Әлем тарихындағы ғұндардың тарихы

Біздің заманымыздан бұрын I мың жылдықтың екінші жартысынан бастап Евразияның этникалық – саяси тарихында Орталық Азияның көшпелі тайпаларының ролі күшейе түсті. Осы өңірде, Байкалдан Оңтүстікте таман және Ордасқа дейін созылып жатқан далалық және шөлейт аудандарда қарабайыр малшаруашылығы мен шұғұлданған, этникалық жағынан әр түрлі тайпалар көшіп жүрді. Солардың басты бір тобы ғұндар еді.
Қазақстанның Онтүстік және Жетісу жерлерінде ғұндар б.з.б. II-I ғ.ғ. келе бастаған.
Ғұндар жайлы тарихи деректерді көрнекті Қытай тілінің мамандары Н.Я. Бичурин мен Н.Кюнердің еңбектерінен білеміз. Ал олардың тарихын жазуға еңбек еткен ғалымдар А.Н. Бенрштам, Л.И. Гумилев, Н.И. Конрад. Қазақ ғалымдарының ішінде соңғы кезде К.М. Байпаков айналысып жүр.
Б.з.б. IV-III ғасырларда Қытайдың солтүстік шекарасында тұрған тайпалар топтасып, тайпалық екі бірлестік құрды. Олардың біріншісі Сюнну (Хунну немесе ғұндар); екіншісі дунху бірлестіктері деп аталды. Сюнулар (ғұндар) өз заманындағы, көршілес елдердің тарихына ықпал жасады.
        
        ҚАЗАҚСТАН-РЕСЕЙ  МЕДИЦИНАЛЫҚ УНИВЕРСИТЕТІ
СӨЖ
Тақырыбы: Әлем тарихындағы ғұндардың тархы
Мамандығы: 103Б группа ... ... Г. ... ... А. ... ... БӨЛІМ
а) Ғұндар мемлекеті
б) Ғұн дәуірінің ескерткіштері
в) Ғұн дәуірінің ... ... ... ... ... ... Қытаймен, үйсіндермен, қаңлылармен қарым-қатынасы
е) Ғұндар және халықтардың орын ауыстыруы
КІРІСПЕ
Біздің заманымыздан бұрын I мың жылдықтың екінші жартысынан бастап Евразияның ... - ... ... ... Азияның көшпелі тайпаларының ролі күшейе түсті. Осы өңірде, Байкалдан Оңтүстікте таман және ... ... ... ... ... және шөлейт аудандарда қарабайыр малшаруашылығы мен шұғұлданған, этникалық ... әр ... ... ... ... ... басты бір тобы ғұндар еді.
Қазақстанның Онтүстік және Жетісу жерлерінде ғұндар б.з.б. II-I ғ.ғ. келе бастаған.
Ғұндар жайлы тарихи деректерді ... ... ... мамандары Н.Я. Бичурин мен Н.Кюнердің еңбектерінен білеміз. Ал олардың тарихын жазуға еңбек еткен ғалымдар А.Н. Бенрштам, Л.И. Гумилев, Н.И. ... ... ... ішінде соңғы кезде К.М. Байпаков айналысып жүр.
Б.з.б. IV-III ғасырларда Қытайдың солтүстік шекарасында тұрған тайпалар топтасып, ... екі ... ... ... ... Сюнну (Хунну немесе ғұндар); екіншісі дунху бірлестіктері деп аталды. ... ... өз ... көршілес елдердің тарихына ықпал жасады.
Ғұндардың этникалық шығу тегі, тілі осы күнге ... ... ... ... ... оларды түріктердің арғы тегі деп есептейді.
Сонымен Қытай жылнамаларымен археологиялық ... ... б.з.б IV-III ... ... ... Байкалдан Ордосқа дейінгі аралықты мекендеген күшті ғұн тайпаларының бірлестігі құрылды. Олар өздерімен көрші жатқан ... ... ... қатар Қытай жерінде дүркін-дүркін шабуыл жасап тұрған. Бұл жағдай Қытай патшасының наразылығын тұғызып отырды. Сөйтіп, ... мен ... ... ... ... ... жасалған ұрыс - талас, соғыстар олардың ұрпақтарының арасында 300 ... ... ... созылған.
Жылнамалар бойынша, ғүн тайпаларының бірігіп саяси күшейген кезі б.з.б. 209 жылы Мөде ханның билік жүргізген мезгілі. Оның жасаған әскери ... ... ... мемлекетке айналдырған. Олар өздерінің оңтүстігіндегі дунхуларды талқандап, быт-шытын шығарды. Олардың аман қалғандары ... ... ... ... бас ... ... ... Ғұндар мұнымен де қанағаттанып қоймай б.з.б. 203-202 жылдары Саян-Алтай таулары және жоғарғы Енисей жеріне ... ... ... ... хань ... ... ... (б.з.б. 202 ж.) Лю-банды б.з.б. 200 жылы жеңіп, оларды өздеріне бағынышты етеді. Қытай императоры ғұндардың Шаньюіне ... қыз ... ... ... ... ... ... көлінен Тибет тауына дейін Шығыс Түркістанның Хуанхэ өзінінің Орта ағысына дейінгі аралықты алып жатқан ұлан байтақ жерде пайда ... ... ... ... ... аумағында және көрші аймақтарда үлкен мемлекет құрып дәуірлеген халық -- ғұндар еді. Б.з.д. IV ғасырда-ақ Қытай мемлекеті ғұндарды ... ... ... ... ... деп ... Бұл ... түркі тілінде сөйлегендігі дәлелденіп отырған ғұндар басында тайпалық одақ ... одан ... ... ... Ғұндардың мемлекеттік тарихы жөнінде жазба деректер жеткілікті. Олардың саяси-қоғамдық кұрылысы жөніндегі деректер, ... ... ... мол ... Ғұндарда мемлекеттіліктің негізі б.з.д. III ғасырлардан бастады. Ғұндар мемлекеттілігін толық калыптастырып, оның саяси жүйесін ... ірі ... ... -- Мөде ... ... деректері Маодун деп атайды) болды. Ғұндардың саяси жүйесі өте күрделі болды. Мемлекеттің ... ... ... Ғұн ... көне ... тілінен қазақ тіліне аударушы ғалым Қ.Салғараұлының пікіріне сүйенсек, бұл сөз бүгінгі қазақ тілінде де бар. "Тәңірқұты" елдің қарулы күшінің бас ... ... ... ... ... сайлау тәртібі болатын. Оның үстіне, жекелеген аймақтарды (24 аймақ болған) ру ақсүйектері басқарып ... ... ... 2 ... 10 мыңға дейін әскері болған. Сондықтан мемлекеттің ішіндегі ... ... бір ... де бар. Мөде ... ... ... толығымен бір орталыққа бірікті. Ендігі жерде елбасын сайлау кағаз жүзінде ғана жүрді. Тақ ... ... ... ... ... ... ... өтіп отырды. Ғұндарда үш ақсүйек тайпа болды. Соның ішінде си люанъ-ди тайпасынан ғана патша сайланды. Елдегі ақсүйек үш тайпа тек өз ... ғана қыз ... қыз ... Мемлекеттік ірі қызметтерде осы үш ақсүйек тайпа өкілдері тағайындалды. Ғұндардың мемлекеттік басқару ... өте ... және ... ... ... ... мемлекеттік лауазым елдің Шығыс жөне Батыс бөліктерін басқаратын хандар болатын. Әдетте, Шығыс бөлікті басқаратын кіші ханның мәртебесі артығырақ ... Ол ... ... ... ... ... ... ханның үлкен баласы отырды. Елдің оң, сол бөлігінің әрқайсысында азық-түлікке ... ... ... ... ... ... ... жүргізушілер, тәртіп сақшылары болды. Мемлекет әбден күшейген кезде ғұндар елі үшке бөлініп басқарылды. Олар Шығыс, ... және сол ... ... ... ... өз ... еді. ... еліндегі осы үш аймақ 24 әкімшілікке бөлінді. Олардың әрқайсысына мыңбасылар, жүзбасылар, ... ... кіші ... т.б. ... ... ... Егер ... лауазымдарға тек тәңірқұтының туыстары тағайындалатын болса, ал орта, төменгі басшылықтарға өзге ғұн тайпаларынан шыққан аса қабілетті адамдар тартылды. ... діні ... дін ... Олар ... "Көк ... өзі ... адамы" деп түсінді. Ғұндар көшпелілердің алғашқы мемлекетін құрды. Көшпелі мемлекеттің негізгі белгілері осы ғүндар дәуірінде қалыптасты. Құрылтай ... ... ... ... ... ... ... заң ережелері болды. Онда жер-су мәселесіне ерекше мән ... ... ... ... ... ... ... ғұн әскерінің саны 300 мың болған. Ресми іс қағаздарын жүргізіп, мөр басу рәсімі қалыптасты. Ғұндар ... ... III ... б. з. V ... жартысына дейін өмір сүрді. Әрине, басқа көшпелі ... ... олар ... ... ... ... отырды. Б. з. IV ғасырынан бастап ғұндардың бір бөлігі Еділден асып Еуропа жеріне қарай аяқ ... ... ... 200 ... ... олар ... жартысын жаулап алып, өз билігін орнатты.
Ғұн дәуірінің ескерткіштері
Ғұн дәуірінің ескерткіштері - Солтүстік Қытай мен Қиыр Шығыстан ... ... ... ... ... аралықта ғұндар дәуірінен (б.з.б. 2 - б.з. 5 ғасырлар) сақталған қоныстар, обалар, ... ... ... өндіру орындары және кездейсоқ табылған көмбелер мен жекелеген заттардың ғылымдағы жиынтық атауы. Оларды зерттеу жұмыстарына бір ғасыр бойы Азия мен ... ... ... ... ... ... ... обаны Байкал сыртында (Бурятия) 19 ғасырдың соңында Ю.Талько-Грынцевич қазды. 1924 - 1925 жылдары П.К.Козлов экспедициясы ... ... ... ... обаларын зерттегеннен кейін ғұн мәдениеті айқындала түсті. Шығыс ғұндардың негізгі ескерткіштері Ордос, Моңғолия, Бурятияда, ... ... ... Қиыр ... ... тараған. Оларды С.И.Руденко, Л.Р.Кызласов, С.В.Киселев, С.И.Вайнштейн, А.М.Мандельштам, А.Давыдова, С.Миняев (Ресей), Х.Пэрлээ, Ц.Доржсурен (Моңғолия) және қытай, жапон, ... ... ... ғұн ескерткіштері б.з.б. 2 - б.з. 5 ғасырлар аралығын қамтиды және , деп екі ... ... ... 20-ға жуық ... ... оба тіркелген. Бірнеше қоныс пен 900-ге жуық оба қазылды. Бурятиядағы Селенга өзені бойынан қазылған Иволга қалашығының маңызы зор. Мұнда орташа ... 5х4 м, ... ... ... екі қанатты ағаш шатырмен жабылған 54 үйдің орны ... ... ... ... ... ... ағаш ... салынып, басы солтүстікке қаратыла 1 - 2 м тереңдікте жерленген. Ал үлкен обаларда ағаш табыт бөренеден жасалған қима ішіне ... ... ... ... ... ... айна мен ... жиі кездеседі және олардың ескерткіштердің уақытын анықтауда үлкен мәні бар. Ноин-Уланың үлкен ... тас пен ... ... Бұл ... ... ғұн көсемдерінің мүрделері өте терең шұңқыр ішіне орнатылған қос қабатты бөрене қималарға қойылған. Тақтай ... пен ... ... ... бас ... мал ... ... ғұндар мәдениетінің тұрақты белгілеріне жатады. Темір ұшты ... ... ... ... ... ... аңшылық сюжеттері мен зооморфты бейнелер тән. Қыш ыдыста толқынды сызықтар түріндегі оюлар жиі кездеседі. Сондай-ақ ағаш, металл ыдыстар да көптеп ... Ағаш ... ... ... ... ұзындығы 1,5 м. Сүйек пластиналармен мейлінше күшейтілген, күрделі әрі ауыр садақтың осы түрі ... сақ ... ... ... ... атқан.
Ғұн мәдениетіне тән айрықша үлгілер, негізінен, үлкен обалардан алынды. Ғұн дәуірінің ескерткіштерінің келесі топтарына ... ... ... Батыс Сібір, Орал мен Еділдің оңтүстік өлкелеріндегі түрлі жәдігерлер және 4 - 5 ... ... ... ... ... ... мен ... жатады. Шығыстағы тарихи ғұн мәдениетінің таза сипаттағы ескерткіштері бұл өлкелерге тән емес. Жергілікті қаңлы, үйсін, сармат, т.б. мәдениеттердің ескерткіштері ... ... ... ғұн ... ... кей ... ... аралас сипаттағы ескерткіштер тобы пайда болған. Жалпы, шығыстық элементтерден, ... ... қыш ... ... бұйым түрлеріндегі ықпалдарды айтуға болады. Жерлеу ғұрпында да ... ... ... А.Н.Бернштам, Ю.А.Заднепровский, С.Сорокин, К.Ақышев, И.Қожамбердиев, А.Максимова, М.Қадырбаев, Б.Нұрмұханбетов, Л.Левина, В.Могильников, И.Засецкая, М.Мошкова, О.Обельченко, т.б. зерттеді. ... ... Шу мен ... ... ... ашылды, олардың кейбір ықпалдары Оңтүстік Қазақстандағы Жамантоғай, Шәушіқұм, ... ... ... ... ... ғұн ... бар Жетіасар мәдениетінің (Арал маңы), құлажорға (Шығыс Қазақстан), қорғантас (Орт. ... ... ... зерттелуде. Жетісудағы Қарғалы, Теңдік зираттарынан көптеген сәнді алтын бұйымдар, Ақтастағы қоныс пен зираттан құнды ... ... ... ... ... ... ... кезеңдеріндегі ескерткіштерінде шығыс ғұндар ықпалы байқалады.
Қазақстаннан бастап Қара теңіз, Дунай, Қарпатқа дейін тараған 4 - 5 ғ-ларға жататын ескерткіштер ... ... ... ... ... ... мен ... бұйымдары көп бекзадалардың, атақты жауынгерлердің қабірлері, жиі кездесетін көмбелері болып табылады. Айрықша белгілері - полихромды стильмен жасалған бағалы ... Олар ... ... ... жоқ ... ... ... жатады. Асыл тастар, түсті шынылар орнату, сіркелеу (зернь), сымкәптеу (скань), бөгетті эмаль және алтын-күмістеу тәсілдерін қолданып жасаған сәнді бұйымдар ... ... ... Қанаттас, Батыр), одан әрі батысқа қарай Еуропа жерлерінен көптеп табылды. Шығыс ғұн ескерткіштері мен Еуропаға барған ғұндарға қатысты ескерткіштердің арасындағы ... ... ... ... ... Кейбір байланыстар тек жекелеген бұйымдардан ғана байқалады. Солтүстік Кавказға, Еуропаға барған тайпалардың мәдени бейнесінде Қазақстан, Еділ бойын жергілікті мәдениеттерінің ... ... ... ... III ғасырдың соңғы онжылдығында Ғұндар мемлекетін әскери басшы ... ... ... Сыма Цянь ... ... ... бірлестігі құрылғандығы туралы былай дейді:" ''Ол кезде дунхулар (Маньчжурияда мекендеген монғолдардың арғы ... "дун" -- ... "ху" -- ... ... ... ... береді) әлі де күшті, ал юэчжилер гүлдену дәуірін басынан өткізуде еді. ... ... ... ... екі ... ... екі так ... болған еді. Тоуман екі баласының біреуі Мөдеден құтылу үшін ... ... ... жұмсайды. Мұны сезген Мөденің юэчжилер арасында жүріп калай билікті қайтарып алуға дайындалғандығын дерек көзі былайша қызықты баяндайды. Деректен ... ... ... ... болғандығын, юэчжилерге аманат ретінде тәңірқұты ұлдарын жіберіп тұрғандығы байкалады.
Осындай аманатта жүріп, Мөде юэчжилерден қашып шығады. Әскер жинап, ... ... ... ... ... ... "Маодунь (Мөде) өз жауынгерлерін үйрете отырып, оларға өзінің "ыскыратын жебесін" (ғұндардың ... бар ... ... ... ... ... сол ... атуға бұйырды. Жүздеген ысқырған жебелер жаудың зөресін ұшырып, олардың аттарын үркітті... Ол өз қосынындағы оқ атпағандардың ... ... ... ... ғана барлық жауынгерлер онымен бірге оқ атуды үйренді. Маодунь уакыттың таянғанын түсінді".Осылайша төңкеріс жолымен б.з.д. 209 жылы Мөде тәңірқұты ... ... ... ... ... алу ... ... басталды. Мөде батыстағы юәчжи тайпаларын бағындыру үшін әскери жорықтар жасады. Ол 203 -- 201 жылдары Саян ... мен ... ... ... ... ... ... бағындырып, солтүстік шекарасын кеңейтті. Ендігі негізгі карсыластары -- Қытай ментюэчжилер еді.
Ғұндардың ұзак ... ... ... қарсыласы -- Хань империясы (Қытай) болды. Сол кезде б.з.д. 202 жылы Қытайда азамат соғысы ... бір ... ... Хань ... ... келді. Бұл тарихи дерек Ғұндар мемлекетінің күшеюімен тұстас келді.
Өзінің ... ... ... ету ... ... 200 жылы ... империясы ғұндарға қарсы соғысты өзі бастады. Алғашкы қақтығыстан кейін Мөде өз әскерлеріне кейін шегінуге бұйрык береді. Ал Хань әскері жауды ... ... ... ... ... ... қол үзіп қалады. Алдыңғы шепте императордың езі де бар еді.Ғүндар ... ... ... ... атты ... ... тау аңғарында қытай әскерлерін жан-жақтан қоршауға алады. Жеті күн қоршауда қалған ... ... ... ... ... болады. Ол шарт бойынша, император қытай ханшасын Мөдеге ... ... жыл ... ... ... (жібек мата, шарап, күріш) жіберіп тұруға уәде етеді. Хань императоры Гаоцзудың осы ... пен ... ... ... кол ... оның ... ... мойындағандығын көрсетеді.
Сейтіп, 40 жылға ғұн мен Хань әулеті арасында ... ... Меде ... ... кезде ғұндар гүлдену дәуірін басынан өткізіп, кемеліне ... ... саны 300 ... ... ... Байкал көлінен Тибет тауына дейін Шығыс Түркістаннан Хуанхэ ... орта ... ... ... алып ... ... ... Лаушан (Лаошань) тәңірқұты тұсында Ғұн мемлекетінің құдіреті ... ... ... ... ... ... Шығыс Түркістандағы аса бай қалалар үшін Хань империясымен күреске толы болды.
Ғұндардың юэчжилермен, Қытаймен, үйсіндермен, қаңлылармен қарым-қатынасы
Ғұндардың юэчжи ... ... ... ... аяқталды. Юэчжилер тек б.з.д. 174 -- 165 жылдары түпкілікті талқандалды. Нәтижесінде, юэчжилер Орталық Азияға шегініп, Әмударияның жоғарғы ағысына ... ... ... ... ... де бар еді. ... ... 36-ға жуык керші ұлыстардың бағындырылғандығы айтылған.Мөде б. з. д. 174 жылы қайтыс болды. Мөденің баласы Лаушан тұсында юэчжилер тасталкан ... ... ... бір ... Жетісуды мекен етті. Жетісудағы сақтардың бір белігі юэчжилердің қысымынан Ферғананы басып өтіп, Парфия, Бактрияға ... ... бір ... ... Солтүстік Үндістанға (Кашмирге) өтіп кетеді. Үлкен юэчжилер Жетісуды 30 -- 40 жыл ... ғана ... ... Кейін Жетісуды үйсіндер юэчжилерден тартып алды.
Ғұндардың әскери көмегінің арқасында үйсіндер осылайша ... ... ... ... қарай ығыскан юэчжилер Бактрияны өзіне бағындырады. Олардың енді бір ... ... ... ... мен Қытай арасында айырбас сауда жүріп тұрды. Бүл, әсіресе ғұндарға тиімді еді. Б.з.д. 158 жылы шекарадағы ... ... ... ... тәңірқұты Қытайға карсы соғыс ашты.
Б.з.д. 152 жылы ғұндармен тағы сауда жөніндегі шартқа қол жеткізеді. Шекаралық ... ... ... ... ... ... ... оңтүстікке қарай жайылымдарды қайтарып алады.
Б.з.д. 133 оқылы ғұн- қытай соғыстарының жаңа кезеңі ... Бұл жолы ... ... ... ... ... ... ғұн аумағына ауысты. Соңғы ұрыста 90 мың ғұн ... ... ... ... 70 мың қытай әскері ғұн әскерін жеңе алмады. Өз ... ... жеңе ... көзі жеткен Қытай билеушілері енді 20 жыл үзілістен кейін басқа көшпелі тайпаларды ... ... ... ... ... 71 жылы ... ... елдерді өз жағына тарта бастады. Солардың қатарында үйсін билеушісіне елші жіберіп, некелік байланыстар орнатады. ... да ... ... өз ... ... ... ... бір қызын береді. Ал ғұндар мен қытайлыктар арасындағы текетірес одан әрі жалғаса берді. Ғұндар енді ... ... -- ... кек ... ... ... қытай ханшасы император сарайына хат жолдап, үйсіндерге көмек беруін талап етеді.Қытайдың 100 мың атты әскері ғұндарға қарсы аттанады. Үйсіндердің өзі 50 мың ... ... ... ... күштеріне қарсы тұра алмаған ғұндардың 39 мың беделді адамдары қолға түсіп, 700 мың малы ... ... ... Бұл ... үшін орны ... ауыр соққы болды.Б.з.д. 71 жылы үйсіндерге қарымта шабуылға шыққан ғұндарға шығыстан дунхулар, ... ... ... ... Ғұндар әскері ауыр жеңіліске ұшырайды. Бүкіл малдарының тең жартысынан айырылады. Үштен бір бөлігі ұрыс алаңында қаза табады. ... 3/10 ... ... ... әскерлері де үш бағытта шабуылдап, мыңдаған әскерді тұтқынға ... ... ... ... ... айдап салуын жалғастыра берді. Ғұндардан тартып алған жерге әскери еңбек армияларын орналастырады.
Б.з.д. 59 жылы Қытай Батыс өңірді басқаратын орган құрды. Енді ... өз ... де ... ... ... ... ... еді. Билікке таласудан, ішкі-сыртқы дағдарыстардан Ғұн мемлекеті ыдырап, б.з.д. 55 жылы оңтустік және солтүстік болып екіге бөлінеді. Хуханье шаньюй ... ... топ -- ... ... ... ... Ал ... бастаған ғұндардың солтүстік бөлігі Қытайдың қысымымен батысқа ауады.
Б.з. Ill ғасырдың бірінші жартысында Шығыс Қазақстан мен ... ... ғұн ... V ... ... өмір ... ... мемлекетін кұрды. Бұрынғы солтүстік ғұндардың ұрпақтары болып саналған аталмыш мемлекет дөстүрлі тәңірқұты атағын алды.
Деректерде юэбандықтардың тілі ежелгі түрік ... ... ... ... мәлімет бар.
Ғұндар және халықтардың орын ауыстыруы
Тарихтағы "Ұлы қоныс ... ... ... ... картасына, этникалық құрамына өзгерістер әкелді. Қытайдың ығыстыруымен ғұндар Алтай, Сарыарқа арқылы Батыс Қазақстанға жылжыды. Олар ... ... ... орын ... әсер ... ғұн ... шығыстан батысқа қарай жылжуы б.з.д. II ғасырдан басталып, б.з. IV ғасырына ... ... ... бұл ... тек ғұндарға ғана тән құбылыс емес, басқа да ірі тайпаларға да ... ... ... бұл ... ... "Халықтардың ұлы қоныс аударуы" деп атайды. Әсіресе Қазақстанға ... ... ... ... сақ, ... ... қаңлы сияқты тайпалардың шығыстан батысқа қарай орын ауыстыруына әкелді.
Ғүндар Еділден ... ... ... сала ... ... ... Енді ... ғұндар Еуропалық жазбаларда "гундер" деп атала бастады. Олар Доннан Дунайға дейінгі ежелгі готтарды Дунайдың арғы ... ... ... ... ... тайпалары), остготтар (шығыс готтар) да ғұндармен одақтасуға мәжбүр болды. Ғұндар Керчь бұғазы арұылы өтіп, Босфор патшалығын талқандады. Бүкіл Қара ... ... ... ... ... ғұндардың қол астына көшті.
376 жылы ғұндар Рим империясы шекарасына тақап келді. V ғасырдың 30-жылдарында ғұн басшысы ... және ... ... ... басына келгеннен бастап мемлекет күшейіп, әлемге әйгілі болды. Ғұндар патшасы Аттила Еуропада Ғұн ... ... елді ... ... Рим ... ... күресті.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Еуразиядағы халықтардың Ұлы қоныс аударуы14 бет
Отырардың заттық мәдениеті70 бет
Ерте темір дәуіріндегі тайпалық одақтар мен көне мемлекеттік құрылымдар9 бет
Көшпелілер туралы түсінік21 бет
Көшпенді түрік тілдес халықтар өркениеті зерттелу дәрежесі4 бет
Сақтар мен ғұндардың әскери өнері мен мемлекеттік ұйымы: салыстырмалы талдау11 бет
Тарих бастауының сақ дәуірі5 бет
Түркі тілдерінің дамуы мен қалыптасу кезеңдері туралы4 бет
Ғұн көсемі - Атилла7 бет
Ғұн мемелекеті7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь