Сыбайлас жемқорлық ұғымы, оның түрлері мен формалары

КІРІСПЕ

1. СЫБАЙЛАС ЖЕМҚОРЛЫҚ ҰҒЫМЫ, ОНЫҢ ТҮРЛЕРІ МЕН ФОРМАЛАРЫ
2. ӘЛЕМДІК ТӘЖІРИБЕДЕГІ ЖЕМҚОРЛЫҚПЕН КҮРЕС ТӘСІЛДЕРІ

ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Бiз мүлде жаңа қоғамда өмiр сүрiп жатырмыз. Жаңа қоғамның сипаты iскерлiк болса, бұл жолда жетiстiктерiмiз де аз емес. Ал шешiмi күрделi мәселелер де бар. Ол – әлеуметтiлiк мәселе. Бұл салада қоғам өмiрiнде түбегейлi шешiмi табылмай тұрған мәселе, ол – коррупция. Елiмiзде осы мәселеге арнайы қабылданған заңдар да, атқарылып жатқан жұмыстар да баршылық, бiрақ бұл мәселе әлi толық шешiмiн тапқан жоқ.
Сыбайлас жемқорлықпен күресу Қазақстанның бүгінгі күнгі күрделі мәселесі болып отыр. Үлкен әлеуметтік қасірет болып табылатын ол саяси даму тұрғысынан бір-біріне ұқсамайтын әлемдегі барлық елдердің қай-қайсысын да қатты алаңдататыны анық.
Сыбайлас жемқорлық әлеуметтік – экономикалық даму, нарықтық экономиканы құру инвестициялар тарту процесін баяулататын және демократиялық мемлекеттің саяси және қоғамдық институттарына кері әсер ететін, елдің даму болашағына айтарлықтай қауіп төндіретін құбылыс. Елбасы биылда «Қазақстан халқының әл-ауқатын арттыру – мемлекеттік саясаттың басты мақсаты» атты өзінің Қазақстан халқына Жолдауында «демократиялық қоғам жағдайында қылмыс пен сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес ерекше мәнге ие болады» деп атап көрсетті. Яғни бұл мемлекеттің осы жағымсыз құбылысты жою бағытындағы кешенді және жүйелі күрес жүргізу саясаты жанданып, әрі қарай жалғасын табады деген сөз.
1. Қайыржан Т. Жемқорлық жойылмай мемлекет гүлденбейді //Айқын. – 2003. - № 132. – Б. 19.
2. Шілдебаева А.Жемқорлық құбылыстар үшін шетелдік заңнамада көзделген қылмыстық жауапкершілік // Заң. – 2010.– № 34. – Б. 32-37.
3. Cейдің Н. Жемқорлық жүгенделмей жүрек тыншымайды // Ақиқат. – 2007. - № 11. – Б. 4-8.
4. Шәріп А. Жемқорлыққа күрес жана сатыға көтерелмек // Айқын. – 2013. - № 81. – Б. 4.
5. Алауханов, Е.Сыбайлас жемқорлықпен күресу / Е. Алауханов. – Алматы, 2009.
        
        КІРІСПЕ
Бiз мүлде жаңа қоғамда өмiр сүрiп жатырмыз. Жаңа қоғамның сипаты iскерлiк болса, бұл ... ... де аз ... Ал ... күрделi мәселелер де бар. Ол - ... ... Бұл ... ... ... түбегейлi шешiмi табылмай тұрған мәселе, ол - коррупция. Елiмiзде осы мәселеге арнайы қабылданған заңдар да, ... ... ... да ... ... бұл мәселе әлi толық шешiмiн тапқан жоқ.
Сыбайлас жемқорлықпен күресу Қазақстанның бүгінгі күнгі күрделі ... ... ... ... ... ... ... табылатын ол саяси даму тұрғысынан бір-біріне ұқсамайтын әлемдегі барлық ... ... да ... алаңдататыны анық.
Сыбайлас жемқорлық әлеуметтік - экономикалық даму, нарықтық экономиканы құру инвестициялар тарту процесін баяулататын және демократиялық ... ... және ... институттарына кері әсер ететін, елдің даму болашағына айтарлықтай қауіп төндіретін ... ... ... атты өзінің Қазақстан халқына Жолдауында деп атап көрсетті. Яғни бұл мемлекеттің осы ... ... жою ... ... және ... ... ... саясаты жанданып, әрі қарай жалғасын табады деген сөз.
Сонымен қатар сыбайлас жемқорлықпен пәрменді күресу үшін халықтың құқықтық ... ... ... ... ... ... мен сапасын арттыру керектігінің маңызы зор. Халық өздерінің құқықтарын, өздеріне қарсы қандай да бір ... ... ... ... ... ... ... қолдану керектігінің нақты жолдарын толық білулері қажет. Конституциялық тәртіпті қорғау, сыбайлас жемқорлықпен күрес аясында тиімді, бірыңғай жалпы ... ... ... ... пен ... өмір сүруінің барлық салаларында сыбайлас жемқорлық пен оның көріністері деңгейін төмендету, қоғамның мемлекетке және оның институттарына сенімін нығайту ... ... ... ... ... ... ... ҰҒЫМЫ, ОНЫҢ ТҮРЛЕРІ МЕН ФОРМАЛАРЫ
Кез келген күрделі әлеуметтік құбылыс сиякты сыбайлас жемқорлықка да нақты анықтама беру мүмкін емес. Оган берілген ... ... ... ... жатады. Сыбайлас жемқорлық деп нені санауға болатындығы әр елдің өз қылмыстық заңдарында өзінше анықталған. Заңда көрсетілген рүқсаттар мен тыйымдар ... да, жеке ... да ... бағдар береді, ол жеке дара немесе ұжымдық этиканың орнын басады.
Бірақ мүнда едәуір кемшіліктер бар. ... ... ... мен ... сыбайлас жемқорлықтың нақты көріністерін толықтай қамти алмайды. Жемқорлық үшін айып басқа айыптармен араласып келеді, оларды ... ... ... алу оңай ... ... ... ... жемқорлықтың нышаны ғана болады. Оның үстіне қазір пара алу-берудің бүрынгы дәстүрлі сипаты да өзгерді: бүрындары параны қандай бір адам ... ... оның ... ... ... ... болса, қазір көбіне мемлекеттік кызметкердің өзі пара алуга ынта білдіреді.
деген сүракқа респонденттердің 46,3%-ы деп ... ... Ал ішкі ... органдары қызметкерлерінің сыбайлас жемқорлық қылмыс жасайтындыгын растап, 54,8% ... ... ... [8, 12-6].
Екіншіден, занда берілген аныктама демократиялык-құкықтық саяси және әкімшілік ... ... ... ... принциптерді қамтымайды. Қызметкердің өз қызметтік борышын орындамауы бүл ... ... ... ... ... ... деген магына береді. Заң энциклопедиясында бұл терминге деп анықтама берілген [9, ... ... ... адамдардың қүқықтық тәртібін сақтау жөніндегі кодексте былай делінген: , ал сол анықтамаға жатқызылған [10, 29-6].
БҰҰ-ның Анықтамалық қүжатында ... |11, ... ... ... ... банк те береді [12, 123-6].
Қазіргі отандық криминология да сыбайлас жемқорлыққа деп анықтама берген [13,501-6].
Н.Ф.Кузнецова сыбайлас жемқорлықты ... [14, ... ... проблемаларын зерттеуші американдықтар бұл құбылыска деп анықтама береді [15,5-6-6].
Г.Блэктің заң сөздігі сыбайлас жемқорлыққа мынадай түсініктеме ... ... ... ... ... және ... адамдардың қүқықтарымен келіспейтін қандай да бір артықшылык беру ... ... ... ... адамның өзі немесе басқа адам үшін қандай да бір ... алу ... өз ... ... ... заңсыз пайдалануы.
Американдық зерттеушілер М.Джонстон мен Дж. С.Наем сыбайлас жемқорлыққа мынадай ... ... [16, ... ... деп ... ... [17, 32-6]. Ал, ... таппаған адамның ерте ме, кеш пе заң бұзушылыққа барары сөзсіз. Ондай ... үшін ... ... өз ... адал ... ... тудыру керек [18, 67-6].
Менің ойымша бір нәрсе анық -- криминологиялық зертгеулердің нәтижелеріне сүйенбей, ... ... ... ... ... ... -- ... мен үрдістерін терең зерделемей қылмыстық- қүқыктық, іс жүргізу проблемаларын өз деңгейінде шешу мүмкін емес. ... [19, ... ... ... ... басты себептері деп есептейді [20, 34-6].
Сыбайлас жемқорлық қылмыс -- ... ... ол ... ... өзгеріп отырады. Профессор Е.И.Қайыржановтың пікірінше, сыбайлас жемқорлық жеке меншік пайда болып, қоғам антагенистік таптарға бөлінгеннен ... оған ... ... ұғым ... емес [21, ... ... ... Ф.Маркос ел байлығын өзі бас боп талан-таражга салғандығын заңдастыру мақсатында Конституцияға ... ... ... да ... ... кей ... ... қайшы қылық деп айтуға да болмайды [22, 8-6].
Кейбір криминалистер мүндай пікірді жақтайды. [23, ... ... жэне ... ... ... деген сипаттама береді [24, 93-6].
[25, 16-6].
А.И.Кирпичников сыбайлас жемқорлыққа мынадай ... ... [26, ... ... жемқорлық үғымына кеңірек түсінік береді: [27, 30-6].
Кейбір галымдар саяси сыбайлас жемқорлықты өзіниіе бөліп алады. Мысалы, ... ... оны деп ... Бұл ... ... Е. О.Алауханов та құптайды [29, 3-4-6].
, -- дейді А.И.Гуров [30, 56-6].
Г.Н.Горшенковтың пікірінше, саяси сыбайлас жемқорлық қылмыстық тәртіпте ... ... ... ... ... және қылмыстық-жазаланатын іс-әрекеттерде (парақорлық, сатып алу) көрініс табады [31, 64-6].
П.А.Кабанов ... ... ... мынадай анықтама береді: [32, 27-6].
Сайлаушылар дауысын сатып алуда да сыбайлас жемқорлықтың белгісі бар. Конституция бойынша ... деп ... ... бар. ... беру ... сайлаушы бүл өкілеттігін өзі қалаған адамға береді. Ал егер сайлаушы мен сайланушы арасында қандай да бір ... ... яғни ... ... ... ... сатып алатын болса, ол занды бүзғандық болып табылады. Тіптен, сайлау науқаны кезінде де сыбайлас жемқорлық орын алуы ... ... ... ... қаржылай көмек керек, оны ол коммерциялық қүрылымдардан, кейде криминалдық топтардан алады. Қарыз кейін өтеледі деген оларда да есеп бар.
Саяси сыбайлас ... кең ... ... ... ... -- пара беру (311-бап) және пара алу ... ... кең ... ... -- саясат субъектілерін сатып алу ... ... ... Бұл ... ... ... ... алуға болады:
Сайланатын қызметке кандидаттың немесе оның тобындагы ... ... ... ... ... ... ... кандидатты сатып алу -- не оның басқа бір кандидаттың пайдасына өз кандидатурасын қайтарып алуы, не сайлау алды ... ... ... ... жиі ... ... сайлау кезінде депутаттыққа кандидат М.Сарвар өзінің бәсекесіне 5000 фунт стерлинг беріп, оны аса талпынбауға көндірген [33, 4-6].
Сайланбалы мемлекеттік ... ... ... ... адамын оның бәсекелестерінің сатып алуы.
Сайлау комиссиясының мүшелерін сатып ... ... ... ... ... талдай отырып, біз оның негізгі белгілерін бөліп алдық:
Саяси сыбайлас жемқорлық көбінесе әртүрлі сайлауларды өткізумен байланысты не белгілі бір ... ... ... ... бекітумен байланысты;
Бүл қылмыстың арнайы субъектісіне саяси түлға болып қалыптасқан адамдар, сондай-ақ ... ... ... ... ... ... іс-әрекеті, бәрінен бұрын, өзі үшін де, басқа адамдар үшін де белгілі бір қызметті не мәртебені алуға немесе ... ... Бул ... ... қоғамның және басқа адамдардың мүдделеріне қайшы келеді, олар лауазымдық өкілеттік, материалдық ресурстар пайдаланылып жүзеге асырылады;
Мүнда өзінің баюын, қандай да бір ... ... ... ... ... мақсат болады.
Сонымен, саяси сыбайлас жемқорлыққа саясаткерлердің, үміткерлердің немесе олармен ... ... ... ... жэне оны ... ... ... бір лауазымға тағайындау және бекіту кезіндегі іс-әрекеті деп ... ... ... ететін деңгейі бойынша сыбайлас жемқорлықты төменгі, жоғарғы және вертикальды деп бөліп ... ... ... билік органдарының орта және төменгі деңгейінде кең таралған және ол ... мен ... ... ... ... (тіркеу, айыппүл, лицензия беру жэне т.б.).
Жоғарғы сыбайлас жемқорлык жоғарғы лауазымды адамдардың өте ... ... ... ... ... ... ... тапсырыстар жэне т.б.). Мүндай мәмілелер мемлекеттік биліктің бір органында болады. ... ... ... шенеунік өзінің бастығына оның үшін пара береді.
Сыбайлас жемқорлықтың бүл формасы министрліктер мен ... ... ... ... ... жиі ... Бүл ... сыбайлас жемқорлық жекелеген акті түрінен қалыптасып қалған формаға айналып отыр.
Сыбайлас жемқорлықтың кейбір ... ... деп ... қылмыстық тәртіпте қудаланады, ал кейбіреулері ондайға жатпайды, олар
қүқықтың басқа ... ... ... ... қатысы бар барлык әрекеттер, ең алдымен, Заңда, ЭҚБтК-те және ... ... ... ... ... тиіс.
Қылмыс белгісі жоқ сыбайлас жемқорлық әрекеттер үшін мемлекегтік қызметкерлерге қойылатын ... ... ... ж.) ... педагогикалық, ғылыми және басқа шығармашылық қызметтен басқа ақы төленетін қызметпен айналысуға;
-- өзі ... ... ... ... ... қызметпен айналысуға;
-- егер заңда өзгедей көзделмеген болса немесе егер заңда белгіленген ... оған сол ... ... ... ... болса, коммерциялық үйымның басқару органының мүшесі болуға;
-- өзі ... ... не ... ... ... ... ... мемлекеттік органның сенім білдірген адамы немесе үшінші адамның ... ... ... ... материалдық-техникалық, қаржылық және ақпараттық қамтамасыз ету қаражатын, басқа да мемлекеттік ... мен ... ... ... тыс ... ... ... міндетін атқарумен байланысты жеке және заңды түлғалардан сыйақы алуга;
-- халықаралық шарттарга сәйкес шыгатын іссапарларды қоспағанда, жеке және заңды ... ... ... ... ... ... саяси партияларға, коғамдык, діни үйымдарга өзінің ... ... үшін өз ... бабын пайдалануга.
Сыбайлас жемқорлыққа берілген анықтаманы ғалымдардың барлығы ... ... ... оны деп ... [34, ... ... ол -- [35, ... жемқорлық қылмыстылығының негізгі белгілері, бұл:
-- бәрінен бұрын, адамдардың белгілі бір ... ... ... ... ... ... болуы, ягни мемлекеттік басқару органына ресми тартылған, сондай-ақ жеке сектордың ұйымдарында лауазымды қызмет атқаратын адамдардың болуы;
-- бұл субъектілер ... ... жэне ... жеке ... және белгілі бір топтың мүддесі үшін пайдаланады.
Сыбайлас жемқорлық қылмыстарының қүрамын ... ... ... ... ... яғни ... деп ... болады.
Тікелей құрамда лауазымды адамды сатып алу сияқты қылмыстык белгілілер болады. Сонымен қатар лауазымды теріс пайдалану, ... ... ... қатысу, пара алу-беру, сайлау комиссияларының жүмысына араласу, куәларды, жәбірленушіні сатып алу жэне т.б. тікелей құрамға жатады. Сыбайлас жемқорлықтың қүрамына жогарыда ... ... ... ... ... да ... болады (адамның өз қызмет бабын пайдаланып мүлікті иемденуі немесе жаратып қоюы), егер ... ... не ... өзге ... ... орын ... ... Ал қалған басқа қүрамдарды факультативтікке жатқызып, олар негізгі қүраммен жиынтықта ғана саралануы мүмкін. Мысалы, прокурор, тергеуші немесе анықтаушы пара ... ... гана ... ... ... ... ... (227-бап) лауазымды адам болып табылатын мемлекеттік қызметкер пара алса, не өкілеттігін теріс пайдаланса -- ... ... ... жатады.
Егер бүл құрамдар жиі кездессе және болса, бүл да ... ... ... ... ... КҮРЕС ТӘСІЛДЕРІ
Лауазымдық қылмыстардың ерекшелігі сонда, бұларды заңды қорғауға тиісті ... ... ... ... да ... көптеген елдерінде мұндай қылмыстармен күресудің қатаң шаралары қарастырылып, ал онша қауіпті емес, төменгі шенеуніктер арасында кең ... ... ... алу ... ... онша мән берілмей отыр.
Лауазымды қылмыстардың ішінде ерекше көңіл бөліп отырғанымыз - сыбайлас жемқорлық қылмыстар - парақорлық, қызмет бабын теріс
пайдалану. ... ... үшін әр ... ... жаза қарастырылған, ал бұл жерде лауазымды адамды алдын ала сатып алуды саралау проблемасы туындайды.
Кейде лауазымды адамға берілген қылмыс ... ... ... айыру оңайға түспейді. Мысалы, АҚШ-та бұл мәселе шешілген - мемлекеттік қызметкер құны 100 долларға дейінгі сыйлықты еркін ала береді. Ал ... ... құны 50 ... ... ... ... ... парақорлықтың төрт негізгі формасы аталған:
1. жария әкімшілік қызметіне нұқсан келтіретін парақорлықтың өзі;
2. коммерциялық деп ... ... ... ... байланысты парақорлық;
4. спорт саласындағы парақорлық.
Парақорлық жайлаған сала мұныменбітпейді. Кейінгі үшеуін қоя тұрып, жа- рия әкімшілік қызметіне нұқсан келтіретін қылмыстарға баса ... ... ... ... үшін ... ... ... американдық заңнамада жан-жақты баяндалған.
АҚШ-тың заңдар Жинағының 11-тарауында деп ... ... ... бар. Бұл ... пара ... адам да, пара ... адам да ... субъектісіне жатқызылған. Пара алатындарға лауазымды адамдардың мына топтары енгізілген:
а) жария лауазымды адамдар, оларға жататындар: ... ... ... ... ... АҚШ, департаменттер, өкілдіктер, атқарушы билік органдары атынан әрекет ететін адамдар немесе қызметкерлер;
б) жария тұлғаның міндетін атқаруы үшін таңдап алынған немесе ... ... ... үкімет қызметкерлері, оның қатарына федеральдық заң шығарушы және атқарушы органдардың, кез ... ... ... ... ... онсыз жылына кемінде 130 күн жұмыс істейтін ... мен ... ... ... ... пара үшін ... көзделген:
1. лауазымды адамның қарауындағы мәселенің шешіміне ықпал ету үшін;
2. лауазымды адамды қандай да бір жалған әрекет жасауға ... ... ... ... ... ... үшің.
Сонымен параның мақсаты лауазымды адамды заңды да, заңсыз да ... ... ... ... Пара ... ... көрсетілген санаттардың лауазымды адамдары ғана бола алады. Пара алғандар үшін де, бергендер үшін де 10000 ... ... ... және ... екі ... ... ... ұстау түрінде жаңа заң көзделген.
Мұндай қылмыстар үшін бұрынғы қызметкер де, келешек қызметкер де ... ... ... ... ... ... ... еқінші тобына - қызмет бабын гізгі лауазымдық міндеттермен үйлеспейтін қызмет атқару жатады. Конгресмен немесе Конгреске сайланған ... не ... ... ... ... сотында тәжірибе жүргізетін болса, ол оның қызмет бабын теріс пайдаланғандығы болып табылады.
Заң шығарушы, ... ... сот ... мемлекеттік қызметкері немесе жалданып жұмыс істейтін адамы, егер өз ... ... АҚШ ... ... да бір талапта өкіл немесе айыптаушы бола алмайды, ондай талап ... ... ... үшін ... ... үлес алуға тиісті емес. Бүл нормаларды бұзғандық үшін 10000 долларға дейін айыппүл немесе 2 жылға ... ... бас ... ... жазасы көзделген. Жоғарыда аталған лауазымды адамдар өзінің бас пайдасы үшін қандай да бір іске ... ... ... араласса, ондай әрекет үшін де қылмыстық жауапкершілік көзделген.
Жаңа қылмыстық кодекстер қабылдаған елдердің заңдарын ... ... ... 1992 жылы ... жаңа ... ... қабыл-данды. Ол 1810 жылғы Наполеон кодексін алмастырды. Жаңа кодексте лауазымдық қылмыстарға қатысы бар нормалар ... ... ... Мемлекеттік қызметкерлердің сенімге қиянат жасауын лауазымды қылмыстар қатарынан алып тастады. Оларды лауазымды адамдар жасаған және ... ... ... ... ... мен ... жасаған деп екі белек норма қарастырып, ондай қылмыстар жасағаны үшін біріншілеріне 10 жыл, ... 7 жыл ... ... ... ... ... екілінің езі тікелей немесе біреу арқылы қандай да бір сыйлық алғандығы үшін 2 жылдан 10 ... ... ... бас ... айырып, 200 мыңнан 1 млн. франкке дейін айыппұл төлету жазасы көзделген.
Парақорлық үшін ... ... да ... ... Бұл ... ... пара лауазымды адамдардың өзіне тиесілі емес соманы заңда көзделген деген сылтаумен алуы () және пайыздарды заңсыз алуы деп белінді. 1945 ... ... ... үшін ... ... ... үшін жауапкершілігі туралы заңда және Жеке компаниялар ... ... үшін ... ... заңда қарастырылған болатын. Бүл нормалар парақорлық үшін жауапкершілік көзделген басқа заңдармен біріктіріліп, Қылмыстық кодекске енгізілген.
Парақорлықтың қарапайым ... ... ... ... ... айрықша екілеттік берілген адамның өз өкілеттігін пайдаланып, заңсыз салық жинауға бүйрық беруі, ал егер ол ... ... ... ... ... ... асып кетсе - 5 жыл түрмеде үстау және 500 000 франк айыппұл түрінде жаза ... ... ... ... өкілі немесе айрықша өкілеттік берілген немесе сайлау мандаты бар адам, өз ... ... ... ... үшін одан ... көрген адамнан қандай да бір сыйақы талап етсе, ол 10 жьіл мерзімге түрмеге қамалады және 1 млн. франк айыппұл төлейді.
Егер ... ... ... адам кәсіпорын қызметіне толықтай немесе жарым- жартылай басшылық етіп, бақылау ... ... ... ... ... ... пайызды өзі тікелей немесе біреу арқылы алып түрса немесе үстап қалса, ол 5 жыл мерзімге түрмеде үстауға және 500 000 ... ... ... ... 1987 жылы ... ... кодексі жайында да айта кеткен жөн. Неміс заңгерлерінің алдында мемлекеттік қызметкерлер жасаған қылмыстарды коммерциялық үйымдардың ... ... ... ... ... ... алу проблемасы түр.
Қылмыстық кодексте лауазымды адам үғымына деп анықтама берілген. Бірақ кейбір жағдайларда ... адам ... ... ... Бүл ... үшін жазаланатындар шеңберін кеңейтеді.
Парақорлық үшін қылмыстық жауапкершілікті анықтағанда герман заңнамасы лауазымды адамның өз қызметтік міндетіне жататын заңды әрекеттерді ... ... ... ... қайшы келетін заңсыз әрекетті орындағанына аса көңіл бөледі.
Қандай да бір әрекетті жасағаны немесе жасайтыны үшін өзіне мүліктік пайда ... ... ... ... ондайға уәде алған лауазымды адам 2 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан ... ... ... ... ... ... судьялардың немесе төрелік судьялардың жасаған тура осындай іс-әрекеті бүл қылмыстың саралаушы құрамы ... ... Ол үшін 3 ... дейін қамауда үстау немесе айыппұл төлеу түрінде жаза белгіленген.
Егер субъект өзі талап ... ... ... ... уәде ... алып, ол жайында билікті тез хабардар етсе немесе ол пайданы алуға қүзыретті орынның келісімі болса, онда ... ... ... ... ... ... лауазымды адамдардың немесе судьялардың пара үшін жасайтын әрекеттерінің сипаты туралы ... ... ... ... лауазымды адамның өз қызметтік борышын бүзатын әрекетті жасағаны үшін қандай да бір материалдық пайда талап еткендігі, алғандығы немесе ... уәде ... ... және ... ... үшін 6 ... 5 жылға дейін бас бостандығынан айыру, ал ауырлығы шамалы жағдайда - 3 ... ... бас ... ... ... ... түрінде жаза көзделген.
Егер мұндай әрекетті судьялар немесе төрелік судьялар жасаса, жаза қатаңырақ - 1 жылдан 10 жылға ... ... бас ... ... және ... ... ... - 6 айдан 5 жылға дейінгі мерзімге бас бостандығынан айыру жазасы ... ... бұзу ... ... әрекетті пара үшін жасаған жағдайға қатысты қылмыстық жауапкершілік ... іс ... ... ... - ол үшін айыптының өзінің контрагентіне өз міндеттерін бұзуға немесе өз өкілеттігін теріс пайдалануға даяр ... іс ... ... ... ... кодексінде бөлек-бөлек баптарда үш құрам белініп алынады: лауазымды адамның құзыретіне ... ... ... үшін пара алу, ... адамның қүзыретіне кіретін әрекеттерді жасағандық үшін пара алу және параны сотта алу.
Сонымен параны бопсалаушылық пен параны алу құралдарын айыру критерийлері- не ... үшін ... адам ... ... сипаты емес, лауазымды адам мен пара беруші арасындағы қатынастың ... ... Пара ... екі жақ ... ... келеді, ал параны бопсалаушылықта ондай ықтиярлық болмайды.
Пара алғанда жеке адам тарапынан, ал ... ... адам ... нан ынта білдіріледі.
Қызмет бабын пайдаланып қиянат жасау Итальяның Қылмыстық кодексінде елеулі лауазымдық қылмыс болып табылады. Бұл нормаға сәйкес, ... адам ... ... ... ... ... өзі үшін ... басқа біреу үшін сипаты мүліктік емес пайда керу мақсатында немесе ... ... ... зиян келтіру мақсатында өз қызмет бабын теріс пайдаланса және оның ... ... ... ... ... 2 жылға дейін бас бостандығынан айыруға жазаланады.
Ал мүліктік сипаттағы пайда көру үшін қызмет бабын теріс пайдаланған жағдайда жаза қатаяды - 2 ... 5 ... ... ... ... ... ... елдердің заң актілері сыбайлас жемқорлықпен күресте қатаңырақ шаралар қарастырған. Мысалы ... ... ... заң ... істейтін мемлекеттік қызметкер белгілі бір әрекет жасағаны немесе ондай әрекетке жол ... үшін ... және ... ... алуға келісімін берсе, 14 жылға дейінгі мерзімге бас ... ... ... жаза ... ... мен ... ... екілеттік жасау- шы адамдар үшін де кезделген.
Мемлекеттік басқару органдарымен кез келген іскерлік келісім жасасқан кезде, көрсеткен көмегі үшін несие, ... ... ... ... пайда талап еткен, ұсынған немесе алуға келісім берген лауазымды адамға түрмеге қамау түріндегі жаза қолданылады.
Қорыта келе айтарымыз - бұл ... ... шет ... ... ... оларға теңестірілгендердің, сондай-ақ олармен аралас қызметтегілердің лауазымдық ... ... үшін жа- ... ... тәжірибесі әртүрлі, қарама қайшы, дегенмен көңіл аударарлық.
ҚОРЫТЫНДЫ
Біздің қоғамда сыбайлас жемқорлыққа орын жоқ. Қоғамның ... ... ... осы ... одан әрі ушықпауы үшін оны тоқтатудың барлық амалдарын қолдану арқылы ғана бұл құбылысқа тиімді түрде қарсы ... ... ... еңсемізді көтергенімізге, тәуелсіздігімізді алып, шаршы әлемге танылғанымызға жиырма жылдай уақыт өтті. Өткенімізге көз салсақ, Елбасымыз Нұрсұлтан ... ... ... ... ... ... ... тереңге тартып, нығая түсуіне бағытталған құқықтық заңнамалар мен іс-шаралар қабылданып, ел экономикасы мен әлеуметтік жағдайы түзеліп, әлем ... ... өз ... ... ... әлемге өзінің біртұтастығымен, ажырамас бірлігімен танылды. Қоғам дамуының жаңа жолын таңдап, уақыттан туындаған әртүрлі кеселдерден айығуды міндет етіп ... Ол жол - ... ... ... бастауымен алға қойылған сыбайлас жемқорлықпен күрес жолы.
Сондықтан сыбайлас жемқорлықпен күресу барлық ... ... ... азаматтық борышы деп білу керек.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
* Қайыржан Т. Жемқорлық жойылмай мемлекет гүлденбейді // Айқын. - 2003. - № 132. - Б. ... ... А. ... құбылыстар үшін шетелдік заңнамада көзделген қылмыстық жауапкершілік // Заң. - 2010. - № 34. - Б. ... ... Н. ... ... ... ... // Ақиқат. - 2007. - № 11. - Б. ... ... А. ... күрес жана сатыға көтерелмек // Айқын. - 2013. - № 81. - Б. 4.
* ... Е. ... ... күресу / Е. Алауханов. - Алматы, 2009.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сыбайлас жемқорлықпен күрестің құқықтық реттелу мәселесі70 бет
2002 жылы қабылданған Қазақстан Республикасының Құқықтық саясат тұжырымдамасы12 бет
Ішкi iстер органы7 бет
Денсаулық сақтау17 бет
Жеке тұлғаларға қарсы қылмыстар5 бет
Жемқорлық іс-әрекеттердің алдын алу4 бет
Жемқорлық тарихы мен бүгінгі жағдайы9 бет
Заңдар – Қазақстан Республикасы тарихының дерек көзі (1990-2007 жж.)187 бет
Кәсіпкерлердің құқықтары мен заңды мүдделерін қорғаудың азаматтық- құқықтық формалары13 бет
Көпшілік сыбайлас жемқорлық тепе-теңдігі19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь