Адамның дүниеге танымдық көзқарасы

Адамның танымдық қызметі. Адамзат жаңа білімдерді иеленуге әрқашан да ұмтылғаны белгілі. Болмыс құпияларын меңгеру жолында адамзат зерденің шығармашылық белсенділігінің жоғары ұмтылыстарын көрсете білді. Өзінің мыңжылдықтар бойғы дамуында ол әртүрлі құбылыстардың мәніне жан-жақты әрі терең үңілудің ұзақ және күрделі жолынан өтті. Табиғаттың, қоғамдық өмір мен адамның өзінің сансыз көп қасиеттері және заңдары ашылды, талай рет дүниенің суреттемесі өзгерді. Қазіргі уақытта адамзат білімі аса бай әрі күрделі жүйені құрайды. Оның осы қазынасының ұрпақтан-ұрпаққа, бір халықтан екінші халыққа таралуы мәдени тұрғыда жүзеге асырылуда.
Философтардың барлығы да таным теориясының мәселелері төңірегінде ой қозғайды.
Гносеология – айнала дүниені тану туралы философиялық пән. Таным теориясы мен гносеология(грек. gnosis – білім, таным), - философиямен бірге оның іргелі бөлімі ретінде пайда болып қалыптасты. Ол адам танымының табиғатын, білімнің формалары мен түрін тереңнен бойлау әдістерін зерттейді.
Таным теориясының негізгі ұғымдары. Гносеологиядағы орталық ұғымдарға “таным субъектісі” мен “таным объектісі”, “білім”, “таным” жатады.
Таным субъектісі деп белгілі бір мақсатқа бағытталған танымдық қызметті атқарушыны айтамыз. Ол – бірдеңені танып білуге тырысушы. Ол адам немесе тұтастай қоғам болуы мүмкін.
Таным объектісі деп танымдық қызмет неге бағытталған болса, соны айтамыз. Демек, ол – танылушы, мысалы: молекула, атом, адам, тұтас табиғат. Таным объектісі материалдық және рухани құбылыстар, сонымен қатар субъектінің өзі де болуы мүмкін.
        
        Адамның дүниеге танымдық көзқарасы
Адамның танымдық қызметі. Адамзат жаңа білімдерді иеленуге әрқашан да ұмтылғаны ... ... ... ... ... ... ... шығармашылық белсенділігінің жоғары ұмтылыстарын көрсете білді. Өзінің мыңжылдықтар бойғы дамуында ол әртүрлі құбылыстардың мәніне жан-жақты әрі терең үңілудің ұзақ және ... ... ... ... қоғамдық өмір мен адамның өзінің сансыз көп қасиеттері және заңдары ашылды, талай рет дүниенің суреттемесі өзгерді. Қазіргі уақытта адамзат ... аса бай әрі ... ... ... Оның осы ... ... бір ... екінші халыққа таралуы мәдени тұрғыда жүзеге асырылуда.
Философтардың барлығы да таным теориясының мәселелері төңірегінде ой қозғайды.
Гносеология - ... ... тану ... ... пән. ... ... мен гносеология(грек. gnosis - білім, таным), - ... ... оның ... ... ... ... болып қалыптасты. Ол адам танымының табиғатын, білімнің формалары мен түрін тереңнен ... ... ... ... негізгі ұғымдары. Гносеологиядағы орталық ұғымдарға "таным субъектісі" мен "таным объектісі", "білім", "таным" жатады.
Таным субъектісі деп белгілі бір ... ... ... қызметті атқарушыны айтамыз. Ол - бірдеңені ... ... ... Ол адам немесе тұтастай қоғам болуы мүмкін.
Таным объектісі деп ... ... неге ... болса, соны айтамыз. Демек, ол - танылушы, ... ... ... ... ... ... Таным объектісі материалдық және рухани құбылыстар, сонымен қатар субъектінің өзі де болуы мүмкін.
Білім - ... ... ... ... ... өз ... бейнелейтін және идеалды түрде жаңғыртатын адам санасына берілген субъективтік ... - адам ... ... ... және ондағы өзін-өзі тануға бағытталған арнайы түрі. Адам таным бойынша әрекеттің екі негізгі түрін жүзеге асырады.
* ... ... ... ұрпақтардың танымдық қызметінің нәтижелері арқылы таниды (кітаптар оқиды, білім алады, материалдық және ... ... ... ... қауышады);
* қоршаған дүниені тікелек таниды (яғни, әлдебір жаңалық ашады).
Таным - үнемі тереңдетіліп және ... ... ... алу және ... үдерісі, нәтижесінде жаңа білім алынатын таным объектісі мен субъектісінің әрекеттесуі қалыптасады. Білім ... ... ... ... ... Егер ... бір идеяға практикалық қажеттілік туа калса, онда олар университет зертханалары мен кафедраларына қарағанда өндірісте, практикада тез жүзеге асырылады.
Дүниенің танымдылығы ... ... ... тұрғылар. Ғасырлар бойы адам ойы талмай ізденіп келе ... ... бірі - ... ... мүмкін, яғни дүниені принципті түрде алғанда, танып білуге бола ма деген мәселе. ... әлем ... ал адам ... ол ... ... ... ... біле ала ма? Осы сұрақтың жауабына қатысты философия тарихында 3 ... ... бар, ... ... ... (гностицизм) және агностицизм.
Скептицизм (грек. skeptikos - ойланушы, зерттеуші)- баяғыдан бері жалпы ... ... ... ... ... ақиқаттығына күмәндану.
Агностицизм (грек. a - емес, gnostos - білім) - дүниенің танылмайтындығы ... ... 1869 жылы ... ... ... ... философиялық ұстанымын осылай атаған. Агностиктердің ұстанымы бойынша, адам әлемді тек ... ... ғана ... немесе мүлдем тани алмайды.
Гностицизмді жақтаушылар танымның қазіргісі мен ... ... ... ... ... пікірі бойынша, дүниені тануға болады, адамда танымның шексіз мүмкіндіктері бар.
Сезімдік таным және оның формалары. Сезімдік таным - ... ... ... ... байланыстыратын сезім органдары арқылы ақпараттар алумен жүзеге асырылады. Сезімдік таным шындықты бейнелейтін сезімнің берілуіне негізделген. Олар адамның сезім органдарының ... ... ... ... ... ... ... қабылданым және елестетім жатады.
Түйсінім - нәрсенің белгілі бір сапалық жағының бейнелі көрінісі болып табылады. Ол сыртқы ... ... ... әсер ... негізінде туындайды. Көру түйсінімі нәрсенің формасы, түсі туралы мағлұматтар береді. Есту түйсінімі қоршаған ортадағы дыбыстық тербелістердің ... ... ... ... арқылы қоршаған ортадағы температураны, денеге түрлі факторлардың әсерін, олардың қысымын және т.б. ... ... - ... ... ... ... ... атқаруынан пайда болатын объектінің тұтас бейнесі. Мысалы, көрудің және теріміз арқылы түйсінімнің негізінде ... ... мен ... ... ... ... болады. Түйсінімдер мен қабылданымдар негізінде елестетімдер қалыптасады.
Елестетім дегеніміз - өткен уақытта ... ... әсер ... ... ... ... қабылданып тұрмаған нәрсенің жалпыланған сезімдік-көрнекі бейнесі. Түйсіну мен ... ... ... ... жанасуы кезінде жүзеге асырылады, онсыз түйсінім де, қабылданым да жоқ. ... ... ... ... ... әсерінсіз пайда болады.
Рационалды таным және оның формалары. ... ... (лат. latio - ... ... - бұл ... ішкі ... ... олардың болмысын анықтайтын заңдылықтарын танып білудің құралы болып табылатын адамның ойлауы арқылы жүзеге асатын ... ... ... ... ... және ой қорытым жатады.
Ұғым дегеніміз - ... ... ... ... ... ... ... ойлау формасы. Қазіргі кезде жалпы ғылыми ұғымдар үлкен рөл атқарады. Олар түрлі ғылымдардың өзара әсеі мен интеграциясы нәтижесінде ... ... ... ғылыми ұғымдар санатына жүйе, модель, ақпарат, ұйым сияқтылар ... ... ... тану ... ... ... бар, олар ... категориялар делінеді. Оларға сапа, сан, материя, кеңістік, уақыт, және т.б. жатады.
Пікір - ... ... ... мен қатынастардың бар немесе жоқ екендігін ашатын ойлау ... ... ... мен ... ... электроөткізгіштігін дәлелдеді. Темір мен оның жеке қасиетінің арасындағы байланыс мынадай пікір тудырады: "темір - электроөткізгіш". Бұл ... ... ... хабарлы сөйлеммен беріледі.
Ой қорытым - логикалық ойлаудың жоғары формасы. Ой қорытым - ... ... ... жаңа ... ... алатын ойлау формасы. Мысалы, таңертең терезеге қарап, көрші үйдің төбесінің ... ... ... біз түнде жауын болғандығы туралы ой қорытамыз.
Ғылыми таным. Ғылым деп ... алу, ... және оны ... бағытындағы адам қызметінің түрін айтамыз. Білімнің бәрі ғылыми білімге жатпайды. Олардың жақсы тексерілгендері мен негізделгендері ғана жатады.
Ғылым дегеніміз - ... ... ... және ... ... ... ... бағытталған рухани қызметінің ерекше формасы. Ғылымның басты мақсаты - ... және өзі ... ... ... ... ... объективтік заңдылықтарын ашу. Ғылым ежелгі заманда, алдымен Қытайда, Үндістанда, Грекияда пайда болды. Ұзақ уақыт бойы ғылым баяу дамыды. Тек XVI - XVII ғ. ... ... ... ... қуатты күшке айналып, индустриалы қоғамның құрылуы мен дамуын жеделдетті.
Ғылым және оның қоғамдағы рөлі. Ғылым жаңа білімдер ... ... ... жинақтылығы мен адамның шығармашылық қызметі және сол қызметтің нәтижесі. Ғылымның қарапайым тәжірибенің тарихи ... ... ... ... пен ... қатысты нұсқаулардың жиынтығы болып табылатын, стихиялық білімдермен ... ... ... ... ... бола тұра жеке ғылымдар деп аталатын бір қатар салаларға жіктеледі. Соған орай табиғат туралы ғылымдар жаратылыстану, ... ... ... ... мен ... туралы логика, гносеология, диалектика болып бөлінеді. Әр ғылым және ғылыми пән міндетті түрде біртұтастықта көрінетін 4 қажетті элементтен тұрады:
1.Ғылым субъектісі - ... Бұл жеке адам да, ... ұжым да ... топ, ... ғылыми-зерттеу институты және т.б.), ақыр соңында, тұтас қоғам да болуы мүмкін.
2.Объект (нәрсе, пән ... яғни ... ... ... ... ... зерттейтіні.
3.Ғылымға тән және оның пәнімен шарттасқан әдістер мен тәсілдер жүйесі.
4.Өзіндік табиғи немесе жасанды, ... тіл ... ... ... ... ... және т.б.).

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Студенттердің рухани-адамгершілік дамуына «Өзін-өзі тану» дәрісінің ықпалы3 бет
Асан Қайғының танымындағы дүниге көзқарасы9 бет
Қазіргі жаратылыстану концепциялары пәнінен лекциялар жинағы56 бет
“Қазіргі жаратылыстану концепциялары” пәні және оның әлеуметтік маңызы12 бет
Гендерлік психология саласының мақсат-міндеттері, пәні, объектісі.4 бет
Орта білім беретін мектептің оқыту процесінде оқушылардың дүниетанымдық көзқарасын қалыптастыруға байланысты жүргізілетін педагогикалық тәжірибе жұмыстары35 бет
Қазақ ойшылдарының қоғам мен тұлға дамуына әлеуметтік көзқарастары7 бет
"Зиянды өндірістік факторлар,олардың жұмысшыларға және қоршаған ортаға әсері. жарықтандырудың адамның еңбек қабілетілігіне әсері."26 бет
"көркем бейненің танымдық, эстетикалық мәні"12 бет
XIX ғасыр қазақ ағартушыларының дүниеге көзқарасы15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь