Қаржылық бақылауы: түрлері, нысандары, әдістері

Кіріспе

І.тарау. Қаржылық бақылаудың мәні,мазмұны және
жіктелуі.
1.1.Қаржылық бақылаудың мәні мен мазмұны
1.2.Қаржылық бақылаудың түрлері
1.3.Аудиторлық бақылау

ІІ.тарау.Қаржылық бақылаудың әдістері мен
кезеңдері
2.1.Қаржылық бақылаудың әдістері
2.2.Қаржылық бақылаудың кезеңдері

ІІІ.тарау.Қаржылық бақылаудың
ұйымдастырылуы және бақылау комитеті
3.1.Қаржылық бақылауды ұйымдастыру
3.2.Қаржылық бақылау комитетінің
міндеттері және функциялары.

Қортынды
Пайдаланған әдебиеттер
Қажылық бақылау нарықтық қатынастар жағдайында айтарлықтай өзгерістерге ұшырауда. Жаңа экономикалық өзара қарым-қатынастар қаржы операцияларын, әр түрлі мәмілелерді үнемі тексеруді, қадағалауды жақтырмайды. Тегіс қамтитын бақылау қалыпты нарықтық қатынастарға тежеуіш болып келеді. Бірақ өтпелі кезеңнің қиыншылығы қоғам үшін қолайлы бағытта қаражаттар ағымының қозғалысын басқаруды және бақылауды ысырап етеді. Бұл жағайда қаржы тәртібін, қаржы заңнамасын бұзудың тенденсияларын күшейеді, мемлекеттік меншікті пайдалану жүніндегі қианатшылық жиілейді. Сондықтан қаржылық бақылау шаруашылқ өмірдегі кез - келген келеңсіз көріністерге берік тосқауыл болуы тиіс. Мемлекет қоғамдық мүдделерді, әлеуметтік әділеттікті қорғай отырып, қаржының бақылау функциясының мүмкіндіктерін реттеудің құралы ретінде пайдалана отырып, ұдайы өндіріс, бөлу процестеріне араласуы, қаржылық бақылаудың нысандарын, әдістерін және оны ұйымдастыруды жетілдіріп отыруы тиіс.
Нарыққа өту жағдайында қаржылық бақылаудың рөлі мен маңызы артпаса ешқандай кемімейді. Қазақстан аумағында кеңестік дәуірінде қаржылық бақылау айтарлықтай дәрежеде дамыды. Түгелдей дерлік мемлекеттік меншік жағдайында мемлекет экономика мен қаржылық процестерге қатаң, жан-жақты бақылау жасауға ынталы болды. Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржы-шаруашылық қызметі мемлекеттік басқару органдары мен қоғамдық бақылау органдары
1. "Қазақстан Республикасының Президенті мен үкіметінің актілер жинағы" 125-құжат,2000 ж.
2. Ілиясов Қ.Қ, Құлыпбаев.С "Қаржы" Алматы 2003 ж. "Экономика баспасы"
3. Мелников, Қадыр Қалиұлы "Қаржы" Алматы 1993 ж. "Экономика баспасы"
4. Деева Анна Ивановна Финансы: Учебное пособие Моск.акедеми экономики и права.2002 г.изд.Экзамен
5. Финансы: Учебник,под редакци М.В.Рамоновского, О.В.Вруплвоской,
6. Б.М.Сабанти,изд.Юрай.Москва,2002 г.
7. Финансы:под редакци В.Н.Родионовой, изд.Финансы и Статистика 1993 г.
8. "Контроль эффективности как новая форма государственного финансого контроля", журнал // "Қаржы-қаражат" 3/2004 ж. 27-32 бет.
9. ҚР-сыҚаржы министрлігінің 2002ж.19 маусымдағы № 674 "Қаржылық бақылау комитеті туралы" Ережесі(ҚР-сы Үкіметінің Жарғысы);
10. МельниковВ.Д.,Ли В.Д. "Общий курс финансов". А,2001;
11. Мельников, Ильясов ."Финансы" . А,2002;
12. "Континент". -№23(36). –2000;
13. Дробозина Л.А. "Финансы". М,99;
14. "Аль-Пари". - №2. -с.22-24;
15. "Қаржы-қаражат". –№10-11. –1999;
16. "Қаржы-қаражат". –№3. –2001;
17. "Қаржы-қаражат". –№1. –2002;
18. "Мысль". –№3. –1999;
19. Официальная газета.- №2(30).-2002;
20. Статистикалық бюллетень (ҚР Қаржы министрлігі).-№9(45).-қыркүйек/ 2002ж.;
21. Транзитная экономика.-№5-6.-2001;
22. Статистическое обозрение Казахстана.-№2.-2001.
        
        ӘЛ ФАРАБИ АТЫНДАҒЫ ҚАЗАҚ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
Курстық жұмыс
Тақырыбы: Қаржылық бақылауы: түрлері, нысандары, әдістері.
Қабылдаған: ... ... ... Аға ... Абдурасилов Е.
Мамандығы: қаржы
Тобы: Ф3К4
Алматы 2005жыл.
Жоспар
Кіріспе
І-тарау. Қаржылық бақылаудың мәні,мазмұны және
жіктелуі.
1.1.Қаржылық ... мәні мен ... ... ... бақылау
ІІ-тарау.Қаржылық бақылаудың әдістері мен
кезеңдері
2.1.Қаржылық бақылаудың әдістері
.2.Қаржылық бақылаудың кезеңдері
ІІІ-тарау.Қаржылық бақылаудың
ұйымдастырылуы және бақылау комитеті
.1.Қаржылық бақылауды ұйымдастыру ... ... ... ... және ... ... ... нарықтық қатынастар жағдайында айтарлықтай өзгерістерге ұшырауда. Жаңа экономикалық өзара қарым-қатынастар қаржы операцияларын, әр түрлі мәмілелерді ... ... ... ... ... ... бақылау қалыпты нарықтық қатынастарға тежеуіш болып келеді. Бірақ өтпелі кезеңнің қиыншылығы қоғам үшін қолайлы бағытта қаражаттар ағымының қозғалысын ... және ... ... ... Бұл ... қаржы тәртібін, қаржы заңнамасын бұзудың тенденсияларын күшейеді, мемлекеттік меншікті пайдалану жүніндегі ... ... ... ... ... ... өмірдегі кез - келген келеңсіз көріністерге берік тосқауыл болуы тиіс. Мемлекет қоғамдық мүдделерді, әлеуметтік әділеттікті қорғай отырып, қаржының бақылау ... ... ... ... ретінде пайдалана отырып, ұдайы өндіріс, бөлу процестеріне араласуы, ... ... ... ... және оны ұйымдастыруды жетілдіріп отыруы тиіс.
Нарыққа өту жағдайында қаржылық ... рөлі мен ... ... ... ... ... аумағында кеңестік дәуірінде қаржылық бақылау айтарлықтай дәрежеде дамыды. Түгелдей дерлік мемлекеттік меншік жағдайында ... ... мен ... ... ... жан-жақты бақылау жасауға ынталы болды. Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржы-шаруашылық ... ... ... ... мен ... ... органдары
(Халықтық бақылау комитеті) тарапынан қос бақылаудың қарамағында болды.
Басқарудың әкімшілік нысанына басқару нысанына өту кезеңіндегі қаржылық бақылау ... ... ... ... комитеті жойылды, ведомствалық бақылау іс жүзінде қысқарды, мемлекеттік орган тарапынан болатын қаржылық бақылаудың жүзеге асыру жөніндегі қызмет таратылды.
Нарықтық қатынастар жағдайында ... ... мен ... ... ... ... ... білдіреді. Алайда бұндай көзқарас салық төлеуден бұлтарушылық нысанындағы экономикалық қылмыстардың өсуіне, мемлекеттік меншіктерді ... беру ... ... ... сату ... ... жеткізеді және басқалар.
Нарық жағдайында жалпы экономиканың, жеке шаруашылқ жүргізуші субъектінің қаржылық бақылауды қоғам дамуының басқа кезеңдерінен де үлкен ... ... ... ... республиканың өзіндік тәжірибесі көрсетіп отыр.
Мемлекеттің алдында жан-жақты,жүйелі,кешенді бақылауды,соның ішінде қаржылық ... да ... ... туып ... Бұл ... ... барлық субъектілер мен олардың қаржы-шаруашылық қызметінің барлық жақтары қаржылық бақылаумен қамтылуы тиіс ... ... - ... ... ... мен бақылау түрлеріне түбегейлі өзгерістер болды.
Еліміздегі экономикалық бақылау ... ... ... ... біріне айналып отыр. Басқарудың барлық жүиесі мен деңгейлерін қажетті ақпараттармен қамтамассыз етуге мүмкіндік беретін жаңа бақылаушы ... және ... емес ... ... ... ... ... жағдайдағы экономикалық бақылаудың перспективті және тиімді түрлерінің бірі тәуелсіз бақылау болып отыр. ... ... ... Қаржылық бақылаудың мәні мен маңызы
Бақылау сөзі "контрарутулус" деген ұғымнан шыққан, оның мағынасы "қарсы қосылған" дегенді білдіреді.
Қаржылық бақылау - деп ... ... ақша ... бойынша қоғамдық жалпы өнімді құндық бөлу және оларды белгілі бір мақсаттарға ... ... ... ... ... ... айтады.
Қаржылық бақылау қаржыны басқарудың функционалдық элементтерінің бірі, ол басқарудың басқа элементтерімен тығыз байланысты және бір мезгілде ... ... ... ... ... категория ретінде қаржыға бақылау функциясының тән болуымен объективті түрде шаттасылған. Бұл функция арқылы қаржы бөлудің қалыптасып ... ... ара ... ... ... пайдаланылыуы туралы ескертіп отырады. Қаржының бақылау функциясы материялдық игілітерді өндіру,айырбастау,бөлу және ... ... ... ең ... ... ... ... жасауға мүмкіндік береді. Бірақ бұл мүмкіндік тек қоғамдық қатынастарда ғана адамдардың ... ... ... бір шарттардың кезінде: бақылаудың айрықша органдарын құрғанда; оларды білікті мамандармен толықтырғанда; бұл органдардың құқықтарын реттемегенде шындыққа айналады.
Сөйтіп, бақылау функциясы ... ... ... ... ... үшін объективті жағдай жасайды, ал оны саналы түрде қолдану қоғамдық өндірісте қаржыны іс-әрекет ету барысында жүзеге асырылады. Егер қаржы ... ... ... яғни ... ... бір бөлігін білдірсе, қаржыны басқару элементтерінің бірі ретінде қаржылық бақылау қондырмалық категория болып табылады. Практикада қаржыны бақылау функциясы ... ... ... жүзеге асырылады, бірақ бұл ұғымдарды бірдей деуге болмайды.
Бақылау функциясы-қаржыны ішкі ... ал ... ... ... тән объективті мазмұны ретінде бақылау функциясын практикалық қолдану болып табылады.
Ғылыми негізделген қаржы саясатын, тиімді қаржы механизімін қалыптастыруға жәрдемдесу ... ... ... ... ... ... ... комегіменқаржы жоспарларының орындалуы, қаржы - шаруалық қызметінің ұйымдастырылуы тексеріледі. Басқа жағынан, ... ... ... ... ... басқаруда пайдаланылады.
Қаржылық бақылаудың өзгешелігі-оның ақша нысанасында жүзеге асырылатындығында. Табыстармен қорларрдың қалыптасу процестері, ақша қорларын құру және пайдалану оның тікелей ... ... ... ... ... бақылаудың іс-қимылы ақша қатынастарының аса кең аясында таралады, өйткені қаржы ... ... ... ... ... ... ... табыспен, пайдамен, өндірістік құрал - жабдықтармен (негізгі,айналым капиталымен), күрделі ... ... ... байланысты. Ал мекемелермен ұйымдардың бюджет қаражаттарын дұрыс пайдалануын бақылау олардың барлық жағын - желі мен ... ... ... ... ... ... ... сақтауды қамтиды.
Қаржылық бақылаудың іс-әрекетінің сферасы бақылаудың басқа түрлерімен: әкімшілік, құқықтық, әлеуметтік, техникалық, саяси бақылаумен жиі тура ... ... ... ... ... жағы ... ... тығыз байланысты болатындықтан қаржылық бақылаудың шаруашылық бақылаудан бөліп алуға қиынға түседі, ал кейде мүмкін болмайды, өйткені қаржы операцияларының көбінде ... ... ... процестері қамтып көрсетілді.
Қаржылық бақылаудың мазмұны ашылатын негізгі міндеттеріне мыналар жатады:
.Мемлекет, ұйымдар және ... ... ... міндеттемелердің орындалуын тексеру;
.Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қарамағындағы ақша ресурстарын (бюджет және меншікті қаражаттарды,банк кредиттерін,бюджеттен тыс қаражаттарды) пайдаланудың дұрыстығын тексеру.
.Қаржы операцияларын, ... ... және ... ... ... ақша қаражаттарын сақтау ережелерін орындауын (сақтауын) тексеру.
.Өндірістің ішкі резервтерін - шаруашылық рентабелдігін арттырудың, еңбек өнімділігін ... ... ... ... тездетудің, материал және ақша қаражаттарын неғұрлым тиімді әрі үнемді пайдаланудың ... ... ... ... жою және ... Олар ... ... ұйымдарға, лауазымды адамдарға және азаматтарға белгіленген тәртіппен ықпал етудің шаралары қолданады,мемлекетпен пен ұйымдарға келтірілген залалдың орнын толтыру қамтамазыз етіледі.
Қаржы тәртібі-бұл ... ... және ... оның ... жүргізуші субъектілерінің ақша қорларының жасаудың, бөлудің және пайдаланудың тәртібін айқын сақтау.
Қаржылық бақылаудың міндеттерін, олардың түрлерін, нысандары мен әдістерін, субъектілері мен ... ... ... ... ... қарай қарастырған жөн, яғни ол микро немесе макро деңгейде жүргізіледі.
Макро деңгейдегі қаржылық бақылау - бұл бүкіл мемлекет ауқымында қаржыны ... мен оның ... ... бақылау. Оның міндеттері мыналар болып табылады:
ақшалай қаражаттардың орталықтандырылған қорларын қалыптастырып, тиімді пайдалану процесін қамтамасыз ету;
қаржы қатынастарын іске ... ... ... ... мен ... ... ... нысандар мен әдістердің сай келуін бақылау;
қаржы ресурстарын неғұрлым тиімді пайдалану, салалар мен аймақтардың қаржы ресурстарына деген қажеттілігін оптималды ... және ... ... ... ... ... ... қызметтеріне деген қажеттіліктерін барынша қанағаттандыру мақсатында оларды салалар мен аумақтар бойынша бөлудің алшақтықтарын анықтап, жою және басқалары.
Бұл деңгейде мемлекеттік ... ... ... болып көрінеді.
Құрама қаржы жоспарлары (сметалары), аумақтық, салалық тұрғыда олардың атқарылуы туралы есептер бақылаудың предметі болып табылады. Әр ... ... ... және ... және ... ... ... көрсеткіштері талданады, жинақтап қорытылады және осының негізінде ... ... ... мен ... ... ... ... жасалады.
Биліктің заң шығарушы органдары мен басқарудың мемлекеттік органдары бұл ... ... ... ... ... деңгейдегі қаржылық бақылау - меншіктің барлық нысанындағы шаруашылық жүргізуші субъектілер деңгейіндегі бақылау.
Микро деңгейдегі қаржылық бақылаудың міндеттері:
кәсіпорындардың қаржы саласындағы ... ... ... сақталуын қамтамасыз ету;
шаруашылық жүргізуші субъектілердің бюджет алдындағы міндеттемелерін орындауының дер ... мен ... ... ету;
қаржы ресурстары өсуінің ішкі өндірістік резервтерін табу;
ресурстардың барлық түрлерін ұтымды пайдалануға,бухгалтерлік есепті дұрыс ... ... ... және басқаларға жәрдемдесу.
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржы-шаруашылық қызметі бұл ... ... ... ал ... көрсеткіштері (табыс, пайда, өзіндік құн, аударымдар, салықтар және басқалары) оның пәні ... ... ... ... ... экономикалық қызметі, оның жеке мамандары жүзеге асырады. Бұл мақсатқа тәуелсіз аудиторлық ұйымдар да тартылады.
.2. Қаржылық бақылаудың ... ... ... ... ... ... іс - қимылдарын жүргізудің уақытына, бақылауды жүргізудің тәсілдеріне (әдістеріне) негізделген. Осы белгілерге қарай, қаржылық бақылау үш ... ... ... нысандары, оны жүзеге асырудың әдістері бойынша жіктеледі.
Қазақстан Республикасының қазіргі қаржылық бақылау жүйесі оны ... ... ... ... ... қоғамдық және аудиторлық бақылау болып ажыратылады.
Қаржылық бақылаудың түрлері
Мемлекеттік
Қоғамдық
Жалпы мемлекеттік
Ведомствалық
Қоғамдық ұйымдардың: кәсіподақтардың, партиялардың, жастардың, бұқаралық қозғалыстардың, ... ... ... ... ... ... қорлардың бақылауы
Ішкі шаруашылық
Парламенттік (депутаттық) бақылау
Аудиторлық бақылау
Мемлекеттік қаржылық бақылау жалпы мемлекеттік және ведомстволық бақылау ... ... ... ... ... ведомстволық бағыныштылығы мен меншік нысанына қарамастан бақылаудың кез келген объектісіне қолданылады. Бақылаудың бұл түрін мемлекеттік билік пен ... ... ... қаржылар жүйесінде бақылау салықтық, бюджеттік бақылау, сақтық және банктік қадағалау, кедендік бақылау және т.т. болып ажыратылады.
Салықтық бақылау салық ... ... ... ... және ... төлемдердің, жинақтаушы зейнетақы қорларына міндетті зйнетақы жарналарының толық және дер кезінде аударылуын қамтамассыз ... ... ... ... ныса, сондай-ақ табыс ндарына қарамастан, барлық шаруашылық жүргізуші субъектілер табатын азаматтар қамтылған.
Бюджеттік бақылау тексерістік және талдамалық (аналитикалық) қызметтің мынандай түрлерін ... ... ... ... ... ... ... кірістері мен шығыстары бойынша орындалуын бақылау; қаржылық ақпаратты, соның ішінде ... ... ... ... бұл ... талдау және бюджетке қажы ресурстарын қосымша тарту жөнінде ұсыныстар жасау. Шығандардың белгіленген нормалары мен ... ... ... мемлекеттік бюджет қаражаттарының тиіді, ұтымды жұмсалуын қамтамассыз ету. Өндірістік емес, ... ... ... ... жою және одан ... ... бақылау бюджеттен қаржыланатын мемлекеттік кәсіпорындарды, мекемелерде және ұйымдарда,сондай-ақ мемлекеттік емес секторда жұмыс жасайтын, ... ... ... ... ... жүзеге асырылады.
Банктік қадағалау несие ресурстарын қалыптастыру және ... ... ... ... құрылыс процесінде, кәсіпорындардың кассалық тәртәпті сақтауын тексеру кезінде, нақты ақшасыз есеп айырысқанда және басқа жағдайларда ... ... ... ... - есеп - ... ... қатысты барлық шаруашылық субъектілер қамтылған.
Сақтандыру саласындағы қаржылық бақылау сақтық қорлар қаражаттарының дер кезінде, толық ... ... ... ... ... дұрыс жүргізілуін, сақтандыру туралы заңнаманы талаптарын сақтық қатынастарға қатысушылардың барлығының ... ... ... ... ... мен ... құралдарын, оларды есепке алуды кедендік рәсімдеу кезінде, сондай-ақ кедендік тексермеде тағы құжаттар мен мәліметтерді тексеру нысанында бақылауды жүргізеді. ... ... мен ... ... ... шекарасы арқылы орналастыратын субъектілердің қаржы және сыртқы экономикалық қызметін тексеруді белгілеуге немесе жүгізуге құқығы бар.
Барлық ... ... ... бақылаудың тиісті бюджеттің жобасын және оның атқарылуы туралы есепті жыл сайын сессияларда қараған кезде жүзеге ... ... ... ... - бюджет және салалық комиссиялары маңызды бақылау ... ... олар ... ала, ... ... ... жобасы мен оның атқарылуы туралы есепті қарайды.
Үкімет, жергілікті әкімшіліктің апараты оларға қатысты органдардың бақылаушылық, соның ішінде қаржы - несие ... ғана ... ... ... ... өздері де тікелей қаржылық бақылауды жүзеге асырады. Республика үкіметі мемлекеттік бюджеттің жасалуы мен атқарылуын бақылап ... ... ... ... жүзеге асырады. Өздерінің өкілеттіктеріне қарай бақылау функцияларын жергілікті жердегі атқарушы органдар орындайды.
Ведомствалық қаржылық бақылау жеке министірліктердің, ... ... ... олардың жүйесіне кіретін шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржы - шаруашылық қызметіне жүргізіледі. Оның негізгі міндеттеріне мыналар жатады:жоспарлары тапсырмалардың орындалуын,материал және ... ... ... пайдалануын,меншіктің сақталымдығын, бухгалтерлік есептің дұрыс қойылуын,бақылау-тексеру жұмысының мән-жайын бақылау, қырсыздық, ысырапқорлық және нысапсыздық фактілерін бұлтартпау.
Ведомствалық бақылау шеңберінде ... ... яғни ... ... ... субъектілерді (фирмаларда, компанияларда,ұйымдар мен мекемелерде) жүеге асырылатын бақылау жүргізіледі. Бақылау функциялары бұл жағдайда ... - ... ... ... ... ... оның күн сайынғы процесімен байланысты. Бақылаудың бұл түрі өндірістің бастапқы буындарының ... ... ... ... ... пайдалануға жауаптылығын арттыруға жәрдемдеседі, ысыраптарды, қаржы тәртібінің әр түрлі бұзылуларын ... ... ... ... есеп саясатында қоса алғанда, субъектінің экономикалық саясатының сақталуына сарапшылық баға беру,оның барлық ... ... ... ... ішкі ... ... баға беру ... табылады. Таза бақылау сипатындағы міндеттерден өзге ішкішаруашылық бақылау қаржы стратегиясын талдау жасау, экономикалық диагностика, маркетинктік ... ... ... ... және басқаларын шешеді.
Нарықтық қатынастар жағдайында ішкішаруашылық бақылау оның ... ... ... ... жоғалтып барады: оның орнын мемлекеттік кәсіпорындарда шаруашылқ есеп ынталандырмалары және меншіктің басқа нысандарының кәсіпорындарында ... ... ... ... ... есеп, коммерсиялық есеп әртүрлі бұзулардан сақтануға көбірек кепілдік береді, өйткені жетістіктердегі қызметкердің, кәсіпкердің жеке ынталығы өзін - өзі ... ... ... ... нысандарын мен уақытына қарай қаржылық бақылау:
алдын - ала бақылау, ағымдағы және кейінгі бақылау болып бөлінеді. Бақылаудың мұндай ... ... ... ... қызметіне тән.
Қаржылық алдын - ала бақылау ақшалай қорларды жасау, бөлу және пайдалану ... ... ... ... ... ... оның қаржы тәртібін бұзуды алдын - ала ескертуде зор ... бар. Бұл ... ... және орындауға жататын қаржы қызметін жүзеге асырудың негізі болып табылатын құжаттар - бюджеттердің, қаржы жоспарлары мен сметалардың ... ... және ... ... және тағы ... тексеріледі.
Ағымдағы қаржылық бақылау қаржы жоспарларының атқарылуы процесінде,шаруашылық - қаржы операцияларын жүзеге асыру барысында тауар - материал ... мен ақша ... ... ... мен ... ... ... қаражаттарды діберу шығындарының орындалуына, бұрын берілген ресурстардың пайдалануына сай клуін тексереді. Сөйтіп, бұл бақылау шаруашылық - қаржы операцияларының жасалу ... ... ... ... ... - қаржы операцияларын жасағаннан кейін (бюджеттің кіріс және шығыс бөліктерінің орындалуынан кейін,шаруашылық органдардың ақша қаражаттарын пайдаланғаннан ... және тағы ... ... ... кезінде анықталмаған бұзушылықтарды ашуға жетелейді.
1.3.Аудиторлық бақылау
Қаржылық бақылауды жетілдірудің аса ... ... бірі ... ... ... ... - ... бақылауды дамыту болып табылады, бұл мемлекеттік емес шаруашылқ органдарсанының көбеюімен және тиісінше қаржы, бақылау, есеп санында қызметтің сан ... ... ... байланысты блоып отыр. Аудиторлық бақылау - тәуелсіз аудиторлық фирма мен ... ... ... ... ... келісімшарты негізінде қаржы - шаруашылық қызметтің жай-күйін тексеру.
Нарықтық ... ... ... ... ... ... ... ажырағысыз бөлігі аудиторлық бақылаудың негізгі мақсаты кәсіпорындардың,фирмалардың, ұйымдардың бухгалтердік (қаржылық) ... ... ... ... ... жүйелерінің сенімділігін бағалау. Аудиторлық жұмыста талдамалық және сараптамалық болжам қызметіне үлкен мән беріледі, ол тапсырыс берушілерге өздерінің ... ... ... ... мен ... жасауға мүмкіндік береді.
Аудиторлық бақылау - ведомстводан тыс тәуелсіз қаржылық бақылау. Оны біліктік комиссиясы аттестаған "аудитор біліктілігінің берілуі" туралы куәлік ... жеке ... да, ... ашық ... ... ... да, өндірістік кооператив пен мемлекеттік кәсіпорынды қоспағанда, аудиторлық қызметті жүзеге асыру үшін кез келген ұйымдық - құқықтық ... ... ... аудиторлық ұйым да жүргізе алады.
Шетелдік аудиторлық ұйымдар Қазақстан Республикасында аудиторлық ... ... ... ұйымдарды -Қазақстан Республикасының резиденттерін құрған жағдайда ғана жүзеге асыра алады.
Аудиторлық палата коммерциялық емес, тәуелсіз, кәсіби, өзін-өзі ... және ... ... ұйым ... ... ... деп оған ... бар ұйымдармен мамандардың қаржы есептемесіне сараптама және талдау жүргізу, қаржы-шаруашылық қызметін бақылау, шаруашылқ жүргізуші субъектілерге олардың тапсыруы бойынша ... ... ... ... ... және солардың есебінен жүргізетін тәуелсіз қызметін айтады.
Аудит дамуының тарихы өзінің бастауын Ұлыбританиядан алады, мұнда ХІХ ғасырдың ортасында алғашқы ... - ... ... ... 1862 жылы Англияда "Міндетті аудит туралы заң" ... ... ... заң 1867 ... ... 1937 жылы жарияланды.
Бүгінде тәуелсіз қаржылық бақылау аудиторлық ... ... ... ... ... ... ... отыр.
Қазақстан Республикасында 1998 жылдың 20-сыншы қарашасынан бастап "Аудиторлық қызмет туралы заң" жұмыс істейді.Ол аудиторлық қызметті жүзеге ... ... ... ... ... және жеке ... аудиторлар мен аудиторлық ұйымдар арасында туындайтын қатынастарды реттейді.
Аудиторлық қызмет - бұл аудиторлар мен аудиторлық ұйымдардың қаржылық есептеме аудитін жүргізу ... ... ... Аудиторлар мен аудиторлық ұйымдардың қаржылық есептеме аудитінен басқа да қызметтер көрсете алады. Аудиторлық қызметтің негізгі қағидаттарына мыналар жатады:
тәуелсіздік;
объективтілік;
кәсіби біліктілік;
құпиялық.
Аудит ... ... ... ... ... ... қаржылық есептеменің дұрыс және объективті жасалғаны туралы тәуелсіз пікір білдіру мақсатында заңды ... ... ... ... есептемесін тексеру (аудит) болып табылады.
Аудит түрлері - міндетті аудит және бастамашылық аудит.
Міндетті жыл сайынғы аудитке мыналар ... ... банк ... ... ... ... ... ұйымдар және бағалы қағаздар риногінде қызмет істеитін ұйымдар, сақтық ұйымдар, жинақтаушы зейнетақы қорлары, зейнетақы активтерін ... ... ... ... ... ашық халықтық қоғамдар жатады.
Аудит жүргізу, сондай-ақ Қазақстан Республикасының ... ... ... өзге ... да міндетті болып табылады.
Бастамалық аудит аудиттелетін субъектінің бастамасы бойынша аудиттелінетін субъектінің және аудитордың, ... ... ... ... ... ... шартта көзделген нақты міндеттер, аудит мерзімі мен көлемі ескере отырып жүргізіледі.
Аудит сыртқы және ішкі ... ... ... ...
тәуелсіз нысаны, ішкі аудит-шаруашылық жүргізуші субъектіні бақылаудың ведомствалық немесе ішкі нысаны. Ішкі аудит шаруашылық жүргізуші ... ... ... және ... ... ... ... стадиялар бойынша жүргізіледі:
-жоспарлау
-аудитор объектісі туралы ақпарат алу және оны ... ... ... және ... ... ... ... және оның тесттері
-аудит рәмізін жүргізу
-аудитторлық қортындыны қалыптастыру.
Аудитор-бұл кәсіпорындар мен ... ... және ... ... ... ... бақылаудың біздің елдегі жаңа ұйымдық нысаны. Ол бақылау мен коммерциялық ... ... жеке ... ... не ... ... қызметкері ретінде жүзеге асыруға құқылы.
Аудитордың міндеттері мемлекеттік бақылаудың міндеттерімен ұқсас: ... ... ... ... ... ... ... сәйкестігін анықтау. Сонымен бірге аудиторлық қызметін тексеріс ... ... ... ... ... айтарлақтай айырмашылықтар бар:
-аудиторлық қызмет кәсіпорындардың қаржы-шаруашылық қызметінің тиімділігін арттыруға,оның төлем қабілетін қамтамасыз етуге, клиенттердің мүддесін қорғауға бағытталған. Тексеріс қызметі ... ... ... ... ... бұзушылықтарға ықпал етудің сан алуан түрлерін қолдана отырып, шаруашылық ... ... ... нормативтік актілерді сақтауын қамтамасыз етеді
-аудит кезінде тексеруші ұйым мен бақылаудың объекті арасындағы байланыстар көлденең, ерікті келісімшарт негізінде ... ... ... тік, ... белгілеу ретінде болады;
-аудиторлық қызметті клиент немесе оның ... ... ... ... мұқтаж болып отырған орган төлейді.
Тексерістерді жоғары орган немесе мемлекет төлейді;
-аудиторлық ексерудің тиімділігін клиент аудитке жұмсалған шығындар мен аудиторлық ... ... ара ... ... ... ... ... тиісті бақылаушы орган анықтайды;
-аудиторлық тексерудің нәтижелері клиентке арналған аудиторлық қорытынды мен ұсыныстарда ... ... ... ... ... акт жасалынады, онда орындалуы бақыланатын ұйымдық түйіндер, жазалау, міндетті нұсқаулар және ... ... ... ... пен ... нәтижелерінің құпиялығын қамтамасыз етуі тиіс, ревизорлардың оларды жария етуіне құқы бар.
Аудиторлар мен аудиторлық ұйымдардың жүргізетін қызметтері сан алуан. Оны ... ... ... және ең ірі ... ұйым - ... компаниясының мысалынан көруге болады. Аудиторлық қызмет көрсету, консалтингтік қызмет көрсету, бағалау және оны ... ... ... ... ... ... құрылтайшылардың құжаттарын жасау, қайта құрылымдау мен банкроттық рәсімдердегі кәсіби қызмет және басқалары-компания көрсететін қызметтердің толық емес тізбеі ... ... ... ... ... және ... барлық облыстарында құрылымдық бөлімдері бар. Компания аудиторлық қызметтің ... ... ... ... ... ... мен
кезіңдері
2.1.Қаржылық бақылаудың әдістері
Қаржылық бақылау әр түлі әдістермен,тәсілдермен немесе амалдармен,оны жүзеге ... ... ... әдісті қолдану қаржылық бақылауды жүзеге асырушы органдар қызметінің нысандарының ерекшеліктері, бақылаудың объекті мен мақсаты, бақылау әс-қимылының пайда болуының негізі сияқты ... ... ... ... ... ... ... мынадай әдістері пайдаланылады: тексеріс, тексеру (құжаттаманы, есепке алу мен есептемені,шоттық тексеру), қарап шығу, қаржы жоспарларының жобаларын, өтінімдері, қаржы-шаруашылық қызметі ... ... ... ... лауазымды адамдардың ақпараттары және басқалары. Бұл әдістердің әрқайсысы аралық міндеттерді шешуге ... ... тым көп ... әдістерге бөлінеді. Мысалы, құжаттық тексерісте құжаттарды ыңғайласпа тексеру, ақша қаражаттары мен материялдық құндылықтарды түгендеу, сандық есепке алуды қалпына келтіру, бақылау ... ... және ... ... ... мен ... ... жетілдіріліп,отырады, оларға есептеу техникасы негізіндегі ақпарат жүйесі белгілі түрде әсер ... ... ... түлі ... ... ... ... ережелерінде нақтыланады. Аладын ала және ағымдағы бақылауды жүзеге асырудың негізгі әдісі көзбен шолып (визуалды) тексеру болып табылады. ... ... ... ... ... іс тиым салу және ... туралы жазбаша немесе ауызша жарлық, бұйрық беруге саяды.
Кейінгі қаржылық бақылау ... ... ... асырылады. Оларға жататындары: тексеру экономикалық талдау. Тексеру шоттық немесе тақырыптық болуы мүмкін.
Шоттық ... - бұл ... ... ... салық есеп-қисаптарының ақиқаттығын тексеру.
Тақырыптығын тексеру - бұл бақылауға жататын объектінің шаруашылық-қаржы ... жеке ... мен ... зерделеу,мысалы, жалақыдан ұстап қалудың дұрыстығын тексеру; шығындарды өнімнің өзіндік құнына жатқызудың дұрыстығын тексеру және ... ... - бұл ... шаруашылық-қаржы қызметіне баға беру; қызметтің түрлі нәтежиелерін анықтау және осның ... ... ... ... ... мен ... ... талдауды шаруашылық органдардың өздері де,сонымен бірге бақылаудың сыртқы органдары - ... ... ... фирмалары да жүгізеді.
Тексерулуер мен қарап шығуды бақылау органдары шаруашылық жүргізу ... ... ... ... бір ... ... немесе жұмыс орнында қаржылық қызметтің жеке жағымен танысу жолымен бір мәселе бойынша жүргізеді. Сондықтан тексерулер негізінен ... ... ... Қаржылық бақылаудың кезеңдері
Бақылауды іске асыру үш кезеңнен ... ... ... ... ... ... талдау
Ақпарат жиналу барысында бақылау субъектісі тексерілген объект жағдайы туралы мәлімет алып отыруы қажет. Бұл ... алу ... ... алынңан ақпаратқа талдау жасалуы шарт және оны ақпараттық бақылау әдісімен, бақылау объектісін құбұлуына талдау жасайды. Оның заңды немесе заңсыз, дұрыс ... ... емес ... анықтау және тағы басқа. Шығарылған қортынды арқылы олардың формасын анықтау, жазалау немесе кеңейту, мақтау немесе ... және ... да ... қабылдау.
Қаржылық бақылаудың негізгі жүргізілу кезеңдері әртүрлі жағдайларда жүреді. Оның ... ... ... ... ... объектісі жағдайының істері туралы ақпараттар беру болып табылады.
Тексеріс (ревизия)-өткен белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... жақтарымен мен учаскелерін мұқият зерделеу, терең тексеру, оны неғұрлым толық қарап шығу. ... ... ... жүргізеді. Тексеріс бұл органдардың жоспары бойынша да, сонда-ақ басқа құзырлы органды - жоғарғы, тергеу ... ... ... да ... ... объектісі бойынша құжаттық, нақтылы, толық, іріктемелі тексеріс болып ажыратылады. Ұйымдық белгісі бойынша олар ... және ... тыс ... болуы мүмкін.
Мемлекеттік қаржылық бақылау органдары өзінің жұмысын жоспарлар бойынша ... ... ... мен ... ... ... ескере отырып құралады. Жоспарларда бақылаудың объектілері тексерудің немесе тексерістің тақырыбы, ... мен ... ... атқарушылардың саны мен олардың құрамы және тағы басқалар белгіленеді. Аудит органдары өзінің ... ... шарт ... ... тексерісті жүргізген кезде есептер, сметалар ғана емес, сондай-ақ құжаттар, әсіресе бастапқы ақша құжаттар (шоттар, төлем тізімдемелері, ордерлер, ... ... ... тексеріледі.
Нақтылы тексеріс құжаттарды ғана емес , сонымен бірге ... бар ... ... ... да ... ... деп белгілі бір кезеңдегі шаруашылық жүргізуші субъектілерінің бүкіл қызметін тексеруді айтады.
Іріктемелі тексеріс кезінде бақылау қаржы шаруашылық ... бір ... ( ... ... ... ... ... шығындар мен шығындарды тексеру) бағытталады.
Тақытыптық тексерістер бір үлгідегі бірнеше кәсіпорындарда, мекемелерде немесе бірнеше министірліктер мен ... ... ... жеке ... ... ... Олар сонымен бірге шаруашылқ жүргізуші субъектілерін белгілі бір учаскелерінің мән-жайын тексеруге және бұл мәселе бойынша көлемді материал алуға, оны талдауға, ... ... ... ... ... ұсыныстар әзәрлеуге мүмкіндік береді.
Тексерудің әдістері: материалдық құндылықтарды түгендеу, ... ... ақша ... ... ... объект қызметінің жоспарлы, нормативтік және есептік көрсеткіштерін ... ... және ... ... ... пен ... мұқият әзірленуі тиіс, өйткені олардың сапасы осыған байланыты болады. Бұл үшін ... ... ... жарлыққтарды оқып біліп, зерделейді.
Бұларға тексеріс пен тексерудің материалдарымен, анықталған бұзушылықты жоюдың нәтежелерімен танысады. Ақпарат органдарын сын материалдарын, өндірістік қызметтіердің ерекшеліктерін ... және тағы ... ... жұмысының негізінде тексеріс және тексерудің бағдарламасы,оның негізінде тексеріс пен тексерудің жұмы жоспары жасалады.
Тексеріс пен тексеруді жүргізудің бүкіл процесі бірнеше кезіңдерден ... ... ... ... объектінің жауапты қызметкелері мен ұйымдық кеңес өткізу; түгендеуді жүргізу; тексерілетін объекті мен оның ... ... жеке ... ... шаруашылқ қызметті алдын ала талда; тікелей құжаттық тексеріс немесе тексеру; тексеріс немесе тексерудің ... ... ... акт ... ... ... ашылған кемшіліктердің жойылыуын тексеру.
Тексеріс немесе тексеруді жүргізудің нәтежиелігі көбінесе жасалынған актінің сапасына байланысты болады. Тексеріс актісі (анықтамасы) - бұл ... ... ... ... жай ... емес, бұл тексерілетін объекті жұмысының сапасы, заңдылығы, мақсаты, сәйкестілігі туралы дұрыс түйіндердің жинағы болып табылатын құжаты. Оның ... ... ... жою ... ... ... ... жасалынады,кінәлі адамдарға
шара қолданылады.
Бақылауды жүзеге асырудың негізгі қағидаттары мыналар ... ... ... превентивтілігі,яғни оның алдын алу сипаты;
әрекеттілік, нақтылық, жариялық-бұларға бақылау жұмысын дұрыс ұйымдастырғанда, негізделген әдістерді қолданғанда, істі ... ... ... ... ... ғана ... болады;
бақылаудың алаламаушылығы (біреуге тарпаушылық);
бақылау органдары қызметкерлерінің ... . ... ... ... және ... ... бақылауды ұйымдастыру
Қаржылық бақылаудың тиімділігі көп жағдайда оны ұтымды ұйымдастырумен,бақылаудың субъектілерін, олардың құқықтары мен міндеттерін ... етіп ... ... жүргізуді нысандарын және әдістерін дұрыс ұйымдастырумен анықталады.
Жалпымемлекеттік қаржылық бақылауды мемлекеттік билік пен басқарудың мына органдары жүргізеді: ... ... ... ... ... Үкімет, жергілікті өкілетті органдар, жергілікті әкімшілік органдар.Бақылаудың бұл ... ... ... ... ... ... жүніндегі есеп комитеті де жүргізеді.
Құқықтық мемлекет құрылысының тұжырымдамасы негіздей отырып қаржылық бақылауы жүзеге асырудағы ... ... рөлі ... ... ... бақылаудың субъектісі ретіндегі Қазақстан Республикасы Парламентінің функциясы және бақылаудың тиісті түрі - ... ... ... ... ... ... ... шығыстарын шамдандыратын кез-келген шаралардарды бекіткен кездегі
-бюджеттегі шығыстарды қабылдаған заңдардың ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттің шығыстары болып табылады.
Парламенттің алдын-ала бақылауының негізгі мақсаты осы ... ... ... және әлеуметтік жағдайлардағы қарастырылып шығыстардың жалпы тұтастығын анықтау болып табылады.Бюджеттің жасалуына тексеріс сметаларға қамтылған ... ... ... бір ... ... ... ... бірге парламент ағымдағы бақылауды және Республикалық бюджет туралы қабылдаған заң бойынша қаражаттарды иеленушілердің есебін тексерген кезде әсіресе кейінгі ... ... ... ... ... ... ... бақылаудың негізгі нысаны алдын ала бақылау
болуы тиіс. Қазақстан Республикасының Парламентінде екі Палатада-Сенат пен Мәжілісте арнаулы жұмыс органдары-эканомика,қаржы және ... ... ... бар. Бұл органдарзаң - жоба жұмыстарын, палаталардың құзырына қатысты мәселелерді алдын ала қарау және әзірлеу ... ... ... ... ... ... ... жұсалуына бақылау жүргізеді. Қаржы-бюджет мәселелері бойынша сараптамалық ... мен ... ... ... үшін палаталар тиісті инстанцияларға-министрліктерге, ведомстволарға, сондай-ақ Республика үкіметіне жібереді.
Ел басының жарлықтарының,қаулыларының және өкімдерінің ... ... ... ... ... ... ... адамдардың атқармағаны үшін жауапкершілігін күшейту мақсатында Президент аппаратында жұмыс істейтін ұйымдық-бақылау бөлімі бар. Жалпы президент ... ... ... ... ... және ... ... басқа органдарының қызметін бақылауды жүзеге асырады. Аппарат Президенке ашылған кемшіліктер мен бұзушылықтарды жою жөнінде қабылданған шаралыр туралы хабарлап ... ... ... ... тәртіппен орындамаған кіәналы адамдарды жауапқа тарту жөнінде ұсыныстар жасайды; Президент актілерінің ... ... ... ... атқарылмауына мүмкіндік туғызатын ашылған бұзушылықтарды, себептерді және талаптарды жою жөніндегі ... ... үшін ... ... ... ... ... басқа органдарына табыс етіп отырады. Өзінің функцияларын жүзеге асыруда Аппаратқа тексерілетін органдардың басшылары мен лауазымды ... ... ... ... ... өкілеттік берілген.
Республикалық бюджеттің атқарылуына бақылау жасау жөніндегі есеп комитетінің негізгі ... мен ... ... ... ... атқарылуы жөніндегі басқа заңдар мен нормативтік актілердің атқарылыуына бақылау жасау;
)республикалық ... ... ... ... бойынша мемлекет басшынысының тапсырмаларын орындау;
3)республикалық бюджетке қаражаттардың түсуін және оның
пайдаланылуы заңдылығын бақылау;
)республикалық ... ... ... және ... ... ... бөлінетін республикалық бюджеттің қаражаттарын мақсатты пайдалануға бақылау жасау;
)Қазақстан Республикасының Парламентіне қарауға республикалық бюджеттің орындалуы туралы есепті тапсыру.
Қазақстан Республикасының Үкіметіне ... ... кең ... ... республика дамуының индикативтік жоспарын, экономиканың сфералары мен ... ... ... даму ... ... ... ... бағыттарын жасап, қарау процесінде алдын ала бақылауды жүзеге асырады.Көрсетілген іс-қимылдарды орындау барысында Үкімет ... ... ... сондай-ақ ауқымы, мезгілдігі, атқарушылары бойынша мақсатты қаржыландырудың ... ... ... ... ... Үкіметі мемлекеттікбюджеттің жасалуы мен атқарылуын бақылап отырады, мемлекеттің қаржы саясатын жүзеге асырады.
Өздерінің ... ... ... ... ... жердегі атқарушы органдар орындайды,олар негізінен бюджеттерді,олардың атқарылуы ... ... ... және ... процесінде қаржылық бақылауды жүзеге асырады.
Қаржы министірлігі, оның Қаржылық бақылау комитеті және аумақты қаржы органдары әлеуметтік-экономикалық сфераның ... ... ... Олар жоспар, смета және қаржы тәртібінің сақталуының, кірістерді есептеудің дұрыстығын,толымдығын және дер кезділігін, мемлекеттің қаражаттары жұмсалуының заңдылығы мен ... ... ... ... және ... дұрыстығын бақылап отырады. Қаржылық бақылау комитетінің маңызды функциясы бірлескен және шетелдік кәсіпорындарды, ... ... ... ... болып табылады.
Мемлекеттік бақылауды Қаржы министірлігінің заңды тұлға құқығындағы қазынашылық комитеті де орындайды.Қазынашылық ... ... ... бірі республикалық бюджеттің кассалық атқарылуын ұйымдастыру, жүзеге ... және ... ... ... ... ... комитеті, оның аумақтық органдары есептелген салық және бюджетке төленетін басқа міндетті төлемдердің, өсімдері мен айыппұлдар ... ... ... және дер ... ... салықтық тексерулерді жүзеге асырады.
Экономика және қаржы қызметі сферасында қаржы тәртібін сақтауға Қазақстан Республикасының Қаржы полициясының органдары да қатысады. Олар заңмен ... ... ... ... іздестіу қызметін, алдын ала тергеу және анықтау,әкімшілік іс жүргізу арқылы экономика және қаржы қызметі сферасында адам мен азаматтың құқықтарына, қоғам мен ... ... ... және құқыққа қайшы өзге де қол сұғушылықтың алдын алуға, оны анықтауға, жолын кесуге, ашуға және тергеуге ... ... ... ... жүзеге асыратын арнаулы мемлекеттік органдар болып табылады.
Қаржы полициясы органдарының негізгі міндеттері мыналар болып табылады:
) өкілеттілігі шегінде мемлекеттің ... ... ... ... ... қоғам мен мемлекетің заңды құқықтары мен мүдделері қамтамассыз ету;
) ... ... ... ... ... ... мен қаржы саласындағы өзге де қылмыстар мен құқық бұзушылықтардың алдын алу, оларды анықтау, жолын кесу, ашу және ... ... ... ... ... пен ... қарсы күрес ізінде мемлекеттік саясатты әзірлеуге және іске асыруға қатысу;
) қаржы полициясы органдарының қарауына жатқызылған ... ... ... ынтымақтастықты жүзеге асыру.
Қаржы полициясы төменгі бөлімшелері жоғарғы тұрғандарына бағынатын бірыңғай орталықтандырылған жүйесі бар.
Қаржы ... ... ... жүйесі мыналар: 1. Орталық атқарушы орган; Қаржы полициясының аумақтық және мамандандырылған ... ... ... ... органдары. 2. Оқу органдары және өзеге де ведомствалық бағыныштағы мекемелер құрайды.
Экономикалық қауіпсіздікті қамтамассыз ету мақсатында ... және ... ... ... ... мен ... бұзушылықтардың алдын алу, оларды анықтау, жолын кесу, ашу және тергеу жөніндегі басшылықты, сондай ақ заңдар да көзделген ... ... ... және өзге де ... ... және ... етушілік функцияларды жүзеге асыратын Қазақстан Республикасының орталық ... ... ... ... болып табылады.
Уәкілетті орган: 1) қаржы полициясының органдары мен ведомстволық бағыныштығы мекемелер қызметінің негігі бағыттары бойынша олардың ... ... оның ... мен ... ... ...
) Қаржы полициясы органдарының жедел іздестіру, әкімшілік, тергеу және анықтау қызметінің практикасына талдау жасайды;
) Экономикалық және қаржылық қылмыстарға ... ... ... мен ... ... полициясы органдары қызметінің тиімділігін арттыру жөніндегі шараларды әзірлейді және іске асырады;
) қаржы полициясы органдары бөлімшелерінің жұмысына бақылау жасайды;
) Қазақстан ... ... ... ... ету жөнінде басқа мемлекеттік органдар мен өзіара ... ... ... ... органдарының мамандарын даярлауды және кадрларының біліктігін арттыруды ұйымдастырады;
) қаржы полициясы органдары қызметінің басым бағыттарын белгілейді, ... іске ... ... ... және экономикалық тетіктерін әзірлейді;
)экономикалық және қаржылық қылмыстар мен құқық ... ... ... ... ... шет мемлекеттердің тиісті органдарымен өзара іс-қимыл жасайды, өз өкілеттіктері шегінде ... ... ... ... ... өз ... шегінде нормативтік құқықтық
актілерді қабылдайды.
Уәкілетті органның, оның бөлімшелерінің, ... ... ... мекемелері қызметінің негізгі мәселелерін қарау үшін уәкілетті орган басшының жанынан консультациялық-кеңесші орган болып табылатын алқа ... ... ... ... (маслихаттар, депуттаттардың жиналыстары) қаржылық бақылауды бюджеттерді және олардың ... ... ... ... және ... ... ... асырады. Яғни олар бақылаудың екі нысанда-алдын ала және кейінгі нысандары жүзеге асырады. Ағымдағы бақылау бар болғанымен олардың қызметінде негізі ... ... ... ... ... ... ... Бақылаудың объектісі ақша қаражаттардың жергілікті қорлары болады.
Қаржы органдары жүргізетін бақылау барлық нысанда жүзеге
асырылады және де алдын ала және ағымдағы бақылау оның ... ... ... ... ... ... ... тексерулер және есептемені шоттық тексеру. Салалық басқармалардың мамандары тексеріске ревизиялық ... ... ... қаржылық бақылауды республика министрліктері,ведомстволары,жергілікті органдардың басқармалары мен бөлімдері ведомстваларға қарасты кәсіпорындарға,ұйымдарға, мекемелерге жүргізіледі. Ведомствалық қаржылық ... ... ... және ... ... ... жүзеге асырылады. Бақылаудың негізгі әдістері қаржы жоспарларының
жобаларын ... ... мен ... ... ... ... ... ақшалай қаражаттардың орталықтандырылған қорлары болады.
Ішкі шаруашылық бақылау шаруашылық жүргізуші субъектілердің экономикалық қызметтері жүргізіледі. Бұл ... бас ... ... рөл атқарады. Мұнда субъектінің өзінің, сондай-ақ оның құрылымдық бөлімдерінің ... және ... ... бақылауының объектісі болып табылады. Әр шаруашылық органдарда, жергілікті атқарушы органдарда ... ... ... үшін бұл ... ... ... ... топтары құрылды. Ірі шаруашылық бақылау қаржылық бақылауға тән барлық нысандардан ... ... Оның ... ... тексерулер мен тексерістер болып табылады.Коммерциялық
құрылымдар ішкі шаруашылық бақылаудың құрылтайшысы немесе меншік иесі, сондай-ақ оның тапсырысымен аудиторлық фирмалар ... ... ... ... еріктілік және ақысыз негізде топтар, жекелеген тұлғалар (мамандар) орындайды. Бақылаудың ... ... ... ... ... ... ... болады. Қоғамдық бақылаудың органдарына шаруашылық жүргізуші субъектілердегі, ведомствалардағы әкімшіліктің қызметіне жүргізілетін кәсіподақ ұйымдарының бақылауы жатады. Бұл органдардың қызметіндегі ... ... ... ... болып саналмайды. Әр түрлі қоғамдық ұйымдар (саяси партиялар, жастардың, ... ... ... ... қорғау, спорт, соғыс және еңбек ардагерлерінің ұйымдары, қайырымдылық қорлары) қаржылық бақылауды өз күштерімен жүргізеді, ... ... ... да ... ... ... объектісі - табысты алу көздерін және жарғылық міндеттерге сәйкес оның пайдалануын тексеру.
3.2 Қаржы бақылау ... ... және ... ... ... министірлігінің Қаржы бақылау комитеті Қазақстан Республикасы қаржы министірлігінің ... ... ... ... және ... ... ... асыратын, сондай-ақ өзінің құзіретіне жатқызылған мәселелер бойынша сала аралық үйлестіруді жүзеге асыратын ведомства болып табылады.
Қаржы бақылау комитетінің негізгі міндеттері:
) ... ... ... ... ... ... сметаларын жасаудың және бекітудің дұрыстығына, мемлекеттік мекемелердің бюджеттік қаражатты мақсатты пайдалануына, сондай-ақ мемлекеттік тапсырысты орындауға бюджеттен бөлінген қаражаттың мақсатты ... ... ... ... ... бюджеттердің әзірленуін және атқарылуын;
)заемшылардың мемлекеттік заемдарды, Қазақстан Республикасы Үкіметінің кепілдігімен тартылған мемлекеттік емес заемдарды және бюджеттік несиелерді мақсатты пайдалануын және ... ... ... ... үлестері тиісті бюджеттерге аударуының, сондай-ақ кірісті шаруашылық суріктестіктердегі мемлекеттік үлестерге және дивидендтерді ... ... ... ... ... ... ... мен уақытылығын бақылауды жүзеге асыру болып табылады.
Бақылау комитетінің функциялары:
) мемлекеттік мекемелердің,бюждеттік бағдарламалар әкімшілердің шығыстары ... ... ... олардың қарауындағы мемлекеттік ұйымдардың қаржы-шауашылық қызметіне тексерулер мен тексерістер ... ... ... ... ... ... қызметті реттейтін заң және басқа да нормативтік құқықтық актілердің жобаларын дайындауға қатысуды;
) бюджеттік ... ... ... және ... ... ... тексерулер жүргізу;
) мемлекеттік мекемелер шығыстарының сметаларын жасаудың және бекітудің дұрыстығына тексерулер жүргізуді;
) жергілікті атқарушы және өкілді ... ... ... ... ... ... бюджеттердің әзірлеуіне және қаржылық рәсімдері сақтауы бөлігінде атқарылуына бақылауды жүзеге асыруды;
) ... ... ... қаражаттың, оның ішінде мемлекеттік бюджеттен мемлекеттік тапсырысты орындауға бөлінген қаражаттың мақсаты пайдаланылуына тексерулер мен тексерітер жүргізуді;
) ... ... ... ... Республикасы Үкметінің кепілдігімен тартылған мемлекеттік емес заемдарды және бюджеттік несиелерді мақсатты пайдаланыуына және қайтаруына тексерулер жүргізуді;
) ... ... ... ... ... мен ... ізгілік, қаржылық және техникалық көмектерін мақсатты пайдаланыуына тексерулер жүргізуді;
) Қазақстан Республикасының шетелдегі дипломатиялық ... мен ... ... ... ... ... және ... қаржы-шаруашылық қызметін тексеруді және мемлекеттік мүлкіне түгендеу жүргізуді;
10) Қазақстан Республикасы үкіметінің резервінен бөлігінен қаржаттың ... ... ... ... ... ... үй емес қорды пайдаланғаны үшін жалдау ақысының, мемлекеттік пакеттеріне ... ... ... мемлекеттің қатысу үлесіне кірістердің,сондай-ақ мемлекеттік кәсіпорындар табыстары тиісті бөлігіннің дұрыс есептеуіне және олардың ... ... ... түсуіне тексерістер жүргізу;
) Мемлекеттік мүлік және жекешелендіру комитетінің және өзге де ... ... ... ... ... ... сатып алу сату және сенімді басқару шартарына сәйкес орындалуына тексерістер жүргізу;
) меншіктің барлық нысандарындағы ұйымдарды заңдардың талаптарына ... ... ... мен ... ... есеп ... еселері бойынша қарсы тексеріс жүргізуді;
) өз құзіретінің шегінде Қазақстан Республикасы Үкіметінің тапсырмасы, басқа да мемлекеттік органдардың ... ... ... мен ... ... ... кәсіпорындар мен мемлекеттік мекемелер шығыстары сметаларының атқарылыуына және ... ... ... мен ... ... ... объектілердің қаржы-шаруашылық қызметіндегі анықталған жетімсіздік,ұрлау,теріс пайдалану фактілері мен өзге де құқық бұзушылықтар ... ... мен ... ... тергеу органдары мен прокуратураоргандарына ұсынуды;
)бюджет жүйесіне ішкі аудитті жүргізудің методологиясын ... және ... ... мен тексерістердің материалдарын қортудың негізінде мемлекеттік қаражатты ұтымды пайдалану, төлем тәртіптерін, бюджетпен есеп айырусуларды жақсарту, ... ... және ... ... ... ... мен ... мекемелерде ақша мен мүлікті мақсатсыз пайдалану фактілерінің алдын алу мақсаттында қаржылық бақылауды жетілдіру жөнінде ұсыныстар ... ... ... ... ... ... бақылау-тексеру жұмыстарын жүргізуде оларға практикалық және әдітемелік көмектер көрсетуді, олардың жұмыс тәжірибелерін талдау мен қортуды, оны ... ... ... ... олардың қызметін тексеруді, анықталған кемшіліктер мен жлсыздықтарды жою ... ... ... Қазақстан Республикасының заңдары мен өзіне жүктелген басқа да функцияларды іске асыруды жүзеге асырады.
Қорытынды
Қазіргі уақытта қаржы жүйесін түбірінен қайта құру жаңа ... ... ... қайта құрудың басты міндеті оны тұрақтантандыруға әсерін ... мен ... ... - ... ... жеделдете түсу, ұлттық табыстың, қаржы ресурстардың ұдайы артуын қамтамассыз ету, қоғамдық өндірістің ... ... ... және ... ... ... болып табылады. Басқарудың экономикалық әдістерін кеңінен ендірумен, кәсіпорынның, үкіметтің жергілікті органдарының әлуметтік және өндірістік ... ... ... ... ... бастауларды күшейту негізінде қаржының мемлекеттік басқарудың пәрменділігін және бақылауды арттыра беру қажет.
Қаржы бақылау органдарының қызметі халық шаруашылығындағы қаржы-экономикалық ... ... ... бағыттарына күш жігерді жұмылдыруды қамтамассыз етуге тиіс. ... ... ... ... ... ... ... жалпы бақылауды ұйымдастырып мемлекеттің біріңғай қаржы саясатын жүзеге асырады, мемлекеттік бюджеттің әзірленуін, орындалуын, ұзақ мерзімді экономикалық нормативтердың ... ... ... ... қолданыуын қамтамассыз етеді.
Кейінгі жылдары қаржылық бақылауды өрістету қолға алынып отыр, өйткені мемлекеттің,бюджеттің ақша ... ... ... алдырмау мақсатында жүріп жатыр. Бұл тарапта қаржы бақылау комитеті біраз жұмыстар ... ... аян. Енді осы ... ... ... қарап, қаржылық бақылауды қандай жолмен дамытуға болатындығын көрсетейік. Яғни қойылып отырған міндетті іске асыру үшін қаржылық бақылау мына ... ... ... ... ... ... ... дамыту;
түрлі бақылаушы органдар мамандарының еңбегін компьютерлендіру;
бақылаудың барлық органдардың қызметін үйлестіру және тағы басқалыр.
Жалпы алғанда бақылау қызметі қаржылық ... ... ... бұл екі ... ... ... Бақылау қызметі - қаржылық ішкі қасиетті, ал ... ... ... тән ... ... ... ... қызметінің әс жүзінде пайдалануы. Бақылау қызметі жеке дара емес басқа қызметтермен етене байланысты әрекет етеді. Қаржы ... ақша ... ... ... ... ... және ... байланыссыз бірде бір жоқ, бірақ тек бақылау қызметіне қана тән қаржы қатынастары да жоқ.
Пайдаланған әдебиеттер:
"Қазақстан Республикасының ... мен ... ... ... 125-құжат,2000 ж.
Ілиясов Қ.Қ, Құлыпбаев.С "Қаржы" Алматы 2003 ж. "Экономика баспасы" ... ... ... ... ... 1993 ж. ... ... Анна Ивановна Финансы: Учебное пособие Моск.акедеми экономики и права.2002 г.изд.Экзамен
Финансы: ... ... ... ...
Б.М.Сабанти,изд.Юрай.Москва,2002 г.
Финансы:под редакци В.Н.Родионовой, изд.Финансы и Статистика 1993 г.
"Контроль эффективности как новая форма ... ... ... ... // ... 3/2004 ж. 27-32 ... ... 2002ж.19 маусымдағы № 674 "Қаржылық бақылау комитеті туралы" Ережесі(ҚР-сы Үкіметінің Жарғысы);
МельниковВ.Д.,Ли В.Д. "Общий курс финансов". ... ... ... . ... ... ... Л.А. ... М,99;
"Аль-Пари". - №2. -с.22-24;
"Қаржы-қаражат". –№10-11. –;
"Қаржы-қаражат". –№3. –;
"Қаржы-қаражат". –№1. ... –№3. ... ... ... ... ... ... 2002ж.;
Транзитная экономика.-№5-6.-2001;
Статистическое обозрение Казахстана.-№2.-2001.
36

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Атырау экологиясы6 бет
Салықтық бақылау туралы78 бет
ҚР-дағы салықтық әкімшіліктендіру саласы: проблемалары, даму перспективалары7 бет
Адамның жеке басын тексеріп қарау кедендік бақылаудың ерекше нысандары ретінде47 бет
Конституциялық бақылау нысандары15 бет
Салықтық бақылаудың нысандары мен әдістері65 бет
«ҚазТрансГаз» АҚ29 бет
Атыс негіздері16 бет
Есеп саясаты туралы түсінік және оған қойылатын талаптар8 бет
Жергілікті бюджеттердің кассалық орындалуына қазынашылық бақылау100 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь