Ұлттық саясаттың мақсаты мен мiндеттерi

КІРІСПЕ

1. ҰЛТТЫҚ САЯСАТТЫҢ МАҚСАТЫ МЕН МIНДЕТТЕРI
2. ҰЛТТЫҚ САЯСАТТЫҢ ҰСТАНЫМДАРЫ
3. ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ҰЛТТЫҚ САЯСАТТЫҢ КЕЙБІР МӘСЕЛЕЛЕРІ
4. ҚАЗАҚСТАН . ТІЛІ ОРЫСТАНҒАН ҚОҒАМ
ҰЛТ САЯСАТЫ МЕН ӘЛЕУМЕТТІК САЛА . ЕГІЗ

ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Ұлттық саясат туралы айтқанда, әр адамның ойына өзінің тәуелсіз елі, сол тәуелсіздік жолындағы ұлы тұлғалардың істеген еңбектері мен ерліктері, толеранттылықтың қайталанбас үлгісін көрсетуі көз алдымызға келеді. Сондықтан да, Ұлттық саясатты қалыптастыру жолындағы, сол аумалы-төкпелі замандағы зиялылар туралы айтпай кеткен дұрыс болмас.
Қазақ халқы қай ғасырда болмасын, әрқашанда ақкөңіл, қонақжай, төзімді болғаны бәрімізге белгілі. Ұлы Отан соғысы жылдарында, сонау ашаршылық кезінде қазақ халқы зобалаңды басынан өткерді.1931-1932 жылдары Қазақстан ауылдарын аштық жайлады. Осының салдарынан 2 млн-дай қазақ, 250 мыңдай басқа ұлт өкілдері аштан қырылды. Зорлық пен әділетсіздікке шыдамаған қарапайым халық, көрші елдер мен республикаларға (Қытай, Ресей, Өзбекстан, Қырғызстан т.б) көшіп кетті. Міне, қазақ санының төмен болуы да осыдан.
1937-1938 жылдары кеңестік тоталитарлық жүйе аштықтан миллиондардың өмірін қиған, қылмыстан кем түспейтін қанды қырғын ұйымдастырды. Коммунистер «халық жауларын» әшкерелей бастады. «Халық жауларының» тізіміне ең алдымен өз елі үшін аянбай тер төккен ойлы да, білімді Алаш белсенділері енгізілді. Олардың арасында Ресей Мемлекеттік Думасының бұрынғы мүшесі Ә.Бөкейханов, тарихи еңбектерімен танымал инженер М.Тынышбаев, С.Сейфуллин сияқты көптеген коммунистер мен парасатты адамдар да тоталитаризм құрбаны болды. 1938 жылдың ақпан-наурыз айларының 15 күні ішінде ғана 631 адам атылды. Осылайша, қазақ зиялыларының қаймағы жойылды.
1. Жамбылов Д. Саясаттану негіздері: Оқу құралы. 2 бас. – Алматы: Жеті жарғы, 2000. – 240 бет.
2. Қуандық Е.С. Саясаттану негіздері. Оқу құралы. – Астана: “Елорда”, 2000 – 192 б.
3. Сәрсенбаева Ж. Г. Қазақстандағы ұлттық саясаттың кейбір маселелері // Саясат-Policy. – 2011. - № 10. – Б. 23-26.
        
        КІРІСПЕ
Ұлттық саясат туралы айтқанда, әр адамның ойына өзінің тәуелсіз елі, сол тәуелсіздік жолындағы ұлы тұлғалардың істеген еңбектері мен ... ... ... ... ... көз ... келеді. Сондықтан да, Ұлттық саясатты қалыптастыру жолындағы, сол аумалы-төкпелі замандағы ... ... ... кеткен дұрыс болмас.
Қазақ халқы қай ғасырда болмасын, әрқашанда ақкөңіл, ... ... ... бәрімізге белгілі. Ұлы Отан соғысы жылдарында, сонау ашаршылық кезінде ... ... ... ... ... ... ... ауылдарын аштық жайлады. Осының салдарынан 2 млн-дай қазақ, 250 ... ... ұлт ... ... қырылды. Зорлық пен әділетсіздікке шыдамаған қарапайым халық, көрші ... мен ... ... ... ... ... т.б) ... кетті. Міне, қазақ санының төмен болуы да осыдан.
1937-1938 жылдары кеңестік тоталитарлық жүйе аштықтан миллиондардың өмірін қиған, ... кем ... ... ... ұйымдастырды. Коммунистер әшкерелей бастады. тізіміне ең алдымен өз елі үшін ... тер ... ойлы да, ... Алаш ... ... ... ... Ресей Мемлекеттік Думасының бұрынғы мүшесі Ә.Бөкейханов, тарихи еңбектерімен танымал инженер М.Тынышбаев, С.Сейфуллин сияқты ... ... мен ... ... да ... құрбаны болды. 1938 жылдың ақпан-наурыз айларының 15 күні ішінде ғана 631 адам атылды. Осылайша, қазақ зиялыларының қаймағы ... ... ... ... ... халқына арналған миссиясының орындағандығын көрсетті. Бірақ та, халқымыз қанша зорлық-зомбылықты көрсе де, оған төтеп берді. Толеранттылықтың қайталанбас үлгісін көрсетіп, сол ... жас ... тез ... ... ... былай 70 жыл бойы арбауда болып, қазіргі уақытта тәуелсіздіктің тәтті дәмін біздер, жас ұрпақ ... Осы үшін ... ... шексіз.
Тәуелсіз мемлекет деген қандай жақсы. Қазақстандықтардың ең басты мақсаты білімін жетілдіріп, нұрлы болашаққа қадам басу болып табылады. дегендей, ... ... ... ... ... ... ... әрқашанда ашық болады. Сондай-ақ, біздің Ұлттық саясатымыз да соған бағытталған. Этникалық, мәдени және діни әралуандыққа ... ... ... пен ... ... ... ... 140 этнос пен 17 конфессияның өкілдері үшін ... ... ... Азаматтық татулық пен ұлтаралық келісім - біздің басты құндылығымыз. ... ... ... пен ... ... ... үндесуі әлемдік эталон ретінде танылған.
ҰЛТТЫҚ САЯСАТТЫҢ МАҚСАТЫ МЕН МIНДЕТТЕРI
Қазақстан Республикасының ұлттық саясатының басты мақсаты - байырғы қазақ жерiнде ... ... ... ... және ... мақсатта: барша азаматтарды қазақ ұлтының маңында топ­тастыру, тәуелсiздiгiмiз бен егемендiгiмiздiң баянды болуын қамтамасыз ету; қазақ ұлтының тарихи ... ... дiлiн ... мен ... ... оның ... ... өзiндiк ұлттық-мәдени ерекшелiгiн қалыптастыру және әлемге паш ету; елiмiзде тұрып жатқан барлық этностық топтардың өз тiлi мен ... ... шек ... ... барлығының ортақ Отаны - Қазақстан Республикасына адал ... етiп, оған ... ... арттыру қажет.
Бұл үшiн мемлекет пен қоғам өздерiнiң ерiк-жiгерiн төмендегi негiзгi мiндеттердi атқару үшiн жұмылдыруы керек:
Қазақстан ... ... ... ұлттық құнды­лықтарын қалыптастыру және дамыту; қазақ тiлiн шын мәнiндегi мемлекеттiк тiл деңгейiне жеткiзiп, оны ... ... ... ... ... айналдыру; этносаралық және дiнаралық саладағы мемлекеттiк органдар мен азаматтық қоғам институт­тарының өзара ... және ... ... қамтамасыз ететiн жүйенi қалыптастыру.
ҰЛТТЫҚ САЯСАТТЫҢ ҰСТАНЫМДАРЫ
Ұлттық саясаттың басты ұстанымы - ұлттық құндылықтар ... ... ... ... ... ... ... ел қауiпсiздiгiн қамтамасыз етуге және жердiң бiртұтастығын мәңгi сақтауға, жер мен жер ... ... ... байлығын) тек халық игiлiгiне жұмсап, жұртының әлеуметтiк жағдайын үнемi жақсартып отыруға мемлекеттi мiндеттеу. Әркiмнiң ... ... ... ... ... ... заң алдындағы бәрi­не бiрдей жауаптылық болмайынша ел iшiн­де дұрыс түсiнiстiк болмайды.
Қазақстан Республикасы жалпыға бiрдей ортақ территория, бiр ғана ... ... ... ... ... жалпыға бiрдей құқық жүйесi мен жалпыға бiрдей бiр ғана мемлекеттiк тiл негiзiнде дамитын болады.
Қазақ халқы қашанда қазақ жерiнде өмiр ... ... ... ... ... ... ... татар, қырғыз, түрiкмен, әзiрбай­жан, тәжiк, қарақалпақ, шешен және ... да ... ... ... дiнiне, мәдениетi мен әдет-ғұрыптарына құрметпен және төзiмдiлiкпен ... ... күнi де өз ... ... ... ... ... ұлты елдегi этносаралық және дiнаралық бiрлiктi сақтауды, олардың тiлiн, рухани құндылықтарын дамытуды өзiнiң ... ... ... ... пен оның ... болып табылатын қазақ ұлты барлық азаматтардың конституциялық құқықтары мен еркiндiктерiнiң қамтамасыз етiуiнiң кепiлi болып ... ... ... ... ... этностық топтар мемлекеттiң және бiртұтас азаматтық қауымдастықтың бөлiгi болып саналады.
Мемлекеттiк тiлдi бiлу - ... ... ... ... ... ... - азаматтарға мемлекеттiк тiлдiң маңызын жан-жақты түсiндiре отырып, оның қоғамдық өмiрдiң ... ... ... ... ... ұстанымдарды iске асыру мақсатында алдағы жылдары мемлекет: ұлттық саясатты құқықтық, экономикалық, әлеуметтiк, мәдени және бiлiм ... т.б. ... ... ... ... ... ... асыруды; нәсiлiне, этникалық тобына, тiлiне, дiни сенiмiне, сондай-ақ әлеуметтiк топтар мен қоғамдық бiрлестiктерге қатысты­лығына қарамастан адам және ... ... мен ... ... ... ... ұлттық қауiпсiздiкке қатер төндiруге, бiртұтас мемлекет пен қоғамды жiкке бөлуге, этносаралық және дiни ала­уыздықты, өшпендiлiк пен ... ... ... ... қатаң тыйым салып, тосқауыл қоюды; мемлекет пен қоғамның ақпа­раттық тәуелсiздiгiне қол жеткiзу, елiмiздiң өзiндiк ақпараттық-мәдени кеңiстiгiн құру, өзге ... ... ... пiкiрдi қалыптастыруына жол бермеудi; елiмiздiң басқа да түрiк мемлекеттерiмен бiрдей ... ... ... көшу ... қоғамдық талқыларды жүргiзiп, осыған қажеттi да­йындықтарды жасауды; этностық немесе дiни ерекшелiктерге ... ... ... ел ... ... ... ... осы мақ­сатта шетелден қаржыланатын қоғамдық және дiни ұйымдардың жұмысына заң ... ... ... ... ... ассамблеясына берiлген қажетсiз әрi заңсыз өкiлеттiктердi шектеу және оның жұмысының жалпыға бiрдей конституциялық ережелерге сай ... ... ... ... құжаттарды қабылдауды; Қазақстан Республикасы шет мемлекеттерде тұратын қазақ диаспорасының құқық­тары мен мүдделерiн қорғау, қазақ тiлiн, мәдениетiн, ұлттық дәстүрлерiн сақтау мен ... ... ... ... ... ... ҰЛТТЫҚ САЯСАТТЫҢ КЕЙБІР МӘСЕЛЕЛЕРІ
Көп этносты Қазақстан үшін ұлттык саясат мәселесі өте ... және ... Оның ... ... ... ... ... асыру ісі әлі де болса жан жақты кешенді түрде ғылыми зерттеуді қажет етеді. Бұл ... ... ... ... ... ... Президенті Н.Ә.Назарбаев еңбектерінде ерекше көңіл бөлінген. Олар теориялық-методикалык және қолданбалы жағынан маңызды. ... ... ... ала ... ... ... ... қол жеткізді . Қазақ ұлтының толеранттылығы негізінде ұлтаралық татулық пен ... ... ... ... ұлттық қатынастарды демократияландыру, қоғамды жаңарту, әлеуметтік әділеттілік принциптерін іске асыру, іс пен сөздің бірлігі және тағы ... ... ... ... асыру кезек күттірмейтін мәселеге айналып отыр. Әсіресе қазір қазақ ұлтын ұлт ретінде тұтастығына қол жеткізіп, оның ... ... ... ... одан әрі ... ... түр. Бұл ... алаңдататын жағдайлар баршылык. Олардың өзектілері: елдегі тіл мәселесінің толық шешімін таппауы, этнодіни қатынастардағы кайшылықтар мен сектантизмнің, ұлттық ... ... ... экспансияның күшеюі жэне т.б. Осыған байланысты ұлттық саясаттың стратегиялық бағдарламасында шешілмеген проблемаларды жете зерттеу қажет.
Ұлт саясатын дүрыс түсіндіру алдымен ұлт ... ... Ұлт өз ... ... ... ... Оған - ортақ экономикалык байланыстар, территория, тіл, мемлекет жататыны белгілі. Ал ұлттық сипат ... ... ... ... көрініс тауып отырады. Міне, тек кана осы белгілердің берік жиынтығы, бірлігі мен ажырағысыздығы ... ... ... ... бұны ... ... де бар. Мысалы, ұлт ұғымын түсіндірудегі тұжырымдамасы. Бұл идеяны іске асырушы ретінде АҚШ-ты ... ... ... ... өкіліне оның этникалық шығу тегі маңызды емес, оның Америка азаматы болуы маңызды. Яғни, азаматтық қоғамда ол ... ... ... ғана ... бір ... мүшесі дейді. Бұл түжырым адамдардың өздеріне тән ұлттық ерекшеліктеріне ешқандай мән бермейді.
Ол мемлекеттегі көп этностың бір үлт болғанын қалайды. Сол ... ... елге ... мигранттар өздерінің этникалық тектерінен бас тар- тып, французға айналуға міндетті. Мүндай елдерде аз санды ... ... өте ... ... ... Бүл жерде мәселе осы айтылған теория мен тәжірибе каншалықты универсалды екендігінде болып отыр. Бұны барлык мемлекеттер сөзсіз қабылдауы ... пе? ... ... мен ... оған ... ... береді. Бірақ соған қарамастан бізде деген ұғым пайда болып, пікір-талас тудырды. Билік ұсынған доктринасы мен оған қарсы ... ... ұлт ... ... ... пікірталас орын алғаны белгілі.
Ұлт мәселесін шешудің келесі бағдарламалық ұсынылған жолы: тұжырымдамасы. Ол XIX ғасырдағы австриялық- венгриялық социалистердің идеяларынан шыкты. Ол ... ... ... жеке ... құруға ұмтылуы мүмкін емес. Сондықтан олардың тілдік, мәдени талаптарының орындалуына жағдай жасау қажет. Бұл идеяның осал тұсы өздерінің ... ... ... ... ... ... ұлттардың бірігу идеясына бағындырылады.
Қазіргі Қазақстандағы ұлтаралық катынастар Кеңес Одағы кезеңімен тікелей байланысты, дәлірек айтар болсақ, тоталитарлық жүйенің негізгі ... ... ... ... ... ... ... аясы кысқарып, оның жоғалу қаупі төнді. Сонымен қатар, ұлттық тарих ұмытылып, орнына ... ... ... шектелген тарих ұсынылды. Белсенді түрде ұлттарды бір орыннан екінші орынға қоныс ... ... ... ... ... қателіктер нәтижесінде ұлтаралық катынастар шиеленісе түсіп, 1986 жылғы Алматыдағы, 1989 жылғы Жаңа- өзендегі кақтығыстарға әкелді. Қазақ ... ... ... ... ... ... этникалық отанында ұлттық мәдениетін дамытуға жол берілмеді. Халықтың ертеден келе жатқан ұлттық салт-дәстүрлері қауіпті деп есептелді. ұлттық саясатты ... ... мұны ашып ... білу ... ... ... пен ... қол жеткізген сәттен бастап президент Н.Ә.Назарбаевтың бастамашылыгымен демократиялық қогам құру, әлеуметтік әріптестік пен ... ... ... және ... ... қамтамасыз етуге сенімді бағыт-бағдар алды. Өзінің тәуелсіздігінің алғашқы ... ... ... және дінаралық келісімді нығайту шарасын мемлекеттік даму мен оның территориясындағы ұлттардың өсіп-өнуі, бірін-бірі сыйлауы мен ... ... ... бірі ... карастырды. Бұл жолда киыншылыктар да аз болған жоқ. Тәуелсіздіктің бас кезінде Президент Н.Э.Назарбаев айткандай, . Ал қазір деген ... ... ... ... ... ... саны артып, мемлекет құрушы ұлт ретінде дамығаны қуантарлық жайт. Сонымен бірге басқа ұлттардың ұлес салмағы ... ... ... аралығында түрліше себептерге байланысты еліміздегі орыс, украиндардың, немістердің саны 4,86 пайызға кеміген, ал казактар мен түркі тілді этностардың саны 5,55 ... ... ... ... ... ... ұлтының төңірегіне топ- тастыруда. 1995 жылғы наурыз айында Қазақстан Республикасының Президенті құрылған Қазақстан халқы Ассамблеясының маңызы ... ... ... Ассамблея этносаралық және конфессия-аралык қатынастар саласындағы мемлекеттік саясатты жүзеге ... ... ... ай- ... ... ... ... отырған барлык этностардың өзара тең құқықты қатынасын қамтамасыз етуге өз үлесін косуда. Сонымен Президент Н.Ә.Назарбаевтың деген ... ... ... ... ... ... қазақстандық үлгісі қалыптасты. Бұдан, әрине, ешкандай кемшілік пен шешілмеген мәселе жоқ ... ұғым ... ... айту керек, ұлттык мүддені корғаудың екі үлгісі болуы ыктимал. Біріншісі, мүдделер теңдігін түбегейлі және тездетіп өз ұлтының пайдасына бұруға ... Бұл ... ... ... ... ... яғни ... отырып, халықаралық келісімдерде жергілікті ұлт мүддесінің ерекше қаралатынына көз жеткізуге негізделген. Президент ... ... ... ... таңдап алды. Осы стратегияға сәйкес әрбір ұлт пен ... ... ... ... ... ... Ал енді осындай жағдайда қазақ ұлты мемлекет құрушы ұлт болғанымен Қазакстандағы баска этностармен салыстырғандағы жагдайы жоғары деуге, ... келе ... ... халқының ұлттық дамуы жолында әлі де болса проблемалар аз емес. Ал Әуезхан Қодардың газетінде берген ... ... ... пікір айткан. Оның пікірінше, тәуелсіздік алған жылдарда , қазақтар , деген пікірін және оның мемлекеттік тілге тиісіп, оған ... ... үшін ... ... біздіңше, өте орынды сынға алды . Бізде ұлттык мүддеге ... ... ... ... әлі де ... емес.
Бұларды айтып отырғандағы себеп: қазақ ұлтының қоғамдағы орны мен мәртебесін ... ... ... ұлт ... ... мүмкін емес. Айта кетейік, бұдан мемлекет құрушы ... ... ... ... жоғары тұруы керек деген ұғым тумауы тиіс. Әрине, төмен де болмай, тең болғаны дұрыс. Ол теңдік, біздіңше, қазақ ұлтының топтастырушылық ролі мен ... ... ... тиіс. Диаспоралардың мүдделеріне үстіртін қарауға да болмайды. Президент Н.Ә.Назарбаев айткандай, біздің мемлекетке сыйластық пен ... ... жол жок. ... әлеуметтік зерттеулер көрсеткендей, қазақ халкының 15 пайызы ғана ұлттың жағдайына ... ... ... ... әр ... деңгейде ұлттың жағдайына қөңілі толмайды екен. Олардың ... 30-33 ... ұлт ... шешуге белсенді араласуға дайын көрінеді. Олар- ды ойландыратын мәселе: кедейшілік, тілінің, мәдениетінің жағдайы және т.б. ... ... бәрі ішкі ... ... тұрғыдан саралау маңызды.
Қазакстанның ұлттык құрамына әсер етіп отырған факторлардың бірі - көші-көн мәселесі. Сарапшылардың ... ... ... ... ... мүше ... ... Қазакстанға шетелдік тауарлар ғана емес, шетелдік жүмыс күшінің елге келуін реттеп келсек, енді ... сан ... ... алмаймыз. Алдымыздағы 10-15 жыл ішінде шетелдік жұмыс күшінің санын, алдын ала болжамдар бойынша, біреулер ... 40-50 млн. ... ... бір ... бір шетелдік келеді деп жорамалдайды. Келушілердің көбі негізінен қытай, түрік, өзбек, арабтар. Қазактың өз ... аз ... ... ... ... де ... ... қорлық көрген қазақ ұлтының көркеюі ең алдымен экономикалық, әлеуметтік жетістіктерімізге байланысты. Бұл ретте қол ... ... ... Бір ғана мысал: ресми мәліметтерге карағанда жүмыссыздық деңгей 2010 жылдың бас кезінде 6,4 пайыз болса, соңына ... 5,3 ... ... 2011 жылы жан ... ішкі ... өнім 900 ... асты. Батыстағы капитализмді 300 жылдың беделінде орнатты. Сонда да олар кемшіліксіз емес. Ал Казахстан экономикасы аздаған уақытта, оңай болмаса да, ... ... ... ... ... ... салыстырғанда.
Yenлттык мемлекетті көркейту жолындағы кедергілерге тоқталар болсак, билік саласындағы ұлттық мүддеге нұқсан келтіретін жемқорлықтың ... ... ... мен ... арасындағы алшақтық күшеюде. қорының (директоры Гүлмира ... ... ... көрсеткендей, халықтың 40 пайызы кедей, ақшасын тек қана тамаққа ... Бай ... ... 3 ... ... ... ... дейтіндер 10-12 пайызға әзер жетеді екен. Ал ... 60 ... екен . ... ... ... ... келетін пікірлер де бар . Бүл жерде қайсысына сенеріңді білмей қиналасың. Кейінгі кездегі ... ... ... ... ... белгілі.
Тіл саласында да ол қылықтар мен кемшіліктер аз ... ... атап ... . ... ... қазақ тілі енді орыс тілінің ғана емес, ағылшын тілінің көлеңкесінде ... ... ... ... ... ... ... игерудің пайдадан басқа зияны жоқ, әрине. Алайда, , - деп жүр ... ... ана ... ... ... барлық жерде бір деңгейде емес. Бұл жөнінде Президент Н.Ә.Назарбаев былай атап көрсетті: [11]. Енді бүл пікірді қолдап, ... оны ... ... ... ... осы ... кедергілерді ұмытпау кажет. Қазақ тілінің өз дәрежесінде дамымай отыруының бірнеше себептері бар: Нарық желеуімен балабақшалар мен ... ... ... ... ана тілін үйретіп, тәлім-тәрбие беретін білім мен мәдени ошақтары жеке қолға сатылып кетуі. Ол енді ғана ... ... тілі орыс ... ... өз ... ... Қазак тілін мемлекеттік тіл ретінде күшейту үшін кейбі авторлар орыс тілінің Конституциядағы статусын төмендетуді ұсынады. Осындай ойластырылмаған субъективті жағдайлар да бар ... атап ... жөн. Одан ... ... жасамай болмайды.
Қазір қазақ тілі іс жүзінде екі әлемдік тілмен қиын бәсекелестікке түсті. Оның бір ... ... ... отыр. Бірак оған қалай қол жеткізу керек дегенде кемшіліктер жок емес. Шет тілін оқыту тым ерте, және ... ... ... ... ... білдіруге деген талап тым күшті, тіпті дүрбелең: қазақстандык бүкілхалықтық жаппай ағылшын тілін ... ... ... ... мен ... ... ... Сонда бұл қандай саяси ұстанымның нәтижесі. Ана тілін толық игере алмай тұрғанда шет тілінінен сүрініп, қиналып жүрген жастарды ... ... ... ... ... таба ... дегендей жаткан жанталас. Әр үйдің бұрышында ағылшын тілін ақшаға окытатыны туралы жарнамадан көз ала ... Енді шет ... ... ... ... тәжірибесін еске алынбай отыр. Жастар арасындағы өзіне-өзі қол ... бір ... осы емес пе ... ой ... Былай карағанда көп тілді білген жақсы. тілге негізде мемлекеттік тілді екі ұлы тілмен қосақтап, олармен бәсекелестіріп қою ... да ... ... казак тілін мүшкіл жағдайда калдырмай ма? Көптеген азаматтар өздері қазақ бола тұра оқу орындарында тек орыс тілінде ... ... ... ... ... өз ана ... ... тырыспайды, тіпті ұялу дегенді білмейді. Әрине, кезіндегі жағдайға олар ... емес ... ... ... 20 ... ... жеткілікті болды емес пе. Бұл жағдайды мемлекет ... ... ... қолданбағандыктың салдары деп білу керек сияқты.
Олай болса ұлт саясатын ... ... ... ... ... кажет. Мемлекеттік тілмәселесін өмірдің басқа салаларымен байланыссыз өз алдына жалаң түрдегі дүрбеленнің, ... ... аз. Оны ... ... және ... ... ... ягни бір- бірімен байланысты түрде қарастырмайынша болмайды. Қазақ тілін экономика, әлеуметтік және басқа саладағы кызметтермен байланысты қол- данысқа енгізбесе қандай ... ... ... ... корытынды: енді Қазақстандағы басқа этнос пен диаспораларды мемлекет кұрушы казақ ұлтының төңірегіне тығыз ... жаңа ... ... идеология мен саясатты қалыптастырып, тиісінше жаңа заңдар ... ... - ТІЛІ ... ... ... ... есепке алмай, тиімді ұлт саясаты болуы мүмкін емес. Елдің этникалық ... ... ... ... қалыптасқан. Бүгін Қазақстан жерінде әртүрлі этникалық кауымдастықтар өмір сүруде. 1. Көне түркі ... ... ... ... тұратын казактар. 2. Әр заманда әртүрлі жолмен ... ... ... ... және ... ... этникалық топтар. 3. Мәдениеті мен тілі жағынан қазақтарға жақын шығыс этностық диаспоралар. 4. XX ғ. 30-40 жылдары жер аударылған ... ... 5. ... ... және алыс шет ... ұсақ ... ... кейбір баспасөз көздері еліміздегі диас-оралардың санын көбейтуге әуес. Әсіресе, Казакстан ... ... да ... санын өсіріп айтып, қыза-қыза 140-қа асырып жібереді. Оның ... ... ... ел, ... ... ... ел де, жер де қазактікі емес, бәріміздікі дегісі келетін сияқты. Шындыққа тура қарасақ, жағдай ... 2003 жылы ... ... атты энцикпопедиялық анықтамада Қазақстандағы абазиндардың саны - 64, ... - 185, ... - 45, ... - 126, ... - 46, ... - 8, ... тар - 462, американдар - 98, ағылшындар - 81, белудждар - 33, ... - 440, ... - 29, ... - 21, долгандар - 25, ижорлар - 15, испандықтар - 34, ... - 2, ... ... - 23, ... - 28, карелдер - 410, комилер - 387, коряктар - 48. кубалықтар - 50, ... - 590, ... - 3, ... - 602, на- ... - 19, нигдалыдтар - 1, нивхтер - 8 адам. Осылай жалғастыра беруге болады. 116 ұсақ ... ... әр ... саны ... ... ... Қазакстан жатқызғандардың бірқатары келіп-кетіп жатырған шетел азаматтары. Егер елде уақытша тұратын, ... ... ... ... ... ... ... саудагерлерді жиып тере берсе, әр мемлекетті де ... ... ... ... ... бір ... ұлты және алты диаспора өмір сүруде. Қазақтар - елдің 63,6, орыстар - 23,3, ... - 2,9, ... -2.0, ... -1,4, ... - 1,2, ... -1.1, ал, 100-ден астам ұсак, диаспоралар -4,5 пайызды ғана қурайды.
Көптеген диаспоралар өкілдері Одақ ыдырағаннан кейін тарихи ... ... Ал, ... өмір ... ... ... кауымдастықтардың өкілдері негізінен бүгін ресми түрғыдан Қазақстан азаматтары.
Еліміздегі қазақтар мен диаспоралар тегін, дінін, ... ... тіл ... ... бөлігі орыстанғандар, тәуелсіздік тұсында да оның бетін қайтара ... Егер ... ... ана ... ... байланысты істер қолға алынғанмен, жағдай әлі күрделі күйінде болса, орыс- тардан басқа диаспоралардың, әсіресе славян тектілерінің ... одан әрі ... ... ... өмір ... ... және бүл ... күшеймесе бәсеңдемей тұр. Мемлекеттік тілдің қолдану аясына іштей де, ашық та ... ... ... ... ... Олар ... мен әртүрлі диаспораның өкілдері. Мемлекеттік тілді қолдайтындар да тек қазақ патриоттары ғана ... ... ... ... ... бірақ олар әлі күш ала алмай отыр. Бірақ, мемлекет басым бір тілде, мемлекеттік тілде, ... ... ... ... ... бола ... қарамастан, қазақстандықтардың үстанымдары өте күрделі, оның астарында жаңа азаматтықпен қатар этникалық, аймақтық-жерлестік, ру-тайпалық, діни, әлеуметтік, кеңестік сағыныш сезім сияқты таңдаулар ... ... және ... ... олардың үйлесімі адамның Қазақстанмен де, өзінің этникалық қауымдастығымен де байланысын көрсетеді. Қазақтар үшін қазақстандық азаматтық және этникалық сәйкестілікті үйлестіру қиын ... ... ... бар диаспоралар үшін бұл көкейтесті мәселе. Диаспоралар негізінен өз этностық қауымдастығы- ның ... бола ... ... ... ... ... азаматтыққа күрделі жағдайда бейімделуде. Ресейліктер жүргізген - деген сауалға Шымкент қаласында туратын, білім саласында 30 жыл ... ... ұлты орыс әйел ... деп ... ... . ... ... 2010, №8,88 бет).
Сезімге бой алдырғанмен бұл сөздердің аста-рында этносаралық қатынастардың көптеген қайшылықтары орыс диаспорасының көзімен берілген.
Ұлт саясаты осыдан ... ... ... діни және ... еркшеліктерін қолдауына мән береді. Диаспоралардың мүдделерін билік институттары да, азаматтық қоғам да ... ... Бұл ... ... ... және ... асыру жүйесін қалыптастыруды талап етеді.
Бүгін Қазақстанда диаспоралардың саяси сана - сезімі өсуде. Этномәдени талаптарын қанағаттандырумен қатар, ... заң ... ... ғана ... ... билікте де өкілеттілігінің болғанын қалайды. Бул мәселелер құқықтық, және өзара тілектестік негізінде шешілуі тиіс. Аза- маттықты төмендету арқылы этникалық ... алға ... тек ... ғана ... ... ... Барлық жағдайларды назарға ала отырып үйлестіру баянды тәртіп пен ... ... ... ... ... Қазақстан тарихы да қатал ұлтаралық қақтығыстарға толы. Сонымен бірге бұл ... ... - тіл, ... салты, еңбек, көзқарас және мәдениет салаларында өзара ... да ... ... ... асыру барысында тарихтың жағымды сабақтары мен жаңа қүндылықтарға сүйенудің қажеттілігі зор. Өткенді түсіну, ... ... ... ... ... сананы жаңартады. Сонымен бірге, қазақтардың, барлық қазақстандықтардың елдің тарихын білуі, бұқаралык санада қазак, мемлекеттілігінің кешегісі мен ... ... ... және сабақтастығын ұғынуда маңызды. Қазақстандықтардың басын тек территориялық-әкімшілік ... ғана ... ең ... ... ... ортақ мемлекет, мемлекеттік тіл ел тағдырына азамат ретінде жауапкершілік, ... ... ... тағы ... ... ұстанымдар біріктіреді.
ҰЛТ САЯСАТЫ МЕН ӘЛЕУМЕТТІК САЛА - ЕГІЗ
Қазак үлтының өсуіне ... әсер ... ... бірі - ... ... ... әлеуметтік дамуы өлім-жітім көрсеткіштерінен, тууы мен өлімінен, жан басына табысынан, ... ... ... ... дүние-мүлікке иелігінен көрінеді. Шетел зерттеулері бұл мәселеге көңіл ау- даруда. Мысалы, ұлттардың таза ауыз сумен камтамасыз ... ... ... ... деп ... ... ауыз сумен қамтамасыз етілуде қазақ ұлты еліміздегі баска ұлттармен салыстырғанда ең төменгі деңгейде. Қазаұтар түрған үйлердің 34,6 пайызына су ... ... ол ... 64 пайыз екен.
Табыс деңгейі мен өмір сүруіне қарай ... ... ... ... ... ... ең ... саласына айналады. Қылмыс пен жемқорлық жайлаған түста біреулердің қолайлы, екінші біреулердің қолайсыз жағдайда болуы ... ... ... ол ... ... ... ауысады. Қоғамда қалыптасқан әлеуметтік қатынастар жүйесі этникалық сана-сезімнің белсенділігіне итермелейді. Әділетсіздікті шетел инвесторларының озбырлығымен байланыстыратын пікірлер де ... ... ... ... ... ... айнала алмай отыр. Қазақстанмен табиғи ресурстарға бай ... ... ... өздерінің теңсіздігін айқын сезінеді. Бұрын кемсітушілікке ұшыраған қазақ ұлтының әлеуметтік мәселелерін шешуге әдейі назар аударуды талап етеді. Әсіресе ... ... ... ... ... ... аудандарын дамытудың нақты бағдарламаларын қабылдауды талап етеді. Ұлт саясаты мен әлеуметтік-экономикалық сала терең байланысты.
Бүгінгі шала ертеңгі өрт ... ... ... ... елді ... ... ормандағы өрттей бүкіл елді шарпиды.
Ұлт саясаты ел аймақтарының әлеуметтік экономикалық, ... ... және ... қүрамымен өзара байланысты. Этносаралық шиеленістердің алдын алу мақсатында ай- ... ... ... ерекшеліктерін назарда ұстау дегеніміз елді мекендердің (ауыл, аудан, қала) ұлттық құрамы, этностық топтардың қоныс- тануы мен тарихы, жер қатынастары, этностық ... ... ... ... ... ... ... мәдени мекемелер мен этномәдени орталықтарының ахуалдарынан хабардар болуды талап етеді. Ұлтаралық келісім максатына сәйкес ... ... ... ... ... ... ... ұлттық саясаттың мақсаты - елiмiздi мекендеген барлық азаматтардың, олардың ұлттық, дiни ... ... ... ... өмiр ... тәуелсiздiктi сақтауға және нығайтуға, қоғамды демократияландыруға, әдiлеттiлiк орнату болып ... ... ... Республикасының байырғы қазақ жерiнде құрылғандығын, мемлекеттiң байырғы тұрғындары және республиканың абсолюттi басым бөлiгiн ... ... ... елде өмiр сүретiн өзге этникалық топтардың мемлекетқұрушы ұлттың төңiрегiне топтасуының саяси, ... ... ... т.б. ... ... ... ... алғанда, Қазақстан Республикасының Ұлттық саясатының жүзеге асуы үшін қоғамда ... ең ... ... тұруға тиіс.. Осы бағдарлама қажырлы еңбекті, талпынысты, шыдамдылықты талап етеді. Менің ойымша, ... ... ... ... ... толеранттылықтың негізін қалады. Нәтижесін де көрудеміз.
Жыл өткен сайын мемлекет пен қоғамның қызметi көбiнесе заңдар-мен реттелетiн ... ... ... де, ... де осы ... ... өмiр ... тиiс жандармен көбiрек кеңескенi жөн. Әрине, бәрiн бiрден шешiп тастау мүмкiн емес, сондықтан, төзiмдiлiк таныту ... ... ... бермей, күш-қуатымызды қалап алған басымдықтарымызға жұмылдыруымыз керек.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Жамбылов Д. Саясаттану негіздері: Оқу құралы. 2 бас. - ... Жеті ... 2000. - 240 ... Е.С. ... ... Оқу ... - ... "Елорда", 2000 - 192 б.
3. Сәрсенбаева Ж. Г. Қазақстандағы ұлттық саясаттың кейбір маселелері // Саясат-Policy. - 2011. - № 10. - Б. 23-26.

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 600 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі»23 бет
Қазақстан Республикасының Ұлттық қоры7 бет
Ұлттық банк: оның мақсаттары, міндеттері мен қызметтері27 бет
Қазақстанның Ұлттық банкі,оның мақсаты мен міндеттері, қызметінің бағыттары, пайдасы19 бет
Ұлттық банкі, оның, мақсаты мен міндеттері, қызметінің бағыттары, меншікті қаражаттары мен пайдасы26 бет
Ұлттық банктің құрылымы мен басқару органдары20 бет
Адам - әлеуметтік саясаттың объектісі ретінде3 бет
Адам және саясат5 бет
Адам өміріндегі саясаттың ролі6 бет
Аймақ мемлекеттік басқару объектісі ретінде6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь