Кеңес өкіметінің көші-қон саясаты

1. Кіріпе
2. Негізгі бөлім
• Соғысқа дейінгі кезеңдегі саяси қуғын.сүргін және халықтар депортациясы
• Қазақстанға күштеп қоныс аударылғандар
• Соғыс жылдарындағы саяси қуғын.сүргін және халықтар депортациясы
• Екінші дүниежүзілік соғыстың халық санына тигізген әсері. Еңбек армиялары
3. Пайдаланылған әдебиеттер
20-жылдардың соңы - 30-жылдардың басында басталған қуғын-сүргін соғыстан кейінгі кезенде де жалғастырылып, ол көптеген бұрынғы әскери тұтқындарды - Кеңес Армиясының солдаттары мен офицерлерін қамтыды. Көптеген «әшкерелеудің» ішінде «ленинградтық іс», «дәрігерлер ісі» т.с.с. істер болды. Өнеркәсіптегі жұмысшылардың төменгі мамандық деңгейіне байланысты болған кез келген апаттар мен ақаулар «халық жауларының» әрекеттері ретінде түсіндірілді. Халықтарды күштеп қоныс аудару - біздің елдің өткен тарихының қайғылы беттерінің бірі. 40-жылдардағы депортацияға байланысты оқиғалар жөнінде ұзақ уақыт бойы еш нөрсе айтылмады. Тұтастай халықтарды қоныс аудару «операциялары» әр түрлі негізде жүргізіліп, жапа жабу, басқалардың әрекеттері үшін адамдарды тобымен жауапкершілікке тарту т.б. әдістер қолданылды. КСРО Мемлекеттік қауіпсіздік комиссариаты III басқармасының 1946 жылғы қазан айындағы мәліметтері бойынша Қазақстанға 2463940 адам күштеп жер аударылған. Жүз мыңдаған отбасы мүшелері бір-бірінен көз жазып қалды, олардың кейбіреуі бала-шағасынан мәңгілікке айрылды. Отанының кешегі корғаушылары - солдаттар да жер аударылып, олар өз отбасыларынан біржола немесе ұзақ уакытқа қол үзді. Осындай ауыр күндерде республиканы мекендеген әр түрлі ұлттардың өкілдері өздерінің үздік адамгершілік және интернационалдың қасиеттерін көрсете алды. Олар жазықсыз жапа шегушілерді жылы қабылдап, мейірімділік танытты, олармен соңғы нандарына дейін бөлісті. Қоныс аударғандар да борышта қалмай, бірден еңбекке араласып, Қазақстанға үлкен кемек көрсетті. 1940-1950 жылдары да ұлт саясатын қудалау ісі жалғасты. М. Әуезов, Ғ. Мүсірепов,С. Мұканов «Қазіргі тақырыпка пьеса жазбайтындар» ретінде саналды. Ө. Тәжбаевтың «Біз қазақпыз» атты шығармасы ескі хандар мен бай-шонжарлар өмірін мақтау, марапаттау деп сынға алынды. Белгілі композитор А. Жұбанов «феодалдық- байшылық дәстүрлерді асыра дәріптегені» үшін катаң сынға ұшырады. Әсіресе 1947 жылы Қазақстан Компартиясы Орталық Комитетінің «Қазақ КСР Ғылым Академиясының Тіл және әдебиет институтының жұмысындагы саяси өрескел қателіктер туралы» қаулысы жарияланған соң ултшылдықты айыптау кеңінен қанат жаяды.
1. Қазақстан тарихы: Аса маңызды кезеңдері мен ғылыми мәселелері. Жалпы білім беретін мектептің қоғамдык- гуманитарлык бағытындағы 11-сыныбына арналған оқулық / М.Қойгелдиев, Ә.Төлеубаев, Ж.Қасымбаев, т.б
2. google.kz
        
        ҚАЗАҚСТАН-РЕСЕЙ  МЕДИЦИНАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
СӨЖ
Тақырыбы: Кеңес өкіметінің көші-қон саясаты. Халықтар депортациясы
Мамандығы: ЖМ 103Б группа
Тексерген: Оразова Г. ... ... А. ... ... Кіріпе
* Негізгі бөлім
* Соғысқа дейінгі кезеңдегі саяси қуғын-сүргін және халықтар депортациясы
* Қазақстанға күштеп қоныс аударылғандар
* Соғыс жылдарындағы саяси ... және ... ... ... ... ... ... санына тигізген әсері. Еңбек армиялары
* Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
20-жылдардың соңы - 30-жылдардың басында басталған қуғын-сүргін соғыстан кейінгі кезенде де ... ол ... ... ... ... - ... ... солдаттары мен офицерлерін қамтыды. Көптеген ішінде , т.с.с. ... ... ... ... ... ... деңгейіне байланысты болған кез келген апаттар мен ақаулар әрекеттері ретінде түсіндірілді. Халықтарды күштеп қоныс аудару - біздің елдің ... ... ... ... бірі. 40-жылдардағы депортацияға байланысты оқиғалар жөнінде ұзақ уақыт бойы еш нөрсе айтылмады. Тұтастай ... ... ... әр ... ... жүргізіліп, жапа жабу, басқалардың әрекеттері үшін адамдарды тобымен жауапкершілікке тарту т.б. әдістер ... КСРО ... ... ... III ... 1946 жылғы қазан айындағы мәліметтері бойынша Қазақстанға 2463940 адам күштеп жер ... Жүз ... ... ... ... көз ... қалды, олардың кейбіреуі бала-шағасынан мәңгілікке айрылды. Отанының кешегі корғаушылары - солдаттар да жер аударылып, олар өз отбасыларынан біржола ... ұзақ ... қол ... Осындай ауыр күндерде республиканы мекендеген әр түрлі ... ... ... ... адамгершілік және интернационалдың қасиеттерін көрсете алды. Олар жазықсыз жапа шегушілерді жылы қабылдап, ... ... ... ... ... дейін бөлісті. Қоныс аударғандар да борышта қалмай, бірден еңбекке араласып, Қазақстанға үлкен ... ... ... ... да ұлт ... қудалау ісі жалғасты. М. Әуезов, Ғ. Мүсірепов,С. Мұканов ретінде саналды. Ө. Тәжбаевтың атты ... ескі ... мен ... өмірін мақтау, марапаттау деп сынға алынды. Белгілі композитор А. Жұбанов үшін ... ... ... ... 1947 жылы ... ... ... Комитетінің қаулысы жарияланған соң ултшылдықты айыптау кеңінен қанат жаяды. Қазан ... ... ... ... ... шығармаларды зерттеуші ғалымдар қуғындалды. Орталық Комитет 1948 жылы тамыз айында шешім қабылдады. Нәтижесінде Б. Кенжебаев, Т. Нүртазин, Ә. ... Е. ... М. ... Қ. ... Ө. ... ... талантты зерттеушілер үлтшылдар қатарына жатқызылды. Әдебиетші ғалымдардың бір тобы ... де ... 1947 жылы ... атты ... ... ... талантты тарихшы ғалым Е. Бекмаханов жазықсыз қудаланып, 25 ... ... Оның ... ... ... ... ... тарихшылар да қудаланды. Қазақстандық ғалымдардың жазықсыз жазалануына араша болуға ұмтылған республиканың ... ... ... президенті Қ. Сәтбаев қызметінен босатылып, Қазақстаннан кетуге мәжбүр болады. Тек кана 1956 жылы КОКП-ның XX ... ... жеке ... ... ... айыпталғаннан кейін жазықсыз тұлғаларды қудалау саясаты токтатылды. Солай дегенмен де еркін ойлайтын, демократиялық тәртіпті жақтағандар ... ... ... ... ауыр ... бірі - ... аумагында тұзеу мекемелерінің тутас жуйесін. - Степлаг, Карлаг (Қараганды лагері), АЛЖИР (Акмолинский лагеръ жен изменников Родины) лагерьлерін ... ... Бүл ... жазықсыз айыпталған мыңдаған адамдар өз мерзімін өтеді. Олардың катарында М. ... мен ... ... отбасы мүшелері, Т. Рысқұловтың әйелі мен кызы, Т. Жүргеновтің, С. ... т. б. ... ... ... ... саяси қуғын-сүргін және халықтар депортациясы
Социалистік заманда Кеңес Одағын мекендеген халықтардың қай-қайсысы болсын сталиндік зорлық-зомбылықтан, геноцид пен этноцидтен, саяси қуғын-сүргіннен аман ... ... ... ... ... ... ... комсомол қызметкерлері ғана емес, тұтас бір халықтар -- ... де ... ... ... жатқызылып, тарихи атамекенінен күштеп жер аударылды.
Депортация латынша deportatio -- , ... ... ... ... ... белгілі бір ұлт өкілдерінің белгілі бір іс-әрекеттеріне байланысты ... ... деп ... ... Ал ... тіліне енген сөздер сөздігінде -- қылмыстық және әкімшілік жаза ретінде мемлекеттен қуылу, көшіру, жер аудару деп көрсетілген.
1920 -- 1950 ... ... ... ... -- ... ... негізгі құрамдас бір бөлігіне айналды. Жалпы КСРО- да депортацияға ұшырағандардың саны 1920 ... 1949 ... ... 3,2 млн ... ... ... ең көп орын ... жаппай қуғын-сүргіндік көші-қондардың төмендегідей түрлері қолданылды:
этностың белгілері бойынша депортация (, ,).әлеуметтік-таптық белгілері бойынша депортация (1934 ... ... ... жер ... ... ... ... көшірілгендер (спецпереселенцы) деп атады.саяси мүдде негізіндегі 1934 -- 1944 жылдары көшірілгендерді деп атады. 1944 жылдан ... ... атау ... ... ... ... ... ішінде мерзімі жағынан большевиктік әлеуметтік-таптық геноцид бірінші болып жүзеге асырылды. Кубань казактары, зиялылар, діни адамдар алғашқы большевиктік тәжірибенің құрбанына айналды. Одан ... ... мен ... тап ретінде жою басталды. Оларды үш санатқа бөлді. Солардың ішінен екінші санатқа жататындарды КСРО- ның алыс ... жер ... ... ... ... ... ... алып келіп қоныстандырудың мұндай ауқымы этностардың гендік қорына ... ... ... ... ... ... аштан қырылды. Жаппай ату жазаларына ұшырады және лагерь капастарына ... ... ... ... шамамен 5500 отбасы сыртқа көшірілсе, Қазақстанға Орта және Төменгі Еділ бойы, Орталық ... және ... ... ... Кавказ өңірінен 1932 -- 1933 жылдары мыңдаған адамдар жер аударылды. Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... соғысқа дейінгі кезеңде басталып, әр түрлі әлеуметтік топтар мен сословиелерді, этностық топтарды КСРО-ның орталық аудандарынан 20 -- 30-жылдары Қазақстан, Орал, ... ... ... Қиыр ... ... ... қызу ... жатты.
Кулак деп аталған миллиондаған таңдаулы шаруалардың көзін құртқан этнодемографиялық дағдарыс халықтарға зор зиянын тигізді. Қазақстанда ұжымдастыру ... ... жер ... ... тұратын арнайы көшірілгендердің 100-ге тарта қоныстары болды. Олар арнайы комендатураларда есепте тұрды. ГУЛАГ қызметі жүйесіне күшпен тартылып, көмір ... ... ... темір жол мен электростанциялар, НКВД (Ішкі істер Халық Комиссариаты) құрылыс объектілерінде, мақта өсіру, қызылша, қант ... және т.б. ... күші ... ... ... ... ... құқығы сақталды, қоныстанған әкімшілік аудан көлемінде жүріп-тұруына рұксат етілді. Бірақ қоныстанған жерінен кетуге құқығы болмады. Олардың тұрмыстық-шаруашылық мәселелерін шешу НКВД-ның, ... ... ... жылдардың ортасында жаппай саяси қуғын-сүргіннің тереңдеуіне Сталиннің топтарымен және оңшыл оппортунистермен күресі ... ... ... ... ... бұл ... ұлт республикасында, өлкелерде тұрғындарды жаппай саяси кудалауға жол ашып ... Осы ... ... да -- ... ... ұйымдастырылды. Елде сталиндік жаппай қуғын-сүргіннің кең етек алуына негіз қаланды.Қазақстанға күштеп қоныс ... жылы КСРО ХКК ... ... ... ... ... ... АКСР- не 15 мың поляк және неміс шаруашылықтарын көшіріп-қоныстандыру басталды. Олардың көп бөлігі Солтүстік Қазақстанға, қалғаны ... ... ... ... ... ішкі аудандарынан, Украинадан, Белоруссия мен басқа республикалардан арнайы коныс аударылғандардың жалпы саны 1936 ... ... 360 мың ... ... ... ... ... депортациялау идеясы 1915 жылы туса да, оны жүзеге асыруда көптеген кедергілер кездесті. Ал 1937 -- 1938 жылдары немістердің ұлттық ... ... ... ... ... ... ... алмаған идеяны қолға алуға ыңғайлы кезең туғандай еді. Қазақстандағы науканы кезінде босап қалған жерлерге ... ... мен ... орналастырғаннан кейін кезек немістерге де келді.
Соғыстың алдында Қазақстан аумағына тағы да поляк ұлты өкілдерінің ... ... ... ... 1939 -- 1940 ... ... армиясының Полынаға басып кіруіне байланысты Батыс Украина, Белоруссиядағы поляктар ... ... келе ... 1940 -- 1941 ... ... осы ... ... қоныстандырылды. Дегенмен 1936 жылғы көшірілгендер мен 1940 -- 1941 жылдары көшірілген поляк азаматтарының құқық жағынан айырмашылықтары ... ... ... ... өмір ... ... үкіметі КСРО аумағына келген поляктардан армия құрып, гитлерлік Германияға қарсы қою жағын да ойластырған еді. 1940 -- 1941 жылдары 200 ... ... ... ... Қостанай, Павлодар, Солтүстік Қазакстан, Талдықорған, Жамбыл, Алматы ... ... ... ... қол қойылғаннан кейін олардың көп бөлігі Владислав Андерс бастаған поляк армиясының қатарында өскери қимылдарға қатысты. Андерс ... ... ... бір ... ... ... қалды. Соғыстан кейін олардың көпшілігі еліне қайтқанымен, 30-жылдарда депортацияланған бөлігі қалып қойды.
Тоталитарлық тәртіптің құрсауына алғашқылардың бірі болып қиыршығыстық ... ... ... ... белсенді бөлігін 1935 -- 1936 жылдары күштеп әкімшілік қоныс аудару басталды. Жалпы, ... ... екі ... ... Оның ... 1937 ... ... 1938 жылдың көктеміне дейін созылды. жылдың қыркүйек айының соңынан бастап алғашқы эшелондармен ... ... ... ... ... Жапон деп жала жабылған корейліктерді қазақтар жанашырлықпен ... ... ... ... ... түсіністікпен қарады, құшағын жайып қарсы алып, қиын жағдайда қол ұшын беруден тайынған жоқ.
1938 жылдың көктемінде корейлерді көшірудің екінші ... ... Енді олар ... ... орналастырылды. Негізгі бөлігі жойылып кеткен кеңшарлар мен игерілмеген жерлерге орналасқандықтан, тұрғын үй, ... ... ... ... жағы ... Жаппай күшпен қоныс аудару корей халқын өзінің тарихи отаны -- Кореядан көп жылдарға қатынасын үзіп, білім, тіл, ... ... орны ... шығынға үшыратты. 1938 жылы 1 қыркүйекте барлық корей тіліндегі мектептер, Қазақстандағы педагогикалық училище, 1939 жылы Қызылордадағы корей ... ... ... корей тіліндегі оқулықтар жойылды.
70 корей ұжымшарлары республиканың 8 облысында -- Қызылордада, ... ... ... ... ... Қостанай, Ақтөбе, Оңтүстік Қазақстанда орналасты. Олар балық кәсіпшілігімен жөне ауыл шаруашылығымен айналысты.
КСРО-ның ұлт ... ... ... иран ұлты да ... ... ... ... және Армения аудандарында тұрып жатқан ирандықтар 1938 жылы қазан -- қараша айларында Алматы, Оңтүстік Қазақстан облысына көшірілді. ... ... ... 6 мың адам арнаулы қаулы негізінде 1710 шаруашылық (отбасы) Оңтүстік Қазақстан облысы аудандарына, 300 ... ... ... аудандарына орналастырылды.
Күрділердің Қазақстанға депортациясы да соғыска дейінгі кезеңнен басталады. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Кавказ өңіріндегі күрділердің аз ... ... ... қол ... карады. Кеңес өкіметі орнағаннан кейін Әзірбайжан қүрамында 1923 жылы Күрдістан автономиялы республикасы құрылғандығы белгілі. ... 1936 жылы ... ... ... арманы аяқ асты етіліп, өздері қатарына жатқызылды. 1937 жылдан бастап ешбір негізсіз 7,3 мың күрділер Армения, ... ... ... ... Азия мен ... ... ... озық ойлы демократиялық бөлігі түтқындалып, ату жазасына бұйырылды. ... ... ... ... ... ... тәркіленіп алынды. Өздері НКВД-ның катаң бақылауында жүк вагондарымен әкелініп, облыс пен аудандарға бөліп орналастырылды.Соғыс жылдарындағы саяси қуғын-сүргін және ... ... ... ... ... соң, ізін ала ... ... Батыс Украина, Батыс Белоруссия, Бессарабиядан күштеп көшіріп-қоныстандыру қолға алынды. Егер соғысқа дейін бұл ... ... ... ... ... ... соғыс кезінде ұлттық-аумақтық автономиялары бар тұтас халықтар қуғын-сүргінге ұшырады. Сөйтіп, тоталитаризмнің таптық саясаты жаңа ... ... еді. 1941 жылы 28 ... ... ... ... ... және шпиондық әрекеттерге қатысты деп айыптады.
Басқа халықтар да дәл осындай ... ... Бас ... олардың кейбіреулерінің немесе көпшілік бөлігінің өз Отанын сатқандығы атап өтілді, артынан аталған ... ... ... ... ... ... ... қабылданды. Дөл осындай қарашай, қалмақ, шешен, ингуш, балқар жөн6 т.б. ... ... ... ... ... ... көшіріліп, ұлттық автономиялар жойылды. Басқаша айтқанда, олардан ұлттық мемлекеттілігі тартып алынды.
30 -- 40-жылдардағы халықтар депортациясы қоғамдық-әлеуметтік форманың жоспарлы ... адам ... әсер ете ... ... ... ... айыруды ойластырған тағылық эксперимент, ғаламды қайта құру тәжірибесіне айналды.
Күштеп қоныс аудару кезінде жол бойында және арнайы лагерьлер мен тұрақжайларда бұл ... ... ... опат ... бір ... ... жерінен айырып, мал сияқты жүк вагондарымен Қазақстанға әкеліп, 24 сағаттың ішінде бүтіндей халықтарды көшіріп-орналастырып үлгерді.
Сталиндік ... ... осы ... ... ... зиялыларына қарсы жасалды, ұлттың бетке үстарлары тұп-тамырымен жойылды. Жер-жерлерде ... ... ... ... ... ... Қырым, Қалмақ өңірлеріне күшпен жүргізілген депортациялар өзінің көлемі жағынан ауқымды болды. 1942 жылдың күзіне қарай кеңес әскерлері шығысқа қарай шегіне ... Еділ ... мен ... ... ... ... ... Шешен-Ингушетияның бір бөлігі, сондай-ақ карашай, балқар, қалмақтар ... ... жау ... қалды. Тек Сталинград пен Курск түбінде Гитлер армиясын талқандағаннан кейін ғана ... ... ... ... азат етілді. Алайда жаудан азат ету аяқтала салысымен фашистік басқыншылармен жақындасты деген желеумен бұл халықтарға ... ... ... жылы Қарашай автономиялы республикасы жойылып, қарашайларды көшіру туралы қаулы қабылданды. Жалпы саны 45,5 мың адам Қазакстанның Жамбыл және Оңтүстік ... ... ... ... отбасы Қырғызстанға, Өзбекстанға аттандырылды.
Депортацияның қайғылы қасіреті балқарларға да келіп жетті. 1936 жылы құрылған Кабардин -- ... ... 1944 жылы ... ... 650 ... ... ... калмақ, қарашайлар көшірілді. Бүкіл техника, НКВД құрамалары мен армия бөлімдерінен 19 мыңдай офицер мен әскерлер қатыстырылған бұл операцияны Ішкі ... ... ... ... өзі баскарды. Жалпы саны 40 мыңдай балқарлардан ... ... ... , 46,6 мың ... ... ... ... қоныстандырылды. Қалғандары Қырғызстанға жөнелтілді. Балқарларды көшіргеннен кейін республика Кабардин АКСР-і ... ... ... ... ақпан айынан кейін Қызыл Армиядан босатылған шешен және ингуш ұлтының ... ... ... ... қоныстарының қарамағына өтті. Дәл осындай жағдай майданда жүрген депортацияланған халықтардың барлығына қатысты болды. Олардың барлығы өздерінің туған-туыстары ... ... ... ... ... ... ... өндірісіне жіберілді. КСРО- ның баска НКВД лагерьлеріндегі шешендер мен ингуштер Қарағанды лагеріне ... ... ... ... ... ... ... Дондағы Ростов, Астрахан облысында тұрып жатқан шешендер мен ингуштар да депортация қармағынан аман ... жоқ, ... 1945 ... ... ... ... 1945 жылға карай Қазақстанға көшірілген шешендер мен ингуштардың жалпы саны 406,3 мың адамға ... 1944 жылы 7 ... КСРО ... ... ... Шешен-ингуш АКСР-і жойылды. Барлық ауданның аттары өзгертілді. Шешен-ингуш АКСР-інің орнына Грозный облысы қүрылды. Облысқа дейін ... ... ... 58%-ын құраған шешен мен ингуш халқы осылайша туған жерлерінен қол үзді. Грозный облысына ондаған мың орыстар мен ... ... ... ... жылы ... Азия мен ... ... күрділердің екінші толқыны, 1948 -- 1950 жылдары үшінші толқыны күштеп көшірілді. ... ... ... ... ... ... ... қаупінен қоркып, құжаттарын өзгертіп, өзірбайжан болып жазылуға мөжбүр болды. Екінші дүниежүзілік соғыс ... ... ... ... ... өз ... таба алмай әуре-сарсаңға түсті. Олардың өзі 50-жылдардың соңына дейін ... ... НКВД ... ... 2 рет ... ... ... болды.
1943 жылғы 28 қазандағы бұйрық негізінде Қалмақ АКСР-інен 2,2 мың адам ... ... ... ... ... алынған аумақтар азат етілген сайын сол жерлердегі халықтарды депортациялау ісі де жалғаса берді. 1944 -- 1945 жылдары азат етілген ... ... және ... өңірінде бұрыннан мекендеп келе жатқан немістер Сібір мен Қазақстанға көшірілді. 1945 жылдың соңына қарай Қазақстанға 9 мың неміс отбасы орналастырылды.
Ел ... ... ... ұлт ... ... жекелеген халықтар мен ұлт азшылықтарын ретінде көшірудің белең алуынан көрінді. Әңгіме бірінші кезекте Қырым және Грузия аудандарындағы халықтарды тарихи ... ... ... ... отыр.
1921 жылы құрылған Қырым АКСР-інде орыстар, украиндар, қырым татарлары, гректер, ... ... ... 1944 жылы Берияның бұйрығымен Қырымды тазартуға 2000 жүк машинасы өзірленді. 1944 жылы ... 50 эше- ... ... ... үлты ... ... ... АКСР-інен қуылды. Депортация барысында Қазақстанға 4501 татар, 7 мың болгар мен ... ... ... ... ... түріктер Грузияның оңтүстік-батыс аудандарынан 1944 жылы қарашада ... ... ... 1943 -- 1944 ... ... КСР-іне 109,3 мың отбасы арнайы қоныстандырылды.Екінші дүниежүзілік соғыстың халық санына тигізген әсері. Еңбек армиялары
Екінші дүниежүзілік соғыстың дауылынан Қазақстан ... ... ... ... ... ... Қазақстанға елдің батыс бөлігінен 536 мың адам көшіп келді.
Майданда 410 мың қазақстандық жауынгерлердің мерт ... мен 125 мың ... ... ... ... ... көз жұмуы сияқты соғыстың әкелген зардабы орасан зор болды. Белгілі демограф М.Тәтімовтың болжамы бойынша, мұндай соғыстың зардабы 125 жылға дейін ... ... ... ... шаңырағы ортасына түсіп, балалар жетім қалды. Қазақ балаларының табиғи тууы мен өсімінің карқыны төмендеп кетті.
Соғыс ... ... 1 млн 200 мың адам ... ... ... 630 мыңы ... аттанғандар болды. Сондай-ак еңбек колонналарына шақыруды қоспағанда, Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында майданға әрбір ... ... ... ... ... ... 1941 жылдың соңына дейін, 1942 жылдың жазы мен күзінде әскери қимылдар болып жатқан аймақтардан шығыска өнеркөсіп орындары мен ... ... ... ... мен ... 312 ... ... мен жарты миллионнан астам адам Қазақстанға көшіріп өкелінді. Бұл ... ... 142-сі ғана іске ... ... еңбек армиялары басқа республикалардан келгендермен қатар, соғысқа дейінгі арнайы қоныстанғандар мен Қазақстанға депортацияланған халық өкілдері контингентімен толықтырылып тұрды.
Тұтастай ... ... ... ... ... шақырылмаған халық өкілдерінен еңбек армиясы құралды. Еңбек армиясының арнайы жұмыс колонналары неміс, фин, румын, корей ... ... ... ... ... ... ... 121 мың неміс, 30 мың корей ұлты өкілдері шақырылды. Еңбек армиясында тек арнайы қоныстандырылғандар ғана болған жоқ, ... ... ... ... болып табылатын 200 мыңдай қазақтар да шақырылды. Олардың барлығы Орал жөне Сібір зауыттары мен Ақмола -- Павлодар, Қарағанды -- Ақмола, ... -- ... ... -- ... темір жол құрылысында еңбек етті. Мыңдаған тұтқындар Доссор -- Астрахан, Ор -- Қандыағаш мұнай құбырлары қүрылысына терін ... ... ... 700 ... ... қазақтар, немістер, украиндар және т.б. еңбек колонналарына шақырылды. Соғыстың соңғы 1,5 жылында еңбек армиясының қатарына Солтүстік Кавказ, Грузия, Қырым, ... ... ... ... ... ... армиясындағы адамдардың тұрмыстық-материалдық жағдайы өте ауыр болды. Арнайы қоныстандырылғандардың көп ... ауру мен ... ... ... ... екі ... ... біріншілері -- азаматтық тұрғындардан тұратын еңбек армиясы, екіншілері -- тұтқын ... ... ... болды.
Екінші дүниежүзілік соғыс жылдарында майданға және қорғаныс өнеркәсібіне әрбір ... ... ... ... ... соғыс майданында 350 мың қазақ жауынгерлері қаза ... 150 мың адам жау ... ... болды немесе хабар-ошарсыз кетті. Соғыстың ауыр жылдарында демографиялық, депопуляциялық жолмен (туудың төмендеп, өлімнің артуы) 100 мың ... ... ... ... соғыс тек қазақ халқының ғана 600 мың адамға азаюына әкеліп соқты.
1939 жылғы санақ бойынша Қазақстанда 6,9 млн адам ... ... ... соң ... келген жөне депортацияланған халықтар есебінен бұл көрсеткіш шамамен 7,5 млн болды.
Жергілікті халықтың үлес салмағы 1939 жылмен салыстырғанда 38%-дан 30%-ға ... ... ... ... кейбір аймақтарда қазақтардың үлес салмағы 2 есеге азайды.
Сталин қайтыс болғаннан кейін 1954 -- 1956 жылдары ... ... ... ... ... және ... кеңес азаматтарын ақтау басталды.
Пайдаланылған әдебиеттер
* Қазақстан тарихы: Аса маңызды ... мен ... ... Жалпы білім беретін мектептің қоғамдык- гуманитарлык бағытындағы 11-сыныбына арналған оқулық / М.Қойгелдиев, Ә.Төлеубаев, Ж.Қасымбаев, ... ...

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан тарихы жоғары және арнаулы орта оқу орындарына арналған оқулық440 бет
1837-1847 жж. кенесары ханның басшылығымен болған көтеріліс10 бет
Ұлы отан соғысы жылдары Қазақстанға эвакуацияланған тұрғындардың тағдыры3 бет
1917 -1928 жылдардағы Қазақстан экономикасы8 бет
1917 ж. Қазан революциясы және Қазақстанда Кеңес өкіметінің орнауы7 бет
XIX ғасырдың екінші жартысы XX ғасырдың басында Қазақстандағы әкімшілік құрылыс пен құқық5 бет
Амангелді иманов бастаған көтеріліс6 бет
Арал өңірі қазақтарының ХIX ғасырдағы Хиуа хандығымен Ресейге қарсы ұлт-азаттық күресі13 бет
Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық күрес барысындағы қазақ мемлекеттігін қалпына келтіру жолындағы қадамдар6 бет
Кеңес өкіметі және оның орнауы мәселелері ұлт зиялылары еңбектерінде54 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь