‭ ‬орындаушы тұлға,‭ ‬сол мекеменің басшысы,‭ ‬дәрігер және прокурор қатысуға міндетті ... ... ... ... ... алғанда өлім жазасының бұл түрі ең алғаш АҚШ-та‭ ‬1888‭ ‬жылы әзірленген және күні бүгінге дейін ол АҚШ ... ... ... ... ... электр орындығында жазалау дарға асуға қарағанда адамгершілікті болып табылады дейді.‭
Оның процедурасы келесідей болып табылады:‭ ‬жазаланған тұлғаны арнайы орындыққа мықтап ... ... ... ... оның ... ‬аяғына дым электродтарды бекітеді.‭ ‬Кейіннен қысқа уақытқа күшті электр тоғын қосады.‭ ... ... ... ... және ... ... нәтижесінде болады.‭
Көптеген мемлекеттер жазаның бұл түрін адамгершілік қағидасына сай келмейді ... ... ... ... токты қосқаннан кейін бөлмеде күйген еттің иісі шығады және ол адам қан құсуы,‭ ‬зәрінің ұстамай шығуы,‭ ‬көзінің шығып кетуі мүмкін.‭ ... ... ... АҚШ ... әр ... әр ... жазасының түрлері қолданылады,‭ ‬бір штаттарда электр орындығы,‭ ‬басқаларды газбен уландыру,‭ ‬тағы басқа мемлекеттерде смертельная ... ... ... жазасынын технологиясы келесідей болып табылады:‭ ‬Жазаға тартылған тұлғаны,‭ ‬ауа кірмейтін бөлмедегі‭ ‬/герметичная камера/‭ ‬орындыққа байлайды.‭ ‬Оның ... ... ... ... орындалуын,‭ ‬бақылап қадағалап отыру үшін стетоскоп бекітеді.‭ ... ол ... ... тұлганың демін алуы үшін уландыратын цианид газы жіберіледі.‭ ‬Өлім цианид газымен ... ... ... ... ... ... шабу.
Жазаның бұл түрі өткен ғасырларда ең бір көп қолданылатын жазаның біріне жататын.‭ ‬Ал қазіргі кездерде өлім жазасының бұл түрі тек үш ... ... ғана ... ‬Ол ... Сауд ... ... Араб ... және Біріккен Араб әмірелері.
Ол адамның басын денесінен,‭ ‬балтамен шабу арқылы жүзеге ... ... ... ... міндеті‭ —‬адамның басын,‭ ‬балтаның өткір жүзімен дереу ... ... ... ... ... асырылады.‭ ‬Осы жерде адамның қалай өлуі жендеттің күшіне байланысты ... ... ... ... ... ... туралы мәселелер күні бүгінге дейін қоғамдық талқылаудың күрделі мәселелерінің біріне жатады.
Өлім жазасына сілтемені ескере келе,‭ ‬келесілерді айтуымызға болады.‭ ‬Ол қоғамдық ... ... ... ... ... ... келеді,‭ ‬сол себептен,‭ ‬оны зерттеу ерекше маңызды болып табылады.‭ ‬Саяси құкықтық шешім шығарған кезде қоғамдық ойдың орны мен ... ... ... топтың өлім жазасының қабылдауына ғылыми және тәжірибелік қызығушылығын қарастырады.‭ ‬Бұл тақырыптың актуальдылығы сондай,‭ ‬М.Н.‭ ‬Герпеттің1
1‎ ‏Государство и ... ... ... ... ... ‬50
‎ ‏жасаған фундаментальды зерттеуінен кейін туындайды және күні ... ... осы ... ... ... тыс ... ‬Соның арасында әсіресе,‭ ‬соғыстан кейін өлім жазасы туралы қоғамдық пікірлер барлық мемлекеттерде ... ... ... ... көп ... АҚШ ... ... табылады.‭ ‬Онда өлім жазасы туралы үнемі қоғамдық сұрау жүргізу,‭ ... ... ... кеткен болатын және ол сол қоғамдық өмірдің күнделікті атрибуты болып табылады.‭ ‬Осында өлім ... ... және оған ... ... аргументтері,‭ ‬ұлттық ерекшеліктеріне байланысты қоғамдық ой детерминациясына ұқсас болады.‭
Егер маңызды ... ... ... болсак,‭ ‬келесідей ойларды айтуымызға болады,‭ ‬ол әлемдік қоғамдық бірлестіктермен бірге,‭ ‬жаңа өмірге өлім жазасыз кіреді.‭ ‬БҰҰ ... ... және ... ... жөніндегі комиссияның‭ ‬1996‭ ‬жылғы соңғы елу жылдық зерттеулеріне негізделе көп мемлекеттердің тәжірибелерінде және заңдарында өлім жазасынан бас ... ... ... бекіткен.‭ ‬Соған сәйкес‭ ‬1989‭ ‬жыл мен‭ ‬1995‭ ‬жылдың аяғына дейін осы жазаның ... ‬25‭ ... бас ... ... ... ... ... өлім жазасы‭ ‬72‭ ‬мемлекеттерде,‭ ‬және‭ ‬30‭ ‬мемлекеттерде ол дефакто жойылған және күні бүгінге дейін,‭ ‬ол‭ ‬90‭ ‬мемлекетте сақталып қалған.2
2‎ ... о ... ... ... ... ... ‬2000‭ ‬г.‭ ‬38‭ ‬бет.‭
Жалпы алғанда осы жазаға байланысты қазіргі кезде көптеген қарама-қайшы ... көп ... ... ... өлім ... ... ‬ал екіншілері ол жазаға қарсы болып,‭ ‬оны жою керек деген пікірлер айтады.
Өлім жазасын ... ... ... ... ... ‬біріншіден,‭ ‬қоғамда құқықтық тәртіпті сақтаудың тиімді шарасы болып ... деп ... ... ... ... ... ... ‬біздің қоғамымыздың‭ ‬85%‭ ‬жазадан қорыққанынан қылмыс жасамайды.‭ ‬Сол себептен осы жазамен қорқыту арқылы ... ... ... ... деп ... ‬Ол ... біздің қазіргі экономикамыздың тығырық кезіне байланысты,‭ ‬қылмыстылықтың өсуімен түсіндіріледі.‭ ‬Қазіргі кездегі статистикалық көрсеткіштерге көңіл аударатын болсақ,‭ ... ең ... ... ... қылмыстық бұзушылықтарға жасалған статистикалық көрсеткіштерден едәуір өскен болатын.1
1‎ ‏Против смертной казни.‭ ‬Сб.‭ ‬материалов.‭ ‬Москва.‭ ... ... ‬39‭ ... ... жақтаушылардың позициясына сұрау жүргізетін болсақ,‎ ‏ол бастапқыда Совет мемлекетінде,‭ ‬Ленинград қаласында жүргізілген,‭ ‬оның көрсеткіштеріне қарайтын ... ‬он ... ... өлім ... өз ... жүзеге асырар едік,‭ ‬-‭ ‬деген пікірлерін айтқан,‭ ‬ал одан кейін алты жүзге жуық тұлғалар өлім ... ... ... пікірді хат арқылы салып жіберген.‭ ‬Ал,‭ ‬осы мәселе бойынша менде өзіміздің студенттердің арасында сұрау жүргізген болатынмын.‭ ‬Оның нәтижесі мынадай:‭ ... ... өлім ... қолдайды,‭ ‬ал қалған проценттері оған қарсы,‭ ‬олардың ойынша,‭ ‬бұл жаза тек аса қауіпті қылмыстар үшін ғана ... ... ‬-‭ ... ... ... ... ‬өлім жазасы тиімді болып табылады,‭ ‬өйткені өлім жазасынан бас тартса,‭ ‬оған балама ретінде өмір бойы бас бостандығынан айыру жазасына ... ‬ал ол ... ... ... ... ... ... де айтады.
Осыған байланысты халықаралық Амнистия өлім жазасын жақтаушылардың әсерінен саяси және азаматтық құқықтар туралы халықаралық фактінің баптарында көрсетілген қылмыскерлердің ... ... және сот ... әділ жаза ... ... келтіреді,‭ ‬-‭ ‬деген ойларды айтады.‭ ‬Мысалы,‭ ‬1989‭ ‬жылы‭ “‬Московская правда‭” ‬газеті татар қаласында болған процесті жазған.‭ ‬Ол жаза ... іс ... ... ... ... ... ... процесс ашық алаңда бес мың қатысушылардың қатысуында болған.‭ ‬Осы қатысушылар сот әділ жаза ... ... ... ... айтып қорқытқан екен.‭ ‬Мұнда үкімді сот емес,‭ ‬халық шығарған деп ... ... ... ... ‬газетінің айтуынша,‭ ‬үкім алдын ала анық болған.‭ ‬Өйткені,‭ ‬қатысушылардың атмосферасы ... ... ... ... сөз ... ... ‬-‭ ‬дейді.2
2‎ ‏Московскис новости‭ ‬1989‭ ‬г.‭ №‬3,‭ ‬4‭ ‬бет.
Ал өлім жазасына ... ... ... ... ... ... ‬әрбір адам туылған кезде,‭ ‬өмір сүруі үшін шарт жасасады екен,‭ ‬сол шарттың бұзылмаушылығын негізге алып айтады.‭ ‬Осы шарттың негізі бойынша ... ... ... бір ... ... ... ‬өзінің бостандығының,‭ ‬өмірінің бір бөлігін қорғау және қауіпсіздігін ... үшін ... ... ‬бірақ ол өзіне қымбат,‭ ‬құнды өмірін қорғау және қауіпсіздігін сақтау үшін ғана тапсырады,‭ ‬-‭ ... ... өлім ... ... ... ... за и против.‭ ‬М.,‭ ‬1989‭ ‬г.‭ ‬133‭ ‬бет.
‎ ‏/Люкас/‎ ‏айтуынша,‭ ‬өлім жазасы жалпы табиғи құқыққа сай келмейді деп ... ‬Ал ... ... ... ... ... ... ‬библияға,‭ ‬құранға қайшы келеді деп айтады.‭ ‬Өйткені библияда көрсетілгендей,‭ ‬бірінші ... ... ... табылады.‭
Осы жерде менің ойымша,‭ ‬өлім жазасынан бас тартуымыз кажет,‭ ‬оған мен қелесідей ... ... ... ... ‬сот шешімінің қателіктері болып табылады.‭ ‬Мысалға,‭ ‬сол Чикатиланы алып қарасақ,‭ ‬нақты сол ... ... ... ... ... ... ... жазаға тартылып кеткен болатын.‭ ‬Бірақ,‭ ‬әйтседе,‭ ‬қазіргі кезде біздің қылмыс сотының өсуіне байланысты,‭ ... ... ... бір күш ... ... ‬ол күш өлім жазасы болып табылады.‭ ‬Яғни менің ... ... ‬ол өлім ... бас ... ... ‬бірақ ол кейінірек болатын процесс және қазіргі кезде одан бас тарту әлі ерте болып табылады.
‎ ‏III ТАРАУ.‭ ... ... ... ‏Өлім жазасын орындаудың жағдайлары
Жалпы Қазақстан Республикасының қылмыстық кодексіне сәйкес,‭ ‬өлім жазасына сотталған адамды‭ ‬ұстағанда,‭ ‬оны күшейтілген күзетпен және ... ... ... оқшаулаумен камтамасыз етілуі тиіс.‭ ‬Жалпы өлім жазасы түріндегі жазаны орындау алғаш рет ... осы жаңа ... ... ... көрініс тапқан болатын.‭ ‬Ал бұрындары ол құпия болып,‭ ‬арнайы зандармен реттелетін.
Сотталушы,‭ ‬егер кешірім ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Президенті шешім қабылдағанға дейін тоқтатыла тұрады және ... ... өлім ... ... ... ... жылдан кейін орындалады.‭ ‬Ол мерзімнің берілу себебі,‭ ‬оған апелляциялық,‭ ‬кассациялық наразылық жасау үшін,‭ ‬кешірім сұрауға мүмкіндік беріледі.
Ал егер ... ... ... ... өтініш бергеннен бас тартқан жағдайда түзеу мекемесінің әкімшілігі,‭ ‬прокурордың қатысуымен тиісті акт ... ... ... ... ... ... ‬А.И.‭ ‬Зубкова.‭ ‬523‭ ‬бет.
Сот үкімінің занды күшіне енуі,‭ ‬Қазақстан Республикасы Бас прокурорының қадағалау тәртібімен соттың ... ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Жоғарғы Соты Төрағасының қорытындылары,‭ ‬сондай-ақ кешірім жасау ... ... ... ... ... ... ... кешірім жасау туралы өтініш беруден бас тартқаны туралы акт,‭ ... ... ... ... ... үшін ... болып табылады.
Жалпы өлім жазасына сотталған адамға белгілі бір құқықтар беріледі,‭ ‬оның қүқықтық жағдайлары келесідей ... ... ... күшіне енгеннен кейін,‭ ‬сотталушының бір жылдың ішінде,‭ ... ... ... ... ... ... беруге қүқығы бар болып табылады.‭ ‬Ол негізінен:
-‎ ‏заңда көзделген тәртіппен қажетті азаматтық ... ... ... ... ... рәсімдеуге‭;
-‎ ‏заң көмегін алуға және ұзақтығы мен санына шек ... ... ... ... ... медициналық көмек алуға‭;
-‎ ‏хаттарды шек қойылмай алуға және жіберуге‭;
-‎ ‏жұбайымен,‭ ‬жақын туыстарымен ай сайын бір кыска ... ... ... ... ... ‏күн сайын үзақтығы отыз минут сейілдеуді пайдалануға‭;
-‎ ‏тамақ өнімдері мен бірінші ... ... ... сатып алуға,‭ ‬-‭
-‎ ‏қатаң режимдегі түзеу колониясында ұсталатын сотталғандар үшін,‭ ... ... ақша ... қүқығы бар болып табылады.
Олар өздері туралы сот үкімі заңды күшіне енген,‭ ... ... ... мәселесі шешілмеген,‭ ‬не кешірім жасау туралы өтініш қанағаттандырылған,‭ ‬өлім жазасына сотталғандар жазасын одан ары өтеу ... ... ... ... ... ... ұсталады.‭
Ол камераларда әдетте,‭ ‬екі адамнан артық орналастырылмайды.‭ ‬Сотталғандардың өтінішімен және өзге де қажетті ... ... ... бастығының қаулысы бойынша сотталғандардың жеке басының қауіпсіздігіне қатер төнген жағдайда,‭ ‬олар жалғыз адамдық камераларда ұсталуы мүмкін.‭ ... ... ... камерада ұстаудың талаптары ескерше отырып,‭ ‬ұйымдастырылады.
Ал өздері ... ... ... ... ... ... ... жазасына сотталғандар үкімді орындау үшін,‭ ‬тиісті мекемелерге жіберілгенге дейін,‭ ‬келесі жағдайларда ұсталады:
-‎ ‏тамақ өнімдері мен бірінші кезекте қажетті ... ... ... ... ... ‬есеп шогтарындағы қаражаттан ай сайын бір айлық‭ ‬,есептік көрсеткіш мөлшерінде жүмсалады‭;
-‎ ‏жыл ішінде екі ... ... ... ... ... бір ... мен бір бандероль алуға‭;
-‎ ‏ұзақтығы бір сағаттық сейілденуді пайдалануға рұқсат етіледі.
... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасыныда қылмыстық атқару кодексіне сәйкес,‭ ‬жария етілмей,‭ ‬ату жолымен жүзеге асырылады.1‭ ‬Егер өлім жазасы бірнеше ... ... ... ... ... ол жеке-жеке,‭ ‬басқалардың қатысуынсыз,‭ ‬әрбіреуіне бөлек орындалады.‭ ‬Мұнда ату жазасы қүпия түрде жүзеге асырылады және оны ... ... оның жеке басы ... ... ... орындау кезінде прокурор олім жазасы атқарылатын мекеменің өкілі және дәрігер қатысады.
Осы жерде егер өлім жазасына тартылып ... ... ... ... жөнінде күмәнданатын болса,‭ ‬оны үш маман дәрігерлерден тұратын комиссияға тексерілуге ... ... оның ... ... ... ... ‬Егер‭ ‬өзінің әрекеттерінің қогамға қауіпті екендігін білмейтін,‭ ... ... ... ... ‬ол ... ... ... шығарған сотқа қайта жіберіледі.
Ал егер комиссия шешімі бойынша,‭ ‬оның психикалық жағдайының бұзьшуы анықталмаған жагдайда,‭ ‬оған қатысты олім жазасы қолданылады.‭ ... ... ... ... ... үкімінің орындалғандығы туралы хаттама толтырылып,‭ ‬оған прокурор,‭ ‬өлім жазасы орындалатын мекеменің өкілі,‭ ‬дәрігер қол қояды.1
1‎ ‏ҚР‭ ‬қылмыстық атқару кодексi.‭ ... ... ... ... ... әкімшілігі үкім шығарған сотқа,‭ ‬сондай-ақ сотталушының жақын туыстарының біріне өлім жазасының атқарылғаны туралы хабарлауға міндетті.‭ ‬Және өліктің жерленген жері ... ... ... ... екі жыл өткен соң ғана хабарланады.
Жалпы бұл негізінен тек заң ... ғана ... ... ‬ал шын ... ... тәжірибеге көз салатын болсақ,‭ ‬өлім жазасы туралы,‭ ‬туыстарына қашан қаза тапқандығы және қай жерге жерленгендігі туралы айтпайды.
Жалпы оның процедурасына тоқталатын ... ... ... соң,‭ ‬сотталушының кешірім туралы өтінішін,‭ ‬сот қанағаттандырмағаннан ... ... бір ... соң ... ‬орындалар алдыңда,‭ ‬оның көзін жауып,‭ ‬ұзын коридормен жіберіп,‭ ‬артынан ... оқ ату ... ... ... ... ... ‬азаматтық хал актілерін жазу органына әкімшілік белгіленген үлгіде ... ... және ... ... өлуі туралы куәлікті қайдан алуына болатын орынды хабарлайды.

ҚОРЫТЫНДЫ
Жалпы заңдылық пен құқық тәртібіне байланысты практикалық міндеттерді шешуде мемлекетіміздің қылмыстық ... бір ... ... ... ... ... ролі ... ‬ол‭ —‬заң бұзушылықтың қылмыс сияқты аса қауіпті түрімен күресуге бағытталған.‭ ... ... ... ... ... ‬Ол ... мемлекет адамды,‭ ‬оның құқын,‭ ‬бостандығын,‭ ‬заңды мүддесін,‭ ‬мемлекетті,‭ ‬ұйымдардың құқықтары мен заңды мүдделерін қоғамдық ... және ... ... ортаны,‭ ‬конституциялық құрылысты,‭ ‬еліміздің аумақтық бүтіндігін,‭ ‬қоғам мен мемлекеттің ... ... ... ... ... ... мен ... қылмыстық қастандықтан қорғайды.
Осы жерде,‭ ‬қорғауға байланысты шектеулі жағдайларға барып,‭ ‬өлім жазасын тағайындау керек пе,‭ ... жоқ па‭? ‬-‭ ... ... қазіргі кезде кімді болсын қатты ойландырады.‭ ‬Осы жерде менің өлім жазасы бойынша пікірім,‭ ‬мынадай:‭ “‬Жалпы ... оның ... ... кез ... затты алып тастауға болады.‭ ‬Адамның өмірі Қазақстан Республикасының конституциясында көрсетілгендей ең қымбат игілік болып табылады.‭ ‬Және оны бұл ... ... ... ... және ... одан айыруға құқығы жоқ‭” ‬деп ойлаймын.

БИБЛИОГРАФИЯ
I.‭ ‬Нормативтік құқықтар актілер.
.‎ ‏ҚР Конституциясы‭ ‬30‭ ... ... ‏ҚР ... ... ... ‏ҚР ... кодексі.‭ ‬1997‭ ‬ж
.‎ ‏Қазақ ССР Қылмыстық ... ... ... ... Сот Пленумының қаулысы Жаза тағайындалғанда соттардың заңдарды қолдану‭ ‬тәжiрбиесi туралы‭ ‬24‭ ... ... ... ... ... Е.‭ ‬,‭ ‬Рахмметов С.‭ ‬Жаза Өркенист‭ ‬1999ж.
.‎ ‏Кистаковский А.Р.‭ ... о ... ... ... ... ... казни.‭ ‬Сб.материалов.‭ ‬М.199ІГ.
.‎ ‏Смертная казнь за и ... ... ... ... ... ‬смерть.‭ ‬М.,1991г.
.‎ ‏Н.Өсерұлы.‭ ‬Жеті жарғы.‭ ‬Алматы‭ ‬,1996ж.
III.Басылымдар‭
.‎ ‏Бабушкин А.В.‭ “‬Обречение ... ... ... ‏Бирюков Е.‭ ‬Против жестокости-жестокостью.‭ ‬Соц.законность.‭ ‬1990г.‭ №‬11.
.‎ ‏Борик А.‭ “‬Расстрелять дешевле‭” ‬Лит.газета.‭ ‬1998г.‭ ‬17‭ ‬июнь.
.‎ ... А.‭ ... на ... ... казни‭? ‬Вторая попытка‭”‬.
Рос.‭ ‬Юстиция.‭ ‬1998г.‭ №‬5.
І6.‭ ‬Грибов В.‭ “‬Просторные камеры для смертников‭” ‬Преступление‭ ‬и ... ... ... ... ... ‬за и ... ... и право.
г.‭№‬7.
ІЗ.Катанян К.‭ “‬Смедэтная казнь временно отменяется‭” ‬Известия‭ ‬1999г.‭ ‬3‭ ... ... ... ... казнь и общественное мнение‭”‬.‭ ‬Гос.право.‭ ‬1997г.‭ №‬4.
.‎ ‏Крашенников П.‭ “‬Смертная казнь‭ ‬-‭ ‬это кровная месть‭”‬.‭ ... ... ... ... ‏Михлин А.С.‭ “‬Способы применения смертной казни‭” ‬Государство и ... ... ... ... Л.‭ ... ... казнь,‭ ‬чтобы вздохнуть в суды присяжных.‭ ‬Моск.новости.,‭ ‬1999г.‭ ‬7-14‭ ‬февраль.
.‎ ... А.‭ ... же мы ... ‬Московские новости.‭ ‬1999г.‭ ‬7-14‭ ‬февраль.
.‎ “ ‏Разговор о смертной казни‭”‬.‭ ‬Человек и ... ... ... ... Р.‭ ... в исполнсние о смертной казни в России‭” ‬Аргументы и факты.1997г.‭ №‬21.
.‎ ‏Савицкий В.‭ “‬Смертная казнь пока отменяется‭”‬.‭ ‬Труд-7.‭ ... ‬5‭ ... ... С.‭ ‬Өлім жазасын алып тастау әлі ерте.‭ ‬Түркістан.‭ ‬1999ж‭ ... ... Г.‭ ... ‬1997-24‭ ‬январь.
.‎ ‏Ардаев В.‭ “‬Убийство в законе‭” ‬Известие.‭ ‬1996‭ ‬-‭ ‬5‭ ‬июнь.
.‎ ‏Калеева Т.‭ “‬Смертная ... ... ... ‬и‭ “‬против‭”‬.‭ ‬Каз.правды.‭ ‬1997‭ ‬-31‭ ‬январь.
.‎ ‏Мерцалов В.‭ ‬Высшая мера.‭ ‬Чем ее измерить‭? ‬Каз.правды.‭ ‬2000-20‭ ‬январь.
.‎ ‏Сулсймслов К.‭ “‬Главный полицейский ... ... за ... ... ... ... ... ‬1999г.‭ №‬47.
.Шаймерденов К.‎ “‏Высшая мера наказания‭” ‬Фемида.‭ ‬1998г.‭ №‬7.
.‎ ‏Шаймерденов К.‭ “‬Какие цели у ... ... ... ... ... ... ‬ноябрь.
.‎ ‏Вестник КазГУ.‭ ‬Сер.юридическая.‭ ‬1997г.‭ №‬5.‭ ‬-‭ ‬стр.‭ ‬154-163.
.‎ “‏Смертная казнь и пределы гуманизма‭”‬.‭ ‬Вест.‭ ‬КазГУ.‭ ‬Сер.‭ ‬юрид.‭ ... ... ... ... ... ... ‬1996г.‭ №‬7.‭ ‬Стр.‭ ‬29-30.
IV.‭ ‬Оқу кұралдары.
.‎ ‏Қылмыстық құқық.‭ ‬Жалпы бөлім.‭ ‬Ағыбаев ... ... ... ... право.‭ ‬Наумов А.В.‭ ‬М.,‭ ‬1996г.
40.‎ ‏Мамытов А А.‭ ‬Советтік ... ... ... ... ... ... общая‭; ‬Уголовыное наказание‭; ‬понятие,‭ ‬виды,‭ ‬назначение.‭ ‬1‭ ‬том,‭ ‬Екатеринбург.‭ ‬1994г.
.‎ ‏Уголовно исполнительное право России.‭ ‬А.И.‭ ‬Зубкова.‭ ... ... ... и исполнительное право Казахстана.‭ ‬Алматы,‭ ‬1997г.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жаза және оның мақсаты29 бет
Жаза және оның мақсаты туралы10 бет
Жаза туралы тусінік оның белгілері және мақсаты. Қылмыстық құқықтағы жаза тағайындау28 бет
Қылмыстық құқықтағы жазаның түрлері мен мақсаты6 бет
А.Байтұрсынов және халық педагогикасы7 бет
Бiрiккен ұлттар ұйымының трансұлттық ұйымдасқан қылмысқа қарсы конвенциясы41 бет
Басқару ұйымастыру үкім шығару қызметіне қажет3 бет
Жазаның жүйелері және түрлері44 бет
Кенесары Қасымұлы бастаған көтеріліс15 бет
Кәсіби қазақ тілінде сөйлеу дағдылары5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь