Бірімжанов Батырбек Ахметұлы


Қазақстандық көрнекті ғалым-химик, республика жоғары білімі мен ғылымының ірі ұйымдастырушысы, шығармашылықтың шыңы іспеттес болған Батырбек Ахметұлы Бірімжанов бұрынғы Самара губерниясының Бузулук қаласында 1891 жылғы 10 желтоқсанда дүниеге келген. Бастауыш білімді әйгілі Алтынсарин мектебінде алып, орта мектепті Қызылордада бітірген. Ол 1928 жылы Халық білімі тәжірибелік институтының (ПИНО) студенттері санатына еніп, 1932 жылы Қазақ педагогикалық институтының химия бөлімін бітіріп шықты.
Әкесі Ахмет Қорғанбекұлы белгілі заңгер, Мемлекеттік Думаның депутаты, “Алаш” партиясының қайраткері, кеңес дәуірінде халықтық әділет комитетінің алқа мүшесі, Қазақстан Жоғарғы сотының мүшесі қызметтерін атқарған. Анасы Гүлжауһар Әлмұхамедқызы Әбілқайыр ханның шөбересі.
Еңбек жолын студент кезінде-ақ бастаған Б.Бірімжанов 1930 жылы Қазақ КСР Халық Комиссарлары Кеңесінің Ақмола өңіріндегі Нұра ауданы бойынша сауатсыздықты жою жөніндегі төтенше өкілі болған, ал 1931 жылы Халық ағарту комиссариатының өкілі ретінде Шалқар ауданында міндетті бастауыш білім беру мен ұйымдастыру ісімен айналысты.
1934 жылғы қаңтардан бастап Б.Бірімжанов Қазақ мемлекеттік университетінде қызмет етті. Ал 1936 жылы Ленинград мемлекеттік университетінің аспиранты болып қабылданды. Алғашқы ғылыми ізденістерін профессор С.А.Щукаревтің жетекшілігімен бастады.
ҚазМУ-ға оралған соң Батырбек Ахметұлы осы оқу орнының қабырғасында ассистент, аға оқытушы (1940), доцент (1948), кафедра меңгерушісі (1954), профессор (1965) қызметтерін абыроймен атқарды.
Осыдан 10 жыл бұрын оның 85 жылдық мерейтойы қарсаңында жарық көрген “Баташ аға” атты кітапта жас ғалымның қырқыншы жылдары “нағыз профессорды” көру мақсатында Мәскеуге барып келуге сұранатыны жайында дерек бар. Ол кезде бұл жай түсінікті еді – Қазақстанда жоғары дәрежелі маман химиктер жетіспейтін. Ал бүгінде ҚазҰУ-дың химия факультетінде аса зор ғылыми әлеует топтастырылған, ондаған профессорлар саны

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге




Бірімжанов Батырбек Ахметұлы

Қазақстандық көрнекті ғалым-химик, республика жоғары білімі мен
ғылымының ірі ұйымдастырушысы, шығармашылықтың шыңы іспеттес болған
Батырбек Ахметұлы Бірімжанов бұрынғы Самара губерниясының Бузулук қаласында
1891 жылғы 10 желтоқсанда дүниеге келген. Бастауыш білімді әйгілі
Алтынсарин мектебінде алып, орта мектепті Қызылордада бітірген. Ол 1928
жылы Халық білімі тәжірибелік институтының (ПИНО) студенттері санатына
еніп, 1932 жылы Қазақ педагогикалық институтының химия бөлімін бітіріп
шықты.
Әкесі Ахмет Қорғанбекұлы белгілі заңгер, Мемлекеттік Думаның
депутаты, “Алаш” партиясының қайраткері, кеңес дәуірінде халықтық әділет
комитетінің алқа мүшесі, Қазақстан Жоғарғы сотының мүшесі қызметтерін
атқарған. Анасы Гүлжауһар Әлмұхамедқызы Әбілқайыр ханның шөбересі.
Еңбек жолын студент кезінде-ақ бастаған Б.Бірімжанов 1930 жылы Қазақ КСР
Халық Комиссарлары Кеңесінің Ақмола өңіріндегі Нұра ауданы бойынша
сауатсыздықты жою жөніндегі төтенше өкілі болған, ал 1931 жылы Халық ағарту
комиссариатының өкілі ретінде Шалқар ауданында міндетті бастауыш білім беру
мен ұйымдастыру ісімен айналысты.
1934 жылғы қаңтардан бастап Б.Бірімжанов Қазақ мемлекеттік
университетінде қызмет етті. Ал 1936 жылы Ленинград мемлекеттік
университетінің аспиранты болып қабылданды. Алғашқы ғылыми ізденістерін
профессор С.А.Щукаревтің жетекшілігімен бастады.
ҚазМУ-ға оралған соң Батырбек Ахметұлы осы оқу орнының қабырғасында
ассистент, аға оқытушы (1940), доцент (1948), кафедра меңгерушісі (1954),
профессор (1965) қызметтерін абыроймен атқарды.
Осыдан 10 жыл бұрын оның 85 жылдық мерейтойы қарсаңында жарық көрген
“Баташ аға” атты кітапта жас ғалымның қырқыншы жылдары “нағыз профессорды”
көру мақсатында Мәскеуге барып келуге сұранатыны жайында дерек бар. Ол
кезде бұл жай түсінікті еді – Қазақстанда жоғары дәрежелі маман химиктер
жетіспейтін. Ал бүгінде ҚазҰУ-дың химия факультетінде аса зор ғылыми әлеует
топтастырылған, ондаған профессорлар саны барлық кез келген өзге
факультеттегілерден асып түседі. Бұл істе Б.Бірімжанов еңбегінің ерекше
екенін айтуымыз керек.
Батырбек Ахметұлының бүкіл ғұмыры химия факультетімен байланысты.
Осындағы профессорлық-оқытушылық құрамда және ғылыми іс саласында қызмет
ететіндердің көпшілігі – оның әкелік қамқорлығы мен мейірімділігін сезінген
адамдар. Бүгінгі көрнекті ғалымдардың жетістіктерінде ол кісінің еңбегі
мол. Оның үстіне ҚазМУ-да химияның қазақ тілінде оқытыла бастауы да
профессор Б.Бірімжанов еңбегінің нәтижесі. Ол 1940 жылдан бастап ұстаздық
қызметпен қатар Қазақстанның химия өнеркәсібі үшін зор маңызы бар ғылыми
проблемалармен айналысты. Ә.Б.Бектұровпен бірлесе ізденіп, енді ғана
ашылған Қаратау фосфориттерін қышқылсыз қайта өңдеу мүмкіндіктерін
зерттеді.
1946 жылы “Қазақстандық шикізаттан термофосфаттарды алудың оңтайлы
жағдайлары” деген тақырыпта кандидаттық диссертациясын қорғады. 1952 жылы
Балқаштың мыс балқыту комбинатында күкірт натрийін шығарудың үздіксіз
өндірісі әдісін ендірді. 1954 жылдан бастап ҚазМУ-дың бейорганикалық химия
кафедрасының меңгерушісі, сонымен бірге 1980 жылға дейін 26 жыл бойы химия
факультетінің деканы болды.
Б.Бірімжанов жаңа оқу ғимаратын салуға және факультеттегі сирек
элементтер, табиғи қосылымдар, жоғары молекулярлық қосылымдар, коллоидтық
химия, жалпы химия, химиялық кинетика және жану сияқты жаңа кафедраларды
ашуға барлық күш-жігерін салды. Химия факультеті оның басшылығымен
университеттің алдыңғы қатардағы оқыту және ғылыми орталығына айналды.
Аталмыш факультеттің саналуан жетістіктері оның деканының есімімен
байланысты.
ҚазМУ-дың физикалық-химиялық әдістер зертханаларында Б.Бірімжановтың
жетекшілігімен басталған ғылыми-зерттеулер кезінде Ресейдің техникалық
ғылымдар академиясының академигі Г.И.Ксандопуло құрған және көп жыл
басшылық ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев туралы
Дінмұхаммед Қонаев Ахметұлы
Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев
Қонаев Дінмұхамед Ахметұлы
Қазақ халқының дара тұлға перзенті - Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев
Әйгілі химиктер өмірінен
Қазақстандық химик ғалымдар
Ресей жоғарғы оқу орындарында оқыған қазақтар, олардың қоғамдық-саяси қызметі
Дінмұхамед Қонаев қоғам қайраткері
Әлемге елін танытқан ердің өмір жолы
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь