Халықаралық терроризммен күрестің құқықтық негіздері

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
I. ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ТЕРРОРИЗММЕН КҮРЕСТІҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ НЕГІЗДЕРІ.7
1.1. Халықаралық терроризмнің түсінігі және пайда болу негіздері ... ..7
1.2. Халықаралық терроризммен күрестің құқықтық негіздері ... ... ... ..13
1.3. Терроризммен күрестiң халықаралық. құқықтық механизмдерi ... .23

II. ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ТЕРРОРИЗММЕН КҮРЕС ЖОЛЫНДАҒЫ МЕМЛЕКЕТАРАЛЫҚ ЫҚПАЛДАСТЫҚ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29
2.1. Халықаралық терроризммен күрес жолындағы мемлекетаралық ықпалдастық нысандары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 29
2.2.Банктер мен өзге де несие ұйымдарының халықаралық терроризмдi қаржыландыруын қадағалаудың Қазақстандағы тәжiрибесi ... ... ... ... ... 34
2.3. Орта Азияда және Қазақстанда халықаралық терроризммен күрес ... ..42

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..58
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .61
Халықаралық террроризммен күрес мәселесi бүгiнде әлемдегi ең өзiктiде өткiр проблемалардың бiрi болып табылады. Сондықтанда бұл келеңсiз құбылыстың пайда болу негiздерi мен оны болдырмауға немесе алдын алу және терроризммен ұтымды күрес жүргiзу құқықтық механизмдерiн қарастыру мақсатында халықаралық деңгейде үнемi iзденiс, iс шаралар ұйымдастырылып отыру қажет. Сол себептен де халықарылық терроризммен күрестiң құқықтық теориялық негiздерiн саралау, әрине, отандық зерттеушiлер үшiн өзектi, әрi тың тақырыптардың бiрi болып табылады. Жалпы соңғы он жылда белсендi зерттеле бастады. Алайда бұл тақырыптың құқықтық – теориялық аспектiлерi аз зерттелген осы тұрғыдан алғанда бiздердiң дипломдық жұмысымыздың тақырыбына арқау болып отырған халықаралық терроризммен күрес мәселесi өзiнiң өзектiлiгiн айқын аңғартады.
Бүгiнде Қазақстан өз дамуының жаңа тарихи кезеңiнде тұрып, дербес мемлекет ретiнде өзiнiң, тәуелсiздiгi, жер аумағының тұтастығын, ұлттық қауiпсiздiгiн қорғауға бағытталған үлкен iс шаралар ұйымдастырды, соның бiрi халықаралық терроризммен күресу, оның алдын алуды реттеуге арналған заңдар қабылдап үлгердi, алайда сол елiмiздiң тәуелсiздiгiнiң алғашқы жылдарында қабылданған заңдар, әрине, бүгiн өзiнiң мазмұндық сапасы бойынша жаңа заман талабына толық жауап бере алады деп айтуға болмайды. Сондықтанда халықаралық терроризммен күрестiң құқықтық негiздерiне жаңаша, қайта құқықтық – теориялық сараптау жасаудың объективтi қажеттiлiгi туындап отыр.
Нормативтiк-құқықтық актiлер

1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 30 тамыз 1995 ж.
2. Қазақстан Республика 26 ақпан 2005 ж. қабылданған заң “Эстремизмге қарсы күрес іс—қимылдары”.
3. Қазақстан Республикасының “Ұлттық қауіпсіздігі туралы” Заңы 26 маусым 1998 ж.
4. “Терроризмнiң алдын алу және оны болдырмау” Женева конвенциясы 1937 ж.
5. “Терроризм актiлерiнiң алдын алу және оларды жасағаны үшiн жазалар туралы” Америка конвенциясы 1971 ж.
6.“Терроризммен күрес туралы” Европалық конвенция 1976 ж.
1978 жылы 4 тамызда терроризммен күресу бойынша аумақтық Конвенция
7.Оңтүстiк Азияның аумақтық ынтымақтастық Ассоциясы мақұлдаған “Терроризмнiң алдын туралы” Конвенция бiрiккен Араб мемлекеттерiнiң 1987 ж.
8. “Халықаралық сипатта болатын тұлғаларға қарсы қылмыс нысанындағы және қорқытып талап етушiлiкпен байланасты, терроризм актiлерiнiң алдын алу және оларды жасағаны үшiн жазалар туралы” Конвенция 1991 ж.
9.Қазақстан Республикасының Үкiметi мен Герман Федерациялық Республикасының Үкiметi арасында “Ұйымдасқан қылмыспен,терроризммен және қылмыстардың басқа да қауiптi түрлерiмен күресудегi ынтымақтастық туралы” 1995 ж. 10 сәуiрде келiсiм бекiтiлдi
10. БҰҰ Бас Ассамблеясының сессиясында “Мемлекеттiк терроризм саясатына және басқа тәуелсiз мемлекеттердегi қоғамдық саяси құрылымда бұзуға бағытталған мемлекеттердiң кез келген әрекеттерiне жол бермеу туралы” 1984 ж. қарар қабылданды
11. БҰҰ-ның 1994 ж. “Халықаралық терроризмдi жоюдың әдiстерi туралы” декларациясы
12. Международная конвенция о борьбе с финансированием терроризма принята резолюцией 54/109 Генеральной Ассамблей ООН от 9 декабря 1999 года.
13.2000 жылы 21 сәуірде қабылданған “Қазақстан Республикасы, Қырғыз Республикасы, Тәджікістан Республикасы және Өзбекстан Республикасы арасындағы терроризм, саяси және діни экстремизммен, трансұлттық ұйымдасқан қылмыстылықпен және Тараптардың басқа да қауіпсіздің және тұрақтылық қауіп қатерлерімен күресу бойынша бірлескен әрекеттер туралы келісім шарт”.
14. 2003 жылы 24 ақпанда Қазақстан Республикасының Парламенті бекіткен “Терроримзді қаржыландырумен күрес бойынша Халықаралық конвенция”.
Жеке зерттеулер
1.Абишева А.К. Правовые вопросы борьбы с международным терроризмом.// Халықаралық ғылыми –тәжiрибелiк конференция материалдары. ҚазГЗУ Алматы заң академиясы. 2006.
2.Аушарин Г. Контроль за деятельностью банков и кредитных организаций в целях противодействия финансирования международного терроризма в Республике Казахстан и иммунитет государства.// Научно – практические конференции по экономико – правовой тематике. Евразийский национальный университет имени Л.Н. Гумилева. Астана: данекер, 2004.
3. Құлжабаева Ж.О. 11 –тарау. Халықаралық қылмыстық құқық. Халықаралық жария құқық. Жалпы және ерекше бөлiмдер. –Алматы: “HAS” баспа компаниясы, 2003.
4.Кулжабаева Ж.О. Правовые формы сотрудничества государств в борьбе с международным терроризмом // “Право и государство”, № 3, 2000.
5.Қабаева Ж.Н. Қазақстан Республикасындағы экстремизмнiң алдын алу мәселелерi және қазiргi жағдайы // “Әдiлеттiң ғылыми еңбектерi” №1 (19-а) 2006.
6.Қайыржанов Е.І., а. заң. ғыл. док. проф. Жұмағалиев А.Қ. з.ғ. кан. Қазақстан Республикасының мемлекеті мен құқығының негіздері. Оқулық./Құраст. Е,Баянов. Алматы. 2003.
7.Канафин Д.К. Материалы научно-практической конференции. “Право и государство” №3.2000.
8.Кайдаров Р.Е. Терроризм: причины возникновения, разрастания и меры противодействия // “Право и государство”, № 3, 2000.
9.Косиченко А.Г., Ашимбаев М.С. гл.2. Международно-правовые механизмы борьбы с терроризмом.// Современный терроризм: взгляд из Центральной Азии. Алматы: Дайк-Пресс, 2002.
10.Ляхов Е.Г. Проблемы сотрудничества государств в борьб с международным терроримом. М., 1979.
11.Мейрқұлова. Террористiк ұйымдардың жалпы сипаттамасы.// Жас ғаламдардың халықаралық ғылыми-тәжiрибелiк конференциясының материалдары.-Астана, 2006.
12.Международно – правовые механизмы борьбы с терроризмом. Под ред. Косиченко А.Г., Ашимбаев М.С. и др. –Алматы: Дайк – Пресс, 2002.
13.Маханова Қ.А. 15-тарау. Қылмыстылықпен күресудегi мемлекеттердiң ынтымақтастығы. Халықаралық құқық. Дәрiстер курсы. –Алматы. ҚазГЗУ, 2003.
14.Муканов С. Некоторые аспекты классификации террористической деятельности // “Право и государство”, № 3, 2000.
15. Назарбаев Н.Ә. “Сындарлы он жыл” - Алматы: Атамура, 2003.
15.Накипова А.Ш. Об особенностях фиксации информации о готовящемся акте терроризма // Д.А. Қонаев атындағы университет хабаршысы. №1(18) 2006.
16.Некоторые рекомендации по переговорам с террористами по телефону // Борьба с преступностью за рубежом. 1994. №7.
17.Основные направления внутренней и внешней политики на 2004 год. Послание Президента народу Казахстана. – Астана, 4 апреля 2003 г. // Огни Алатау. 2003. 8 апреля.
18.Распространение экстремизма и терроризма в Центральной Азии и Казахстана. Под ред. Косиченко А.Г., Ашимбаев М.С. и др. –Алматы: Дайк – Пресс, 2002.
19.Тоқсанбаев А.Б. Интерпол “Международный терроризм- Алматы, 2004.
20.Терроризм в системе международных отношений. Под ред. Косиченко А.Г., Ашимбаев М.С. и др. –Алматы: Дайк – Пресс, 2002.
21.Федосенко В.В. Некоторые вопросы международно-правового опыта борьбы с финансированием терроризма // Халықаралық ғылыми –практикалық конференцияның материалдары. ҚазГЗУ Алматы заң академиясы. 2007.
22.Шерматова С. Исламский фактор в руках полтических элит// Ислам на постсовестком пространсте: взгляд изнутри.-М.: Арт-Бизнес-Центр, 2001.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ…………………………………………………………………………..3
I. ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ТЕРРОРИЗММЕН КҮРЕСТІҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ НЕГІЗДЕРІ.7
1.1. Халықаралық терроризмнің түсінігі және ... болу ... ... ... ... ... негіздері…………..13
1.3. Терроризммен күрестiң халықаралық- құқықтық механизмдерi…..23
II. Халықаралық терроризмМен күрес ... ... ... ... ... ... ... жолындағы мемлекетаралық ықпалдастық нысандары……………………………………………………….29
2.2.Банктер мен өзге де несие ұйымдарының халықаралық терроризмдi қаржыландыруын қадағалаудың Қазақстандағы ... Орта ... және ... халықаралық терроризммен күрес……42
Қорытынды……..…………………………………………………………….58
Пайдаланылған Әдебиеттер…………………………………………………….61
КІРІСПЕ
Зерттеу тақырыбының өзектiлiгi. Халықаралық ... ... ... ... ... ең ... ... проблемалардың бiрi болып табылады. Сондықтанда бұл ... ... ... болу ... мен оны ... немесе алдын алу және ... ... ... жүргiзу құқықтық ... ... ... халықаралық деңгейде үнемi iзденiс, iс ... ... ... ... Сол себептен де халықарылық ... ... ... ... негiздерiн саралау, әрине, отандық зерттеушiлер үшiн өзектi, әрi тың ... бiрi ... ... Жалпы соңғы он жылда ... ... ... ... бұл ... құқықтық –теориялық аспектiлерi аз ... осы ... ... ... ... жұмысымыздың тақырыбына арқау болып отырған ... ... ... ... ... өзектiлiгiн айқын ... ... өз ... жаңа тарихи кезеңiнде тұрып, дербес мемлекет ... ... ... жер ... ... ... ... қорғауға бағытталған үлкен iс ... ... ... бiрi ... терроризммен күресу, оның алдын ... ... ... ... қабылдап үлгердi, алайда сол елiмiздiң ... ... ... қабылданған заңдар, әрине, бүгiн өзiнiң ... ... ... жаңа ... ... толық жауап бере алады деп ... ... ... ... ... ... құқықтық негiздерiне жаңаша, қайта ... ... ... жасаудың объективтi ... ... ... ... ... жүзеге асыру, әрине, халықаралық терроризммен ... ... ... ... әрi ... әрi ... әлемдiк деңгейдегi озық үлгi, әдiс- тәсiлдер мен жаңа ... ... ... қажет етерi сөзсiз. Бұл бағытта, егемен ел, әлем ... ... ... ретiнде Қазақстан Республикасы терроризм мен ... ... ... ... мен ... ... жедел қайта қарастырудың маңызы зор деп ... ... ... ... мәселесi тек ұлттық заңнама шеңберiнде ғана ... ... ... халықаралық құқықтық өлшем сипатына ие ... отыр және де бұл сала ... жаңа ... ... сай ... ... және құқықтық ... ... ... ... ат салысу қажет.
Тақырыптың зерттелу ... ... ... ... ... ... ... әлемдiк деңгейдегi ең ауқымды әрi ... ... де ... ... ... деп жоғарыда отап өттiк. Өкiнiшке орай, ... ... ... ... халықаралық терроризммен күрестiң құқықтық ... ... - ... тұрғыдан кешендi ... әлi ... ... толыққанда зерттелген емес, сол себептенде бұл сала ... ... ... ... мен ... ... мен диссертациялық зерттеулер жоқ. Қарастырып отырған ... ... ... ... негiздерiне қатысты ... ... ... ... ... осы ... ... құқықтық - теориялық зерттеудi жүзеге асыруға ... ... ... ... мақсаты мен мiндеттерi. Халықаралық терроризммен күреске қатысты ... ... ... мақсаты болып ... ... ... ... және оның ... ... негiздерiн саралау ... бұл ... ... мәнiн ашып көрсету болып ... ... ... қол ... үшiн ... ... ... терроризмнiң түсiнiгiн, ... болу ... ... ... ... ... және ... құқықтық негiздерiн, ... ... ... құқықтық негiздерiн саралау және де осы ... ... ... ... ... осы ... қатысты өзге де өзектi құқықтық, теориялық және ... ... ... ... талдау жасау, қорыту және ... ... ... ... ... сапалық мазмұнын ... ... ... орын ... жетiспеушiлiктердi анықтап, зерттеу ... қол ... ... ... ... ... және терроризммен күрестiң құқықтық негiзi ... ... ... ... ... заңдар мазмұнын ... ... ... ... ... т.б. ... ... әдiстемелiк негiздерi: Дипломдық жұмыстың ... ... ... ... ... танымдық әдiстерiмен қатар, арнайы логикалық, нақты ... ... ... ... ... ... әдiстерi құрайды. Зерттеудiң теориялық негiзiн ... және ... ... ... ... және ... мәнi бар ... еңбектерi қалайды.
Зерттеу ... ... ... ... жасалды:
-Террироризм әлемдiк ... әлi ... ... ... аса ... ... жаңа бiр түрi ... табылады;
-Терроризммен күрес мәселесi тек ... ... iшкi ... ретiнде қарастырылмау тиiс, сондықтанда оған ... ... ... ... ... ... ... күреске үнемi халықаралық ұйымдар ... ... ... қажете;
- Терроризммен күрестiң құқықтық негiзi болып ... ... ... заңнамалар халықаралық терроризммен күресуге бағытталған ... ... ... ... ... ... ... терроризммен күрес жолындағы қол ... ең ... ... күрес, айла тәсiлдерi әлемдiк дәрежеде ... және кең ... ... ... ... ... ... болатын мемлекетаралық жанжалдар мен қауiптi ... ... алып ... ... халықаралық деңгейдегi iс шаралар ... ... деп ... ... ... және ... ... жұмыс көлемi 60 беттен ... ... ... ... ... екi бөлiмнен және алты ... ... мен ... ... ... ... ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ТЕРРОРИЗММЕН КҮРЕСТІҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ ... ... ... ... және пайда болу ... ... ... ... ... ... шыққан. Дипломатиялық сөздікте халықаралық терроризмге мынадай анықтама ... ... ... ... әкеп ... мемлекеттер мен олардың өкілдерінің қалыпты дипломатиялық қызметін бұзатын және халықаралық ... ... ... ... арасындағы көлік байланыстарының жүзеге асуын қиындататын халықаралық көлемдегі қоғамға қауіпті әрекет"
Дипломатический словарь в 3-х томах. — М., 1986, ... ... ... ... ең ... ... ... түрі болып табылады. Мұндай қылмыстар көп жағдайларда ... ... ... ... ... алуда. Террорлық әрекеттер әр түрлі болуы мүмкін, бірақ оның ... ... екі ... ... бар. Оның ... ... —мемлекеттік өкімет билігін күйретуге бағытталған; екіншісі —терроризмді жүзеге асыру арқылы яғни ... ... ... ... арқылы тұрғындарға үрей, қорқыныш, қорғансыздық. сезімін туғызу болып табылады
Әлемдегі барлық мемлекеттер ... ақша ... ... ... әуе ... ... алу және айдап кету, есірткі және психотропты заттардың заңсыз айналымы, қарақшылық және басқа ... ... ... ... күресуде ынтымақтастықты белсенді түрде жүзеге асыруға бірлесіп мүдделілік танытуда.
Халықаралық терроризм халықаралық қылмыстардың ауыр түрлерінің ... ... ... бұл ... күрес 1937 ж. басталды. Осы жылы "Терроризмнің алдын алу және оны болдырмау" Женева конвенциясы қабылданды. Бұл конвенцияда ... деп ... және ... ... әрекеттердің тізімі көрсетілді. Аталған конвенция күшіне енбесе де, ол терроризммен күресуге бағытталған кейінгі конвенциялардың қабылдануына негіз болды.
Халықаралық терроризм ... ... ... мемлекет және үкімет басшыларын, дипломаттарды және халықаралық қорғаудағы басқа да тұлғаларды өлтіру, ... ... ... ... ... ... ... аталған тұлғалардың үй-жайлары мен көлік құралдарына шабуыл жасау, ... ... ... ... ... және т.б. ... ... түрінің субъектілеріне жеке тұлғалар да, террористік ұйымдар да жатады
Маханова Қ.А. -15 дәріс. Халықаралық құқық. ... ... ... ... 2003. 285 ... қауіпсіздікті бұзу, халықты үрейлендіру мемлекеттік органдарды, шет мемлекеттің немесе ... ... ... ... ... ету мақсатында адамның өміріне қастандық жасау, сондай-ақ дәл сол мақсатта оның мемлекеттік немесе өзге де саяси қызметін тоқтату не ... ... үшін кек алу ... ... ... ... ... өміріне қастандық жасау осы халықаралық қылмыс құрамынан аса ауырлататын түрі болып табылады. Бұл ... ... ... ... жәбірленушілері белгілі бір шешім қабылдауға ықпал ететін адамдар немесе мемлекет, қоғам қайраткерлері болады. Адамның, белгілі бір шешім қабылдауға ықпалының ... ... ... ... ... анықталады.
Жарылыс жасау, өрт қою немесе өзге де ... ... ... ... ... ... ... зардаптардың қаупін болғызбауды тиятын, сөйтіп мемлекеттік өкімет органдарына терроризм актісі бойынша төнген қауіпті тойтаруға нақты мүмкіндік алуға мүмкіндік ... ... ... ... ... дер ... ... жасаған адам деп білеміз. Басқа жолмен терроризм актісінің жүзеге асырылуын ... ... ... ... ... ... қылмыскерлердің қару-жарақты, не мүлікті өз бетімен басып алуын тойтаратын әрекеттері жатады.
Осыларды істеген адамның ... өзге ... ... ... қаруды, жарылғыш заттарды, жарылғыш құрылымдарды заңсыз сақтау, өткізу, алу, оларды ұрлау т.б.) болмаса, ол терроризм үшін халықаралық ... ... ... насихаттау немесе терроризм актісін жасауға жария түрде шақыру, сондай-ақ, көрсетілген мазмұндағы материалдарды таратқандық үшін жеке ... ... ... ... насихаттау деп ауызша, жазбаша немесе басқа да тәсілдермен көпшілік арасында осындай іс-әрекеттерді ... үшін ... әр ... ұйымдастырушылық қызметтерді айтамыз.
Жария тұрыс шақыру деп ашық түрде көпшілік алдында терроризм ... ... ... тікелей-әрекеттерді айтамыз.
Материалдарды тарату деп бөтен адамдарға жазбаша түрде жазылған терроризмді насихаттайтын немесе сол терроризм актісін жасауға итермелейтін мазмұнда жазылған мәтіндерді ... ... ... ... ... жүзеге асыру мақсатында құрылған немесе өзінің іс-әрекетінде терроризмді пайдалану мүмкіндігін мойындайтын ұйым, сондай-ақ осы ұйымның басқарушы органдарының бірінің ... оның ... ... бірі ... іс-әрекетті жүзеге асыратыны болса онда оларда ... ұйым деп ... осы ... ... ету деп, террористік топты құрған, оған адамдар ... осы ... ... тікелей ұйымдастырған іс-әрекеттерді айтамыз.
Террорлық акт - жарылыс жасау, өрт қою немесе адамдардың қаза болуы, елеулі мүліктік зиян келтіру не ... ... ... ... ... ... өзге де ... жасау немесе жасаймын деп қорқыту, егер ондай іс-әрекеттер қоғамдық қауіпсіздікті бұзу, халықты үрейлендіру не ... ... ... органдарының, шет мемлекеттердің немесе халықаралық ұйымдардың шешім қабылдауына ықпал ету мақсатында жасалса, сондай-ақ адам өміріне дәл сол ... ... ... сол ... ... ... ... қайраткерінің өміріне оның мемлекеттік немесе өзге де саяси қызметін тоқтату не ... ... үшін кек алу ... ... ... ... ... актісін дайындауға қатысқан адам, егер ол ... ... дер ... ... ... басқа жолмен терроризм ... ... ... ... ... және егер ол ... іс- ... өзге қылмыс құрамы болмаса, халықаралық қылмыстық ... ... ... әрекетке-адамдардың қаза ... ... ... зиян ... не қоғамға қауіпті басқа зардаптардың қаза болуы, елеулі мүліктік зиян ... не ... ... ... зардаптардың болу қаупін төндіретін жарылыс жасауды, өрт қою ... өзге де ... ... егер осы ... қоғамдық қауіпсіздікті бұзу, халықты қорқыту не мемлекеттік органдарының шешім қабылдауына ... ету ... ... сондай-ақ, аталған іс-әрекеттерді дәл сол мақсатта жасаумен қорқытуды іске ... ... ... ... ... алғандағы мағынасына сәйкес терроризмді адамдар көбірек ... ... ... сақталатын жерлерде жүзеге асырылатын немесе ең ... ... бір ... бар ... не құрылысты жоюға бағытталған ... ... ... ... немесе басқа, адамдардың қаза болуы не елеулі мүліктік зиян ... ... ... өзге де ... ... ... орын ... тудыратын басқа да әрекеттер осы қылмысты ... ... ... ... ( ... ... немесе дәрімен ататын қарудың басқа түрлерінен ату, электрмен, сумен не ... ... ... ... ... ... ... жасаумен қорқыту деп аталған пиғылдың шын екендігін оны дәлелдейтін ... ... ... (жарылғыш заттар алу, жарылғыш қондырғыларды орнату, т.б) қуаттай отырып, террорлық ... ... ... ... айтуды түсінеміз. Адамдардың қаза болу, елеулі мүліктік зиян ... не ... ... ... ... орын алу ... ... терроризмнің міндетті белгісі болып табылады.
Қоғамға қауіпті басқа зардаптардың қатарына мыналарды ... ... ... ... ... немесе басқа ғимараттар мен құрылыстар ... ... ... ... су ... апат, катастрофа, апат, аймақтың химиялық ... ... ... ... ... адамдардың қаза болуына, елеулі зиян келуіне немесе қоғамға ... ... ... орын алуына шынайы қауіп төндіретін жарылыс, өртеу не басқа әрекеттердің ... ... ... ... ... ... ... танылады. Терроризмді аяқталған қылмыс ретінде тану үшін өлімнің не ... ... ... ... түрде орын алуы талап етілмейді.
Тұлға адамдардың қаза болу, елеулі мүліктік зиян ... ... ... ... ... ... орын алатындай қауіп төндіруші жарылыс, өртеу не басқа әрекет ... ... ... ... ... ... ... және нақ сол әрекеттерді жасауды тілейді.
Терроризмнің мақсаты, яғни ... ... ... ... ... не ... ... шешім қабылдауына ықпал ету- оның ... ... ... ... ... бұзу, сол сияқты халықты ... ... ... қоғамды дүрбелең күйге ұшыратуға, қалың көпшілікті ... ... ... ... ... үшін үрейлендіруге ұмтылумен сипатталады.
Ал, мемлекеттік органдардың шешім ... ... ету ... ... бұл ... терроршылар үшін тиімді, бірақ заңсыз әрі тиімсіз ... ... не ... ... мәжбүр қылатындай ниетінің болуымен байланысты.
Қазіргі кезде терроризм деген ұғым мен ... ... жиі ... ... алайда шын мәнінде, исламның өз басында ешқандай агрессияшылдық жоқ, ... ... ... табуына тағы бір себеп саяси радикализм болуыда мүмкін. ... ... ... ... ... түрі белгілі бір топтардың мақсатын жүзеге асырудағы әдістерімен тәсілдерінің радикалдануына әсер етеді
Мейрқұлова. Террористiк ... ... ... Жас ... ... ... ... материалдары.-Астана, 2006. 58 бет..
Сонымен халықаралық терроризм проблемасы бүгінгі таңға дейін әрбір ... ішкі ісі деп ... ... ұлттық қылмыстылықпен күресу жағдайы қазіргі уақытта жекелеген мемлекеттерге ғана емес, бүкіл адамзатқа қауіп төндіретін ... ... ... мемлекеттердің бірлесіп күресуін және күнделікті өзара ынтымақтасуын талап етеді. Мұндай ынтымақтасуды бірқатар факторлар қажет ... ... ... ... ол ... терроризм.
1.2. Халықаралық терроризммен күрестің құқықтық негіздері
Халықаралык терроризм проблемаларына байланысты ... ... ... ... органдары мен қосалқы органдары және арнайы құрылған органдары (аd hoc) тартылады. Мысалы, 1979-1980 жж. БҰҰ Халықаралық Соты ... ... ... ... ісін ... 1986 ж. сот ... АҚШ-қа қойған Никарагуаның аумақтық суларын АҚШ-тың миналауы туралы талап-арызы бойынша шешім қабылдады. БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесі ... ... ... терроризм актілеріне байланысты мемлекеттердің шағымдарын қарады, мысалы Израильдің Ливанға қарсы (70—-жж.), АҚШ-тың ... ... (1983 ж.) ... Қарастырылып отырған мәселеде БҰҰ Бас Ассамблеясының негізгі қарары ретінде 1972 ж. 18 ... ... ... ... ... ... ол БҰҰ мүше ... халықаралық терроризм проблемасына қатынастарын айқындап берді және оны қарау үшін халықаралық терроризм жөніндегі Арнайы ... ... ... ... актілердің, әсіресе дипломаттарға қатысты, кең қанат жаюы мемлекеттерді 1973 ж. "Халықаралық қорғауы бар тұлғаларға, ... ... ... ... ... қылмыстарды тоқтату мен жазалау туралы" конвенция қабылдауға итермеледі
Маханова Қ.А. -15 дәріс. Халықаралық құқық. Дәрістер курсы. ... ... 2003. 286 ... Бас ... 1987 ж. 7 ... және 1989 ... 4 желтоқсандағы қарарлардың да маңызы аса зор. Оларда БҰҰ аясында және басқа да халықаралық ұйымдар жанынан ... ... ... ... ... ... мен ... құру туралы мәселе қойылған болатын. Сонымен қатар, осындай проблемаларды шешуде БҰҰ-ның қосалқы ... ... ... оның ішінде, Қылмыстылықтың алдын алу және құқық бұзушылармен қатысу жөніндегі БҰҰ Комитеті.
Халықаралық терроризммен ... ... ... ... ... ... - Интерпол да өз ықпалын тигізіп келеді және тигізуде. Интерполдың халықаралық ... ... ... ... ... ... алмасу және осы құбылысқа деген ұйымның қатынасын, оның шешу ... ... ... ... ... болып табылады. Интерпол қызметіне ұйымдасқан қылмыс пен есірткі заттарының заңсыз айналымы шеңберінде жасалатын қылмыстарға байланысты терроризм мәселелерін шешу де ... ... ... ... ... мәселелерді шешуге бағытталған мемлекеттердің кез келген әрекеттері халықаралық ынтымақтастық заңдарына ... ... ол өз ... халықаралық құқықтың: мемлекеттердің дербес теңдігі, ішкі істерге мемлекеттердің қол сұқпауы, бейбітшілікті қолдау және ... ... ... ету ... қағидаларының негізінде жүзеге ... ... ... ... ... ... халықаралық келісімдерді саралағанда террористердің жиі кездесетін әрекеттерін айқындауға мүмкіндік туды:
- елшілік, ... ... ... ... немесе штаб-пәтерлерінің ғимараттарын жару;
- мүліктерді бұзуға немесе құртуға және адамдарға дене ... салу ... ... байланысты көшелердегі, әуе-жай, вокзал, мәдени орталықтар, өндірістік ғимараттар, сауда және кәсіби қызметпен айналысатын орындардағы бүлдіру актілері;
- жолданған заттар, ... ... және ... да пошталық жолдаулар ішіне салынған жарылғыш құрылғыларды қасақана ... ... ... ... ... кез ... бүлдіру актілері;
- халықаралық терроризм актілерін жасау мақсатында және оған кез келген нысанда қатысуға астыртын сөз ... және ... ... ... ... ... ... мыналарды жатқызады: адамдарды кепілге алу, азаматтық авиацияға қарсы бағытталған актілер, қарақшылық (теңіздегі терроризм), сондай-ақ ... ... және ... ... ... ... ... халықаралық қауіптілігіне, кең таралғандығына және жасалу нысандарының әр түрлілігіне байланысты мемлекеттер олармен күрес жолында арнайы ... ... ... ... ... жеке ... деп бөледі.
Халықаралық заңдылық пен құқықтық тәртіптің нормативті-құқықтық негіздерінің ережелерін дұрыс және тиімді ... - ... ... органдар мен ұйымдардың, халықаралық қатынастың барлық қатысушыларының қызметіне қойылатын негізгі талаптардың бірі. Егер жалпы қылмыстық істермен ... ең ... ішкі ... ... нормалары ішінара, халықаралық құқық нормалары негізінде әрекет ететін құқық қорғау органдары ... сот ... ... және басқалары) және кейбір ведомствоаралық ұйымдар (Интерпол) әрекет етсе, халықаралық қылмыспен күресте ... ... мен ... ... ... ... және ... сыртқы саяси қағидалар негізінде, қажетті жағдайларда нормалар негізінде әрекет ететін сыртқы қатынас органдары, халықаралық, үкіметаралық ұйымдар қатысады.
Халықаралық терроризммен күрес ... ... ... ... ... да бір елдің ішкі мемлекеттік заңнамадағы олардың ережелерінің бекітілуінен, яғни трансформациялануынан ... ... ... ... ... ... басқа мемлекеттермен белсенді ынтымақтасуда. Қазақстан Республикасының 1995 ж. ... оның ... ... ... "1. ... ... өзін ... зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде орнықтырады: оның ең қымбат қазынасы -адам және адамның өмірі, құқықтары мен бостандықтары" - деп ... ... ... адам ... ... ... ... Мемлекеттердің конституциялық сыртқы саяси қағидаларына келсек, олардын халықаралық заңдылық пен құқықтық ... ... ... ... әсер ... халықаралық терроризмнің алдын алу және бұлтартпау үшін жүзеге асуы Конституцияның мынадай ережесінде көрініс тапқан. 8-бапқа ... ... ... ... ... ... мен ... құрметтейді, мемлекеттер арасында ынтымақтастық пен тату көршілік қарым-қатынас жасау, олардың теңдігі мен бір-бірінің ішкі ... ... ... дауларды бейбіт жолмен шешу саясатын жүргізеді, қарулы ... ... ... ... бас ... Қазақстан Республикасының 1995 ж. Конституциясының ережелеріне орай, ... ... ... ... күш қолдану немесе күш қолданамын деп қоқан-лоққы жасаудан өзара бас тарту қағидасы мен ынтымақтасу ... ... ... ... ... халықаралық терроризммен күреске бағытталған халықаралық қатынастарды жасауға және ... пен ... ... ... ... Қазақстан Республикасының кіруіне және қатысуына бағдар болады.
ж. 25 мамырда Мәскеуде Қазақстан Республикасы мен Ресей Федерациясы ... ... ... және ... ... туралы Шартқа қол қойылды, оны Қазақстан сол ... ... ... ... ... "Елдер ұйымдасқан, оның ішінде халықаралық қылмыстылықпен, терроризммен, қарақшылықпен, нашақорлықпен, сондай-ақ есірткілер мен қарулардың... заңсыз ... ... кеме ... мен ... авиацияға қарсы бағытталған актілермен күресудегі ынтымақтастықты дамытатын және ... ... ... ... ... ұқсас шарттар Қазақстан Республикасы мен Өзбекстан Республикасы, Молдова Республикасы арасында; 1993 ж. Қырғызстан, Түркменстан, Грузия, Армения, және ... ... 1994 ж. ... Республикасы мен Украина арасында достық, ынтымақтастық және өзара ... ... ... қол ... Республикасы көптеген мемлекеттермен халықаралық терроризммен күресуде біріккен әрекеттер қабылдау туралы шарттар жасасты. Мәселен, Қазақстан Республикасы Үкіметі мен Иран ... ... ... ... 1999 ж. 6 ... ... қабылданған "Ұйымдасқан қылмыс пен терроризммен күресудегі ынтымақтастық ... ... Осы ... ... ... қылмыс пен терроризммен күрес саласында халықаралық ынтымақтастықты дамытудың маңыздылығы" ерекше атап көрсетілген. Тараптар осы ... ... ... ... және өз ... ... ... айқындаған:
- ұйымдасқан қылмыспен және терроризммен күрес саласындағы қылмыстардың ... алу және ... ... ... ... қағаздарды ... қолдан жасаумен күрес;
- қару, оқтар және жарылғыш заттар ... контрабандасымен күрес. ... ... ішкі ... ... мен ... да органдардың өкілдерінен Бірлескен комиссия құрды, осы шартқа қатысушы-мемлекеттер аумағында кезекпен сессия өткізіп тұруға ... ... ... мен ... ... ... ... (бүгінгі таңда Германия) арасында 1995 ж. 10 ... қол ... ... қылмыс, террроризм және басқа да қауіпті қылмыстар түрімен күресуге ынтымақтастық" туралы келісім 10 жылға жасалған. Келісімнің кіріспесінде "1992 ж. 22 ... қол ... ... ... мен ... ... ... арасындағы қатынастардың негізі туралы" Бірлескен мәлімдеме негізінде тараптар "екі ел арасындағы байланыстарды дамытуға үлес қосуға ... ... ... заттары мен психотропты заттарды шектен тыс пайдаланумен, әуе жолымен заңсыз шығып кетудің тиімді ... алу және ... ... ... ... - деп белгіленген. 1-бапта осындай ынтымақтастықтың шегі әр тараптың ішкі (ұлттық) заңымен айқындалған. Терроризммен күресу мақсатында жоспарланып ... және ... ... ... олардың жүзеге асырылу нысандары, террорлық топтар туралы ақпараттар алмасу көзделген.
Келісімде терроризм ... ... ... ... ... ... қылмыс деп жарияланған. Осы шартқа орай, адамдардың әуе жолымен заңсыз кіруімен күресу және жауап қайтару шараларын жасауға байланысты ... ... ... ... ... тобы ... ... екі елдің осы бағыттағы қызметтеріне жауапты құзыретті огандар ... ... ... ... ... әсер ... оның мемлекеттердің дипломатиялық қатынастарына, туристер алмасу мен іскер ынтымақтастыққа, халықаралық бейбітшілік пен қауіпсіздікке ... ... ... төндіретінін сезіне отырып, әрбір мемлекеттің өзін қорғау реакциясын түсінуге болады. Ол ішкі мемлекеттік деңгейде жауап беру шараларын көздейді, сол ... ... ... пен ... тәртіптің нормативті-құқықтық негіздері мен бірлігін нығайтуға жәрдемдесетіні айтуға ... ... ... жаңа ... заң негіздері қабылданға дейін, мәселен, Қазақ ССР-нің Қылмыстық ... ... ... және идеологиялық мүдделерін алдыға қоятын. Қылмыстық Кодекстің Ерекше бөлімі аса ... ... ... ... одан кейін социалистік меншікке қарсы қылмыстар, содан кейін ғана - жеке адамға қарсы қылмыстар орын алатын. Бүгінде Қазақстан Республиксының ... ... ... деп ... 233-баппен енгізілген. Осы бапта: "1. Терроризм, яғни адамдардың каза болуы, елеулі мүліктік зиян ... не ... ... ... зардаптардың болу қаупін төндіретін жарылыс жасау, өрт қою немесе өзге де іс-әрекеттер жасау, егер осы іс-әрекеттер қоғамдық қауіпсіздікті ... ... ... не мемлекеттік органдардың шешім қабылдауына ықпал ету мақсатында ... ... ... ... дәл сол мақсатта жасаймын деп қорқыту...". Сипаттаушы белгілер ретінде мыналар аталған: қайталану, ... ... ... ... ала сөз ... бойынша, абайсызда адам өліміне немесе басқа ауыр зардаптарға әкеп соғуы, сондай-ақ жаппай қырып-жоятын қаруды, радиоактивтік материалдарды... қолдану арқылы қылмыс жасау..." деп ... ... ... еткен Қылмыстық Заңда тек мемлекеттер немесе қоғамдық қайраткерлерге қарсы жасалған терроризм үшін ... ... жаңа ... халыққа катысты, оның ішінде әрбір нақты адам мен азаматқа ... ... ... ... әрекеттер үшін жауапкершілік көзделген.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексінде терроризм үшін жауапкершілік екі ... 167 және ... ... ... ... ... кодекстің 167-бабы ҚазКСР Қылмыстық кодексінін 52-бабының орнына келсе, ... ... ... ... Қылмыстық кодексінің 234-бабында адамды кепілге алу жөнінде анықтама берілген. Осы құбылыс жөніндегі халықаралық-құқықтық нормалардың өзгеруі ... ... ... заңдарына оның аумағында осы қылмыстармен күресу ісіне қосқан маңызды үлесі болып табылады.
-бапта қылмыс деп "әуе ... су ... не ... ... ... ... ... сол сияқты осындай көлік пен құрамды айдап әкету мақсатында басып алу..." белгіленген. Теңіз қарақшылығының белгілері 240-бапта орын ... ... ... ... ... - ... ... өзен кемесіне бөтеннін мүлкін басып алу мақсатында күш колданамын деп қорқытып шабуыл ... ... ... 248, ... радиоактивті материалдарды заңсыз сатып алу, сақтау, пайдалану, біреуге беру немесе бұлдіру, сондай-ақ оларды тасымалдау мен көму ... ... ... ... ... ... алу қылмыс деп айқындалған.
-бапта тағы бір қылмыс түрі белгіленген, ол террористік актіні орындау үшін көмекші сипатында - атыс ... ... ... ... ... ... құрылғыларды заңсыз сатып алу, біреуге беру, өткізу, сақтау..., сондай-ақ Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 252-255-баптарында да ... ... ... қоса, қылмыстық жазаланатын әрекет ретінде 242-бапқа сәйкес, терроризм актісі туралы көрінеу жалған хабарлау, атап айтқанда: адамдардың қаза болуы... қаупін ... ... өрт қою ... өзге іс-әрекеттердің дайындалып жатқаны туралы көрінеу жалған хабарлауды айта ... ... ... ... ... ... 1999 ж. Заңы ... Республикасында терроризмге қарсы күрестің құқықтық және ұйымдастырушылық негіздерін, мемлекеттік органдардың және меншік нысандарына қарамастан, ұйымдардың ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруға байланысты құқықтарын, міндеттері мен кепілдіктерін белгілейді. Онда мынадай ... ... ... ... ... ... терроризм", "террорлық акция", "террорлық акті", "террорлық ұйым", "терроршы", "терроризмге қарсы операциялар", "арнаулы мақсаттағы бөлімшелер" және т.б.
Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің ... іс, ... және ... ... Комитеті және Қазақ мемлекеттік заң университеті (қазір Қазақ гуманитарлык-заң университеті) 1999 ж. 16 сәуірінде "Терроризммен күрес жөніндегі Заң жобасы: ұйымдастырушылық және ... ... ... ... ... ... ... Конференция материалдары "Право и государство" журналында жарияланды, 2000 ж. №3, 58-81-беттер.
Сонымен қатар, аумақтық ... ... ... ... ... 1971 ж ... актілерінің алдын алу және оларды жасағаны үшін жазалар туралы" Америка конвенциясы, 1976 ж. ... ... ... Европалық конвенция, 1987 ж. Оңтүстік Азияның аумақтық ынтымақтастық Ассоциациясы мақұлдаған "Терроризмнің алдын алу туралы" Конвенция біріккен Араб мемлекеттерінің 1991 ... ... ... болатын тұлғаларға қарсы қылмыс нысанындағы және қорқытып талап етушілікпен байланысты, терроризм актілерінің алдын алу және ... ... үшін ... туралы" Конвенция.
Сонымен қатар, мемлекеттер терроризммен күресуге бағытталған екіжақты шарттар да бекітеді. Атап ... 1995 ж. 10 ... ... ... ... мен ... Федерациялық Республикасының Үкіметі арасында "Үйымдасқан қылмыспен, терроризммен және қылмыс-тардың басқа да қауіпті түрлерімен күресудегі ынтымақтастық туралы" келісім ... ... по ... праву. Алматы, 1998, 552-558-беттер.
Терроризммен күресу үшін арнайы органдар да құрылады. Мысалы, БҰҰ жүйесінде халықаралық терроризм жөнінде арнайы комитет құрылған. Оның 35 ... бар. Бұл ... ... ... ... ... жөніндегі конвенциялардың жобалары дайындалады. БҰҰ Бас Ассамблеясы Комитет дайындаған ұсыныстардың негізінде мемлекеттердің әрекеттерін терроризммен ... ... ... 26 ... 2005 ж. ... заң ... ... күрес іс—қимылдары” 1 баптың 8 бөлімінде Ұйымды экстремистік деп тану сот тәртібімен жүзеге асырылады. Егер ... ... ... ... мен ... ... болсада осы ұйымның басшы органдарының бірінің рұқсатымен эстремизімде жүзеге асыратын ... ұйым ... деп ... ... деп тану ... ... сотқа Қазақстан Республикасының прокуроры, ішкі-істер органдары немесе азаматтары береді.
Мемлекет органдарының экстремизімді анықтау және оның жолын кесу жөніндегі ... ... ... және ... ... ... үшін ... тартылған адамдарды есепке алу. Экстремизм және (немесе) заңды тұлғаның, жеке және (немесе) заңды тұлғалар бірлестігінің мынадай экстремистік мақсаттарды; ... ... ... ... ... ... ... оның ауматының тұтастығын, қол сұғылмауын және бөлінбеуін бұзады, мемлекеттің ұлттық қауіпсіздігімен қорғаныс қабілетінс нұқсан келтіруді өкіметті ... ... ... ... ... күшпен ұстап тұруды, заңсыз зксеримндірілген құрылымдарды құруды, оған басшылық ... және ... ... ... ... және оған ... ... тектік-топтық саяси экстремизді алауыздықты қоздыруды сондай ақ азаматтардың қауіпсіздігіне, өміріне, ... ... ... құқытарымен бостандықтарына қатер төндіретін кез-келген діни практиканы қолдануды, діни ... ... ... ұымдастыру және (немссе) жасау
Заң “Экстремизмге қарсы күрес іс қимылдары.//Егеменді Қазақстан // 2005.26 ... ... ... ... күресудің заңнамалық негіздері ұлттық және халықаралық деңгейде де бар. Бірақ 2001 жылғы 11 ... ... ... ... ... ... заңнамасы терроизммен күресу туралы арнайы заңдары мүлдем жоқ екенін немесе осы заңдар бүгінгі ... ... сай ... ... тек қана ... ... ғана, терроризмге қатысты заңдар бар. Мамандардың пікір бойынша терроизммен күресу туралы ең жақсы заң Ұлыбританияда (2000 жылы қабылданған ... 2000 ... ... ... ... шешімдеріне әсер ету немесе адамдарды саяси, діни, немесе идеологиялық көзқарастар бойынша қорқыту мақсаттарында әрекетпен қауіп төндіру” деп ... ... ... ... ... ... ... “өлімге қауіп-қатер, халықтың денсаулығына және қауіпсіздігіне қауіп-қатер немесе мүлікке зиян ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету мүмкіндіктерін жасаған болатын.
Екінші дүниежүзілік соғыс алдында Ұлттар Лигасының эгидасында терроризмді алдын-алу және террорлық әрекеттер үшін ... ... ... ... ... (193 ... құру Конвенциялар әзірленген болатын. Олар іске аспады, бірақ “халықаралық ... ... ... тыс ... ізін қуу механизмі”, “терроршылдарды беру” сияқты ұғымдар пайда болды. Терроризмді алдын-алу және террорлық әрекеттер үшін жазалау туралы Конвенциясына бірінші рет ... ... ... халықаралық-құқықтық нормалар және ұлттық заңнаманы үйлестіру қажеттілігіне көрсетілген болатын. Басты назар мемлкет басшысының және саяси қайраткерлердің өміріне қорғауға аударылады және ... ... ... ... ... ... Е.Г. ... сотрудничества государств в борьб с международным терроримом. М., 1979. 28-30 ... жылы ... ... ... алу және олар үшін ... ... Американың 13 мемлекеттерінің (АМҰ Конвенциясы) бірінші аумақтық Конвенциясы бекітілген болатын. Қазіргі уақытта БҰҰ эгидасында терроризммен күресу бойынша мемлекеттердің ... ... ... бар. ... әуеде және теңізде терроримзнен қорғау туралы 11 Конвенциялар және протоколар әрекет етеді. Олардың ішінде азаматтық авиацияның ... қол ... ... ... ... ... 1963 жылғы Токиялық, 1970 жылғы Гаагтық және 1971 жылығы Монреалдық конвенциялар.
Токиялық, Гаагтық және Монреальдық конвенцияларға 1988 жылы ... ... ... заңсыз зорлық-зомбылықты актілермен күрес туралы Протокол байланысты болады. 1991 жылы ... ... ... қолданып жасалатын, террорлық әрекеттерді тану және алдын-алу мақсаттарында ... ... ... ... ... және жарылатын пластикалық заттарды маркерлеу туралы Конвенция қабыланды. 1982 жылы заңсыз акциялардан, соның ішінде теңіз ... ... ... ... қорғауға бағытталған Рим конвенциясы қабылданды. Осы Конвенцияның 3 бабында “әрбір тұлға қылмыс жасайды, егер ол ... және ... а) ... ... ... ... күшпен немесек күш қауіп-қатерімен немесе қорқытудың басқа ... ... ... ... асырса; б) белгілі бір қылмыс жасауға азғырады, осындай ... ... ... болса”. Осында, 5 бапқа сәйкес “осы қылмыстардың ауырлық сипатына қарай әрбір мемлекет-қатысушы қылмыстарға сәйкес ... ... ... Рим ... 7 ... ... ... “әрбір-мелмекет-қатысушы егер оның территориясында қылмыскер немесе қылмысқа деп саналатын адам болса және осыны жағдайлар ... етсе ... ... ... ол оны ... ... қаңтарында европалық деңгейде 1978 жылы 4 тамызда терроризммен күресу бойынша аумақтық Конвенцияға қол қойылып ол күшіне енген ... Онда ... ... деполитизациясы және терроршыладарды экстрадиция туралы сұрақ тура қойылған.
Осылай, “Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсіздігі туралы” ҚР Заңының 5 бабында Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттердің арнаулы қызметтері мен ұйымдарының, сондай-ақ жеке адамдардың Қазақстан Республикасының ұлттық қауіпсізідігіне нұқсан ... ... ... ... диверсиялық және өз де іс-әрекеттері; кез келген нысандарғы саяси ... оның ... ... ... ұлттық, діни, тектік-топтық және рулық араздықты немесе алаусыздықты қоздыру”. Осыған сәйкес, 19 бапқа сәйкес “ылмысқа, соның ішінде оны ... ... ... ... пен ... ... күресті күшейту”” меншіктің нысандарына байланысты емес мемлекеттік органдардың, лауазымды ... және ... ... ... ... қауіпсізідігін қаматамасыз ету бағыттарының бірі болу керек.
жылғы 10 ақпандағы “Терроризм және экстремизм ... ... және кесу ... ... ... Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығына мемлекеттік билік органдары алдында келесідей мақсаттар қойылған:
“ - халықаралық қатынастарда екі ... және ... ... визалық режимді реттеу;
-қарулану, әскери техника және өқ-дәрілерді сақтау, қолдану және әкелу-әкету бойынша бақылауды күшейту;
-туристтік және бақса миграционды ағымдарға мемлекеттік ... және ... ... шаралардың жүйесін әзірлеу;
-діни бірлестіктердің қызметіне мониторинг жүргізу;
-мемлекетте таратылатын әдебиеттің діни экспертизасын жасауды ... ... ... ... жол, өзен және ... ... ... бойынша шараларды әзірлеу;
-шетел азаматтары және азаматтығы жоқ тұлғалардың Қазақстан территориясында болу тәртіптерін сақтауға ... ... ... ... оқу ... ... және ... халықаралық ауыстыру экспертизасын жүргізу;
-жалпы білім беру мектептерінің бітіруші класстары үшін дінтану негіздері бойынша бағдарлама және оқулықты ... ... және ... ... кедендік бақылаудың қосымша пункттерін жасау;
-діни бірлестіктермен және діни білім мекемелерімен, сонымен қатар, шетел қатысуымен қайырымдылық, мәдени және білім ... ... ... ... ... бөлімшелерінің нығайту, сонымен қатар терроризм және экстремизмді алыдн алу және жолын кесу бойынша жедел іздестіру қызметін күшейту;
-легалды емес мигранттарды мемлекет ... тыс ... ... ... ... және ... атқарушы органдардың ғимараттарын, өмірмен қамтамасыз ету аумақтардың объектілерін және басқа да стратегиялық объектілердің және сонымен қатар маңызды қоғамдық саяси ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін шаралар кешенін әзірлеу және іске асыру.”
Терроризм және экстремизммен күресу және қарсылық ... ... ... актілердің қатарына 2000 жылғы 16 мамырдағы “2001-2005 жылға нашақорлық және нашақорлық бизнеспен күресу стратегиясы туралы” Қазақстан ... ... ... ... Нашақорлық және нашақорлық бизнесті жеңудің процессінің дамуында Стратегияны жүзеге асыру үш өзара байланысты ... ... - ... 2001 жылды қамтиды, 2-ші кезең 2002-2003 жылдарды, 3-ші кезең 2004-2005 жылдарды қамтиды.
Экстремизм және терроризмді таратудың ішкі ... ... ... ... ... ... Қазақстан терроризммен күресудің саласында халықаралық шарттардың қатарына қол қойды. Осындай құжаттардың негізгілердің бірі болып 2000 жылы 21 сәуірде қабылданған “Қазақстан ... ... ... ... ... және ... Республикасы арасындағы терроризм, саяси және діни экстремизммен, трансұлттық ұйымдасқан қылмыстылықпен және Тараптардың басқа да ... және ... ... ... ... ... ... әрекеттер туралы келісім шарт” табылады.
Көрсетілген төртжақты Шарттың төртінші бабында терроризм және экстремизммен күресу бойынша ... ... ... ... ... Тараптар терроизм, саяси және діни экстремизм, конституциялық құрылысты күштеп өзгертуге бағытталған әрекеттер, немесе ... ... ... ... ... қылмыстылыққа қарсылық білдіруге байланысты бірлескен күштер қолдану.
. Тараптардың қауіпсіздігіне және сонымен қатар олардың ... ... ... және заңды мүдделеріне қауіп төндіретін көрсетілген құбылыстармен өздерінің орталық ... ... ... ... ... ... ... жасау керек”.
Көрсетілген төрт жақты Шарттан басқа, 2000 мамырда Қазақстан “1992 ж. 15 ... ... ... ... ... ... ... туралы және оның қазіргі геосаяси жағдайға бейімделу туралы Меморандумға” қол қойды
Косиченко А.Г., Ашимбаев М.С. гл.2. ... ... ... с ... ... ... ... из Центральной Азии. Алматы: Дайк-Пресс, 2002. 110-115 бет..
Жеткен келісім шарттармен ... ... ... және ... әр түрлі нысандарымен күрес саласында халықаралық келісімдердің инициаторы болды.
II. Халықаралық терроризмМен күрес жолындағы мемлекетаралық ... ... ... ... ... мемлекетаралық ықпалдастық нысандары
Терроризм –халықаралық қатынастарға жағымсыз әсер ететін, қазіргі әлемнің маңызды мәселелерінің бірі ... ... ... актілердің құрбандарының саны өсіп, ал террористер қолданған әдіс, тәсілдер әр түрлі және бұрмалаушылық болып келеді.
Халықаралық терроризм сипатына және ... ... ... байланысты ұлттық құқық бойынша және халықаралық құқық бойынша қылмыс болып саналады, яғни оның ... ... ... бойынша көзделеді.
Терроризммен күрес барлық мемлекеттерге жалпы құндылықтарда және халықаралық ... ... ... ... ... ... жоюдың негізгі жолы мемлекеттердің серіктестігі арқылы жатыр.
Мемлекеттердің терроризммен күресудің саяси-құқықтық ... ... ... ... және ... ... ... халықаралық терроизмді жоюдың келесі қадамдарын көрсетуге болады.
Осы ... ... ... ... ... ХХ ... 20-шы ... екінші бөлігінде 30-щы жыларда халықаралық заңнаманы бірыңғайлау бойынша халықаралық конференциялардың жұмысынан басталды
Кулжабаева Ж.О. Правовые формы сотруднитчества ... в ... с ... терроизмом//”ПРаво и госдуартсво”, №3, 200. 79-80 бет..
1934 жылы V Халықаралық ... ... ... ... анықталған болатын - әлеуметтік ұйымды жою мақсатында, ... ... ... ... әр ... тәсіл қолдану. Осы әрекеттерге, жоғарыда айтылған құқық бұзушылықты жасауға ... ... ... ... ... немесе тасымалдау теңестірілді. 1934 жылы халықаралық ұйымдастықта Марселдегі Югославияның королі ... І және ... ... ... Борту өлімімен байланысты терроизммен күресудің қажеттілігі бірінші рет ... айта ... жөн ... 1937 жылы ... Лигасының ұсынысы бойынша юрисдикция институтына маңызды өзгерістер енгізілген, ұлттық құқық қорғау органдары арсында серіктестіктің мәселері ... ... ... ... және ол үшін жаза ... Конвенция” және “Халықаралық Қылмыстық Сот құру туралы Конвенция” қабылданды. Халықаралық ұйымдастық тараптар арасындағы келісімдер, арбитражды немсе сот талқылауы, Ұлттар ... ... ... ... ... ... негізінде дипломатиялық каналдар бойынша дауларды реттеудің мүмкін жолдарын анықтады. Осылай 1937 жылғы ... ... ... ... жаңа элементтері болып табылды. Осыған қарамастан, соңғылары күшке енбесе де, осы ... ... ... болатын келісімдерге мысал болды.
Терроризммен күресудегі мемлекеттердің халықаралық серіктестігі, біріншіден, әрекеттердің координациясының объективті болып жатқан қажеттілігімен, екіншіден, халықаралық және ішкі ... ... ... ... ... ... ... қызметті жою, қылмыстық қудалаушылықты және жазалаушылықты саралау, реттеу –мемлекеттің ішкі құзыреті екендігі даусыз факт. Осында ... және ... ... ... ... ... болады.
Егер бұрын, құқықтық көмекті көрсету мәселер бойынша жеке шешімдердің жағдайлары, ... ... ... ... ... акциялар бірінші болса, ал соңғы он жылдықта, проблемаға жүйелі тәсіл байқалады.
Біздің көзқарасымыз бойынша, серіктестіктің қазіргі жолдарын, келесідей анықтауға болады.
. Қылмыстарды ... ... ... ... көпжақты конвенцияларды әзірлеу қажеттілігі.
. Біріккен Ұлттар Ұйымының, оның арнайы мекемелерінің потенциялын қолданумен мемлекетаралық серіктестіктің келісімді институционалды ... ... ... ... әмбебапты және локальды тәсілдерін қолдану. Екі жақты деңгейдегі серіктестік тиімді болып табылатыны ... ... және ішкі ... ... ... ... ... және қылмысты-іс жүргізушілік аспкектілерін анықтау.
Жоғарыда айтылған, серіктстіктің құқықтық нысандары келесі механизммен қамтамасыз етіледі. ... ... ... мәселелерін келісу бойынша координационды шаралар ажет. Екіншіден, халықаралық терроризм. Үшіншіден, жасалған құқық бұзушылықтан юрисдикция орнату. Төртіншіден, серіктестік ... ... ... ... ету, ... ... ...
Халықаралық терроризммен күресте мелмекеттердің серіктестігі терроршылдық зорлық-зомбылықты алдын-алу бойынша ... ... ... Осы ... ... ... ... тергеу және сот органдары арасындағы серіктестікті қосады, және ... ... ... ... ... мен ... құрметтеу мәселелері қарастырылады. Халықаралық терроризммен күресу мәселері бойынша құқық қорғау органдарындағы қызметшілердің белсенді ... және ... ... ... ... ... ... халықаралық құқықтың объекті болып табылатындықтан, терроизммен күресудегі мемлекеттердің серіктестігінің нысандарын жетілдіреді. Қазақстан Республикасы, 1992 жылы ... ... ... ... ... ... келісімді бекітті, 1994 жылы –Моңғолиямен шешімді күніне енгізу үшін, қылмыстылық ... ... ... ... жасаған тұлғаларды беру туралы Келісімді, 1996 жылы –халықаралық қорғалуы бар, соның ішінде ... ... ... ... ... алу және жазалау туралы Конвенцияны бекітті, ал 1996 жылы –аманаттарды басып алумен күресу бойынша Халықаралық ... ... ... ... ... ... қолдану –халықаралық күрестермен күресу саласында халықаралық стандартты жасау үшін біздің мелмекеттіміздің қазіргі басылымы болып табылады.
Келесі ... ... ... ... деп - ... байланыстарды және кездесулерді жүзеге асыруды қиындататын және сонымен қатар мемлекет арасындағы көлік байланыстарын қиындататын, мемлекеттердің жақсы ... ... және ... өкілеттерінің қызметін бұзатын, адамдардың өліміне алып келетін халықаралық көлемдегі қоғамға қауіпті әрекеттердің жиынтығын айтамыз. ... ... ... ... шеңберінде қолданылады. Халықаралық терроризм, халықаралық құқық көз қарасы бойынша, ... ... ... әлдеқайда кеңірек.
б) Алтернативты нұсқа болуы мүмкін. Халықаралық терроризм –халықаралық құқық, шет ел мемлекеттер, немесе халықаралық органдар, немесе мекемелер, немесе олардың ... ... ... және байланыс құралдары, басқа шетелдік халықаралық объектілерге сәйкес қорғалатындарға қарсы мемлекет территориясында зорлық-зомбылықты ... ... ... және ... ... ... ... жасауы.
в) Террорлық акт –мемлекеттік қоғамдық құрылысты өзгерту, халықаралық конфликттерді және соғыстарды туғызу мақсаттарында ұлттық, мемлекеттік, қоғамдық қайраткелер, халық немесе ... ... ... ... бір ... ... ... және әдейі зорлық зомбылықты актті адаммен (адамдар тобымен) жасау.
Қазақстан Республикасы терроризммен күресудің қылмыстық-құқықты мәселелерде мемлекеттердің серіктестігіне максималды өзара көмек ... және іске ... ... Республикасы халықаралық серіктестікті кеңейтуі үшін негіздер жасап, қылмыстық сот төрелігі слаасындағы өзара ... ... ... ... халықаралық серіктестігі терроризмді соттайды. Халықаралық құқықтың нормалары және принциптеріне қатаң сай келу ... ... ... ... қамтамасыз етуге жол береді. Яғни, құқық субъектілері арасында сенушілікті бекіту үшін.
Қазақстан Республикасы халықаралық терроризм үшін жауаптылықты бұлтартпастық туралы ... бар, жаңа ... ... ... ... ... белсенді түрде қосылады. Қажетті жағдайларда Қазақстан Республикасы терроисттердің экстрадициядағы құқықтық ... ... ... ... ... Ж.О. ... формы сотруднитчества государств в борьбе с международным терроизмом//Право и государство. №3. 2000. 79-80 ... ... ... күресуде үлкен сәттілікке, оған қатысты қатаң линияны ұстанып ғана жетуге болатыны ... ... ол ... ... құқыты кеңістік шеңберлерінде жүргізілу керек.
2.2.Банктер мен өзге де ... ... ... ... қаржыландыруын қадағалаудың Қазақстандағы тәжiрибесi
1991 жылы 16 ... ... ... ... ... ... ... толық құқықты субъектісі болды. Жас тәуелсіз мемлекет сыртқы саясаттың, ... ... ... қауіпсіздік жүйенің және сытқы экономикалық қызметтің стратегиясының қалыптастыру ... ... ... ... ... ... Республикасының сыртқы саяси бағытына белгілі бір ықпал етті. Біздің мемлекет Нью-Йоркте, Вашингтон және Пенсильваниядағы болған ... ... ... ... ... алып, халықаралық терроизммен күресуге және барлық осындай актілерді жою шешімі туралы жариялады.
жылы 24 қазанда ... ... ... ... ... Казақстан халықтарының Сегізінші ассамблеясының ашылуында, “Орта Азия мемлекеттерінің алдында тұратын проблемаларды қолданбау ... ... ... ... бермеу керек”. “Терроризм әрбір нысанда жойылу керек”. “Біз, терроризммен күресудегі халықаралық коалицияны ұстануымыз керек” - деп айтты Қазақстанның Президенті.
Қазіргі тәжирибе ... ... ... ... ... ұлттық шекаралардан шығып, көбінесе халықаралық сипатты ... ... ... қылмыстылық деген әрекеттер тығыз байланысты болып келеді.
Осыған байланысты, терроизмге қарысылық көрсету ... ... ... ... ... ... әлемдік және ішкі мемлекеттік қаржылы ағуларды жабу ... ... ... ... ... заңнаманы реформалау және құқық қолданушы тәжірибемен жұмыс істеу сұрақтары ең маңызды болып ... ... ... ... ... және экстремисттік топтарға қаржылы көмек көрсетуде күдікті банкілік құрылыстар және ұйымдарды тоқтату бойынша ... ... ... ... ... Осында терроримзді тамақтандырып жатқан қаржылық ағымдар туралы ақпаратты алмастыру каналдарды жақсарту, ... ... ... ... қатысуға, немесе олардың іске асырылуына көмектесетін тұлғаларды немесе ұйымдарды жақсарту өте маңызды болып ... ... ... ... ... ... ... негізі ретінде - 2002 жылы 2 қарашада ... ... ... Н.Ә. ... қол ... және 2003 жылы 24 ... ... Республикасының Парламенті бекіткен “Терроримзді қаржыландырумен күрес бойынша Халықаралық конвенцияны” қолдануға болады. Конвенцияның 8 ... ... ... мемлекет өзінің ішкі құқығының принциптеріне сәйкес Конвенция саласына кіретін, қылмыстарды жасау мақсаттарына қолданылатын әрбір тәсілдерді анықтау, ... ... алу үшін ... ... ... керек.
Терроризмді тамақтандыратын қаржылық ағуларды кесу мәселеріндегі біркелкі келулерді және стандарды әзірлеу ... ... ... ... 90-шы ... ... басталған болатын. Оның тамырларында “Үлкен сегіздік”, Евроодақ, Американды ... ... (АМҰ) ... ... ұйымдардың қатары тұрған еді.
Терроризммен күресу “Үлкен сегіздік” (Париж, 1996 жылы 30 шілде) мемлекеттерінің өкілдерінің арасында келісімнің қорытынды құжаты бойынша, ... ... ... ... ... бойына келесідей шараларды қолдануға туралы ұсыныс жасалған: яғни, тікелей және жанама түрде яғни, қайырымдылық, әлеумметтік және мәдениетті мақсаттары бар ... ... ... және ... ... ... ішкі ... тәсілдерде қолданып алдын алу және жолын кесу. Осы ішкі ... ... ... ... ... ашу ... және ақшалай аудармаларға мониторинг және бақылау жатады.
Халықаралық терроризмді қаржыландыруда соңғы емес ... ... ... ... ... ... ... деп аталатын исламдық қайырымдылық ұйым ойнайды. Халықаралық терроризмді қаржыландыруда АҚШ территориясында әрекет ететін басқа да ... ... ... ... ... ... ... Қоры, “Әулие жер” деп аталатын көмек және дамудың Қоры. Осындай ұйымдар тек АҚШ территориясында ғана ... ... ... басқа да мемлекеттер қатарында әрекет етеді.
Халықаралық терроризмді тамақтандырудың қаржылық каналдарын тау және жолын кесу ... ... ... ... ... табу ... әр түрлігінде көрініс табады. Оларды легальды және легальды емес қайнар көздер болуы мүмкін.
Сонымен бірге, ХХ ... 90-шы ... ... бастап АҚШ-та халықаралық криминалды синдикаттармен және халықаралық терроризммен күресудің ең жақсы және тиімді ... –ол ... ... мен ... екендігі білді.
Тәжирибиде төтенше жіңішке және сол уақытта да өте қарапайым ақшаны жылыстатудың жүйелері бар. ... ... ... ... ... қолдайтын тұлғалар) қаражаттарды американдық немесе европалық банкілермен корреспонденттік қатынастар бар, исламдық банкттардың шотарын жібереді. Кейін ... ... ... ... ... ... ... Құрама Штаттарына барады. Исламдық банкілер пайыздарды төлеу және банкттік қызметтің жеке түрлері тыйым салынған, мұсылмандық құқықтың негізінде әрекет етеді. ... ... ХХ ... 70-шы ... бүкіл Азия және Жақын Шығыс бойынша кең таралған еді, ал қазір бүкіл әлем ... ... ... ... ... бен ... құрылтайшысы болып табылатын “Эль Шамаль” банкі сипатты болып ... ... ... 2001 ... 11 ... ... ... істі зерттеу барысында, халықаралық террористтер халықаралық қаржылық жүйеде тесіктерді белсенді түрде қолданғаны белглі болды. Олар ... ... тор ... ... ... ғана, ұлттық банкілер (“хавала”) деп аталатын жүйе ... ... ... яғни, қолдан қолға жіберу сияқты қыин тәсілдерді қолданады. Осы жүйенің ... Орта ... ... болатын.
Әлемдік тәжирибені назарға алып, Қазақстанға ақшаны жылыстату және терроризмді қаржыландырудың қарлысықты ... ... құр ... ... ... ... мемлекеттерінде осындай құрылымдар бар.
Қазіргі уақытта Қазақстан Республикасының заңнамасында терроримзді қаржыландыруға ... ... және ... ... табылған ақшалай қаражаттары легализациялауды көздейтін Заң жоқ.
Шынымен, Қазақстанның ұлттық қылмыстық ... ... ... үшін ... ... ... ... болмауы, кемістік болып көрінеді.
Біздің көз қарасымыз бойынша,кредитті ұйымдар және ... ... ... мәмілелер туралы заңмен өкілет берген органдарға хабарлау міндеттілігін көздейтін, “Терроризмді қаржыландыру және ... ... ... ... ... ... ... білдіру туралы” Заңды әзірлеу дұрыс болатын еді.
Сезіктілер категориясына - ... ... ... жай ... ... ... жоқ, өте ... қаржылық теріс пайдаланушылық күреспен Халықаралық ұйымның ұсыныстарын атқармайтын мемлекеттермен операцияларды жатқызамыз (FATF). Сонымен қатар, ... ... ... ... ... ... орнату қажет.
Бір уақытта заң жобасыына сезікті операциялар ... ҚР ... ... ... ... ... ... қатар сезікті операиялар туралы ҚР өкілеттік органдарына хабарлауға міндетті болған тұлғалардың (мысалы, банк, кредиттік ұйымдардың қызметкерлер, Әділет министрілігінің ... ... ... ... ... ... аудиторлар, нортаристар, сақтандыру және лизингтік компаниялар, бағалы ... ... ... ломбарды, ақшалай аударымдарды жасайтын ұйымдар, казино және инвестиционды қорлар) жауаптылығын көздеу керек.
Сонымен қатар, заң жобасы ... ... ... ... ... ұйымның ұсыныстарына (FATF), 1998 жылғы 13 тамыздағы 1189, 2001 жылғы 28 қыркүйектегі 1373, БҰҰ Қауіпсізідк ... ... және ... да ... ... ... мәселеріне қатысты резолюцияларға сай болу керек.
Банкттар және ... ... ... ... өзінің имиджін ұстауда және қаржылық операцияларды жүргізген кезде дұрыс түсінуге қызығу керек.
Кредитті ұйымдар қаржылық-шаруашылық қызметтің тиімділігін және іске асырудың ... ... және ... ... ... және оны іске ... ... сақтауға және кредитті ұйымның басқа процедураларына бақылау жүргізу ... ... ... ... ... бір ... ... мүмкіндігін көздеу керек. Егер банк мысалы клиент қылмыстық кірістерді легализациямен немесе терроризмді ... ... ... ... күмәнді операцияларды жасағанын көрсе немесе сезіксе”. Банк сол ... ҚР ... ... ... бұзу ... ... керек.
Осыдан басқа, сезікті қаржылық орперациялар туралы мәліметтерді ҚР ... ... ... ... ... биржалалар сақтандыру және қайтадан сақтандыру ұйымдар және т.с.сс ... ... ... тапсыру керектігін ұмытпау керек.
Заң кредитті ұйымдарды ҚР өкілетті орнгандарына міндетті бақылауға жататын ... ... ... ... және ... ... сезікті операцйиялар бойынша санауларды және осындай операцияларды жасайтын заңды тұлғалардың тіркеулі номері туралы мәлеметтерді құжатты түрде тіркеу ... ... ... ... ... және ... қызет туралы” Заңның 51 бабында, банкта орналасқан заңды немесе жеке ... ... ... ... да ... тыйым алу, тек қана прокурормен рұқсат етлген, атқарушы өндіріс органдарының ... және ... ... ... ... және соттардың негізінде ғана мүмкін болады.
“Терроризмді қаржыландыру және ... ... ... ... ... ... ... білдіру туралы” Заңның жобасында қаржылық операциялардың мониторингін жүзеге асыратын және террорлық қызметтің қаржыландыруын іздейтін Қазақстан Республикасының құзыреттің мемлекетік органын қарастыру ... көз ... ... ... қаржыландыру фактілерін табу және жолын кесу бойынша 2003 жылдың 25 желтоқсанында Қазақстан Республикасы Президенті Жарлығымен ... ... ... ... және ... ... ... (қаржылық полиция) күрес бойынша Агенттік жұмыс істеу керек.
Сонымен брге 2003 жылғы 31 желтоқсанда Қазақстан Республикасы Президентінің ... ... ... ... банкі қаржылық нарықты және қаржылық ұйымдарға мемлекеттік реттеу және бақылауды іске ... ... ... және ... ұйымдарды мемлекеттік реттеу және бақылау бойынша Қазақстан Республикасы Агенттігінің” бөліну жолымен қайтадан құрылған болатын. Қаржылық нарықтың барлық қатысушыларына бақылау үшін жеке ... ... құру осы ... саласын реттеу дамуындағы маңызды қадам болып табылады. Әлем ... ... осы ... ... ... ... ... және қаржылық делдалдық қызметтер үшін тиімді екенін көрсетеді.
Осыған байланысты, қаржылық нарық және ... ... ... және ... ... Қазақстан Республикасының Агенттігі, біздің мемлекетіміздің территориясында болып ... ... ... ... ... ... ақпарат жиналатын және қаржылық операцияларды жүзеге асыратын және ... ... ... ... ... орган болады.
Қаржылық нарық және қаржылық операцияларды реттеу және ... ... ... Республикасының Агенттігі қаржылық ағуларды бақылаушыға бірінші және ең мықты үміткер болады деп санаймыз.
Біздің көз қарасымыз ... ... ... ... банкттарды және кредитті ұйымдарды терроризмді қаржыландыруға және қылмыстылық жолмен алынған ақшалай қаражаттарды легализациялауды ... жол ... ... ... ... туралы” Заңның 7 бабында экономикалық және сыбайлас жемқорлық қылмыстылықпен (қаржылық полиция) күрес бойынша Қазақстан Республикасның Агенттігін ... ... ... асыратын және террорлық қызметті қаржыландыруды анықтайтын орган ретінде ... ... Г. ... за ... ... и кредитных организаций в целях противодействия финансированию международного терроризма в Респбклике Казахстан и иммунитет государства./ Материалы научно-практической ... ... ... ... имени Л.Н. Гумилева. Астана: Данекер, 2004. 43-48 бет..
Ешбір мелмекет, ешбір халықаралық ұйым Қазақстанда халықаралық терроризмді қаржыландыруға қарсылық білдіру мақсаттарында ... ... ... ... бақылай алмайды. Осындай бақылау тек қана Қазақстанның мемлекеттік және банкттік мекемелерімен және мүдделі ... ... ... ... іске аса ... Осында Қазақстан Республикасының суверенитет және иммунитетітің маңызы болады.
2.3. Орта Азияда және Қазақстанда халықаралық терроризммен күрес
КСРО құлауынан кейін пайда болған Орта ... жаңа ... ... тек ... ... ғана ... ... қатар әлеуметтік мәдениетті және идеологиялық проблемалардың қатарымен кездесті.
Соңғы жылдардағы Орта Азиядағы саясиланған ислам әлеуметтік саяси ... ... ... ... айналды. Осында исламдық экстремизм және терроризмнің Ортта Азиялық аумаққа енуі, ... және Орта ... ... ғана ... ... қатар ТМД елдерінің экспортының нәтижесі болды.
ТМД елдері қатарында исламды саяси мақсаттарды қолдану әр түрлі нысандарда болды. Исламның туы жеке ... ... ... ... ... Гагаузия, Ресейдегі Татарстан, Башкортостан, Ингушетия сияқты елдердегі автономияны алу және ... ... ... ... ... дін ... ... қатысуымен Дағыстан және Шешенстандағы ішкі элиталық және клан аралық соғыс болды. Исламдық экстремизмнің және ... ... ... ... екі ... ... негізгі себебі болды.
Ортаазиялық кеңістіктегі діни экстремизм және ... ... ... ... ... бар, оларды жалпы түрде былай көрсетуге болады.
Бірінші. ... ... ... ... ... ... ... халық тұратын Орта Азиялық мемлекеттерде ерекше білінетін идеологиялық вакуум құрылған. Осы вакуум те ... ... ... ... ... ... маңызды қоғамдық күштер ретінде дамуға және тұрақтануға тырсыты.
Екінші. Жеке мемлекеттілігін алған халықтардың ұлттық санасының өсуі байқалды. ... ... ... және Өзбекстан сияқты моноэтикалық жағдайдағы мемлекеттерде исламдық ... ... ... ... ... бірі болды. Сондықтан да Орта Азияның осы мемлекеттеріндегі басқарушылық режимдер исламдық дәстүрлердің қайтадан туулудың ... әр ... ... ... ... осы ... жағымсыз процесстеріне көңіл бөлінбеді. Кейбір мемлекеттерді, исламдық дін басылардың өсуі сонша, ол діни ғана емес, сонымен қатар саяси ... де ... ... ... бөліктің демонтажы исламдық әлемден әлсіз немесе мүлдем бақыланбайтын идеологиялық ағымға алып келді.
Алыс шетелдіктің мұсылмандық елдер мәдени ықпалды ... ... ... ... ... бастады. Исламдық әлемнің Орта-Азиялық аумақтың бай табиғи ресурстарына жетуге қызығушылық “біртекті исламдық әлемді” құру иедологиялық комуфляждың ... ... ... ... қиын ... әлеуметтік-экономикалық түрдегі қияндықтар, кейбіреулердің экономикалық артта қалушылығы “исламдық социализмнің” жеке ... ... ... ... ... көмектесті.
Экономикалы либерализация халықтың әлеуметтік-экономикалық жағдайдың әлсіреуімен, әлеуметтік ... осы ... өмір ... бөлінуімен бірге болды. Исламның дәстүрлі канондарына қарау модернационды процесске халықтың бейсаналық реакциясы болды.
Нарықтық ұйымдастыруларға аусуымен ... Орта ... ... ... ... ... ... құндылықтарын инвилировать еткен посткеңестік мемлекеттердің көбісінде “жабайы” капитализм ... Жеке ... ... ... ... ... алып келген, адамдар арасындағы қарым қатынастардың барлық ... ... ... ... ... ... ... сұраныстарына жауап беріп, “жабайы” капитализм жағдайларына бейімделген, ол үшін қоғамдық мінез-құлықтың моделін қалыптастырды.
Орта Азиялық мемлекеттердің қатарында болып жатқан, ... ... ... ... осы ... маңыздылығын одан әрі күшейтті.
Бесінші. Орта Азияның мұсылмандық қауымдастықтарының көбінде құқықтық мемлекеттің элементарлы нормалары жүзеге асырылуын тоқтатты. Заңсыздық қоғамдық ... ... және ... ... ... мемлекеттер қатарының мұсылмандық халқы толық құқықтық бұзақылыққа жауап ... ... ... ... ... ... ... Осының нәтижінде мұсылмандық халықтың көлемді санасында альтернативті құқықтың ролінде болатын исламға позитивті көз ... ... ... Орта ... ... ... исламдық экстремизмнің әр түрлі нысандарының таралуының бір ... осы ... ... ... ... ... ... болып келеді.
Орта Азия мемлекеттерінде жеке этностардың мүдделерін келістірілген коммунистикалық интернационализм және ұлттық саясат идеологиясының жоғалуынына кейін, кеңес уақытында полиэтникалық ... ... осы ... ... ... ... ... адамдарды этникалық жақ бойынша бөлмейтін исламдық идеология Орта Азиялық мемлекеттердің қатарында бірігушілік және ... күш ... ... туы ... ... ... қауымдастықтарда қоғамдық өзін-өзі реттеу бойынша қарқынды процесс басталды. Осылай, ислам этностар арасындағы қатынастарды ... ... ... Исламның саясиландыруының біліну факторы болып –оның топтық мақсаттарға жету жету үшін Орта ... ... ... жеке саяси топтарымен оның белсенді түрде қолданылуы табылады.
Жеке жағдайларда мұлысмандық дін кейде қылмыстық сипатты алған, саяси және ... ... ... ... болды.
Сегізінші. Исламның саясиландыруының факторы –болатын саяси жүйелердің тиімділігінің төмендеуі болып табылады. Осыған байланысты ... ... ... ... ... ... –халифат” құру идеялары пайда болды. Мысалы, Өзбекстанның Фергандық дала сияқты аумақта діни экстремизмнің енуі спаратисттік бағыт алды. Өзбекстанның Исламдық қозғалыстың (ӨИҚ) ... ... осы ... ... ... ... құру туы астында өтті. Сондықтанда, Таншекентпен экстремистті түрде қойылған ӨИҚ көшбасшылары исламның лозунгілерімен жүрді.
Тәджікістандағы азаматтық соғыс және ... ... ... ... Өзбекстан территориясындағы ӨИҚ қызметінің белсенділігі Орта Азия аумағына діни экстремизмнің енуі нақты белгілердің алатыны туралы ... ... ... бірі ... айта ... ... Орта Азия ... кейбір көшбасшыларының исламдық экстремизмнің таралу қауіпсіздігін назарға алмау, осы ... ... ... ... ... ... ... одан әрі қиындатуға алып келді.
ТМД жалпы мелмекеттері және Орта Азия мемлекеттері ... ... ... ... ... ... мемлекеттер олардың территориясындағы діни экстремизмнің таралуына тиімді қарсы тұра алмайтынын уағдаласты.
Орта Азия далаларындағы діни экстремизм және ... ... ... көмектескен ислам саясиландыруының процессі –үш негізгі кезеңде өтті.
-ші жылдардың аяғын 90-шы жылдардың басын қамтыған бірінші кезек, Орта Азия ... ... ... ... ... кең көлемді өрлеуімен сипатталды. Осы мемлекеттердің әрбіреуінде діни дәстүрлердің өрлеунің ұқсауымен олар халықтың ... ... ... ... және ... ... дамуындағы ерекшеліктермен ажыратылған болатын.
-шы жылдардың соңғы кезеңін қамтыған екінші кезең, ... ... Орта ... діни ... ... байланысты.
Оларды ең маңыздысы, зайырлы күштердің исламдық мемлекетті құрғысы келген діни топтармен соғысқа сырттан ұқсас болады, Тәджікістандағы азаматтық соғыс. ... ол ... ... ... ... ... 2000 ... басын қамтыған үшінші кезең, Орта Азия мемлекеттерінің қатарында діни топтардың күшеюімен сипатталады. Әр түрлі исламдық топтар ... ... ... ... ... бастады. Осы процесс Орта-Азиялық аумақтың геосаяси картасында әлемнің ... ету ... ... ... ... көріне бастады.
Орта Азия территориясына исламдық экстремизмнің енуі және таралуымен ... ... ... ... дамуының негізгі үш сценариін бөліп көрсетуге мүмкiндік береді:
кландық-аумақтық;
билікті-оппозиционды;
сыртқы конфликтке “енгізу” сценариі.
Кландық аумақтық сценарий ойынша діни экстремизм және ... Орта Азия ... ... ... ... ... Ол үшін негізгі әлеуметтік база болып, республиканың тәуелсіздік алғаннан кейін билікке ауысқан аумақтық элиталар табылды. ... ... ... ... ... ... жоқ ... болды. 1991 жылы одақтық орталықтан айырылып, Республика 1922 жылы КСРО құрылған аумақтарға бөлiнді. Суверениттердің парады оған азаматтық соғысқа айналды, ол жай ... ... ... ... ... ... номенклатурасының және бұрынғы тәртіптің жақтаушылары) жасылдармен (Исламдық партияның және ... ... ... ... соғысқан сияқты. Бірақ қарсыластарды бірінші кезекте, партияға жатқаны бойынша емес, тылған жері бойынша ажыратқан
Шерматова С. Исламский фактор в руках ... ... ... на ... ... взгляд изнутри.-М.: Арт-Бизнес-Центр, 2001. 210 бет.. Осыған байланысты қарсыласушы топтардың өкілдері, мемлекетте сезімді саяси күш ... ... ... дін ... ... тапқан болатын. Тәджікістанның тәуелсіз дамуының бірінші күндерінен бастап діни баспада исламның қоғамдық-саяси рөлінің ашық ... ... ... ... ... ... ... исламы оппозициясының кландық-аумақтық қолдануы Тәджікістанда жоғары ұйымдастырылған және ... ... ... ... ... аумақтық топтардың базалық мүдделерін ары қарай дамыту үшін қолданылған. Исламисттерде исламды сезімді саяси күшке айналдыруды қамтамасыз еткен авторитетті ... ... ... ... ... ... жағдайында жаңа харизматикалық көшбасшы, республика мұсылмандырының біртекті сайланған басшысы, мемлекет оңтүстігінің діни-рухани ежелгі кландардың бірінің өкілі ... ... ... ... ... ... ... сценарийдің сипатты ерекшелігі –діни саяси ұйымдарды құру және іс-қимыл ... ... ... ... өрлеудің Исламдық партиясы, ал кейін Тәджік оппозициясының бірігуі (ТОБ).
Мұсылмандық иделогияны ресми зайырлы билікпен қолдану исламдық оппозицияның ... одан әрі ... Сол ... мемлекеттің басшысы Набиев 1992 жылы Тәджікстанның мұсылмандық қауымдастығының жетекшісінің “жалпы халықтық” ... ... және ... жеке казиат беру туралы ұсыныс айтқан.
Діни экстремизм және терроризм дамуының билікті-оппозиционды сценарий Өзбекстанда болып жатқан саяси процесстермен байланысты. Діни ... және ... ... ... ... бойынша таралуы көптген факторларға байланысты.
Өзбекстан территориясындағы діни терроризм және ... әр ... ... ... ... көзі –жақын орналасқан мемлекеттер территориясынан исламдық боевиктердің қаруланған топтарының енуі болды. Осылай, 1998 жылы ... ... ... кейін, Д.Намангани өзінің жақтаушыларымен Өзбекстанда тығылуға мәжбүр болды. Кейін Д.Намангиндің тобы өзбек биліктеріне белгілі бір ... ... ...
Өзбекстанның ішінде экстремисттік исламдық топтардың қалыптасуының негізгі қайнар көзі –исламның дәстүрлері өте қатты болатын Ферғандық дала ... ... ... және ... ... жұмыссыз жастар, осы аумақтағы исламдық экстремисттердің қатарын толықтыруы үшін әлеуметтік база ... ... ... басында діни экстремисттер Наманаган облысында ауыр қылмыстардың қатарын жасады. Осылай, Наманған мемлекеттік шенеуніктерді ... ... 1999 ... ... террорлық акттардан, 1999 жылғы тамызда көрші Қырғыстанның Банкеттік аудандағы күрестерден, Өзбекстанның шекарасына талибтердің шығуынан кейін, “діни экстремизмнің қауіп-қатері” ... үшін ... ... және ішкі ... басты бағыттарының бірі болды.
Діни экстремизм және терроризм таралуының процессіне ... ... ... осы ... ішкі ... жоқ, Орта ... мемлекеттер тән.
Осы бағыттағы бірінші қадамдар –-шы жылдардағы ... ... ... ... және ... ... ... Осылай, Қырғызстанның 10 жыл тәуелсізідігі ішінде, мешіттердің саны 2500-ге жетті. РҚ арнайы қызметтің мәліметтері бойынша, Қырғызстанға ... жыл бой араб ... ... ... бар он мыңға жуық кітаптар кіргізіледі. Шекарашылар араб тілін білмейді, сондықтан да әр түрлі бағыттағы кітаптар, ... және әр ... ... жергілікті халық арасында тез таралады. Осының нәтижесінде соңғы жылдардың ішінде оңтүстік аумақтың 300-ге жуық адамдары, ... Ош және ... ... ... ... ... ... және тарату үшін жауаптылыққа тартылған.
Қырғызстан халқын исламдау бойынша бірінші иедологиялық қадамдардан кейін, 90 жылдардың аяғында осы ... діни ... және ... ... ... ... бойынша тәжирибелі әрекеттер қолданылған.
Орта Азия аумағында діни экстремизм және терроризмнің таралудың көрсетліген сценарийлерін ... ... ... ... ... бойы ... бір емес ... тудырды. Және тек қана алдыңғы ғасырдың соңында ғана “ХХ ғасырдың чумасы” деген анықтамаға ие болды, себебі, ... ... ... ... өзгертіп, әлемнің бүкіл бөліктерінде таралып кетті. Қазіргі террористтердің әрекеттер, оларды табудың күрделілігін ұлғайтып, дүниежүзінің ... ... ... ... ... терроризмнің феномені халықаралық масштабтағы саяси зорлық-зомбылықтың спецификалық нысанын білдіреді. Қазіргі кезде терроризм мемлекеттермен де, жеке топтармен де саяси ... ... шешу үшін қару және ... ... ... ... халықаралық масштабта террорлық акцияларды өткізудің жалпы мақсаттары болып, дәстүр бойынша мыналар саналады: қорқыныштың ... ... ... және көру ... ... ... ... қарағанда, кеңірек аудиторияны тікелей қамту; азаматтар халық құрбандар болып табылатын, қорғалмайтын объектілерді басу; қоғаммен танылатын нормалардың ... ... ... ... ... ... ... терроризм өзінің қазіргі нысандарында саяси мәселелерді шешудің кеңінен таралған ... ... ... ... жатыр деген сұрақтарға жауап берген кезде, көптеген батыс мамандар ол террористтердің мүделерінде көп параметрлер бойынша ақталады деп санайды.
Қазіргі терроризм, ... ... ... ... ... ... көлемдігімен таң қалдырады. 80-ші жылдардың аяғында терроризм батыстық демократияларға қауіп төндіре бастады, бірақ он жыл ... ... ... ... ... ... ... жағдайлары төмендетілгеннен қауіп азайды.
Алайда, 90-шы жылдардың ортасынан бастап әлемнің әртүрлі бөліктеріндегі террорлық актілердің саны қайтадан өсе бастады. 90-шы жылардың аяғында ... ... көз ... ... Азия және ... ең ... ... Олардан кейін Жақын Шығыс және Американдық континент тұрды. Осы жерде, таң ... бір ... осы ... ТМД және ... Европа елдері ең қауіпсіз болды. Бірақ кейін терроризм жануының қаупі Жер шарының бүкіл ... ... ... ... ... ... террористтердің әрекеттері саяси оқиғалардың жүріне дестабилизациялық ықпал етіп халықаралық масштабта өзгерістер тудырады.
Терроризм таралуының өсіп жатқан қаупіне ... ... ... ... соңғы жылдары халықаралық қатынастардың бүкіл жүйесінің қайта қаралуын бастауға мәжбүр болды. Халықаралық қауіпсіздіктің бүкіл жүйесінің дамуында жаңа сапалы кезең ... Осы ... ... ... ... ғана ...
Осы қадамдардың бірі 1999 жылы қарашада БҰҰ қауіпсіздік Кеңесінің резолюциясы қабылданған болатын. Және оған ... енді БҰҰ ... ... аумақтарында терроризм актілерінің жолын кесу бойынша шешімдерді қабылдай алатын болған. Онда ... ... ... ... ету ... ... ... негізгі қағидалары көрсетілген.
БҰҰ қауіпсіздік кеңесі өзінің резолюциясында барлық мемлекеттердің үкіметтеріне ... ... ... шартта бекітуді сұраған. Осымен бірге халықаралық терроризммен күресу мәселері бойынша 2000 жылы БҰҰ Бас ассамблеясының арнайы сессиясын шақыруды ұсынған болатын.
Әлемдік ... АҚШ ... ... шығарылатын әлемдегі террорлық топтардың тізіміне көп көңіл аударды. 1999 жылғы тізімге бірінші рет ... бен ... ... ... ... тобы ... болатын.
Әрине, террорлық топтардың тізімі шекті сипатта болмайды. Ресми тізімге ... бар АҚШ ... ... ... да ... ... ... топтар ғана қосылады.
Осындай талаптар үшеу:
-ұйым шет елдік болу керек; ... және ұлт ... ... ... ... әрекетпен айналысу керек;
- осы әрекет АҚШ-тың ұлттық қауіпсіздігі және ... ... ... ... ... ... қауіп төндіру керек.
Осы немесе басқа ұйымның “қара тізімге енгізілуі” ол санкциялар қатарының астына түсетіндігін білдіреді. Барлық американдық азаматтарға және ... ... оған ... материалдық көмекті көрсетуге тыйым салынады, АҚШ-тың қаржылық ... оның ... ... ... ... ... ... кіруге және АҚШ-та жүруге құқығынан айырылады.
Эксперттер осы террорлық топтардың кейбіреулері Америкада ... ... ... ... ... ... бірақ осымен күрес болып жатыр. АҚШ осы бағытта жұмыс істеп БҰҰ-ның жаңа конвенциясын қабылдауға тырысады, біріншіден “үлкен ... ... ... ... ... ... басқа АҚШ мемлекеттік департаменті терроризмге көмектесетін мемлекеттердің тізімін жыл сайын ... Осы ... ... әлемдегі терроризмнің таралу масштабтарына қосымша жарық түсіртеді.
жылы Бүкіл әлемдік антикриминалды және антиттеррористикалық ... ... ... ... жасалынды. БҰҰ Веналық бөлімшесінде Халықаралық ұйымдастырушылық комитетінің Бүкіләлемдік антикриминалды және антитеррорлық форумының (БААФ) ... ... ... Өз ... антикриманалды және антитеррорлық күштердің біртұтас халықаралық фронттың ... ... ... 38 ... БҰҰ, Интерпол және басқа да хылықаралық ұйымдардың жетекшілері қолдады.
БААФ-тың Халықаралық ұйымдастырушылық комитетінің ... ... ... Белоруссия, Франция, Германия, Ұлыбритания, Израиль, Латвия, Ресей, Швейцария, Украина, АҚШ және ... да ... ... ... және ... және халықаралық ұйымдардың өкілдері қатысты.
Сол 2000 жылы БҰҰ-ның Веналық бөлімшесінің негізінде, біртұтас антитеррорлық бағыт жасау үшін мемлекеттер, үкіметтер басшыларының, мәдениент ... ... ... ... және ... ... ... шақыратын Бүкіл әлемдік Антикриминалды және Антитерролық Форум құрылды.
Терроризмді таратуға қарсы күресте әлемдік қауымдастықпен көрсетілген және басқа да ... ... ... ... ... бір ... ... Бірақ, АҚШ-тағы 200 жылдағы 11 қыркүйектегі оқиғалар толығымен өзгеріліп жатқан, халықаралық қатынастар жүйесіндегі жаңа кезеңнің ... ... ... ... ... ... операция бүгін біркелкі емес әсерді тудырады.
Қазіргі кезде қазіргі әлемдегі өзгерістердің салдарын және геометриясын анықтау әлі ерте.
Осы оқиғаларға қорытынды жасап, ... ... ... ... та ... жою ... ... алу үшін арнайы операциялар қажет. Бірақ тек фундаментальды ұйымдардың көшбасшыларын ... ... ... жою ... ... Оны ... ... толығымен табумен де жоюға болмайды. Осы шаралар белгілі бір ... ғана ... ... ғана ... ... ... ... күресте әлемдік қауымдастықтың барлық әрекеттеріне келісімділік және жүйелілік беру үшін есептердің бүкіл ... шешу ... Ал ... ... ... өте ... сезініле бастады.
Қазіргі уақытта Қазақстаннның діни қауымның ортасында ... және ... ... ... ... ... ... құралдары біздің мемлекеттімізді әрбір идеологияның енуі үшін жеткілікті жасайды, соның ішінде радикальды исламның енуіне де бар.
Қазақстандағы діни ... және ... ... ... екі тобы әсер ете ... ... ... Қазақстанның діни қауымының ішінде жағдайдың өткірленуімен байланысты. Ал екіншісі Орта Азия аумағындағы жағдайдың дамуымен, яғни сырттағы геосаяси ықпалымен түсіндіріледі.
Көрші мемлекеттердің ... ... және ... ішкі ... ... ... ... исламның радикалды саясаттануымен байланысты, нақты қауіп-қатерлердің қатарын шығаруға мүмкіндік береді. Оларды, біздің мемлекетіміздің алдында ... ... ... ... ... ... діни экстремизмнің және терроризмнің таралуы мемлекет территориясына радикальды ... ... ... ... ... ала алады.
жылғы белгілі баткенттік оқиғалардан кейін мемлекет Президенті Н.Ә. Назарбаевтің бұйрығы бойынша экстремизм және терроризмге қарсылық ... ... ... ... ... Кеңесінің комиссиясы құрылған еді. “Экстремизм және терроризм көрінулерінің алдын-алу және жолын кесу ... ... ... ... ... ... ... Жарғысы қабылданды.
Жарғының шығуы және комиссияның құрылуынан бастап экстремизм және терроримзнің әр түрлі көрінулерін алдын-алу және ... кесу ... ... ... ... ... болатын. Құқық қорғау органдарымен және мемлекеттің арнайы қызметтерімен діни ... ... ... бойынша тексеріс жүргізілді, мемлекеттік шекараның проблемды бөліктерінде паспорттық, визалық және кедендік бақылау күшейтілді, ... және ... ... ... ... ... басталды, халықаралық хабараламаның көлік құралдарының барлық түрлеріне бақылаудың күшейтуі ... ... іске ... ... ... ... кеңейстуді алдын-алу, қарудың контрабандасының көбеюінің және легальды емес миграцияның мүкіндіктерін алдын алу мақсаттарында Қазақстанның құқыққорғау ... және ... ... ... профилактикалық шаралар қабылдайды. Осылай Оңтүстік Қазақстан, Жамбыл, Қызылорда және Маңғыстау облыстарында жаңа 30 кедендік пункттардың құрылысы жүргізіліп жатыр.
Оңтүсстік ... ... ... ... ... ... бөлімдерімен бөлімшелері пайда болды. Яғни, екі шекаралық отряд, жиырма бақылау-өткізу пункттер және ... ... ... ... шығарылған. Оңтүстік бағытта мемлекетттік шекараны жабу үшін Оңтүстікті әскери округы құрылған. Қазақстан Республикасының Ішкі Істер Министрлігінде ... ... - ... ... ал ... ... ... миграционды және жол полициясы бекітілді.
Бір сөзбен айтқанда қазіргі кезде Қазақстанда біздің мемлекетіміздің ... ... ... жол ... ... шаралардың жүйесі жүзеге асырылған.
Ішкі бағытта қабылданған шаралар белгілі шеңберлерде Қазақстаннның ұсыныстарымен аумақтық деңгейде және дүниежүзілік масштабта қосылды.
Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы шеңберінде ... ... ... ... ... осы ... ТМД ... күштерін байланыстыруға шақырылған, біртұтас Антитерорлық орталық құрылды.
Қазақстанмен Орта Азиядағы проблемаларға дүниежүзінің жетекші халықаралық ұйымдарына, біріншіден –БҰҰ-на және әлемдік қоғамдастықтың назарына ... үшін ... ... ... ... ... одан әрі ... мақсатында, 2000 жылдың сәуірінде біздің тікелей көршілеріміз - ... ... және ... ... ... ... әрекеттері бойынша шартқа қол қойылған болатын.
Орта Азияда Казақстанның Ресеймен, ... ... ... шеңберінде Орта Азиялық мемлекеттермен ынтымақтастықтың дамуы маңызды болып келеді. Терроршылдармен мен экстремисттерге мәліметтердің жалпы ... ... ... және ... ... ... ... бойынша жұмыспен тәжірибен ауыстыру, осы құбылыстармен күреске бағытталаған келісілген шараларда әзірлеу және қабылдау ... ... ... форумы мемлекеттерінің әрекеттесунің болашақтағы бағыттар болып табылады. Осылай, бүгінгі күні Казақстанның сыртқы саяси бағытында ... және ... ... ... бойынша мәселелерге назар аударылады.
Қазақстандық тарап бойынша ұжымдық қауіпсіздік туралы Шарттың мемлекеттер-қарысушыларының қызметі белсендіріледі. Қазіргі кезде Ұжымдық қауіпсіздік ... ... ... ... ... ... ... қол қойылған. 2000 жылы ұжымдық қауіпсіздіктің жүйесін қалыптастыру бойынша бес жылғы жоспар бекітілді және ... ... ... ... ... туралы шешім қабылданды.
Орталық Азия аумағында экстремизм және терроризм таралуының негізгі қайнар көзі ... ... ... көп ... ... ... маңызын назарға алып, Қазақстан өз уақытында осы мемлекетте жағдайды реттеу ... ... ... ... ... керек. Қазақстандық келу күресуші тараптарға әрбір сыртқы тамақтандыруды тоқтатуға және ... ... БҰҰ ... Кеңесінің арнайы сессиясын өткізуде негізделген болатын. Осы ұсыныстар бұрыннан бері айтылып келе жатқан еді. Өмірдің өзі осы көз қарасты ... Және ... ... ... ... ... ... тұрақтандыруға әрбір көмекті көрсетуге өзінің дайындығы туралы айтады
Косиченко А.Г., Ашимбаев М.С. гл.2. Международно-правовые ... ... с ... ... ... взгляд из Центральной Азии. Алматы: Дайк-Пресс, 2002..
Жалпы, Қазақстан бүгін көп жағына Орта Азия аумағында ... ... ... ... туралы айтуға болады. Осы, біріншіден, осы жылдар бойы біздің мемлекетіміздің Президенті Н.Ә. ... ... ... сыртқы саяси бағытпен түсіндіріледі. Орта-Азиялық аумақта экстремизм және тероримзмен таралуымен күреске қатысты айтатын болсақ, Қазақстанның биліктері оның әрбір нысандарымен болашақта да ... ... ... ... және ... ұлттық белгі жоқ, ол ұлттықтан тыс. Дәл ... ... ... ... ... ... ... мақсаты, яғни қоғамдық қауіпсіздікті бұзу, халықты қорқыту не ... ... ... ... ... ету- оның ... ... болып табылады.
Қоғамдық қауіпсіздікті бұзу, сол сияқты халықты ... ... ... ... ... ... ұшыратуға, қалың көпшілікті өздерінің өмірі, денсаулығы, мүлкінің сақталуы үшін ... ... ... ... әр ... ... мүмкін, бірақ оның бәрін біріктірген екі түрлі элемент бар. Оның ... ... ... ... ... ... бағытталған; екіншісі —терроризмді жүзеге асыру арқылы яғни террористердің ұйымдасқан, қатыгездік әрекеттері арқылы тұрғындарға үрей, қорқыныш, қорғансыздық сезімін ... ... ... ... ... ... бірі-мемлекеттің ішкі саясатын тұрақсыздандыру. Қазақстан аумағында діни террористердің экстремистік ұйымдардың тұрақтану мақсатында өз эмиссарларын жіберген оқиғалар анықталды, Қазақстанда ... ... ... ... оны ... ... ... діни экстремизм кең етек алған жок. Террористік ... іске ... ... тұтқан лаңкестік топтарда байқалған жоқ. Алайда, Оңтүстік Азия аймағында белсенді жұмыс жүргізіп жүрген “Хизб-Тахрир”, ... ... ... излам қозғалысы” ваххабиттер сияқты діни ұйымдардың өкілдерінің насихатшылық әрекеттері. Оңтүстік обылыстарында жиі байқалуда.
Қазіргі ... ... ... ұйымдардың мүшелері ислам емес ... ... оның ... ... ислам халифатын” орнатуды көздейді. Осы ұйымның өкілдерінің насихатшілік әрекетгері. Оңтүстік Қазақстан обылысында жиі ... ... ... ... ... ... топ ... кылмыстық іс қозғалып сотталды. Көптеген дамыған елдердс шет елдік діни ұйымдарға, дінн секталарға ... ... ... ... қатаң тиым салынған.
Қазіргі терроризмнің феномені халықаралық масштабтағы саяси зорлық-зомбылықтың спецификалық нысанын білдіреді. Қазіргі кезде терроризм мемлекеттермен де, жеке ... де ... ... қатарын шешу үшін қару және әдіс-тәсіл ретінде қолданылады.
Қазіргі ... ... ... ... акцияларды өткізудің жалпы мақсаттары болып, дәстүр бойынша мыналар саналады: қорқыныштың жағдайын жасау; қабылдау және көру мағынасында, террактың ... ... ... ... ... тікелей қамту; азаматтар халық құрбандар болып табылатын, қорғалмайтын объектілерді басу; ... ... ... ... шығатын террактардың асыруының экстраординаторлы нысандарына жету.
Терроризм таралуының өсіп жатқан қаупіне жауап ретінде әлемдік қауымдастық соңғы жылдары ... ... ... ... ... ... ... мәжбүр болды. Халықаралық қауіпсіздіктің бүкіл жүйесінің дамуында жаңа ... ... ... ... таратуға қарсы күресте әлемдік қауымдастықпен көрсетілген және басқа да қадамдар, халықаралық ... ... ... бір ... ... Бірақ, АҚШ-тағы 200 жылдағы 11 қыркүйектегі оқиғалар толығымен өзгеріліп жатқан, халықаралық қатынастар жүйесіндегі жаңа кезеңнің басталуын ... ... ... болған антитеррорлық операция бүгін біркелкі емес әсерді тудырады.
Қазіргі кезде қазіргі әлемдегі өзгерістердің салдарын және геометриясын анықтау әлі ерте.
Осы ... ... ... ... ... ... ... та осыны жою немесе алдын алу үшін ... ... ... ... тек ... ... ... жоюмен терроримзді толығымен жою мүкін емес. Оны қаржылық ... ... ... де ... болмайды. Осы шаралар белгілі бір уақытқа ғана терроризмді әлсірете ғана алады. ... ... ... ... ... қауымдастықтың барлық әрекеттеріне келісімділік және жүйелілік беру үшін ... ... ... шешу керек. Ал олардың актуальдігі қазір өте өткір сезініле бастады.
Қазіргі ... ... діни ... ортасында көлемді және сапалы өзгерістер болып жатыр. Коммуникациянық қазіргі құралдары біздің мемлекеттімізді әрбір идеологияның енуі үшін жеткілікті жасайды, соның ішінде ... ... ... де ... діни ... және терроримзнің таралуына факторлардың екі тобы әсер ете алады. Олардың біреуі Қазақстаннның діни қауымының ішінде жағдайдың өткірленуімен ... Ал ... Орта Азия ... жағдайдың дамуымен, яғни сырттағы геосаяси ықпалымен түсіндіріледі.
Көрші мемлекеттердің тәжірибесінің санауы және Қазақстандағы ішкі ... ... ... ... ... ... ... байланысты, нақты қауіп-қатерлердің қатарын шығаруға мүмкіндік береді. Оларды, біздің мемлекетіміздің алдында тұратын шақыруларға жатқызуға ... ... ... діни ... және ... ... мемлекет территориясына радикальды исламның идеолгиялық экспансиясы арқылы импульс ала ... ... ... ... Конституциясы 30 тамыз 1995 ж.
Қазақстан Республика 26 ақпан 2005 ж. қабылданған заң ... ... ... ... Республикасының “Ұлттық қауіпсіздігі туралы” Заңы 26 маусым 1998 ... ... алу және оны ... ... ... 1937 ... актiлерiнiң алдын алу және оларды жасағаны үшiн ... ... ... конвенциясы 1971 ж.
6.“Терроризммен күрес ... ... ... 1976 ... жылы 4 ... ... ... бойынша аумақтық Конвенция
7.Оңтүстiк Азияның аумақтық ынтымақтастық Ассоциясы мақұлдаған “Терроризмнiң ... ... ... ... Араб ... 1987 ... ... сипатта болатын тұлғаларға қарсы қылмыс нысанындағы және ... ... ... ... терроризм актiлерiнiң алдын алу және оларды жасағаны үшiн ... ... ... 1991 ... ... ... мен ... Федерациялық Республикасының Үкiметi арасында “Ұйымдасқан қылмыспен,терроризммен және қылмыстардың басқа да қауiптi ... ... ... туралы” 1995 ж. 10 сәуiрде ... ... БҰҰ Бас ... ... ... ... саясатына және басқа тәуелсiз ... ... ... ... ... бағытталған мемлекеттердiң кез келген әрекеттерiне жол ... ... 1984 ж. ... ...
. ... 1994 ж. “Халықаралық терроризмдi ... ... ... ... ... конвенция о борьбе с финансированием терроризма принята ... 54/109 ... ... ООН от 9 декабря 1999 года.
13.2000 жылы 21 ... ... ... ... ... ... Тәджікістан Республикасы және Өзбекстан Республикасы арасындағы терроризм, саяси және діни экстремизммен, трансұлттық ұйымдасқан қылмыстылықпен және Тараптардың басқа да қауіпсіздің және ... ... ... күресу бойынша бірлескен әрекеттер туралы келісім шарт”.
. 2003 жылы 24 ... ... ... ... ... ... қаржыландырумен күрес бойынша Халықаралық конвенция”.
Жеке зерттеулер
1.Абишева А.К. Правовые ... ... с ... ... ... ғылыми –тәжiрибелiк конференция материалдары. ҚазГЗУ Алматы заң ... ... Г. ... за ... ... и ... организаций в целях противодействия финансирования ... ... в ... Казахстан и иммунитет государства.// Научно –практические конференции по экономико –правовой ... ... ... университет имени Л.Н. гумилева. Астана: данекер, 2004.
3. Құлжабаева Ж.О. 11 ... ... ... ... ... жария құқық. Жалпы және ерекше бөлiмдер. –Алматы: “HAS” баспа компаниясы, 2003.
4.Кулжабаева Ж.О. ... ... ... ... в ... с международным терроризмом // “Право и государство”, № 3, 2000.
5.Қабаева Ж.Н. Қазақстан Республикасындағы экстремизмнiң ... алу ... және ... ... // “Әдiлеттiң ғылыми еңбектерi” №1 (19-а) 2006.
6.Қайыржанов Е.І., а. заң. ғыл. док. ... ... А.Қ. з.ғ. кан. ... Республикасының мемлекеті мен құқығының негіздері. Оқулық./Құраст. Е,Баянов. Алматы. 2003.
7.Канафин Д.К. Материалы ... ... ... и ... №3.2000.
8.Кайдаров Р.Е. Терроризм: причины возникновения, разрастания и меры противодействия // ... и ... № 3, ... А.Г., ... М.С. гл.2. ... ... борьбы с терроризмом.// Современный терроризм: взгляд из Центральной Азии. ... ... ... Е.Г. ... ... государств в борьб с международным терроримом. М., ... ... ... жалпы сипаттамасы.// Жас ғаламдардың халықаралық ғылыми-тәжiрибелiк ... ... 2006. ... ... механизмы борьбы с терроризмом. Под ред. Косиченко А.Г., Ашимбаев М.С. и др. –Алматы: Дайк ... ... Қ.А. ... ... күресудегi мемлекеттердiң ынтымақтастығы. Халықаралық ... ... ... ... ... 2003.
14.Муканов С. Некоторые аспекты классификации террористической деятельности // “Право и ... № 3, ... ... Н.Ә. “Сындарлы он жыл” - Алматы: Атамура, 2003.
15.Накипова А.Ш. Об особенностях фиксации информации о готовящемся акте ... // Д.А. ... ... ... ... №1(18) 2006.
16.Некоторые рекомендации по переговорам с ... по ... // ... с ... за рубежом. 1994. №7.
17.Основные ... ... и ... ... на 2004 год. ... Президента народу Казахстана. –Астана, 4 апреля 2003 г. // Огни Алатау. 2003. 8 апреля.
18.Распространение ... и ... в ... Азии и ... Под ред. ... А.Г., Ашимбаев М.С. и др. –Алматы: Дайк –Пресс, 2002.
19.Тоқсанбаев А.Б. Интерпол “Международный ... ... 2004. ... в ... международных отношений. Под ред. Косиченко А.Г., Ашимбаев М.С. и др. ... Дайк ... ... В.В. ... ... международно-правового опыта борьбы с ... ... // ... ғылыми –практикалық конференцияның материалдары. ҚазГЗУ Алматы заң академиясы. 2007.
22.Шерматова С. Исламский фактор в руках ... ... ... на ... ... взгляд изнутри.-М.: Арт-Бизнес-Центр, 2001.
1. Заң “Экстремизмге қарсы күрес іс қимылдары)>.//Егеменді ... // М; 40-41, ... Н ... ... он ... - Алматы, 2003.
3. А.Б.Тоқсанбаев Интерпол “Международный терроризм- Алматы, 2004. 125 бет.
4. //Заң газеті// № 5, 2004.
5. //Зан ... № 76, ... ... и ... ... № 39, 2004 6 ... ... и время// № 6, 2001 84-89 бет.
8. Конституция Республики Казакстан.- Алматы, 1998.
Бекмагамбетов А.Б., к.ш.н., заместитель зав. кафедрой праеа КФ ... ... Л.М., ... 5 курса
65

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 50 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Діни экстремизм мен терроризм 10 бет
Батыс еуропа және оның терроризммен күресі28 бет
Терроризмге қарсы күрес4 бет
Терроризмге қарсы күрестің халықаралық тәжірибесі58 бет
Терроризммен күресудің қылмыстық құқықтық мәселелері63 бет
Террористік және экстремистік қылмыстармен күрес бойынша халықаралық-құқықтық ынтымақтастық87 бет
Халықаралық терроризммен күресудің құқықтық негіздері53 бет
Халықаралық құқықтағы терроризм және оған қарсы күрес11 бет
Қазақстан Республикасының қауіпсіздік жүйесіндегі терроризммен күрес саясатын қалыптастыру39 бет
"екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі жапонияның жағдайы"5 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь