Қазақстандағы қоғамдық-саяси өмір (1925-1940)

1) Кіріспе
2) Негізгі бөлім:
 Кеңес қоғамының дамуы жайлы идеялық.саяси күрес
 Сталинизм
 Қазақ АКСР.інің одақтас республика болып қайта құрылуы
 1930 жылдардағы жаппай саяси қуғын.сүргін
 Қазақстандағы саяси қуғын.сүргіннің зардаптары
 1930 жылдардағы халықаралық жағдай
 Қазақ КСР.інің соғыс қарсаңындағы экономикалық дамуы
3) Әдебиеттер тізімі
1920 жылы жергілікті халықтар коммунистерінің саяси хал-ахуалды ортаазиялық республикаларды бірыңғай Түркістан АКСР-іне біріктіру жолымен өзгерту, түркі халықтарының Коммунистік партиясын құру әрекеті орталық өкіметорындарының араласуымен сәтсіз аяқталды. Партияның өлкелік комитеті таратылып, реформаның Т. Рысқұловбастаған бастамашылары партиялық және мемлекеттік қызметтерден кетуге мәжбүр болды. Өздерінің «қателіктерін» ресми түрде мойындаған соң тек екі жылдан кейін ғана олар республика басшылығына қайтып оралды
БК(б)П ОК-нің 1923 жылғы маусымда өткен мәжілісінен кейін ұлттық идеялардың көріністерін неғұрлым қатаң қуғындау орын ала бастады. Ұлт зиялыларының өкілдері ұлтшылдық басмашылармен байланыс, Кеңес өкіметін құлатуға ұмтылғаны үшін айыпталды. Олар қуғын-сүргінге ұшырады. 1922 жылы басшылық қызметтегі «Алаш» партиясының барлық бұрынғы мүшелері орындарынан қуылып, ал 1924 жылы бірқатар қазақ коммунистері республикадан Орталыққа шақыртылып алынды
20-жылдардың соңында жағдайдың шиеленісуі мен адамдардың бір-біріне деген жаппай сенімсіздігі басталды. Орталықтағы және ұлттық республикалардағы «троцкийшіл-зиновьевтік оппозициямен» және «оңшыл оппортунистермен» күрестің өсуі ұлт-азаттық қозғалыстың өкілдеріне қарсы қуғын-сүргін ұйымдастыру түрінде көрінді.1928 жылдың соңында «буржуазияшыл ұлтшылдар» атанған «Алашорданың» бұрынғы қайраткерлерінің бәрі тұтқындалды.
Қазақстанның қазіргі заман тарихы: Жалпы білім беретін мектептің 9-сыныбына арналған окулық. 2-басылымы, өңделген. Жалпы редакциясын басқарған тарих ғылымының докторы, профессор Б. Ғ. Аяған. Алматы: Атамұра, 2009
        
        ҚАЗАҚСТАН-РЕСЕЙ  МЕДИЦИНАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
СОӨЖ
Тақырыбы: Қазақстандағы қоғамдық-саяси өмір (1925-1940)
Мамандығы: ЖМ 103Б группа ... ... Г. ... ... А. Т.
Алматы 2014
Жоспар:
* Кіріспе
* Негізгі бөлім:
* Кеңес қоғамының дамуы жайлы ... ... ... ... ... ... республика болып қайта құрылуы
* 1930 жылдардағы жаппай саяси қуғын-сүргін
* Қазақстандағы саяси қуғын-сүргіннің зардаптары
* 1930 жылдардағы халықаралық жағдай
* Қазақ ... ... ... ... дамуы
* --------------------------------------------------------------------------------
Әдебиеттер тізімі
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
Кіріспе
--------------------------------------------------------------------------------
1920 жылы жергілікті халықтар коммунистерінің саяси ... ... ... ... ... АКСР-іне біріктіру жолымен өзгерту, түркі халықтарының Коммунистік партиясын құру әрекеті орталық өкіметорындарының араласуымен сәтсіз ... ... ... ... ... ... Т. ... бастамашылары партиялық және мемлекеттік қызметтерден кетуге мәжбүр болды. ... ... ... ... соң тек екі ... ... ғана олар ... басшылығына қайтып оралды
--------------------------------------------------------------------------------
БК(б)П ОК-нің 1923 жылғы маусымда өткен мәжілісінен кейін ұлттық идеялардың көріністерін неғұрлым ... ... орын ала ... Ұлт ... ... ... ... байланыс, Кеңес өкіметін құлатуға ұмтылғаны үшін айыпталды. Олар қуғын-сүргінге ұшырады. 1922 жылы басшылық қызметтегі партиясының барлық бұрынғы ... ... ... ал 1924 жылы ... ... ... ... Орталыққа шақыртылып алынды
--------------------------------------------------------------------------------
20-жылдардың соңында жағдайдың шиеленісуі мен адамдардың бір-біріне деген жаппай сенімсіздігі басталды. Орталықтағы және ... ... және ... өсуі ... ... өкілдеріне қарсы қуғын-сүргін ұйымдастыру түрінде көрінді.1928 жылдың соңында атанған бұрынғы қайраткерлерінің бәрі ... ... ... ... ... ... кез ... айла-шарғы, құралдар пайдаланылды. Баспасөзде олардың атын қаралайтын мақалалар жарияланып, тікелей арандату әрекеттері жасалды, олардың отбасы ... ... ... ... ... сот ... бастау үшін 1922 жылы Шу жазығында өткен, ұмытылып кеткен Қаратай Әубәкіровтің ісі пайдаланылды. Бұл ... Ж. ... Ә. ... Д. ... атылып, қалғандары әр түрлі мерзімге түрмеге жабылды. Олардың кейбіреулері (М. ... т. б.) ... қаза ... ... (А. ... М. ... т. б.) ... өтегенімен, 1937 жылы қызметіне араласқаны үшін қайта айыпталып, 1937-1938 жылдары атылды. Ұлттық зиялылар өкілдерінің құрамында М. Тынышбаев, X. Досмүхамедов, Ж. ... Ж. ... т. б. бар ... бір тобы ... адам) 1930 жылдың қыркүйек-қазан айларында тұтқындалды. Көп ұзамай олардың 15-і (М. Тынышбаев, Ж. ... X. ... Ж. ... Қ. ... т. б.) Ресейдің орталық қаратопырақты облысына жер ... ... ... ... 1937 жылы ... ұшырады.
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
Негізгі бөлім
--------------------------------------------------------------------------------
Кеңес қоғамының дамуы жайлы идеялық-саяси күрес
--------------------------------------------------------------------------------
1920 жылдары КСРО-да социалистік құрылыс ... ... ... ... ... өріс ... Бұл ... басты мәселе - КСРО-дағы социалистік құрылыстың үлгісі жөнінде еді. Ол уақытқа дейін социализмнің екі үлгісі: бірі ... ... ... ... одан әрі ... ... күш ... мен террорға сүйенген әскери-коммунистік демократияны дамыту; екіншісі - өндірушілердің материалдық ынтасын арттыру ... ... ... ... ... идеясына негізделген ЖЭС-тік үлгісі болған еді.Большевизм басшыларының қай-қайсысы болмасын индустрияландыруды, ауыл шаруашылығын кооперациялау мен ... ... ... ... ... еш ... келтірмеді. Алайда олар социализм құрылысының қарқыны мен әдістері, пролетариат диктатурасының кеңес қоғамындағы әр ... ... мен ... ... ... жөнінде әр қилы түсінікте болды. Бұл уақытта Лениннің өзінде де бұл ... ... ... да бір ... ... ... ұстаным болған жоқ.
--------------------------------------------------------------------------------
Осындай жағдайда саяси өмірде біртіндеп мемлекет аппаратын ... ... ... ... ... мен ... биліктің күшею тенденциясы өсе түсті. Қазақстанда автономияның жариялануы сөз ... ... ... өзін-өзі іс жүзінде толық басқаруға қол жеткізе алмады. Өнеркәсіп орындары, темір жолдар, республиканың халық шаруашылығына қатысы бар ... бәрі ... ... ... ... ... жат сайлау заңдары қазақтардың басшылық қызметтердегі санын ... ... 1920 жылы ... барлық өнеркәсіп жұмысшыларының бар-жоғы 17%-ын құрады. Бірінші облыстық партия конференциясының 163 ... тек 19-ы ғана ... ... 1922 жылы ... партия ұйымдарындағы қазақтардың жалпы саны бар-жоғы 6,3%-ға ғана жетті.
--------------------------------------------------------------------------------
1920 жылы жергілікті халықтар коммунистерінің саяси хал-ахуалды ортаазиялық республикаларды бірыңғай ... ... ... ... ... ... халықтарының Коммунистік партиясын құру әрекеті орталық өкіметорындарының араласуымен сәтсіз аяқталды. Партияның өлкелік комитеті таратылып, реформаның Т. Рысқұловбастаған бастамашылары партиялық және ... ... ... ... ... Өздерінің ресми түрде мойындаған соң тек екі жылдан кейін ғана олар республика басшылығына қайтып оралды.
--------------------------------------------------------------------------------
Сталинизм
--------------------------------------------------------------------------------
Қазақстанда ... ... ... 1928 ... ... ... басшылығына келген И.Сталин 1929 жылды жылы деп атады. 30-жылдардың ... ... ... неше ... ... ... ... Бұл мақсат үшін радио, газеттер, өнердің кез келген түрі белсенді түрде пайдаланылды. Барлық жерде еліктеуге болатын өзіндік ... ... ... жастарды Қиыр Шығысқа аттандыруда комсомол мүшесі Хетагурованың бастамасы, шахталардағы еңбек өнімділігін арттыруда Алексей Стахановтың т.б. есімі шебер пайдаланылды. шектен ... түрі қаза ... ... пионер Павлик Морозовтың есімін пайдалану болды. Идеологиялық қызметкерлердің қолымен өгей әкесін ұстап берген Павлик Морозовтың жалған бейнесі ... Бұл ... ... насихат адамдарды сөз жеткізу мен ұстап беруге ашық итермеледі, оларды жалған қырағылыққа шақырды. Болуы ... әр ... ... ... ... ... плакаттар барлық жерде ілулі тұрды. Әркімнің жеке ... кез ... ... ... ... ... сөз ... студенттер мен оқушылардың жалпы жиналыстарының басты талқылайтын мәселесіне айналды. Елде адамдардың бір-біріне деген сенімсіздігінің, қорқыныш пен қорғансыздықтың ауыр жағдайы ... ... 1923 ... ... ... ... кейін ұлттық идеялардың көріністерін неғұрлым қатаң қуғындау орын ала бастады. Ұлт зиялыларының өкілдері ұлтшылдық басмашылармен байланыс, Кеңес өкіметін ... ... үшін ... Олар ... ұшырады. 1922 жылы басшылық қызметтегі партиясының барлық бұрынғы мүшелері орындарынан қуылып, ал 1924 жылы бірқатар қазақ коммунистері ... ... ... алынды.
--------------------------------------------------------------------------------
Өлкедегі коммунистік күштерді бір партиялық ұйымға топтастыру шаралары жүзеге ... 1924 жылы ... ... ... ... 7 944 ... оның ішінде 2000 қазақ мүшелікке өтті. 1925 жылы 1 желтоқсанда ... ... ... V конференциясынан кейін ауыл коммунистерінің қатары толығып, жергілікті партия ұйымдары қалыптаса бастады. Республиканың партия ұйымы 1932 жылы ... ... ... ... ... айналды. Алайда партия қатарына жалған белсенділер көбірек еніп, бюрократизм, көсемге табынушылық, жалған ақпарат берушілік, жағымпаздық дәстүр мен партия ... ... ... ... да өріс ала ... Ғани ... Мирасбек Телепов, Федор Рузаев т.б. жалынды жастардың есімдері республикаға ... ... ... мен ... ... жұмыс та жолға қойылды. Кәсіподақтар сауатсыздықты жою, сенбіліктер ұйымдастыру, еңбекшілердің ... ... ... ісіне белсене араласты. Қазақ әйелдері арасынан шыққан белсенділер Н. Құлжанова, Н. Арықова, А. Оразбаева, Ш. Иманбаевалардың есімдері бүкіл Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... күрделілігі сол дәуір оқиғалары: В. И. Ленинніңіз басарлары - И. Сталин мен Л. ... және ... ... ... ... ... үшін ... ерекшеленді. Сонымен қатар бұл қайғылы оқиғалар: аштық пен жаппай қуғын-сүргін, тоталитарлық таңбасын мәңгі иемденген режимнің жазықсыз адамдарды ... мен ... жер ... еді. ... ... табиғаты жүргізілген саяси қуғын-сүргінде өз көрінісін тапты.
--------------------------------------------------------------------------------
Халықтың есінде 30 жылдардағы жаппай саяси ... ... ... ... адамдардың өмірін әкеткен сталинизмнің кезеңі мәңгі бақи қалды. Көлемі жөнінен теңдесі жоқ бұл қылмыстардың негізін Ресейдегі Қазан революциясы мен ... ... ... 1930 ... ... ... ... қатынастар қалыптасып, сталиндік жүйе толық орнықты.
--------------------------------------------------------------------------------
Қазақстанда республика жұртшылығына қысым жасау саясаты, әсіресе 1925 жылы қыркүйекте БК(б)П Қазақ өлкелік партия Комитетінің ... ... Ф. И. ... ... ... сипат ала бастады.
--------------------------------------------------------------------------------
Өлкелік партия комитетінің ұйымдастыру-нұсқаушылық бөлімінің меңгерушісі болып тағайындалған Н.Ежовтың кезінде жергілікті мамандарды қудалау ... ... ... жағдайдың шиеленісуі мен адамдардың бір-біріне деген жаппай сенімсіздігі басталды. Орталықтағы және ұлттық республикалардағы және ... өсуі ... ... өкілдеріне қарсы қуғын-сүргін ұйымдастыру түрінде көрінді.1928 жылдың соңында атанған ... ... бәрі ... ... ... ... қудалау мақсатында кез келген айла-шарғы, құралдар пайдаланылды. Баспасөзде олардың атын қаралайтын мақалалар жарияланып, тікелей арандату әрекеттері жасалды, олардың ... ... ... ... мүшелеріне қарсы сот процесін бастау үшін 1922 жылы Шу жазығында өткен, ұмытылып кеткен Қаратай Әубәкіровтің ісі ... Бұл ... Ж. ... Ә. ... Д. ... атылып, қалғандары әр түрлі мерзімге түрмеге жабылды. Олардың кейбіреулері (М. Дулатов т. б.) лагерьлерде қаза ... ... (А. ... М. ... т. б.) ... ... 1937 жылы қызметіне араласқаны үшін қайта айыпталып, 1937-1938 жылдары атылды. Ұлттық зиялылар өкілдерінің құрамында М. ... X. ... Ж. ... Ж. ... т. б. бар ... бір тобы ... ... 1930 жылдың қыркүйек-қазан айларында тұтқындалды. Көп ұзамай олардың 15-і (М. Тынышбаев, Ж. ... X. ... Ж. ... Қ. ... т. б.) ... орталық қаратопырақты облысына жер аударылды. Олардың барлығы ... 1937 жылы ... ... АКСР-інің одақтас республика болып қайта құрылуы
--------------------------------------------------------------------------------
20-жылдардың соңы мен 30-жылдардың басында КСРО-ның әлеуметтік-экономикалық дамуындағы дағдарыстың ... ... сай әр ... ... ... , жасырын ұйымдар мен арандатушы антикеңестік элементтерді іздестіру кең өрістеді. Қазақстанда жауларды ұлттық нұсқада жүргізу басталып, осындай ... ... Жаңа ... ... ... ... өтті. Конституция 1936 жылы 5 желтоқсанда Кеңестердің VIII Бүкілодақтық төтенше съезінде қабылданды. Жаңа ... ... ... 26 наурызда Қазақ АКСР-і одақтас республика болып қайта құрылды. Қазақстан Кеңесінің төтенше X съезі Қазақ КСР-інің Конституциясын ... ... ... ... ... капиталистік сатысына соқпай, бірден социализмге қадам басқаны бекітілді. ... заң ... ... ... ... теңдік, аумақтық автономия құқығын алды. Елдің индустриясы қарқынды дамыды, халықтың әлеуметтік-таптық құрылымы өзгеріске ұшырады, мәдениет пен білім беру ... да ... ... кол ... ... республиканың әлеуметтік-экономикалық дамуындағы табыстармен қатар, елде тоталитарлық қатаң әкімшілік-казармалық жүйе де берік орнықты. Қазақстан индустриялық дамыды деп қанша ... оның ... ... ... қала ... жылы 12 желтоқсанда республиканың Жоғарғы Кеңесіне сайлау болып өтті. Сайлау демократиялық сипатта өтпей, адамдар ұсынылған кандидаттарға ғана дауыс берді.
--------------------------------------------------------------------------------
1930 жылдардағы ... ... ... жылы ... ОК-нің, И.В.Сталин мен оның айналасындағылардың қажеттігі жөніндегі нұсқауы барлық жерде қолдау тапты.
--------------------------------------------------------------------------------
Осындай ... И. В. ... мен оның ... мүмкін болатын оппозицияны орталықта ғана емес, ұлттық республикаларда да біржолата талқандауды ... ... ... бастап Алаш қозғалысына қатысқан зиялылар жаппай тұтқындала бастады. Оларға деген жалған айып ... Сол жылы 44 ... ... оның ішінде Ж.Аймауытов, Ә.Байділдин, Д.Әділев ату жазасына кесіліп, үкім орындалады. Ал ... ... ... ... ... ... тобы 1930 жылдың қыркүйек-қазан айларында тұтқындалып, оның 15-і Орталық, ... жер ... ... ... ... 25833 адам ... ... олардың 8544-іне немесе және т. б. айыптар тағылды. ... ... ... Алаш ... ... жуық ... ... ұшырады. Олардың отбасы мүшелері де жазықсыз қудалау көрді. Соңғы зерттеулер бойынша 1931 жылдан бастап 1954 ... 1 ... ... ... ... ... тыс және сот ... 3 млн 777 мың адамды ату жазасына соттап, оның 643 мыңына үкім орындалса, ал 2 млн 369 ... 25 ... ... ... түрмелерге қамап, лагерьлерге айдаған. Жалған айып тағылғандардың қатарына1931-1933 жылдардағы қазақтардың жаппай қырылуына ... ашық ... ... ... ... мүдделерін қорғағандар да қосылды. Ашық сот процестері 1937 жылы республиканың Үржар, Преснов т. б. аудандарында болып өтті. 1937 жылы ... ... ... Ә. Асылбеков, Н. Нүрсейітов, М. Ғатаулин т. б. басшыларының үстінен жүргізілген сот процесі халықтың жан-жақты ... ... ... негізгі көпшілігінің тағдыры КСРО Жоғарғы Сотының Әскери алқасының мәжілістерінде, пен атанғандар мен НКВД-ның ерекше кеңестерінде ... ... ... ... 1930 ... ... Л. ... Ү.Құлымбетов, Н. Нұрмақов, Т. Рысқұлов. О.Жандосов, Т.Жүргенов сынды көрнекті партия және мемлекет ... ... ... ... ... ... ... серігі - мемлекет және оның қызмет иелері мен органдарының қарапайым адам құқықтарын жаппай ... ... ... ... ... Бұл заң бұзушылық қуғын-сүргін саясатын жүзеге асыру барысында бұқаралық сипат алып, оған заңдық негіз бен жариялылық түр бергенкеңес заңдарының ... ... ... Бұл ... ... қылмыстық жазалардың ерекше қаталдығымен сипатталады. Мысалы, 1926 жылғы РКФСР Қылмыстық Кодексінің ... ... I ... ... контрреволюциялық қылмыстардың 17-сінің 12-іне ең жоғарғы жаза - ату ... ... ... деп жариялап, азаматтық құқықтардан айыру, мемлекеттен қуу, дүние-мүліктерін тәркілеу, қатаң оқшаулау арқылы еркінен айыру ... ... ... да ... қолданылды.
--------------------------------------------------------------------------------
Тоталитарлық тәртіп адамдардың өздеріне қарсы қойылған айыптауларды әділ, жан-жақты талқылайтын соттың ... ... ету ... ... құқығын да теріске шығарды. БОАК-нің 1919 жылғы 17 ақпандағы декретінің өзінде қарулы қарсылық (контрреволюциялық, бандиттік) көрсетілген жағдайда ... ... ... қару ... жазалау әрекеттерін жүзеге асыру құқығын сақтаған ереже бекітілді.
--------------------------------------------------------------------------------
Қазақстандықтарға көбінесе жапон, кейде герман тыңшылары деген айып тағылып, айыптаушылар мен ... ... ... ... ... ... ... қызметтестердің, тіпті таныстар мен туыстардың жалған ақпараттарына негізделген, Кеңес өкіметіне қарсы үгіт-насихат жүргізді деген айыптау да кең ... ... ... азаматтарды ұлтшылдық, ұлтшыл ұйымдар құру арқылы республиканы Кеңес Одағының құрамынан бөліп алуға тырысқан ұлттық ауытқушылық үшін айыптау да кең ... ... ... ... ... ... саботаждарды жүзеге асыруға дайындық жасағаны, мемлекеттік мекемелер мен кәсіпорындардың қалыпты ... ... ... ... ... ... ... үшін негізсіз қуғын-сүргінге ұшырады.
--------------------------------------------------------------------------------
мемлекеттік қуғындау-жазалау органдарын толық ... ... ... ... ... Бұл ... ... ұлғайып, сипатқа ие болды. БК(б)П ОК-нің саяси бюросы өз бастамасымен, республикалық және жергілікті партия, кеңес органдарының, НКВД ... ... ... ... ... ... адамдардың шектеулі тізімін бекітті. Қызмет бабында өсуге, көрініп қалуға ұмтылушылықтың нәтижесінде республикалық және жергілікті органдар бұл тізімді кебейтуді ұсынған өтініштер ... ... ... ... 20-жылдардың екінші жартысы мен 30-жылдары бұрын-соңды болмаған әлеуметтік сынақ жасаудың алып полигонына айналды. Мұнда бірінші рет феодализмнен капиталистік қоғамға соқпастан ... өту ... ... ... ... ... жөніндегі саясат осындай сынақ мақсатында жүргізілді. Бүгінгі күннің көзқарасыбойынша ол мынадай перспективаларды көздеді:
--------------------------------------------------------------------------------
саяси ... ... ... тілі мен ... жою, ... тәуелсіздігі, шынайы егемендігінен айыру, Қазақстанда жоспарын жүзеге ... ... ... ... ... базасы ретінде дамыту, қазақ халқын отырықшылыққа көшіру мен ауыл шаруашылығын ұжымдастыру;
--------------------------------------------------------------------------------
ұлтаралық қатынастар саласында: ... ... ... ... ... республиканың ұлттық әлеуетін (күш-қуатын) .
--------------------------------------------------------------------------------
Жалған халық жауларымен күрес концлагерьлердің құрылуына ... ... ... ... АЛЖИР). Көптеген аудандар тікен сымдармен қоршалып, ол ... сай ... ... күзетілді. Кейінірек атылған адамдарды жаппай жерлеген жерлер ... ... ... ... бірі ... түбіндегі Жаңалық ауылының жанынан кездейсоқ табылды. Мұнда 1937-1938 жылдары атылған белгілі ... мен ... - М. ... С. ... I. ... Б. ... ... ғалымдар - А. Байтұрсынов, С. Асфендияров т. б. мемлекет, ... ... ... мен ... озаттары сынды тоталитарлық тәртіптің мыңдаған құрбандарықұпия жағдайда жерленді.
--------------------------------------------------------------------------------
50-жылдардың ортасында лагерьлерде ... ... ... ... ... қайта қарау мен оларды жою жөніндегі процесс басталды. Қаза тапқандар мен атылғандар ақталып, түрмедегі еріксіздер бостандыққа шығарылды. Саяси қуғын-сүргін ... ... ... - 1920-1950 жылдар аралығында кеңес мемлекеті жүргізген қуғындау, жазалау саясаты асқан қаталдық, шектен ... ... ... ... ... Кеңес өкіметініңҚазақстандағы саяси қуғын-сүргін құрбандарының жалпы саны, ғалымдардың есептері бойынша, 3,5 млн адамды құрады. Алайда бұл сан да ... ... ... ... ... ... адамдардың тағдыры әлі күнге шейін белгісіз болып отыр.
--------------------------------------------------------------------------------
1930 жылдардағы халықаралық жағдай
--------------------------------------------------------------------------------
30-жылдардың екінші ... ... жаңа ... ... төне ... 1937 жылы ... мемлекеттер -Германия мен Италия милитаристік Жапониямен бірге атанған әскери-саяси блокқа бірігіп, дүние жүзін қайта ... ... ... ... ... ... Бұл агрессияшыл блоктың саясаты текКеңес Одағына ғана емес, басқа да көптеген мемлекеттердің мүдделеріне қауіп төндірді.
--------------------------------------------------------------------------------
Фашистік лагерьдің күш ... ... КСРО өз ... ... ... ... ... ашық күреске шықты: 1936 жылы - Испаниядағы соғыс, 1938 жылы - Жапониямен ... ... ... 1939 жылы - ... ... ... болып өтті. Осындай жағдайда ашық күнгі найзағайдай әсер еткен, Молотов-Риббентроп пактісі атанған, КСРО мен ... ... 1939 ... 23 ... ... дүниежүзілік соғыстың басталуынан 8 күн бұрын) өзара шабуыл жасаспау жөніндегі Пактіге қол ... жылы 1 ... ... ... ... және ... әскери көмек жөнінде шарт жасасқан ПольшағаГермания тұтқиылдан шабуыл жасады. Екінші дүниежүзілік соғыс ... 3 ... 10 ... ... ... ... ... Австралия, Жаңа Зеландия, Үндістан, Канада соғыс жариялады; АҚШ бейтараптығы, Жапония Еуропадағы соғысқа араласпайтындығы жөнінде мәлімдеме жасады.
--------------------------------------------------------------------------------
КСРО мен ... ... одақ ... ... болса да, КСРО-ның саясаты тарапынан болатын агрессияға қолдау көрсетіп, фашистік блоктың Екішні дүниежүзілік ... ... ... бір ... ... жасады. Финляндиямен болған қысқа әскери қақтығыс КСРО Қарулы Күштерін ұйымдастырудағы кеткен қателіктер мен әскери техниканың, басшылық ... ... ... ... ... көрсетті. 30-жылдардағы армияда да болған жаппай қуғын-сүргіннен соң, әскердегі командирлік лауазымға арнайы даярлығы жоқ адамдар келді.
--------------------------------------------------------------------------------
Басталған дүниежүзілік соғыс пен ... ... ... ... ... ... ... құруды қажетсінді. Республика экономикасы әскери мүдделерді орындауға көшірілді. Бейбіт мақсатқа бөлінетін қаржы барынша қысқартылды. ... ... ... ... ... ... көшірілді, карточка жүйесі енгізілді. МТС-тар мен совхоздарда саяси бөлімдер құрылды, халық комиссариаттары мен ... ... сала ... ... ... мен ... ... Басқару органдарының ұйымдастыру құрылымдарына өзгеріс енгізілді. Қазақ КСР ХШК-нің жанында жұмысшы күшін бөлу ... ... ... ... ... шаруашылықтарға орналастыру жөніндегі бөлімдер құрылып, Кеңестердің атқару қызметі күшейді. Қазақстан өнеркәсібі соғыс ... ... ... күш-қуатында маңызды рөл атқарды.
--------------------------------------------------------------------------------
Қазақ КСР-інің соғыс қарсаңындағы ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылды. 1926-1940жылдардағы Қазақстанның индустриялық дамуы елді ірі нәтижелерге жеткізді. ... ... ... ... ... дамыған индустриялы-аграрлы елге айналды. 1938 жылы Балқаш мыс қорыту ... ... ... ... 1940 жылы ... ... ... құрылысы басталды. Шымкент, Ащысай және Лениногорск комбинаттарының өнімі артты. Қарсақбай мен Ертіс мыс балқыту зауыттары жаңа техникамен жарақтандырылып, ... ... ... 1940 жылы 2580 ірі ... ... ... өнім ... 1940 жылы елімізде индустрияның жалпы өнімі 1913 жылғымен салыстырғанда 7,9 есеге ... ... ... қарсаңында КСРО-да қорғасын ендіруден бірінші, мұнай мен кемір өндіруден алтыншы орын алды. Қазақстанның халық шаруашылығында өнеркәсіп басым ... ... оның ... 60%-ға ... ... шикізат аймағы Орталық Қазақстанда қалыптасты. Қарағанды өз көмірімен Балқаш пенЖезқазғандағы түсті металлургия кеніштерін, Оралдың оңтүстігіндегі ... ... етіп ... ... ... ... ... жүйесі де жетілдіріле түсті. Соғыс қарсаңындағы жылдарда Қазақстанда темір жол салу ісі де кеңінен қанат жайды. ... ... ... ... ... рөл атқарған Түркістан-Сібір темір жолы салынды. Ақмола-Қарталы темір жолының құрылысы 9 ай ішінде бітіп, оның ... 806 ... ... Гурьев-Қандыағаш темір жол желісі пайдалануға берілді. Аталған темір жолдар республиканың батысы мен орталық өлкелерін байланыстырды, жүк тасымалдау ... ... 1940 жылы ... 1358 ... ... жол ... берілді. Темір жол желілерінің ұзаруы республикамыздың халық шаруашылығын дамытып, ел корғанысын нығайтуға елеулі үлес косты.
--------------------------------------------------------------------------------
Химия, жеңіл және ... ... де ... ... қол жеткізілді. Еліміздің ірі қалаларында аяқ киім және тігін фабрикалары, ет, жеміс-көкөніс комбинаттары мен май, ... қант ... ... ... ... ... ... алдындағы жылдары ауыл шаруашылығы да біртіндеп дами бастады. Негізгі ауыл ... ... ... өндірді, 1940 жылы Қазақстанда колхоздардың саны - 6901- ге жетті, 194 совхоз ... 1940 жылы ... ... мен совхоздарының егіс алқаптарында 41 мыңнан астам трактор, 11,8 мың астық комбайны, 14 ... жүк ... ... ... 1940 жылы ... ... 5,8 млн ... ал мал басы саны 3,5 млн-ға өсті. Күріш, қант қызылшасы мен мақта егу сияқты ауыл шаруашылығының жаңа ... ... ... ... ... мал басы ... Қазақстан Одақта РКФСР мен Украинадан кейінгі үшінші орынға шықты. Елімізде механизаторлар мен жоғары және арнаулы білімі бар мал ... ... ... кадрлары қалыптасты. Ауыл шаруашылығында еңбек өнімділігінің артуына мемлекеттің беретін қаржысы мен көмегі айтарлықтай әсер етті.Халық ... ... ... ... ... ... де баршылық еді. Ұжымдастыру мен 30-жылдардың басындағы зұлматтан кейін ауыл шаруашылығы әлі де толық өркен жайып кете ... ... жүйе ... ... еңбеккерлердің тәртібін бақылауға ерекше назар аударды. Колхозшыларға өз колхоздарын тастап, басқа жаққа көшіп кетуге тыйым салынды. Колхозшылардың қарамағындағы бақшалық жер ... мен мал басы ... ... ... шек ... Ауыл ... басқарудың зорлықшыл әкімшілік-командалық тәртібі енгізілді. Ауыл еңбекшілерін материалдық ынталандыру, олардың еңбек белсенділігін қолдау ... ... ... ... ... кадрлар жетіспеді, колхоз бен совхоз басшылары ұдайы ауыстырылып отырды. Осының бәрі ауыл шаруашылығының жедел қарқынмен дамуына кері әсер ... ... ... Қазақстанның соғыс қарсаңындағы экономикалық дамуы Ұлы жеңістің ... ... ... ... заман тарихы: Жалпы білім беретін мектептің 9-сыныбына арналған окулық. ... ... ... ... ... ... ғылымының докторы, профессор Б. Ғ. Аяған. Алматы: Атамұра, 2009
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------
--------------------------------------------------------------------------------

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
Коммерциялық банктегі сервистің дамуының теоретикалық негіздері71 бет
Тірі табиғат объектілерінде қордаланған адамдардың қажетіне керекті биологиялық ресурстарға өсімдіктер және жануарлар ресурстары162 бет
Шағын және орта бизнеске несие беру65 бет
Экономикалық ұғымдар168 бет
Қазіргі Қазақстандағы этносаралық қарым-қатынастар және ақпараттық қауіпсіздік мәселесі91 бет
Қазақстан тарихындағы Ислам діні67 бет
Қазақстан туризмінің дамуындағы көліктің маңызы83 бет
Қазақстандағы шағын және орта бизнеске несие беруді талдау60 бет
Қазақстандағы қайырымдылық негіздері15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь