Бухгалтерлік есептің принциптері

ЖОСПАР

1 Бухгалтерлік есептің принциптері 1
2. Айқындылық принципі (достоверность). Ақпараттар айқынды болады, егер мұнда қателер жіберілмеген жағдайда, қаржылық қорытынды есеп сапалы және аса бір дәлдікпен жасалып, жалпы қабылданған принциптерден айытқымауы керек. 3
3. Сақтық принципі (осмотрительность). Белгілі бір нақтылы бағыт анықталмай тұрған дағдайда сақтық сақтап, басқарушылық шешім қабылдау мен бағалауды айтады. Қаржы есебінде көрсетілген активтер мен табыстар алдын-ала артық бағаланбауы, ал міндеттемелер мен шығындар кем және жеткіліксіз бағаланбауы керек. 3
4. Шындық және әділдік принципі (правдивое и беспристрастное представление). Пайдаланушылар үшін қаржы қорытындысының есебі шындық және әділеттік жолдармен жасалып, кәсіпорынның қаржы жағдайы, шаруашылық және қаржы қызметі жөніндегі мәліметтері толығымен дайындалуы керек. 4
5 Бухгалтерлік есептің пәні мен әдістері 4
Шоттар және екіжақты жазу. Бухгалтерлік есептің шоттары біртектес шаруашылық операцияларын топтастыруға және ағымдағы есебін жүргізуге арналған. Қорлардың әрбір түрі мен олардың көздеріне жеке шот ашылады. 6
6. Бухгалтерлік баланс 7
7Бухгалтерлік шоттар және екі жақты жазу әдісі 7
8 Меншікті капиталдың есебі 8
9 Негізгі құралдар есебі 10
10 Материалдық емес активтер есебі 13
11. Тауарлы-материалдық құндылықтар есебі 16
        
        ЖОСПАР
1 Бухгалтерлік есептің принциптері 1
6. Айқындылық принципі (достоверность). ... ... ... ... ... жіберілмеген жағдайда, қаржылық қорытынды есеп сапалы және
аса бір дәлдікпен ... ... ... ... айытқымауы
керек. 3
8. Сақтық принципі (осмотрительность). Белгілі бір нақтылы бағыт анықталмай
тұрған дағдайда сақтық сақтап, басқарушылық шешім ... мен ... ... ... ... ... мен ... алдын-ала артық
бағаланбауы, ал міндеттемелер мен шығындар кем және жеткіліксіз бағаланбауы
керек. ... ... және ... принципі (правдивое и беспристрастное
представление). Пайдаланушылар үшін қаржы қорытындысының есебі шындық және
әділеттік жолдармен жасалып, ... ... ... ... ... ... ... мәліметтері толығымен дайындалуы керек. 4
2 Бухгалтерлік есептің пәні мен ... ... және ... ... ... есептің шоттары біртектес
шаруашылық операцияларын топтастыруға және ағымдағы есебін жүргізуге
арналған. Қорлардың әрбір түрі мен олардың ... жеке шот ... ... ... 7
4 ... ... және екі жақты жазу әдісі 7
5 Меншікті капиталдың есебі 8
6 Негізгі ... ... 10
7 ... емес активтер есебі 13
8. Тауарлы-материалдық құндылықтар есебі 16
1 ... ... ... есеп деп ... ... және ... ... мәні мен пәні бар жүйені атайды. Бухгалтерлік есеп ең
алдымен өзінің ... ... ... ... ... ... ... – бұл шаруашылық жүргізушілердегі фактіні немесе объектіні көзбен
көріп, бақылап түгендеу. Өлшеу ...... ... ... ... ... ... айналдыру. Тіркеу принципі – бухгалтерлік
есеп мәліметтері мен көрсеткіштерін ақпараттар тасушы құралдарға түсіру.
Сонымен, бақылау, ... және ... ... ... – бірі ... бірінің мазмұнын бірі толықтырып ... ... ... ... маңызы мен мәні және бұл жүйені жүргізу мен аяқтау
үрдісі, ең алдымен бухгалтерлік есеп ... ... ... қаржы есебін
жүргізу тәсілдерінен, басқару есебіндегі ... ... ... ... есепті жасаудан, сондай – ақ кәсіпорындардың қаржы –
шаруашылық қызметін ... ... ... ... мұны есеп ... ... дұрыс
қолдану үшін келесі арнайы принциптерді орындау қажет:
1 Есептеу принципі (начисление). Бухгалтерлік есепке алынып, ... ... ... мен ... ... ... ... пайда
болуы кезеңінде (ақша кдражатының түсуіне немесе ... ... ... ... ... түскен табыстар, бұл өнімдерді
өндіріп дайындаған кезде емес, осы өнімдерді сатып ... ... ... ... өнімдер үшін ақша қаражатының түсуі ... ... ... ... сай ... ... сомасына
жазылады.
2. Үздіксіздік принципі (непрерывность). Кәсіпорындар өз жұмысын ... ... ... ... ... ... ... керек. Есеп
саясатын қалыптастыру кезінде кәсіпорын өз жүмысын жылдан-жылға ... ... ... ... ... ... ... қайта бағалаумен байланысты. Кәсіпорын жойылған жағдайда, онда
бұл кәсіпорынның ... ... ... сату жөніндегі кәсіпорынның
ұсынысы есеп саясатында бекітілуі кажет.
3. Түсініктілік принципі (понятность). Қаржы есебінде ... ... ... ... үшін жасалынады.
Шаруашылық қызметі жөніндегі тіркелген барлық фактлер ... сай, ... ... және ... ... ... Бухгалтерлік есеп ақпараттары тек қана пайдаланушылар үшін
ғана ... ... ... тұратын кәсіби пайдаланушылар үшін,
басқарушылар, каржыгерлер, банкирлер, кәсіби ... үшін де ... ... ... Маңыздылык принципі (значимость). Бухгалтерлік есеп акпараттарын
пайдаланушылардың талабын канағаттандыру және баскару ... ... ... ... орын ... фактілерді бағалау үшін қаржылық есеп
мәліметтері маңызды ... ... ... ... (существенность). Есеп саясаты қаржылық есептегі
ақпараттар маңызын ашып көрсету ... ... ... ... Егер мәнділік
тұрғыдан қарағанда қаржылық есеп ақпараттары дұрыс ... ... ... ... ... түспей қалған жағдайда, кәсіпорынның
қаржылық қорытындысы мен ... ... ... ... ... ... ... Ақпараттар айқынды болады, егер
мұнда қателер жіберілмеген жағдайда, қаржылық қорытынды есеп сапалы ... бір ... ... ... қабылданған принциптерден айытқымауы
керек.
7. Бейтараптық принципі (нейтральность). Қаржылық қортынды ... ... ... ... ... ... қателерді
болдырмауды қамтамасыз етуі керек.
8. Сақтық ... ... ... бір ... ... тұрған дағдайда сақтық сақтап, басқарушылық шешім қабылдау мен
бағалауды айтады. Қаржы есебінде көрсетілген активтер мен ... ... ... ... ал ... мен ... кем және жеткіліксіз
бағаланбауы керек.
9. Аяқтау принципі (завершенность). Айқын ақпараттар жүйесін қамтамасыз
ету үшін ... ... есеп ... ... ... керек.
10. Салыстырмалы принципі (сопоставимость). Қаржы жөніндегі ақпараттар
пайдалы және маңызды болуы үшін есепті жылдың көрсеткіштері басқа да ... ... ... ... ... ... (последовательность). ... ... ... есеп ... бір ... ... ... үшін
де пайдаланылады.
12. Шындық және әділдік принципі (правдивое и ... ... үшін ... ... ... шындық және
әділеттік жолдармен жасалып, кәсіпорынның қаржы жағдайы, шаруашылық және
қаржы қызметі жөніндегі мәліметтері толығымен ... ... ... ... пәні мен ... кәсіпорындар мен ұйымдар бухгалтерлік есепті қолданудың
негізгі учаскелері болып табылады. Онда оның ... ... ... ... қадағалау және бақылау жасау қамтамасыз ... ... ... қатысушылардың салымдары есебінен қорлар
жасалады. Олар өндіріс үрдісіне, бөлініске, ... мен ... ... есептің пәні болып қалыптастыру көздерімен ... ... және ... қызметі үрдісіндегі олардың айналымы
табылады.
Шаруашылық құралдарының ... ... ... мен ... ... ... ... табылады.
Біртектес шаруашылық операцияларының жиынтығы шаруашылық үрдісі деп
аталады. Кәсіпорынның қызметіне тән 3 шаруашылық үрдісін ажыратуға болады:
1) ... ... ... Дайындаудың мәні еңбек заттарын қажет
ететін кәсіпорынның оларды басқа кәсіпорындардан сатып алуынан тұрады. Бұл
жерде ақша ... ... ... ... ... ... материалдар мен оларды сатып алуға байланысты шығындар ақшалай
бағамен ескеріледі.
2) Өнім өндіру. Өндіріс үрдісінің мәні - ... ... ... ... ... ... ... заттарына әсер етіп, оларды
дайын өнімге айналдырады.
3) Сату (өткізу). Өнімдерді өткізу және сату ... ... ... оны ... ... жөнелтеді және сол үшін ... ... Бұл ... ... өнім ... ... айналады, өйткені
өнім сатылатын нарықтық (келісімді) бағалар әдетте осы ... ... ... ... болады.
Бухгалтәрлік есепті ұйымдастырудың әдістемелік негізін ... ... ... қурайды. Олар құжаттау, тугендеу, ... ... ... және екі жақты жазу әдісі, муліктер мен міндеттемелерді
бағалау, калькуляциялау мен кәсіпорынның есеп ... ... ... - шаруашылық операцияларын құжаттардың кемегімен олар жасалған
сәтте және сол жерде бастапқы тіркеу. Қүжат ... ... ... ... болып саналады. Әрбір шаруашылық операциясына ол жасалған
сәтте құжат жасалады, онда құжаттың ... ... ... ... ... өлшем бірлігі, операцияның жасалуына жауапты адамдардың
қойған қолдары ... ... ... ... ... ... ... - мүліктің нақты қолда барын бухгалтерлік есептің деректері
бойынша заттай сәйкестігін тексерудің ... Ол ... ... ... мен кәсіпорын меншігінің сақталуын қамтамасыз ету
мақсатымен ... ... ... ... ... ... ... өндіріс, сауда кәсіпорнының тауарлары және
басқалар ... ... ... белгіленген мерзімдерде материалды-
жауапты адамдар ауысқан ... ... ... ... ... және т.б. жағдайларда жүргізіледі. Түгендеудің деректері актімен
ресімделеді.
Бухгалтерлік баланс - кәсіпорынның мүлкі мен ... ... болу ... ... ... бір күнге, әдетте айдың ... ... ... Кәсіпорынның қорлары бухгалтерлік баланста ақшалай
өлшеммен екі топтамада көрсетіледі: оның бірі ... ... ... ... екіншісі - олардың қандай ... ... ... яғни ... кесте турінде жасалады. Бухгалтерлік баланстың екі
жағы өзара тең, өйткені ... бір ғана ... ... ... ... ... мен орналасуы бойынша, екінші жағынан оның пайда болу көздер
бойынша көрініс табады. ... ... ... ... ... ... мен оларды пайдалануға қадағалауды жүзеге
асыруға болады.
Шоттар және екіжақты жазу. ... ... ... біртектес
шаруашылық операцияларын топтастыруға және ағымдағы есебін жүргізуге
арналған. Қорлардың әрбір түрі мен ... ... жеке шот ... жазу - ... ... бухгалтерлік есептің шоттарында
тіркеудің әдісі. Бүл әдістің мәні - әрбір шаруашылық операциясы екі рет тең
сомамен бір шоттың дебетінде және басқа ... ... ... - бұл ... ... ақшалай көрсеткіштерге аударудың
әдісі. Ол шаруашылық қорлар мен ... ... ... туралы жалпылама
деректерді алу үшін ... ... ... ... ... ... байланысты. Кәсіпорынның мүлкі мен оның көздерін
бағалаудың шынайылығы мен ... ... ... барлық жүйесін
құру кезінде маңызды болады. Бағалаудың ... ... ... - ... ... мен ... ... материалдық
құндылықтардың, әзірленген өнімдер мен ... ... ... ... ... ... өзіндік қунын калькуляциялау
нормативтік қужаттармен реттелінеді.
Есеп беру - кәсіпорынның белгілі бір ... ... ... қызметтерін сипаттайтын көрсеткіштердің арнайы кестелерге
топтастырылған жуйесі.
Есеп берудің көрсеткіштері ... ... ... ... ... ... жағдайын бағалау ушін тиісті басқарушылық шешімдерге
негіздеме әзірлеу және қабылдау үшін пайдаланылады.
3. Бухгалтерлік баланс
Баланс сөзі ... ... ... ... теңдестікті немесе
қандай да бір қызметтің тараптары арасындағы қатынастың сандық көрсеткішін
білдіреді. Баланстың ... ... бар ... ... жағдайы
туралы, құрамы мен орналасуындағы өзгерістер, сондай-ақ олардың пайда болуы
көздері туралы мәліметтер алады. Бұл мәліметтер белгілі бір ... ... ... берілген.
Сыртқы түрі бойынша баланс кесте болып көрінеді де, оның сол ... ... ... мен ... бойынша, яғни баланс активі
көрсетіледі. Оң жақ бөлігінде осы мүліктердің ... ... ... ... көрініс табады. Бухгалтерлік баланстың негізгі элементі –
баланстық бап. Балансты жасаған кезде баптар ... ...... активінде екі бөлім, пассивінде үш бөлім бар.
- Активтің бөлімдері: ұзақ мерзімді активтер; ағымдағы активтер.
- Пассивтің бөлімдері: меншікті ... ұзақ ... ... ... пен пассив жиынтықтарының арасында теңдік болуы тиіс. Баланстың
активі мен пассиві бойынша жиынтықтар баланс валютасы деп ... ... ... және екі ... жазу әдісі
Бухгалтерлік есептің шоттары біртектес шаруашылық операцияларын
топтастыруға және ағымдағы есебін жүргізуге арналған. Қорлардың әрбір түрі
мен олардың көздеріне жеке шот ашылады. ... ж/е ... ... ... ... н/е бух. жазу деп аталады. Шоттар активті және пассивті
болады (сурет 1).
Активтік шот
Пассивтік шот
1) Дт ... аты Кт ... аты ... ... | | | |Сб ... ... | | | ... ... ... ... ... | ... сомасын |Шоттың сомасын |
|өсіретін |азайтатын | ... ... ... ... | ... |операциялар |
|Дебеттік айналым|Кредиттік айналым| ... ... ... ... |(Ка) | |(Да) |(Ка) ... (соңғы | | | |Сс ... ... ... | | | | ... =Сб + Да - Ка Сс =Сб ... ... ... жазу – бұл шаруашылық операцияларын бухгалтерлік есептің
шоттарында тіркеудің әдісі. Бұл ... мәні - ... ... ... рет тең ... бір шоттың дебетінде және басқа шоттың кредитінде
жазылады.
5 Меншікті капиталдың есебі
Жарғылық капитал есебі акционерлік қоғамдарға негізгі түсім ... ... бас ... ... 50 – ... шоттарында жүргізіледі.
Жарғылық капиталдың қолда бары мен қозғалысы 501 - «Қарапайым акциялар»,
502 – «Артықшылығы бар ... 503 – ... және пай ... ... жүргізіледі.
Акционерлік қоғам – бұл комерциялық ұйым болып табылады, жарғылық
капитал ... ... ... бөлінеді. Акция акционер қоғамдағы
өзіндік қаражатүлесіне байланысты бағалы қағаздарды иемденуге ... осы ... ... ... алуға және бұл қоғамда басқаруға қатысу
құқықтарын куәландыратын бағалы қағаз ... ... ... екі ... акция
шығарады. Артықшылығы бар акциялардың көлемі қоғамдағы жарғылық капиталдың
25 пайызын құрайды. Артықшылығы бар акциялар ең алдымен ... ... ... ... байланысты құрайды. Ал қарапайым акциялар
көп жағдайда көптеген мүмкіндікке жол ... ... ... кәсіпорынның қаржылық жағдайына байланысты, және ... ... ... ... ... Жай акциялардың иелері акционерлік
қоғамның жиналысына қатысуға құқылы. Жарғылық ... ... ... ... ... жазу қолданылады:
Дебет 511(төленбеген капитал) Кредит 502
Төленбеген капиталдың есебін жүргізу үшін 511 – «Төленбеген ... ... Бұл ... ... және жеке ... ... ... қорына қосқан үлестері бойынша қарыздарының сомасы
туралы ақпарат жинақталады.
Қайтарып алынған капиталдың есебін жүргізу үшін 521 – ... ... шоты ... ... ... ... сәйкес акционерлік қоғамды өз
калауынша ұшырады. Оны басқа ұйымдар да кұруы мүмкін. Акционерлік ... ... ... ... сондай-ақ қоғамның облигациясьш жабуға
жэне басқа каражат болмаған жағдайда акдияны сатып ... ... ... ... ... ... ... бойынша
анықталады.
Резервтік капитал жьш сайынғы таза табыстан аудару жолымен құрылады. Жыл
сайынғы аудару ... ... ... ... белгіленеді.
Резервтік капиталды пайдалану жағдайында ... ... ... ... үшін ... ... капиталдың қолда бар ақшасы мен қозғалысы туралы ақпаратты ... 55 ... ... ... шоты ... ... ... 561 «Бөлінбеген табыс (жабылмаған ... ... ... ... ... ... шот кредиті
«Басқадай резервтік капитал» шот кредиті
Резервтік капитал қаражатьш пайдалану:
а) құрылтайшьшардың шешімі бойьшша ... ... ... ... ... ... (үлесақы) сомасына:
551 «Резервтік капитал» шот дебеті
622 «Артьщшылығы бар акциялар бойьшша есеп ... 621 ... ... есеп ... 623 ... ... бойынша есеп
айырысу» шоттар кредиті
ә) резервтік капиталдьщ қаражат есебінен жабылған залал сомасына:
551 «Резервтік капитал» шот ... ... ... ... ... ... ... 562 Бөлінбеген
табыс (жабылмаған зиян) өткен жылдың» шоттар кредиті.
6 Негізгі құралдар есебі
Негізгі құралдар – материалдық активтер, ... ... ... ТМҚ жабдықтау және қызмет атқару үшін, басқа
компанияларға жалға беру үшін ... ... ... үшін ... әрбір кезеңнен астам уақыт ішінде қолданылуды болжайды.
Негізгі құралдар материалдық ... ... да, ... ... ... да ұзақ ... бойы (бір жылдан астам) қызмет етеді. Осы
негізгі құралға: жер, үйлер, ... көп ... екпе ... және ... ... (сонның ішінде автоматы машиналар мен
қондырғылар мен лабораториялық жабдықтар; ... ... ... мен ...... ... ... құрал – сайман, өндірістік
мүлік және жабдықтар, ... ... ... және өнім ... мал; көп
жылдық екпе ағаштар; жерді жақсартуға ... ... ... ... ... ... негізгі құралдардың есебі ҚР ... есеп ... ж. ... ... №6 ... ... ... есеп стандарттарына сәйкес ұйымдастырылады. Осы ... ... ... ... ... жататын меншік құқығын,
шаруашылық пен ... ... ... ... ... ... ... есеп бірлігі болып табылады. Инвентарлық объекті
күрделі әрі жай болып келеді. Негізгі ... ... ... ұйымдастырудың
басты шарты оны жіктеу болып табылады.
Негізгі құралдардың ... құны ... ... ... ... ... ... негізгі құралдардың жарым – жартылай жойылуы,
объектіні демонтаждау негізгі құралдардың жағдайына әсер ететін болса, ... ... ... қызмет ету мерзімі қысқартылуы немесе ұзартылуы
мүмкін. Негізгі құралдардың бастапқы, ағымдағы, баланстық, сату, жою, ... ... ... ... (өзіндік) құн – активті немесе ғимаратты алуға сол сәтінде
берілген, басқа өткелген әділ бағаның немесе ... ... ... құн – бұл ... құралдардың белгілі бір мерзімдегі нарықтық
бағасы бойынша бағаланған құны.
Баланыстық құн – бұл бухгалтерлік есепте және ... есеп ... ... тозу ... алып ... ... құралдық
бастапқы немесе ағымдағы құн.
Сату (өткізу) құны – ... ... ... және ... ... дайын
тәуелсіз жақтардық тараптардың негізгі құралдарды ... ... ... құн.
Жою құны – тиімді қызмет ету мерзімі біткен негізгі құралдарды ... ... ... бар ... ... бағаланған бөлшектердің,
металл сынықтарының және басқа да материалдық құндылықтардың құны.
Амортизацияланған құн – негізгі ... ... және ... ... ... ... ал ол ... түрде амортизациялық
жолмен нормативтік қызметіне ... ... ... кезеңіне субъектінің
шығысы ретінде таратылады.
Негізгі құралдардың есебі 12-ші ... ... ... мынандай
мүліктік активтік шоттарында жүргізіледі: 121-ші «Жер», 122-ші «Ғимараттар
мен құрылғылар», 123-ші «Машиналар мен жабдықтар, өткізгіш тетіктер», ... ... ... 125-ші ... ... құралдар». Сонымен бірге, 126-
шы «Аяқталмаған құрылыс» шотында аяқталмаған күрделі салымдар, көп жылдық
өсімдіктерді өсіруге ... ... жас ... ... ... ... шығындар есептелінеді.
2) Негізгі құралдардың бухгалтерлік есебі: ... ... ... ... ішінде орын ауыстыруын және шығуын, дұрыс құжаттық
рәсімдеоуін және бухгалтерлік ... ... ... ... жауапты адамдарға бекітілуін және сақталу мен ұжымды
пайдалануын бақылайды; негізгі құралдардың есептелгенамортизациясы ... ... ... ... көрсетілуін, негізгі құралдардың қор
қайтарымын анықтауды, жаңа техниканың және оны ... ... ... ... ... ... бойынша
шығындарының сенімді есебін; негізгі құралдарды түгелдеуді және қайта
бағалауды мезгілінде жасауын және олардың нәтижесін есепте көрсетуін;
негізгі ... сату ... ... шығу ... ... нақты
көрсетуін қамтамасыз етуі керек.
Негізгі құралдардың тозуын есептеу үшін 13 «Негізгі ... ... ... ... Амортизация (№ 6 БЕС сәйкес) – активтің
қызмет еткен мерзім бойына ... ... ... процесі. Негізгі
құралдардың амортизациясын есептеудің әртүрлі әдістері бар:
- құнын бірқалыпты жолмен есептен шығару – объект құны ай ... ... ... ... құнын орындалған жұмыстың көлеміне пропорционалды етіп есептен
шығару (өндірісті) – амортизация объектісі пайдалану нәтижесі ғана
болуына, ... бір ... оны ... ... ешқандай роль
атқармайтынына негізделген;
- қалдығын азайту жолымен есептен шығару – амортизация ... ... жыл ... ... ... және ... ... сандардың жиынтығы бойынша есептен шығару (кумулятивті) –
сандар сомасы бойынша ... ... ... ... ... табудан тұрады. Коэффициент бөлшігі ... ... ... сомасына, ал алым қызмет ету мерзімінің
соңына дейін қалған жыл соңына тең ... ... емес ... ... емес ... деп ... бір нақтылы табиғи нысаны жоқ,
бірақ қандай да бір ... ... ... ... ... яғни ұзақ ... бойы ... табыс әкеліп тұратын активтерді айтады.
№ 38 «Материалдық емес активтер» ҚЕХС ... есеп ... ... және № 28 ... емес активтер есебі» БЕС (бухгалтерлік
есеп стандартына) ... ... емес ... - ... мақсатқа
және басқа субъектілерге жалға беруде, өндірісте және ... ... ... ... ұзақ ... бойы (бір ... ... қолдануға
арналған, заттай формасы жок, үлестірілетін ақшалай емес ... ... ... ... (егер де оларды жалға берсе, сатса, айырбастаса);
ә) субъект бақылайды (онда оның ... олжа табу ... ... ... ... ... пайда алуды күтеді.
Материалдық емес бап материалдық емес актив болып саналады, егер:
а) материалдық актив анықтамаларына ... ... ... - ... сай ... жэне ... жағдайда есепте тіркеледі:
– субъектінің осы активке тікелей байланысты ... ... ... алу ... ... болса;
-актив кұнын күмәнсіз сеніммен анықтауға болса;
... емес ... тану ... ... ... бойынша бағаланғанында.
Материалдық емес активтердің бастапқы құны оларды сатып алу ... ... ... оларды алуга кеткен және колдануға әзірлейтін жағдайға (сатып
алу бағасы, орны толып ... ... мен ... және т.б.) ... ... ... Ұйымның материалдык емес актив ...... ... ресімдеу үшін материалдық емес актив түрінің
толық атауы, оның ұйымға берілген ... жылы ... ... ... ... сипаттамасы, оның құны, амортизация нормасы және басқа
қажетті ... ... ... ... емес ... ... ресімдегенде материалды емес актив ... ... бір ... акт ... ... емес ... бірнеше
біртектес объектілерін қабылдауды ресімдейтін жалпы акт жасауға болады. Акт
рәсімделгеннен кейін ... емес ... ... немесе оны қолдануды
жүйелеп баяндайтын құжаттама немесе осы ... ... ... ... тағы басқа мүліктік құқықтарын растайтын құжаттар тіркеліп, ұйымның
бухгалтериясына беріледі, оған бас бухгалтер қол қояды және ұйым ... ... ... ... ... Басқа ұйымға материалдық емес
активтерді бергенде (сатқанда) акт екі дана ... ... ... ... материалдық емес активтер есебі карточкасында тиісті жазба жасалады.
Материалдық емес активтерді мынандай түрлерге бөліп, жіктеуге ... ... ... - кәсіпорынға үкіметтік ... ... ... және ... ... ... пайдалануға
(электр желілері үшін қоғамдық жерді пайдалануға және т.б.) ... ... ... ету, ол әлде ... ... не
болмаса субъектінің өзі жасайды және сыртқы немесе ішкі ... ... - ... ... танылған жэне тіркелген айрықша құқықтар. Патент
белгілі бір өнімді шығаруға, не ... ... ... ... пен
технологияны пайдалануға эксклюзивтік құқық береді;
– ұйымдастыру ... - ... ... ... ... ... ғана нәтиже алынады немесе шығындар болашак кезеңдерге (ұйымның
мекен-тұрақты ауыстыруына байланысты шығындар, ұзақ ... ... ... - ... жыл ... ... болып төленетін) сақтандыру;
– гудвилл - субъектінің жағымды сипаттамасына байланысты сатып алушының
сауда сәтінде пайда ... ... Ол ... алушының бухгалтерлік
балансында сатылым (субъектінің тұтастай ... ... ... ... ... нарықтық құн сомасы арасындағы айырма
ретінде анықталады. Есеп мақсаттары үшін гудвилл фирманың ... ... мен таза ... ... ... әділ ... бағасы
арасындағы айырма ретінде қарастырылады;
басқадай МЕА (авторлық құкықтар - шығарма, ... және т.б. ... ... ... ... сауда маркалары немесе тауарлық
белгілер, атаулар немесе сәйкестендіруді ... ... ... ... ... ... ... ие болу немесе коммуналдык қызмет
көрсету және т.б. үшін үкіметтік органдар береді. МЕА құны, ... ... бар ... ғана ... ... мүмкін. МЕА амортизациясын
есепке алуға 11 «МЕА амортизациясы» Амортизацияланатын құн - «бастапқы құн
минус жойылу ... ... ... кұны ... тең ... егер деп аталатын бөлімшесінің
шоттары (жұмыс шоттар жоспары бойынша 2740 шоты) арналған.
Материалдық емес ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік жазбалар жасалады:
935 «Материалдық емес активтердің амортизациясы», 811 «Тауарларды
(жұмыстарды, ... ... ... ... ... 821 ... ... шығындар» шоттарының дебеті.
111-116 «Материалдық емес активтердің тозуы» шоттарының кредиті.
8. Тауарлы-материалдық құндылықтар ... ... - ... ... ... әр ... заттары. Олар өндіріс процесінде тұтынылып, өзінің ... ... ... аударады.
Бухгалтерлік есептің №7 ... ... ... ... ... қорларға мыналар жатады:
– шикізат, материал, ... ... ... мен ... бұйымдар, кұрылғылар мен
тетіктер, отын, ыдыс (қап, қорап, жәшік т.б.) және ... ... ... ... ... ... мен ... орындауға арналған басқа
да материалдық қорлар;
– аяқталмаған өндіріс;
– субъектінің іс-әрекеті барысында сатуға ... ... ... ... ... ... ... материалдар - шығарылатын өнімге ... ... оның ... ... (үн - нан
пісіргенде, тері - аяқ-киім ... ағаш - ... ... ... ... - ... өнімге белгілі бір
қасиеттер дарытады (мысалы, бояулар, желімдер, лактар және
т.б.)
Тауарлы-материалдық қорларды бағалау 2 ... ... ... ... ... қорлар екі өлшемнің ең кішісімен өзіндік құнның және
өткізудің таза қунымен бағалануы тиіс.Қорлардың ... ... ... түрған жеріне дейін жеткізуге кеткен шығындар мен өңдеуге, алуға
жүмсалған шығындар кіреді. «Тауарлы-материалдық қорлар» есебі ... ... (БЕС 7) ... алуға кеткен шығындарға сатып ... ... ... ... ... ... ... делдалдық
(комиссиялык) сыйақылар, көліктік-дайындау шығындары мен қорларды ... ... ... да шығындар (саудалык жеңілдіктер, артық төлеуді
қайтару және т.б. осындай түзетулер алу ... ... ... ... ... БЕС сәйкес тауарлы-материалдық қорларды өткізудін таза құны әдеттегі
іс-әрекет ... ... ... алым ... тең минус сатуды
ұйымдастыру мен жинақтап, құрастыру шығындары алынады. Басқаша айтсақ, (2
ҚЕБХС сәйкес) егер ... ... кұны ... ... ... ... ... немесе жарым-жартылай ескірген және соған сәйкес
бағасы да төмендеген, сондай-ақ сатылып алдындағы ... ... ... ... ... ... шығындар өсуі мүмкін болса, материалдар
өткізудің таза құны бойынша бағаланады. Мүндай ... ... ... ... ... ... корларды қолданудан алу күтілетін сомадан
артпайды.
Материалдар алу сәтінде нақты кұны (синтетикалық есепте) немесе ... ... ... бойынша көрсетіледі. Материалдарды алудың нақты
құны субъектінің осы ... ... мен ... ... және ... бағасынан қүралады. Есептік бағалар ... ... ... ... ... алу ... және т.б.) ... материалдарды есептеуде
есептік баға ретінде қорлардың құны мен қор ... ... құны ... осы ... ... ... ... Баланста материалдар есебі
нақты құны бойынша көрсетіледі, осы баға ... олар ... ... ... ... - ... ... бағалармен (келісім-шарттык немесе
жоспарлы-есептік) есептеледі.
Материалдар есебіне, басқа шығындарға койылатын талаптар 7 БЕС 7-де
түжырымдалған және ... ... ... ... ... ... ... қалыптастыру тұрғысынан шешіледі. БЕС - 7-нің сәйкес «Тауарлы
материалдық қорлардың өзіндік кұнына: қорларды ... ... ... ... ... ... ... байланысты көліктік-дайындау
шығындары кіреді».
Өндіріске босатылған материалдар құнын ... ... ... ... ... 7 БЕС мен ... 2 ... ұсынган бағалау
тәсілдері қолданылуы мүмкін:
Орташа өлшемді құн бойынша - есепті кезеңде ... ... ... ... кезең соңында қолданылмағандардың да, ... да ... ... ... ... мен ... негізделген.
ФИФО - есепті кезең соңында есепте түрған материалдардың құнын ескеріп
есепті кезеңде ... ... ... ... кұны бойынша материалдарды
есептен шығаруды ... Яғни ... ... ... ... ... кұн аныкталады.
ЛИФО - кейінгі сатып алулардың өзіндік құны бойынша материалдарды
есептен шығару ағымдағы ... мен ... ... ... және ... ... қызметі нәтижелеріне ықпалын ескеруге
мүмкіндік береді ... ... ... ... - әдетте өзара
бірін-бірі ауыстырмайтын және арнайы жобалар, тапсырыстарға ... ... ... өзіндік құны есептеледі (жүмсалған
материалдарды бағалау мақсатымен әрбір ... ... ... материалдарды партиялық есептеуді ұйымдастыру мүмкіндігі бар
болса, қолданылады).
Шаруашылық жүргізуші ... әр ... ... ... ... мүмкіндігі бар, бірақ тәсіл таңдалғаннан кейін ол дәйекті түрде бір
есепті кезеңнен соң екіншісінде ... ... ... материалдың түрі
үшін бір ғана ... ... ... есте ұстау қажет. ... ... ... есеп ... ... Егер ... негіз
болған жағдайда тәсілді өзгертуге болады, мүндайда ауыстырудың себеп-
салдарлары ... есеп ... ... ... ... тиіс.
10. Табыстар мен шығыстар есебі
Табыстар мен ... ... ... ... Шаруашылық
субъектісінің табыстары деп есепті кезеңдегі активтердің ... ... ... ... ... ... яғни экономикалық
пайда табуды айтады. Кәсіпорындар мен ... ... ... ... да ... өзіндік құны, сондай-ақ оларды сату,
есептен шығару ... ... ... ... ... ... шығыстары болып танылады.
Негізгі қызметтерден түскен табыстардың есебі 70-бөлімшесінің ... ... ... ... ұйымдастырылады. Бұл 701 “Дайын өнімді
(жұмыстарды, қызметтерді) сатудан түскен табыс” ... Бұл ... ... ... жұмыстардан және сыртқа көрсетілген қызметтерден
түсетін табыстар көрсетіледі. Аталған шотты ... ... ... ... ... өндіріс саласындағы кәсіпорындар
пайдаланады. ... ... бойы ... кредитінде дайын өнімді,
жұмыстарды және қызметтерді сатудан түскен табыс сомалары жинақталады.
3) Сатылған тауарлардың (қызметтердің және ... ... ... ... ... ... және ... өзіндік
құнын есепке алуға 80 бөлімшесінің “Сатылған тауарлардың ... ... ... деп ... шот жатады: 801 - “Сатылған
тауарлардың ... және ... ... ... ... ... өнім ... жұмыстар істейтін және қызмет көрсететін
материалдық өндіріс салаларында қолданылады және ... ... ... ... қызметтердің нақты өзіндік құнын
есепке алуға арналған. 801 шотқа сатылған дайын өнім түрі ... ... ... ... ... шешімдер есеп саясатында көрініс
табуы тиіс.
Негізгі емес қызметтердің шығысын ... үшін 84 ... ... бойынша шығысы” деп аталатын бөлімше шоттарытарналған. Бұл
бөлімшенің шоттары өткізілген активтердің барлық ... ... ... ... ... ... ... туралы ақпаратты жинауға
арналған.
4) ес қызметтермен байланысты шығыстар есепке алынады.
Негізгі және негізгі емес қызметтерден алынған табыс ... ... ... ... ... ... ... көрсеткеннен, кәсіпорынға жататын активтерді пайдалануға
беруден, пайыздардан, роялтиден және дивиденттерден алынуы мүмкін.
Табыс дайын ... ... ... ... және ... ... олардың сатылу құны тараптар аясында жасалған келісім-
шартта анықталады. Ал ... ... ... ... ... немесе
сатудан жасалатын жеңілдіктерін ескере отырып, олардың құндарын өлшейді.
Сатып алушылардың ... ... үшін ... сомасын сату құны деп
атайды. Сату құнын ... ... ... ... ... ... ... басты қағидаларына көңіл бөледі: есептеу,
шындық, алаламау, яғни, екі жақты да ... ... ... ... т. ... сатқаннан түскен табыс келесі жағыдайды сақтаған кезде танылады:
табыс сомасын үлкен денгейдегі дәлдікпен ... яғни екі ... ... ... ... сатушы қандай соманы сұрап отырғанын және қандай
соманы ... ... ... ... ... ... ... олжаны және соны субъектіні алу ықтималдығы бар болуы мүмкін.
Ал бұл ... ... ... үшін ... ... ... ... сатып алушының төлейтіндігі туралы сенімін білдіреді.
Келесі шарт сатушыдан сатып алушыға өтетін меншік ... ... ... әдетте берілген кезден басталады, ал егер сатушы ... иесі ... және ... сақтаған болса, онда ол сатылған ... және ... ... ... бойынша күтілетін шығын үлкен
нөлдік денгейдегі бағалауды қажет етеді.
Көрсеткен қызметтен және орындалған жұмыстан ... ... ... ... ... ... алынатын табыс ретінде танылады:
– есеп беру ... ... ... кезеңі үлкен денгейдегі
дәлдікпен анықталса;
... ... ... ... ... да, ... аяқтау
үшін қажет шығыстары да үлкен денгейдегі дәлдікпен бағаланса.
Субъекті барынша дәлдік денгейде табысын анықтай алады, ол: ... ... ... ... күтілетін компенсациясына әр бір
тараптың құқығына ... ... ... мәмілелерге қатысушылармен
ортақ шешімге келген жағдайда қол жеткізеді.
5) Аралық негізде жұмсалатын ... яғни ... ... ... ... болып танылмайды.
Қызмет көрсетүдің, яғни мәміленің нәтижесінде үлкен деңгейдегі дәлдікпен
табысты анықтау мүмкін болмаған жағыдайда, ... ... ... мөлшерінде
танылады, яғни ол сол шығыстың орынын жабады.
11. Инвестициялардың есебі
Инвестициялар – ... ... ауыл ... ... ... да ... ... капитал түрінде салынып,
жұмсалатын шығындардың жиынтығы. Инвестициялық қызметтің мақсаты – ... ... ... ... ... алу ... ... Заңды
тұлға басқа кәсіпорындардың пакет акциясын, қатысу ... алу ... ... ... асыруы мүмкін. Салынған қаржылық салымдардың
деңгейіне байланысты олар ... егер де ... ... ... 50% және одан да көп ... ... ... одан да көп дауыс беру ... бар ... ... онда ... ... ... оның бақылауында болатын және ... ... ... егер де ... ... үлесі 20% - тен астам болса, бірақ оның
дауыс беруге құқы бар акциясы 50% - тен ... онда ол ... ... оның ... әсер ... ... және тәуелді серіктестік
болып табылады;
- егер де ... ... ... 20% акциясынан аспаса, онда ... ... ... тұлға болып табылады.
Инвестициялар есебі 14 «Инвестициялар» бөлімшесінің шоттарында
жүргізіледі, оның ... ... ... ... ... 141 ... салынған инвестициялар», 142 «Тәуелді серіктестерге салынған
инвестициялар», 143 «Бірлесіп серіктестерге ... ... ... ... саланған инвестициялар». Бұл бөлімнің шоттары
еншілес, ... ... мен ... ... ... тұлғалардың
акциялары мен жарналарындағы инвестициялардың нақты бары мен ... ... ... ... ... ... ... инвестициялық есебі. Тәуелді
серіктестік инвесторлардың ... ... ... ... және ол ... ... де, ... бақыланатын заңды тұлғасы бола
алмайды. Тәуелді серіктестер өз инвестициясын жүзеге асыру үшін мына ... ... ... үлестік қатысу әдісі – инвестицияларды иеленген мезетте алу құнымен
көрсетіп, кейінірек тәуелді шаруашылық серіктестерінің таза ... ... ... ... байланысты олардың құнының
өсуін (кемуін) есепке алу әдісі. Тәуелді ... ... ... ... инвестор үлесінің өзгеруі қаржылық – ... ... ... ... ... жатқызылады.
Тәуелді шаруашылық серікткстігінің активтерінің қайта бағалануына
байланысты инвестордың үлесінің өзгеруіне ... ... ... (кемітеді) және ол меншік капиталының бөлімшесінде көрсетіледі.
Инвестор өзінің тәуелді ... ... таза ... үлестік
қатысын қайта жаңғырту керек. Егер де тәуелді серіктестіктердің активтері
қайта ... онда ... ... құны да өзгереді. Баланстық құнның
өсуі меншік капиталындағы төленбеген қосымша капиталда ... ... ... ол азайса, онда сол төленбеген қосымша капиталды азайтады;
- құн әдісі – инвестицияны алу кезінде сатып алу құны ... ... ... ... ...... нәтижелері туралы есепте ... ... ... ... ... жалпы таза табысының сомасынан
тиісті дивиденттердің ... ... кеін ... ... ... алу құны бойынша есептелінеді, егер ... ... ... сату ... алса ... ... ... ұзақ мерзімді шектеулі жағдайында
әрекет ететін болса, бұл ... ... ... беру қабілетін
біршама төмендетеді. ... ... ... себептерінің
қатарына: реттеуші органның бақылауында болса, сондай – ақ ... ... бөлу ... ... ... ... ... (табыстарды) аударуға шек қойылған елдерде
жүргізуі ... Егер де ... ... ... ... ... ол капиталды қайтарған болып саналады және ... сол ... ... ... ... ... анықтамаға сәйкес келмеген
күннен бастап, ... ұзақ ... ... ... алу ... ... есептелінеді.
Еншілес шаруашылық серіктестіктің инвестициясының есебі. Еншілес
шаруашылық серіктестік – негізгі серіктестіктің ... ... ... ... көрсеткіштері негізгі
серіктестіктің қаржылық есеп беруінде, біріктірілген есеп беруінде
көрсетіледі, бірақ онда ... ... ... ... олар мына екі ... бірін пайдалануы мүмкін:
- үлестік қатысу ... ұзақ ... ... ... ... ... шаруашылық серіктестіктің ... ... ... шаруашылық серіктестіктің ... ...... ... қызметтің бір нысаны, онда
бірлескен бақылау қызметін ... ... ... ... ... ... ... үлесі бойынша топшылаған ...... ... ... ... ... ... бірігіп
алады, жасалған шығындарды таниды және алынған ... ... ... өз ... ... ... алады, өз қызметін
қаржыландыру үшін ... ... ... Бұл ... бірлескен
қызметке қатысушылардың әрқайсысы қызмет нәтижесінде алынған олжадан
өз үлесін ... ... ... ... заңды тұлға басқа да
бірлескен қызметтерді келесі нысанда жүзеге асыруына ... ... ... ... бірлесіп бақылайтын активтер.
Бірлесіп бақылайтын өндіріс – заңды тұлғаны құрмай тұрып,
қатысушылар өздерінің ... ... ... жету үшін ... топшылайды. Әрбір қатысушы бірлесіп ... ... ... ... шығындарын алады және олар алдын – ала өнімді
сатудан алынған табысты ... ... ... ... Бірлесіп
бақылайтын активтер – жалпы мақсат үшін ... ... ... ... ... ... ... топшылайды. Бұл арада
олардың негізгі қызметі үшін ... ... ... ... ... ... ... табысы олардың кәсіпорын
экономикасына қосқан үлесі арқылы анықталады. Әрбір ... ... ... басқа қатысушыларға, тегін беруге құқылы.
Қаржылық инвестициялардың есебі 40 ... ... ... ... Оған 401 ... ... және 403 ... қаржылық инвестициялар» шоттары
кіреді. Қаржылық инвестициялардың ... ... ... ... ... және осы ... салынған обьектілер
бойынша жүреді.
6) Қаржылық инвестициялар сатып алу кезінде ол оның ... ... ... ал ... ... ... алумен
байланысты ткелей шығыстар, яғни брокерлік ... ... ... үшін ... пайыздары, қор биржасының
комиссиондық төлемдері кіреді. Егер де ... ... ... ... алу ... ең төменгі бағасымен алынса,
онда оның ... ... ... негізде анықтайды :
– жалпы қоржындық (портфельдік) жиынтығымен;
– инвестицияның түрі бойынша ... ... жеке ... ... ... ... ... сатып алынған бағасы (нарықтық) бағадан жоғары болса,
онда олардың ... ... ... ... ал ...... ретінде танылады.
12. Жабдықтаушы және мердігерлермен есеп айырысу есебі
Жабдықтауышы дегеніміз - ... ... ... турушы жабдықтаушы
қамсыздандырушы, белгілі бір ұйымда тауарды ... ... адам ... Кәсіпорында материалдық - техникалық жабдықтау өндірістік қорлардың
қажетті дәрежесінің өз ... ... ... ... ескере отырып, оның тиымды және ырғақты жұмыс істеуі мақсатында
іске асырылған.
Кәсіпорын жабдықтаушылар мен мердігерлермен есеп айырысу үшін ... 671 ... ... ... ... ... Онда есеп
айырысулар сомасының денгейіне және нысандарына (алдын-ала төлемақы,
инкассо, аккредитивтер, ... ... ... ... ... қорлар атқарылған жұмыстар мен қызыметтер үшін ... ... 671 шот – ... Сондықтан 671- шоттың кредиті
бойынша жабдықтаушылардың ... ... ал ... ... ... ... және басқа шоттардың төлемақысы жазылады.
Өнім жеткізушілермен есеп айырысулар есебі ... ... ... немесе тізімдемеде әрбір шот-фактурасы немесе ... ... ... ал бұл кезегінде әрбір құжат бойынша есеп
айырысуларды бақылап отыруға мүмкіндік береді.
Жеткізушілермен және мердігерлерме есеп ... ... ... үшін № 6 ... – ордер арналған, онда талдамасы есепте біріктірілген.
№ 6 журнал – ... ... ... ... ... ... ( ... атауы; ( кіріс құжатының ... ...... ... ... ... тиіс шоттар» атты 671 – шоттың кредитінен мына ... 10 ... ... », 14 ... 20 «Материалдары», 22
«Тауарлар», 33 «Өтелуге тиіс қосылған құн ... 40 ... 81 ... ... ... 82 ... және әкімшілік
шығыстар», 93 – «Үстеме ... ... ... ... бойынша акцепттің сомасы.;
( келмегегн (жолдағы, жеткізушінің қоймасында тұрған) жүк үшін; ( төлем
және өзге де операциялар ... ... ... ... ... жєне ... соңында келіп жетпеген жүк үшін
қалдық.
13. Шаруашылық субъектінің кредиторлық берешектің есебі
Міндеттеме - бұл бір тұлғаның (борышқор) нақты ... ... ... ... ... ... істі ... борышы немесе міндеті.
Борышқордың нақты ... ... ... ... беру, жұмысты орындау,
ақша толеу жэне ... ... ... бір ... тартыну (бас
тарту), ал кредит беруші борышқорьшан өз ... ... ... етуге
құкылы.
Міндеттеме - өткен кезең оқиғасынан пайда болған субъектінің ... ... ... (жою) ... пайдасы мол ресурстар (ақшалай
қаражат) ағынына әкеп соғады. Міндеттеме сомасы болашақтағы ... ... ... құны ... өлшенеді.
Міндеттеме ағымдық (кысқа мерзімді кредиторлық берешек, ол операциялық
кезеңдерде немесе есептелетін күннен 12 айдың ... ... және ... ... мерзімі бір жылдан көп) болып жіктеледі.
Ұзақ мерзімді міндеттемелер – ұйымның басқаларға 12 айдан ... ... ... ... ... ... ... ссудалар және вексельдер жатады. Ұзақ мерзімді міндеттемелерді
қайтарудың ... ... ... ... ... ... ... қойылған мүліктер мен негізгі құралдар, баланстық
құны, алынған несиені қайтару мерзімін ауыстырып ... ... ... мерзімді несиелердің есебі 601/2 «Банктің ұзақ мерзімді займдары»
шотта ... ... ал ... ... ... есебі үшін 632
«Кейінге қалдырылған корпоративтік табыс ... шоты ... ... – 12 ай ... төленетін міндеттемелер. Қысқа
мерзімді міндеттемелерге ақшасы төленбей алынған тауарлар мен ... ... ... да ... есептеулер мен шығындар жатады.
Бұл топқа алынған аванстар, алдын ала ... ... ... ... ... ... мерзімді несиелер мен қарыздар
жатады.
Кәсіпорынның қызметкерлеріне есептелінген еңбек ақыны тарату 681-шотының
кредитіне, басқа шоттардың дебетіне (902, 922, 126, 821 т.б ) ... есеп ... ... ... ... ... керек,
яғни талдамалық есеп талдап етіледі. Бұл мақсаттар үшін ... ... ... ... ... пайдаланады, оған жазбаларды бастапқы
құжаттардан ... ... ... 681 (682) ... ... мына ... ... 126, 811, 821, 902, 922, 932. ... ... ... ... кезеңнің шығыстарына» жатқызылуы
мүмкін, яғни аталған шоттар дебеттеледі де, 681 шоты ... ... ... операцияларының есебі
Әрбір кәсіпорындар мен ... ... ... бар ... ... қаражаттарын сақтайтын өздерінің
кассасы болуы ... ... ... ақша ... ... ... ... басылып жабылатын сейфте немесе ... ... ... Бұл ... ... мен ... басатын
мөр кассирде, ал кілттің ... ... ... ... аузы ... ... мөрі ... кәсіпорын, яғни
субъектінің басшысында сақталады. Кассир жұмыс ... ... ... ... ... мөр ... ... күзетшіге
тапсыруы тиіс
8) ... ... ... ұйым ... есеп ... ... ... сол есеп айырысу шоты ашылған банк
мекемесі ... чек ... ... ғана ала ... ... ... нақты ақша сол алынған күні ... ... ... ... ... Ол ... ... касса қызметкері, яғни ... ... ету ... толтырып, содан соң оны кассалық
кітапқа ... ... ... ... есебі 451 - «Кассадағы ... ... ... ... және 452 - ... шетел валюта
түріндегі нақты ... - деп ... ... ... Касса
операциялар бойынша келесі құжаттар толтырылады:
- касса кіріс ордері; ... ... ... ... кітабы; журнал –
ордер № 1; №1 ... - ... ... ... ... қолма-қол нақты ақшаны
кіріске алу, ... үшін бас ... ... ол сенім
білдірген адамның ... ... ету ... қол қоюы ... де ақша ... ... осы ... кассалық кіріс ету
ордерінің квитанциясы беріледі. Осы ... ... ... ... ... ... кіріс ету ордеріне кәсіпорынның,
ұйымның, субъектінің аты , ақша ... ... ... ... ... мақсатқа және не үшін ақша ... ... ... ... уақыты (күні, айы, жылы) жазылып, кассир мен ... ... ... ... ұйымның, яғни субъектінің кассасынан нақты ... ... ету ... ... тиісті үлгілі түрде дайындалған
басқа да ақша ... ... ... ... ... ... мен ... қолдары қойылған ақша алу үшін ... , ... және тағы ... ... беріледі. Бұл
құжаттарға кассалық ордердің ... ... ... басылуы
керек. Егер кассалық ... ету ... қоса ... шаруашылық субъектінің ... ... ... ... және қолы қойылған болса , онда кассалық ... ... оның қол қоюы аса ... ... ... ... адамдарға кассалық шығыс ету ордері ... ... ... ... ... ... ақша ... адамның төл
құжатын немесе өзін ... ... ... ... етеді.
Сонымен қатар касса ... осы ... ... яғни ... деректерді нақты ақша алушы адамның аты-
жөнін, ... ... және ол ... кім ... ... берілгендігін кассалық шығыс ету ... ... ... ... ақша ... ... ... шығыс ету ордеріне
алып ... ... ... бөлігін жазумен, ал тиынын
сандармен ... ... ... ету ... және оның
квитанциясы, сондай-ақ ... ... ету ету ... және ... ... ... оған ... тіркелетін құжаттарды,
кәсіпорынның, яғни субъектінің ... ... ... ... анық етіп толтырулары керек . Бұл ... ... ... ... ... , өшіруге ешқандай
рұқсат етілмейді.
Кассалық ... ету және ... ... ету ... ... ... жүретін құжаттарды кассаға берместен ... ... ... ... ... ... мен ... жұмысшы - қызметкерлерге жәрдемақы,
сыйақы, еңбекақы төлеу үшін ... ... ... Бұл
ведомостар тіркеу журналына еңбекақы, жәрдемақы және ... ... ... кейін ғана тіркеледі. Кассалық кіріс
ету немесе кассалық ... ету ... ... ... ... ... ... кассаға немесе кассадан нақты ақшаны
қабылдауға ... Бұл ... ... ... құжаттардың
тиісті жеріне касса қызметкері өз ... қоюы ... ... операцияларының есебі ... ... ... тиіс . Бұл ... ... ... жүргізеді . Кассалық
кітаптың ... ... ... және жіп ... ... мен бас ... ... қойып , куәландыруы
керек . Кәсіпорынның, ұйымның кассасына ... ... , ... ... кәсіпорынның, ұйымның ... ... ... ... ақша ... кімнен келіп түскендігін
немесе ... не үшін ... білу үшін ол ... ... ... және ... жазулар,
сонымен қатар кіріске алынған немесе ... ... ... кітапқа жазылуы тиіс . Күн сайын ... , ... ... ... ... ақша қаражаттарының қалдығын
жұмыс күнінің соңында санап және оның ... ... ... . Бұл кассалық кітаптағы деректерге ... ... ... жол ... Есеп айырысу шоты бойынша операциялар есебі
Кәсіпорындар мен ... және ... ... ... ... таңдаған, яғни өздерне ... ... ... ... міндетті. Ол үшін кәсіпорындар мен
ұйымдар өздері ... банк ... есеп ... ... тиіс. Есеп айырысу шотын ашу үшін ... ... банк ... мынадай құжаттарды табыс етуі ... банк ... ... шот ашу ... өтініш;
- кәсіпорынның, субъектінің құрылу жайлы құжат, жоғарғы органдардың
кәсіпорынды, ұйымды ... ... ... ... ... ... бас бухгалтері және олардың орынбасары
қол ... ... ... мөр ... ... ... карточка және де басқа да құжаттар.
9) Кәсіпорынның, ... ... ... субъектісіне төлейтін
төлемі әдетте қолма-қол ... есеп ... ... ... шоттарыныдағы қаражаттар заңда ... ... ... шот ... ... бұйрықтары негізінде ғана
пайдаланылады (аударылады). Есеп ... ... ақша ... ... ... ... пайдалыну үшін шот иесіне қызмет
көрсететін банк ... чек ... ... Кәсіпорынның,
яғни субъектінің өкілі, әдетте кассир есеп ... ... ... ... ... осы чек ... тиісті
түрде толтырылған чегі бойынша ... ... ... ... ... ... мен
тауарлардың, материалдық құндылықтар мен ... да ... ... ... ... ... ... банктер мен
басқа да банктен тыс мекемелерден алған ... ... ... ... мен ... ... алған қарыздарының
сомалары кірістеледі. Ал бұл ... ... ... кәсіпорындар
мен ұйымдардан ... ... ... мен ... ... және ... тыс мекемелерге төленетін ... ... ... қоса бұл ... ... ... қызметкерлердің еңбекақысын ... үшін және ... үшін ... ақша ... Банк ... есеп ... ақша ... шегінде шот иесінің, ... ақша ... ... және ... ... ... айырысу шоты бойынша операциялар ... ... ... ... Негізгі есеп айырысу құжаттары
болып: төлем ... есеп ... ... ... талабы-
тапсырмасы, инкассалық өкім, салық және ... ... ... және тағы ... ... ... Есеп
айырысу құжаттарында оларға қол ... ... бар ... ... қолы ... ... ... құжат орындалуға
қабылданбайды. Есеп ... ... ... түрін ... ... ... ... ... банк ... мекемесі өзі ... ... ... яғни есеп
айырысу шотының иеісімен келісімге келе ... ... ... ... ... ... ... Осы
көшірмемен бірге есеп айырысу шоты ... ... ... ... ... есеп ... ... да
бірге есеп айырысу шоты бойынша ... ... ... ... есеп айырысу ... да ... ... ... ... ... ... соңындағы қалдығы
және операция бойынша есеп ... ... ... ... ... ... және одан шығыс етілген, яғни ... ... ... басындағы және ... ... және ... ... есеп ... шотына келіп түскен,
яғни кіріс етілген және одан ... ... яғни ... ... ... ... ұйымның, яғни
субъектінің ... банк ... ... шоттың
көшірмесінде жазылған ... ... және ... ... берілген құжаттарға сәйкестігі тексеріледі.
Жалпы субъектілердегі есеп ... шоты ... ... 441 - ... ... шоттардағы ұлттық валюта
түріндегі ... - деп ... ... ... Валюталық шот бойынша операциялар есебі. Бағам айырмасы
Шетелдік ... - бұл ... мен ... ... ... ... мен есеп ... уақытында
пайдаланатын және ... ... ... ... ... ... ақша бірліктері.
Курс (бағам) - бұл ... ... ... банк ... ... екі ел ақша ... ( ... )
өзара қатынасы.
Курстық (бағамдық) айырма - бұл екі елдің ақша ... ... ... ... салдарынан болатын айырма
сомасы.
Кәсіпорындар мен ... және ... ... шаруашылық
субъектілеріне негізгі құралдарды, тауарлы-материалдық құндылықтарды
және ... да ... ... валютасына сатқанда немесе
олардан ... ... ... ... ... тыс
мекемелерден шетел валютасымен несие ... ... ... тағы да ... ... ... валюталармен
жүргізілетін операциялар пайда болады. Кәсіпорындар мен ... ... ... ақша ... ... операциялар
жасау үшін банк ... шот аша ... ... ... ... 431 - «Ел ... ... шоттардағы шетел валюта түріндегі ақшалар» және 432 ... ... ... шоттардағы шетел валюта түріндегі
ақшалар» ... ... мен ... және мекемелер банктен ... ... үшін банк ... осы ... немесе ... ... ... шот ашу ... ... ... ... қойылып және ... мөрі ... ... тағы да басқа құжаттарды табыс етуі ... ... ... валютасын ... ... ... сәйкес
кәсіпорындар мен ұйымдар ... ... мен ақша ... арқылы Қазақстан Республикасы ... банк ... ... ... ... ... ... және сатып
алуға құқысы бар. Шетел валютасын сату және ... алу ... ... курс ... ... есептеледі. Нәтижесінде бір
күн ішінде кәсіпорын мен ұйымның ... ... ... сатқан
шетел валютасының Қазақстан Республикасы Ұлттық банк ... сол ... ... ... мен ... ... сатылып
алынған шетел валютасының ... ... ... ... ... мен ұйымдар осы шетел ... ... ... ... ... ... ... болған ... ... ... ... табыстар» - деп аталатын
шотқа, ал ... 844 - ... ... бойынша шығындар»
шотына апарып жазады.
Мысалы, субъект 2000 $ шикізат сатып ... ... ... ... 1 $ үшін 75,3 ... ... кезде сомасы 150600 теңге құраған:
Дт 201 Кт 671 150600 ... ... ... ... ... – 75,7 ... 671 Кт 431 151400 теңге (2000 * 75,7) Бағамдық айырма ... Дт ... 671 ... ... күні ... бағамы 75,15 теңге болса, онда: Дт 671 Кт ... ... (2000 * 75,15) Оң ... айырма болады Дт 671 Кт 725 600
теңге
17. Құжаттау әдісі
Қүжаттау - шаруашылық операцияларын құжаттардың кемегімен олар ... және сол ... ... ... Қүжат бухгалтерлік жазбалар үшін
міндетті негіз болып ... ... ... ... ол ... құжат жасалады, онда ... ... ... ... оның
жасалған күні, өлшем бірлігі, операцияның жасалуына ... ... ... ... ... құжаттар заңдық растаушы күшке ие
болады. Құжаттар келесідей жіктеледі:1Мақсаты бойынша:Үкімдік-шар-қ опер-ды
жүргізуі туралы бұйрықтар мен ... ... ... кіріс шығыс ордерлер);Бух-
к ... ... ... ... ... ... қатар атқаратын барлық құжаттар(кассирге орындауға ... ... ету ... ... ... ... ақшаны алушыға
бергеннен кейінатқарушылық б.т.)2Толтырылған орны б-ша:Ішкі ... бір ... ... оның ... ... ... ішкі
қозғалысы барысында толтырылатын ... ... ... ... ... келіп түскен н/е ұйымның
басқаларға түрлі опер-лар б-ша ... ... ... көлемі
б-ша:Алғашқы-мазмұнына қарай бір рет қолданылатын(тауарды босату ... ... бір ... ... біртектес операциялар жазылады(АҚ-дан бір ... ... ... ... ... ... - мүліктің нақты қолда барын бухгалтерлік ... ... ... ... тексерудің әдісі. Ол бухгалтерлік есеп
деректерінің растығы мен ... ... ... ... ... ... ... құралдар, тауарлы-материалдық құндылықтар,
акша қаражаттары, аяқталмаған өндіріс, сауда кәсіпорнының тауарлары ... ... ... ... ... ... ... адамдар ауысқан кезде, аудиторлардың, тергеу органдарының талабы
бойынша және т.б. жағдайларда ... ... ... ... мен ... түгендеу жүргізу міндетті болып
табылады:Ұйымның мүлкін жалға бергенде, сатып алғанда, ... ... бух. ... есеп ... ... жауапты
тұлғалар ауысқанда;Мүлікті ұрлау, зиян келтіру немесе бүлдіру фактілері
анықталғанда;Ке-неттен болғанапатқа ... ... ... б-ты жоспарлы ж/е ағымдағы түгендеу болып ... ... ... ж/е ... ... ... түгендеу
жүргізілген күнінарықтық құн б/ша табыс есебінде кіріске алынады.
19. Есеп ... ... б/ша ... есебі
333 “Жұмыскерлердің және басқа тұлғалардың қарыздар” шотында дебиторлық
қарыздардың келесі түрлері есепке ... ... ... ... б/ша; ... ... ... сатылған тауарлары б/ша ұсынылған
заемдар; материалдық шығынды өтеуі б/ша. Есеп ... ... ... ... ... алу. ... ... барысында
кәсіпорын өз қызметкелерін қызмет бабымен ... ... ... ... ... ... ... арқылы жіберілген ақшаларды және басқа
да шығындарды иөлейді.Бұл шығындардың үнемі банк мекемелері арқылы ... ... ... ... ... ... ... және басқада шығындарды төлеу үшін қызметкерлерге қолма-қол ... және олар сол ... ... есеп ... тиіс. Аванс тек басшының
жарлығымен және нақты қажеттілік жеткен кезде есеп ... ... ... ... ... ... ... беріледі. Есеп беруі тиісті
адамдарға берілген ... оны ... ... ... жұмсалады
және белгіленген мерзімде бүхгалтерияға тапсырады.Аванс есептерін
бухгалтерия ... ... соң ... субъектінің басшысы бекітеді.
Іс сапар б/ша жұмсалған шығыстардың есебі. Іс сапар шығыстары деп кәсіпорын
басшысының жарлығы б/ша белгілі бір ... ... ... ... үшін ... ... кәсіпорынға беру үшін алған қаражатын
айтады.Ол алдын-ала жасалған еңбек ... ... ... ... ... ... б/ша ... шығыстары өтелетін
шығыстар қатарына жатады.Қаз-н Респ-ның аясында іс-сапарда жүргендерге ... ... ... ... ... ... төленеді, демалыс және
мейрам, сондай-ақ жолда б/н күндері де қоса ... ... ... ... кеткен шығындары негізінен
ұысынылған құжаттардың негізінде, ... ... ... ... мөлшерден артық емес көлемде өтеледі.Іссапар ... қай елге ... сол ... валютасына алдын-ала қаралған смета
б/ша төленеді, ал егер де ондай валюта болмаса, онда еркін-конверттелетін
валюта ... ... ... ... ... өз ... ... шығыстарын есеп беруге тиісті адамдар арқылы қолма-қол
ақшалардың көмегімен жүзеге асыруы ... ... ... ... ... сәйкес келуі керек:Ресми кездесу кезінде
шақырылған ... ... ... қатысушылары көп болмауы керек,
яғни келген делегацияның саны аудармашылармен қоса ... 5 адам ... ... ... да 5-тен ... жөн. ... шығыстарды әзірлеу
үшін негізгі құжаттар ретінде, мыналар саналуы ... ... ... ... ... ... ... бақылау коммисиясын қабылдау б/ша ... ... ... ... ... ... және ... жұмысты жүргізудің
бағдарламасы, күтілетін қатысушылардың саны, ... ... ... ... ... баптарының негізділігімен байланысты жасалған шығыс
сметасы. Осы ... ... ... ... оның ... ... сол ... кәсіпорын басшы қол қойғаннан ... ... ... ... жауапты тұлғаға, яғни есеп беруге тиісті ... ... ... ақша ... Шара ... соң, есеп ... тұлға, бұйрықта қаралған шаралардың орындалу деңгейін дәлелдейтін:
аванстық құжаттарын, оның шығысын растайтын алғашқы ... ... ... ... т.б) және ... басшысы
бекіткен сметаның орындалуы туралы актісін бірге бухгалтерияға тапсырады.
Материалдық зиян шегудің онын ... б/ша ... ... ... ... ... еңбеккерлердің кем шыққан және жоғалған
мүліктерінің ... ... б/ша ... ... ... Кем шығудың
нәтижесінде кәсіпорын шеккен зияны н/е құндылықтардың бұзылуы нарық ... ... егер де ... ... тәртібі қаралмаса. Кінәлі
тұлғадан ... ... ... ... 333 шоты ... 334 ... яғни ке шыққан ақшаның н/е мүліктің нақты құнына;ал нақты
құнымен ... ... ... 333 ... 727 ... ... нарықтық құнынан ұсталатын ҚҚС сомасына 333 шоты
дебеттеліп, 633 шоты кредиттеледі.
Келтірілген материалдық зияндар ... ... ... ол ... 681 ... де, 333 шоты ... егер де олар
өз кінәсін мойындап, ... ... ... ... ... онда 451 ... де, 333 шоты ... Қаржылық есептемені дайындау, оның құрылымы
Қаржылық есеп берудің ... өз ... ... ... жағдайы туралы сенімді, мәнді және пайдалы ақпараттарды беру болып
табылады. Қаржылық есеп берудің пайдаланушыларының ... ... ... ... ... ... еңбеккерлер,
сондай-ақ мемлекеттік органдар, т.б. кіреді.
Қаржылық есеп беру басқарушы органдардың жұмысын және ... ... және ақша ... ... ... ... беру бойынша шешімдерге және инвестициялық ... ... ... ... беру ... ... тиімділігін бағалау үшін, сондай –
ақ шаруашылық қызметін таладау үшін сыртқы пайдаланушылар пайдаланады.
10) Қаржылық есеп ... ... ... ... ... ... және қаржылық жағдайындағы өзгерістер туралы ақпараттар
қамтылады. Сондай-ақ қаржылық есеп беру ұйым ... ... ... ... ... ... ... беруді дайындау мен ұсынудың ... ... өз ... ... ... есеп беру ... төмендегілер кіреді:
11) Бухгалтерлік баланс; 2)Кірістер мен ... ... ... ... ... ... капиталдағы өзгерістер туралы есеп;
5)Ұйымның есеп саясаты туралы ақпараттар; 6)Түсіндерме ... ... беру ... ... ... ... стандарттарымен
реттеледі: «Бухгалтерлік баланс және қаржылық есептің негізі көрсеткіштерін
ашып көрсету» (№ 2 БЕС); «Қаржылық–шаруашылық ... ... ... беру (№ 3 ... «Ақша қаражатының қозғалысы туралы есеп беру» (№ 4
БЕС).
Қаржылық есеп беру ең аз дегенде жыл сайын ұсынылып ... ... ... есеп беру үшін ... ... ... қаңтардан 31-інші желтоқсанды
қоса алғанға дейінгі күнтізбелік жыл болып табылады. Жаңадан құрылған ұйым
үшін алғашқы есептік жыл оның ... ... ... сол ... 31-
інші желтоқсанына дейінгі мерзім. Қаржылық есеп беру тұрақты түрде бір
күнтізбелік жылдық кең үшін ... Егер ... ... соң ... ... ... есеп беру пайдаланушыларға ұсынылмаған болса ... ... Ұйым ... ... ... есеп ... келесі
есептік кезеңнің 30-ыншы сәуірінен ... ... ... Ұйымның
операцияларының күрделілігі қатарлы факторлар ұйымының дәл уақытында есеп
беруін ұсыну бейімсіздігін ақтау үшін ... ... ... ... ... ... ... бір реттен кем емес жылдық қаржылық есеп
беруді басқадай ... ... ... ... есеп беру есептемелерді толық қарастырайық.
Бухгалтерлік баланс. Баланс – көрсеткіштер жүйесі; ... ... ... ... ... ... қорларды, және сондай-ақ
мақсаты орны және қайтару мерзімі ... ... ... ... ... мәнде сипаттайды. Әрбір ұйым, өзінің операциялар ... ... ... жеке ... ретінде қысқа мерзімді (айналым)
және ұзақ мерзімді (айналымнан тыс) активтер мен ... деп ... ... ма жоқ па ... ... тиіс. Егер ұйым бұл топтауды
жүргізбеуді таңдаса, активтер мен пассивтер жалпы ... ... ... тиіс.
Қандай ұсыну әдістемесінің қабылданғанына тәуелсіз ұйым активтер ... ... ... он екі ... соң жабу ... өтелу күтілетін,
немесе он екі айдың ішінде оларды жабу немесе өтелу күтілетін әрбір баптары
бойынша сомаларын ... ... ... ... ... цикл қадамымен ұйым тауар мен қызмет
көрсеткенде ... ... ұзақ ... және ... ... мен ... жеке ... операциялық цикл бойында тұрақты
айналатын таза активтерді ұйымның ұзақ ... ... бөлу ... ... ... ... ... бұл сол кезең ішінде жабуға жататын міндеттемелер мен ағымдағы
операциялық циклде өткізуге жоспарланған ... ... ... ... жабу ... ... ... ұйымның төлем
қабілеттілігі мен жойылуын ... үшін ... ... ... мен резервтер активтер мен міндеттемелерді ұзақ мерзімді және қысқа
мерзімді деп ... ... ... бойынша өтеу немесе жабу мерзімі
туралы ақпараттар әрқашанда пайдалы болады.
Кірістер мен шығыстар есебі. Кірістер мен ... ... кем ... баптардан құрылуы тиіс:
1) Негізгі қызметтен кіріс;
2) Өткізілген дайын ... ... ... ... ... 3)Жалпы табыс;
4) Кезең шығындары: ... ... ... ... және ... сыйлықақы түріндегі шығындар;
5)Негізгі қызметтен табыс (шығын); 6) Негізгі емес қызметтен ... ... ... ... ... қызметтен табыс (шығын); 8) Корпоративтік
табыс салығы;
9) ... ... ... ... ... ... ... Төтенше жағдайдан табыс (шығын); 11) Таза табыс (шығын).
12) Бухгалтерлік есеп стандарттары қажет еткенде немесе ұжым қызметінің
нәтижесін ... ... үшін ... ... ... ... тараулар
мен аралық сомалары кірістер мен шығындар ... ... ... әр ... ... ... және жаңалықтарының
әсері тұрақтылық, тәуекелділік және болжамдық жақтарымен ерекшеленсе,
ол қызмет нәтижесінің элементтерін ашып ... ... ... нәтижені бағалауға көмектеседі. Кірістер мен шығыстар есебінің
құрамына қосымша баптар кіреді, ал қажетті жағдайда баптардың аты ... реті ... ... ... үшін ... ... ... ұйым кірістер мен шығыстар есебінде немесе түсіндірме
жазбада кірістер мен шығыстар ... ... ... ... ... ... есеп. Ұйым қаржылық есеп берудің
жеке формасы ретінде ... ... ашып ... ... ... ... ... үшін таза табысын немесе зиянын;
2) Бухгалтерлік есеп стандарттарының талаптарына сай жанама меншік
капиталында кірістер мен ... ... ... және ... ... ... Есеп ... өзгерістер мен орын алған қателіктерді түзетудің
кумулятивтік эффектісін. Сондай-ақ бұлардан өзге ұйым не ... ... ... ... не ... ... ... міндетті;
15) Меншік иелерімен капитал бойынша және олардың бөлісі бойынша операция
сомаларын;
16) Есепті мерзімнің кезеңі басындағы және ... ... ... ... ... ... ... төленбеген капиталдардың
және резервтік капиталдың баланстық кұны арасындағы айырмашылықты,
әрбір өзгерісті жеке ашып көрсетуімен.
Ақша қозғалысының есебі. Ақша ... ... есеп ... ... ... жағдайының өзгерісін оларды есепті кезең ішінде
операциялық инвестициялық және ... ... ... ... түсуі мен
шығуы туралы ақпараттармен ... ете ... ... мүмкіндік
береді.
Банктер мен бюджеттік мекемелерден басқа заңдық тұлғалар ақша қозғалысы
есебін жасайды және ... ... ... есеп беру ... ... ... ... кезең ішіенде операциялық, инвестициялық
қызмет ауқымы жөнінде иеліметтер болуға тиіс. Түрлері ... ... ... ... ... заңды тұлғалардың қызмет
түрлерінің оның қаржылық жағдайына ... ... ... ... ... ... ... операциялық қызметінен түсетін ақша қозғалысын:
1) Ақшалай түсім мен төлемнің негізгі ... ... ... ... активтер мен міндеттемелердің, сенімсіз
операциялардың, сондай-ақ инвестициялық және ... ... ... ... кірістер мен шығындар
өзгерісімен таза табыс немесе шығын түзелітін жанама әдісті
қолдана отырап ашып көрсетеді.
17) Заңды ... ... екі ... ... ақша ... нетто
негізде анықталына алатын нақты жайларды қоспағанда қаржылық ... ... ... және ... ... ақша ... түрлерімен жеке жеке ашып көрсетеді.
Түсіндірме жазба. Ұйымның қаржылы есеп беруіндегі түсіндірме жазба:
1) Нақты операциялар мен құбылыстар үшін ... ... ... есеп беруді дайындау мен есеп
саясатының негізі ... ... ... ... есеп ... ... ... алайда
қаржылық есеп беру құралында ұсынылмаған ... ... есеп ... ... ... ... нақты көзқарас үшін
қажетті қосымша ақпараттармен ... ... ... ... ... ... ... Бухгалтерлік
баланс, кірістер мен шығыстар есебі, ақша қозғалысы есебі және меншікті
капиталдың өзгеруі туралы ... ... ... ... ... ... кез келген ақпараттар бойынша ... ... ... ... ... ... бухгалтерлік баланс, кірістер мен шығыстар
есебі, ақша ... ... мен ... ... ... ... ... жазба немесе нақты талдау сомалары қамтылады, сондай-
ақ шартты және келісімді ... ... ... ... ... да қамтылады. Түсіндірме жазбада бухгалтерлік есеп
стандарттармен талап етілетін және солармен ақпаратты нақты толық ... ... ... ... бірге нақты көз қарасқа жету үшін қажетті
басқадай көрсетілімдер қамтылады.
Түсіндірме жазба қалыпты жағдайда пайданушыларға қаржылық есеп ... және оның ... ... ... ... болу үшін келесі ... ... есеп ... ... ... ... ... бағалау мен есеп саясатының негізі туралы
ақпарат;
3) Қаржылық есеп берудің әр бабы мен әр ... ... ... ... есеп ... әр ... ... үшін қажетті қосымша ақпарат;
4) Өзге де көрсетілімдер, соның ішінде:
- келісім шарттық міндеттемелер және басқадай ... ... тән емес ... ... жағдайларда түсіндірме жазбадағы ңақты баптардың орналасу ретін
қажетті немесе қалауынша өзгертілуі мүмкін.
19) Мысалы: сыйақы ставкасы туралы ... пен ... ... ... ... ету ... турасында қаржылық құрал сайман ақпаратына бірігуі
мүмкін, ал шындығына келсек біріншісі кірістер мен ... ... ... ... ... ... болса да түсіндірме
жазбадағы жүйелік құрылым мүмкіндігінше сақталуға тиісті.
Қаржылық есеп беруді ұсыны мен ... есеп ... ... жеке есеп ... ... жеке ұсынылуы мүмкін. Есеп саясаты
келесілерді белгілеп, жазып ... ... ... есеп ... ... үшін ... ... (немесе негіздемесі);
2) Қаржылық есеп ... ... ... үшін ... ... әрбір нақты мәселе.
20) Қаржылық есеп беруде қолданылатын есеп ... ... ... ... ... ... бастапқы құн,
ағымдағы құн, мүмкін болатын өткізу ... ... шын ... құн) ... ... Егер қаржылық есеп беруге бірден артық
бағалау негіздері қолданылса, мысалы: қайта бағалауға тек қана ... ... ... ... ... ... активтер мен
мінтеттемелер категорияларын нұсқауды ұсынған жеткілікті.
Қаржылық есеп беру стандарттары, ұйымның есеп ... ... ... ... мен ... есеп беру негізінде кез келген
ұйымның оперативті қаржылық ... ... ақша ... ... ... ... есеп беру мен бухгатерлік есеп көрсеткіштерін
тек ішкі пайдаланушылар ғана ... ... ... ... ... қаржы полициясы, несие беруші ... ... ... ... ... ... жабдықтаушы, мердігер
ұйымдар пайдаланады. Оның басты себебі бухгалтерлік есеп пен ... ...... заманғы экономикалық өмірді зерттеу үшін арналған материал
болуы.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 44 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бухгалтерлік есептің мәні мен мазмұны оны ұйымдастыру принциптері7 бет
Бухгалтерлік есептің принциптері және мәні18 бет
Бухгалтерлік есептің принциптері туралы18 бет
Ауыл шаруашылығының бухгалтерлік есебі42 бет
Бухгалтерлік есеп беру29 бет
Бухгалтерлік есеп және аудит54 бет
Бухгалтерлік есептің мәні мен мазмұны8 бет
Бухгалтерлік есептің стандарттары мен тұжырымдамалық негізі19 бет
Бухгалтерлік құжаттарды ұйымдастыру жолдары61 бет
Есеп саясаты туралы түсінік және оған қойылатын талаптар8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь