Алғашқы қоғамдар туралы

КІРІСПЕ

1. АЛҒАШҚЫ ҚОҒАМДАР ТУРАЛЫ
2. ҚОҒАМДЫҚ KEJIICIM ТУРАЛЫ
3. АЗАМАТТЫҚ ХАЛ ТУРАЛЫ
4. СУВЕРЕН ТУРАЛЫ
5. МҮЛІКТІ ИЕЛЕНУ ТУРАЛЫ

ҚОРЫТЫНДЫ

ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
Руссо Жан Жак (1712—78)— фр. ағартушылары демократиялық қанатының өкілі, философ, социолог және эстетик, педагогика тео- ретиктерінің бірі. Дүниетаным маселелерінде Руссо деизмді ұстанды. Қудайға сенуімен қатар жанның мәнгілігін де мойындады. Руссо материя мен рухты ежелден келе жатқан екі негіз деп санады (Дуализм). Таным теориясында сенсуализмді ұстанды, дегенмен адамгершілік идеяларының туа бітетінін жоққа шығарған жоқ. Социолог ретінде Руссо радикалдық позицияда болды. Ол феодал сословиелік қатынастарды сынады, буржуазиялық демократиямен мен азаматтық бостандықты, турмысына қарамастан адамдардың теңдігін жақтаған пікірлер айтты. Мүлік теңсіздігін жеке меншіктің пайда болуымен байланыстыра келіп, оған қарсы шықты, жеке меншікті жалпыға бірдей теңгермешілікті уағыздайтын ұсақ буржуазиялық эгалитаризм тұрғысынан сынады. Қоғамдық шарт теориясын қолдаған Руссоның Гоббстан айырмашылығы, ол табиғи жағдайда барша жұрттың барша жұртқа қарсы соғысы болып қана қойган жоқ, сонымен қатар адамдар арасында достық пен жарасымдылық та үстемдік етті деп санады. «Эмиль, яғни Тәрбеө туралы» деген еңбегінде (1762) Руссо бұрынғы феодалдық сословиелік тәрбие жүйесін қатаң сынға алып, оның мақсаты еңбекті құрметтейтін белсенді азаматтар даярлау болуын талап етті.
1. Философиялық сөздік - / Редкол: Р. Н. Нұрғалиев, Ғ. Ғ. Ақмамбетов, Ж. М. Әбділдин ж.б. – Алматы:”Қазақ энциклопедиясы”, 1996. – 525 бет.
2. “Әлемдік философиялық мұра”. Жиырма томдық. 2 том. Антикалық философия. – Алматы: Жазушы, 2005. – 568 бет.
3. Найзағараева Е. Әлеуметтік экологияның мәні // Ақиқат. – 1999. – № 4. – Б. 81-83.
4 Тілекова Ж. Экология хакындағы бірер сөз // Ақиқат. – 2003. - № 8. – Б. 74-77.
        
        КІРІСПЕ
Руссо Жан Жак (1712 -- 78) -- фр. ағартушылары демократиялық қанатының өкілі, философ, ... және ... ... тео- ретиктерінің бірі. Дүниетаным маселелерінде Руссо деизмді ұстанды. Қудайға сенуімен қатар жанның ... де ... ... ... мен ... ежелден келе жатқан екі негіз деп санады (Дуализм). ... ... ... ... дегенмен адамгершілік идеяларының туа бітетінін жоққа шығарған жоқ. Социолог ... ... ... ... болды. Ол феодал сословиелік қатынастарды сынады, буржуазиялық демократиямен мен азаматтық бостандықты, турмысына қарамастан адамдардың теңдігін ... ... ... ... теңсіздігін жеке меншіктің пайда болуымен байланыстыра келіп, оған қарсы шықты, жеке меншікті жалпыға бірдей теңгермешілікті уағыздайтын ұсақ буржуазиялық ... ... ... ... шарт ... ... Руссоның Гоббстан айырмашылығы, ол табиғи жағдайда барша ... ... ... ... ... ... қана қойган жоқ, сонымен қатар адамдар арасында достық пен жарасымдылық та үстемдік етті деп ... ... ... (1762) ... ... феодалдық сословиелік тәрбие жүйесін қатаң сынға алып, оның мақсаты еңбекті құрметтейтін белсенді азаматтар даярлау болуын талап ... ... ... қоғамдардың ең көнесі және жалғыз табиғи -- отбасы. Бірақ отбасында балалар, оған мұқтаж болғанға дейін ғана, әкесімен байланыста. Бұл ... ... ... ... үзіледі.Әкесіне бағыну қажеттілігінен құтылған балалар және балаларға қамқорлық міндетінен босаған әке тең дәрежеде тағы да тәуелсіз болады. Егер олар ... ... ... бұл табиғи қажеттіліктен тумайды, тек өз еріктерімен, ал отбасы тек келісім арқылы сақталады.
Бұл ортақ бостандық -- адам ... ... Оның ... заңы -- ... ... оның ... ... қам-қарекеті -- адамның өзіне-өзі міндеттісі, балиғатқа жеткен кезден бастап ол қандай шаралар оның өзін сақтауға жарайтынын ... алуы ... және ... ... ... ... осылай, отбасы, керек десеңіз, саяси қоғамдардың үлгісі, билеуші -- әке ... ... -- ... және тең де азат ... туған барлық адамдар, егер өз бостандықтарын окшауландырса, тек өз пайдасы үшін ғана. Айырмашылық -- отбасында әкенің балаларға деген ... оның ... ... ... ... ... өз қол астындағыларына деген жоқ сүйіспеншілігін билікке масаттану ауыстырады.
Гроций кез келген билік қоластындағылардың ... үшін ... ... ... шығарады. Мысал ретінде құлдықты келтіреді. Өз пайымдауларында ол осылай ... ... ... көреді. Тирандар үшін тіпті де қолайлы әдісті емес, оған қарағанда жүйелірек әдісті қолдануға болар еді.
Гроцийдің пікірінше, адамзатт тегі ... ... ... ... осы жүздік адамзат тегіне жата ма, бұл түсініксіз және ... өне ... ол ... ... мойын бұратын сияқты. Гоббс те осылай ойлайды. Сонымен адамзат тегі мал ... ... ... оның ... оны жеп қою үшін ... көсемі бар.
Бақташы өз отарымен салыстырғанда табиғаты жоғары мақұлық болса, адамдардың басшылары мәні жағынан, ... ... ... - өз ... ... ... табиғаттың мақұлықтары. Филонның мәліметіне қарағанда, император Калигула да осылай пайымдаған, ол ... ... ... ... ... ... ... -- құдайлар немесе қоластындағылар -- мал деген. Калигуланың бұл пайымы бізді Гоббс пен Гроцийдің ... ... ... ... де бұлардың бәрінен бұрын адамдар тұрмысынан тең емес екенін, бірақ біреулер құл болу үшін, басқалар мырза болу үшін ... ... ... ... ... ... ол ... себеп деп қабылдады. Құлдықта туған кез келген адам құлдық үшін туады; бұдан айқын ештеңе болуы ... ... ... құқық жөніндегі ғылыми ізденістер баяғы заманғы қиянаттардың ... ... ... және ... ... ... ... өте көп еңбекті текке жұмсады" -- ... ... ... ... д Аржансон мырзаның Францияның көрішілерімен қарым-қатынастарының пайдасы туралы трактаты.
Сонымен, егер табиғатынан құлдар бар болса, олар ... ... ... бар ... ... Күш алғашқы құлдарды тудырды, қорқақтық оларды мәңгілік қүлдарға айналдырды.
Мен король Адам туралы да, император Ной, ... ... ... ... ... ... алған үш ұлы монархтың әкесі туралы да, кейде осы монархтарды солардың өзі деп есептейді, ештеңе айтқаным жоқ. ... бұл ... риза ... ... ... себебі мен осы билеушілердің бірінен тікелей тараймын және мүмкін жоғары тармағынан шығармын, олай болса қағаздарды тексергеннен кейін мен адамзат тегінің ... ... ... ше? Не ... да Робинзон өз аралының жалғыз тұрғыны болып ... оның ... ... ... Адамның әлемді билеуші болғанын ешкім жоққа шығара алмайды және бұл шексіз иелік жайлы болғаны ... өз ... нық ... монарх көтерілістерден де, соғыстардан да қорықпады.
ҚОҒАМДЫҚ KEJIICIM ... ... ... ... қалуына кедергі келтіретін күштер осы жағдайда қалуы үшін әрбір индивидуум жұмсайтын күштерден басым болатын шекке жетті деп ... Онда бұл ... ... одан әрі ... ... емес және адамзат баласы өзінің өмір сүру салтын өзгертпесе, қүрып кетер
Бірақ та адамдар жаңа күштерді жасап ... , тек ... ... бар ... ... ... басқа адамдармен бірігіп, қарама-карсы іс-қимылды жеңуге кабілетті күштер жиынтығын ... осы ... бір ... ... және ... отырып қимылдауға мәжбүр етуден басқа амалы жоқ.
Күштердің аталмыш жиынтығы көптеген адамдардың бірлескен іс-әрекеттері арқасында ғана пайда болмақ: бірақ әрбір ... ... мен ... -- оның ... ... бірінші құралы болғандықтан, оларды өзіне зиян келтірмей жөне оның өзінің алдындағы парызы болып табылатын істерден бас тартпай қалай ... Бұл ... егер ... ... қайтып оралатын болсақ, төмендегі қағидалар арқылы бейнелене алады:
"Ассоциацияның әрбір мүшесінің тұлғасын және ... ... ... күшпен қорғайтын және қоршайтын ассоциацияның түрін табу керек және сол арқылы әрбір адам бәрімен бірігеді, тек өзіне ғана бағынады және ... азат ... қала ... ... ... ... негізгі мәселе осы.
Бұл келісімнің баптары, бұл баптарды болмашы ғана өзгерту оларды пайдалылығы мен пәрменділігінен ... етіп ... өз ... анықталған, табиғи еркіндігінен бас тартып, келісім бойынша алған еркіндігін жоғалтып, қоғамдық ... ... ... ... ... ... ... және табиғи еркіндігіне қайтадан ие болғанша барлық жерде үнсіз қабылданады және ... ... ... ... түсінсе, бір ғана нәрсеге келіп саяды, ол: ассоциацияның әрбір мүшесі барлық өзінің құқыктарынан қауымның ... үшін ... ... ... егер ... ... ... ғана барлығы үшін тең жағдай қалыптасады; барлығы үшін тең жағдай қалыптасса, ешкім де ... үшін ... ... ... ... ... оқшаулану қандай да болмасын тартып алу арқылы жүрмегендіктен, бірігу мүмкіндігінше толыққанды болады және ... ... ... ... ... ... ете ... жеке адамдардыц қандай да болмасын құқықтары қалған болса, онда ... ... ... ... және ... ... ... дауларды шешетін басшысы болмағандықтан, белгілі бір қарым-қатынастарда өзіне төреші бола алатын ... адам ... ... соң ... ... ... ... қалуға ұмтылар еді және ассоциация тиранияға айналар еді немесе пайдасыз болып қалар еді.
Ақыр соңында ... өзін ... ... ... жеке ... ... ассоциацияда басқаларға өз құқықтарын беріп, оның орнына басқалардың құқықтарын қабылдамаған бірде-бір мүше болмағандықтан, әрқайсысы жоғалтқанының баламасын алады және ... ... ... үшін көбірек күш алады.
Сонымен біз қоғамдық келісімнен оның мәнін құрамайтынды алып тастасақ, онда келесі қағидаларды анықтаймыз: "Біздің әрқайсысымыз ... және ... ... ... ... және жалпы ерікті жотрыдан билеушіге береміз және нәтижесінде біздің бәріміз ушін әрбір муше тұтастықтың бөлінбес бөлігіне ... ... ... ... байланыста болатын жеке адамдардың орнына жедел түрде бұл ассоциация әрекеті жалпы жиналыста ... ... ... сонша мүшесі бар шартты ұжымдық Тұтастықты құрайды. Осы әрекеттің нәтижесінде, бүл Тұтастық ... ... ... ... ... ... өмір мен ерікке ие болады. Басқалардың бірігуінің нәтижесінде пайда болатын бұл заңды тұлға -- бір ... ... ... ... Республика немесе Саяси организм деп аталады: оның мүшелері бұл Саяси ... ол ... емес ... ... деп, ... кезде Суверен, басқалармен салыстырып, Держава деп атайды. Ассоциация ... ... олар ... ... ... ... жеке ... билікке қатысушы ретінде азаматтар жөне мемлекеттің заңдарына бағынушылар ретінде Қоластындағылар деп ... бұл ... жиі ... және олар ... ... ... олар ... барлық дәл мағынасында қолданған кезде, оларды бір-бірінен айыруға үйрену жеткілікті.
АЗАМАТТЫҚ ХАЛ ТУРАЛЫ
Табиғи халден азаматтық халге көшу ... ... ... оның ... ... әділеттілікпен ауысады және оның іс-әрекеттеріне оларда бұрын болмаған адамгершілік сипат береді. Парыз дауысы табиғи нәпсіні, ал кұқық калауды ауыстырғанда, осы ... ... ... қалауымен ғана есептесіп келген адам басқа принциптерге сай іс-әрекет жасауға және өз
қажеттіліктерінің ізімен жүрмес бұрын ... ... ... ... ... жағдайда ол табиғаттан алған біраз артықшылықтарынан айырылса да, басқа аса маңызды артықшылықтармен марапатталады; оның мүмкіндіктері жаттығып дамиды, ой-өрісі ... ... ... жақсарады және оның рухы, егер әрине осы жаңа ... ... ... ... де төменгі жағдайға алып келмесе, ол оны надан да шектеулі жануардан ақылды тіршілік иесі - ... ... үшін осы бір ... ... ... үзбеуі тиіс дәрежеге дейін өсе түседі.
Барлық нәтижені өзара жеңіл салыстыруға болатын қағидаларға әкеліп тірейік. Қоғамдық келісім-шарт бойынша адам ... ... ... және оны қызықтыратын және ол иемдене алатын нәрсеге деген шексіз құқығынан айрылады; ол азаматтық бостандыққа және өзі иелік ... ... ... ... ... ие ... Осы ... анықтау барысында қателеспеу үшін, шекаралары индивидуумның табиғи дене күші ғана болып табылатын табиғи бостандықты жөне жалпы ерікпен иектелетін азаматтық бостандықты дөл ... білу ... ... ... ... ... ғана немесе бірінші келгеннің құқығы болып табиғатын ие болуды және заңды құжатқа ғана негізделген меншікті айыра білу керек.
Адамның ... ... қол ... ... ... оны ... шын қожайын ететін, адамгершілік бостандықты қосуға болар еді, себебі тек өзінің калауынша істеу - қүлдық, ал өзің орнатқан заңға ... -- ... ... ... ... халық пен жекелеген тұлғалар арасында өзара міндеттемелер бар және әрбір индивидуум, өзімен өзі келісімге келе ... ... ... ... бейнелетіні бұл формуладан көрініп тұр; нақты айтсақ; жеке тұлғаларға қатысты сувереннің мүшесі және суверенге қатысты Мемлекеттің мүшесі ... ... бұл ... ... адам ... алдында өзі алған міндеттемесін орындауға міндетгі емес деген азаматтық кұқықтың қағидасын қолдануға болмайды, себебі өзінің ... ... ... мен өзің ... болын табиғатын біртұтастыққа қатысты алған міндеттемелер арасында зор айырмашылық бар.
Әрбір адам екіжақты мәнде көрінетіндіктен, бүкіл халық қабылдаған шешім барлық азаматтардың ... ... ... ... ... ие болуы мүмкін, бірақ қарама-қарсы себепке байланысты, суверенге өзіне қатысты міндеттемелер қоя алмайды, олай болтан ... ... ... ... ... ... өзіне қатысты қабылдаған болып шығады - бұл Саяси организмнің табиғатына қайшы болар еді. Суверен өзін бір ғана ... ... ... ... болғандықтан, ол өзімен-өзі келісімге келетін жеке адамның жағдайына түседі, олай ... ... ... үшін ... ... заң жоқ, ... Қоғамдық келісім-шартта ол үшін міндетті емес. Бірақ бұл Келісімнің шарттарын бұзбайтындарға қатысты мұндай міндеттерді Халық тұтастық ... ... ала ... ... жат жерлікке қатысты алғанда ол - қарапайым тіршілік етуші индивидуум.
Бірақ Саяси организм немесе суверен өзінің өмір ... ... үшін ... ... ғана міндетті, ол тіпті осы бастапқы іс-әрекетке, мысалы өзінің бір бөлігінен оқшауланған немесе басқа суверенге бағындырған қандай да болмасын суверенге ... ... ... ... да ... ... ... ала алмайды.Өзінің омір сүруін қамтамасыз етіп отырған іс-әрекетті жою -- өзін жоюмен бірдей болған болар еді, ал ... ... ... ... ... ... ... біртұтастыққа біріккен шақта, олардың біреуіне, біртұтастыққа тиіспей зиян келтіру мүмкін емес, ал біртұтастықка, оның ... ... зиян ... ... мүмкін емес. Яғни парыз да, пайда да өзара келісуші екі жақты бір-біріне көмектесуге ... ... ... ... тобы ... ... мүмкін болып отырған осы қарым-катынастардың барлық артықшылықдарын екі жақты пайдалануга ... ... ... жеке ... құралатындықтан, осы тұлғалардың мүдделеріне қарама-қарсы келетін мүдделері жоқ және болмайды да, олай болса, сувереннің жоғары билігі өзінің ... ... ... ... ... емес, өйткені озінің барлық мүшелеріне зиян өкелгісі келетін организм жоқ жоне әрі қарай оның біздің әрқайсысымызға белек зиян тигізуі мүмкін смес ... ... ... іс ... бар ... байланысты-ақ әрқашанда өзі қандай болуға тиісті болса, сондай ... ... ... ... ... ... мәселеде іс олай емес; өзіне адалдықты қамтамасыз ететін кұралдарды таппаса, суверен үшін, ортақ мүддеге қарамастан, азаматтардың өз ... ... ... ... бола ... ... ... азамат ретіндегі жалпы ерікке қарама-қайшы немесе бұл жалпы ерікке ұқсамайтын адам ... ... ... ... ... жеке ... оған ... мүдде талап ететін басқа нәрсені таңуы мүмкін. Оның табиғи тәуелсіз тіршілігі - ортақ іске көңіл бөлуге қайтарымсыз ... ... ... ... ... оны ... баскаларға сезілмесе де сол садақаны төлеу ол үшін қиын: ол мемлекет құрап ... ... ... ... жоқ ... иесі ретінде бағаласа, онда жәй тіршілік иесі ретінде ол қоластындағылардың міндеттерін орындағысы келмей, бірақ азаматтардың қүқықтарын пайдаланған болар еді; және бүл ... ... ... Саяси организмді құртар еді.
Сонымен қоғамдық келісім бос нәрсе болмауы үшін, ол бір өзі ғана басқа міндеттемелерге күш бере ... ... ... ... егер кімде-кім жалпы ерікке бағынудан бас тартса, онда ол ... ... ... оған ... ... ... ал бұл оны азат болуға күш арқылы көндіруді білдіреді. Себебі әрбір азаматты ... ... ... оны ... да болмасын жеке тәуелділіктен қорғау шарты осындай: бұл шарт саяси машинаның қүпиясы мен қозғаушы күшін құрайды және ... сол ғана ... ... міндеттемелерді заңды етеді, олар онсыз мөнсіз, тираниялық болар еді және адам сенгісіз ... жол ашар ... ... ... ... ... өзін оған ол ... кезде, өзі сол кезде қандай болса, сол күйінде бағындырады, оған өзін және ... ... ... гиіс ... болып табылатын барлық өзінің күштерін бағындырады. Бірақ бұл іс-әрекеттің нәтижесінде иелену - колдан-қолға өтіп, өз табиғатын өзгертеді және ... ... ... айналады деген сөз емес. Бірақ азаматтық қауымның күші жеке адамның күшіне қарағанда ... зор ... оныц ... іс ... ... ... және ... (заңды бола түспесе де, әсіресе жатжерліктер көзімен қарағанда). Қоғамдық келісім-шартка сәйкес мемлекет өз мүшелеріне катысты олардың барлық ... ... ... ... бірақ басқа державалар үшін мемлекет оған жеке ... ... ... ... (ие болу ... бар ... ғана ... болып табылады.
Алғашқы заимка құқығы күштінің құқығынан басымырақ болса да, нағыз құлдыкқа меншік құқығы ... ... ... Әрбір адамның табиғатынан өзіне қажеттінің бәріне құқығы бар; бірақ кандай да болмасын мүлікке ... иесі ... ... ... оны одан ... ... деген құкыктан айырады. Өзіне тиісті бөлікті алғаннан кейін, ол сонымен ... тиіс және ... ... ... құқы жоқ. Міне, сондықтан да табиғи жағдайда берік емес ... ... ... ... ... кез-келген адам сыйлайды. Бүл құқықтың түсінігінде бөтендікін емес, саған тиесіліні сыйлау жатыр.
Жалпы, белгілі бір жер учаскесінде алғашқы заимка ... ... үшін ... шарттар қажет: біріншіден, бұл жерде бұрын ешкім тұрмаған; екіншіден, ... табу үшін ... ... ғана пайдаланылуы керек; үшіншіден, жерге жәй формальды түрде емес, оны өңдеп, тазарту нәтижесінде иелік ету керек -- бұл ... ... ... ... ... басқалар мойындауға міндетті жалғыз белгісі.
Қажеттіліктер мен еңбектен ... ... ... ... ... -- бұл құқықты шектен тыс қолдану емес пе? Бұл ... ... ... бола ма? ... ... ... ... тигізе салу -- өзінді оның қожайынымын деп жариялауға жеткілікті ме? Осы учаскеге енді ... ... ... ... ... ... ... адамдарды, ол жерден куып жіберуге керекті күш болса жетіп жатыр ма? Адам немесе халық осынша үлкен территорияны адамзат ... одан ... ... ... ... егер бұл жазаланатын басып алу болмаса, себебі бұл әрекет адамдарды табиғат бәріне ортақ ... ... ... ету мен омір сүру ... ... емес пе? Нуньес Бальбоа Кастиль тәжі атынан Оңтүстік теңіз бен Оңтүстік Америкаға иелік ететінін жария еткенде, осы елдердің тұрғындарын олардың ... ... жөне ... барлық билеушілеріне оларға қол жеткізуге бөгет қоюына жеткілікті болды ма? Осы сияқты ... ... ... ... рет және ... ... ... католик корольге кабинетте отырып-ақ бүкіл әлемге ие болуға болар еді, бірақ содан соң мемлекет билеушілері одан бұрын ие болган ... өз ... ... ... тура ... ... ... қосылған және біріктірілген жерлері барлық халыққа бағынышты аумаққа қалай айналатыны және қол астындағылардан олардың ... ... жер ... тарайтын суверенитет құқығы, бір мезгілде заттық және жеке болатыны, бұл олардың иелерін бұрынғыдан тәуелді жағдайға алып келетіні және олардың күштері ... ... ... ... енді ... Көне заманның монархтары бұл артықшылықты дұрыс түсіңбеген болуы керек және өздерін парсылардың, скифтердің, македондыкдардың патшалары ғана дегі ... ... ... ... адамдардың билеушілеріміз деп есептеген, Біздің заманымыздың билеушілері көбісі өздерін Францияның, ... ... және т.б. ... деп атайды. Осылайша жерге ие бола отырып, олар осы жерде тіршілік етушілер қолымызда деп ... бола ... ... ... ... ... -- жеке ... жерлерін қабылдай отырып, олардан осы жерлерді тартып алмайды, ол тек бұл тұлғаларды заңды иелену құқымен ... ... ... алуды шынайы құқыққа, ал пайдалануды меншікке айналдырады. Енді иеленушілер ортақ игілікті сақтаушылар ретінде қарастырылады, олардың ... ... ... ... мойындайды және шетжерліктерден Мемлекеттің барлық күшімен қорғалады және бұл жеке тұлғалар қоғам үшін, өздері үшін одан да пайдалы ымыраның нәтижесінде, ... ... ... ... кайтып алады; бұл тосын жәйт, әрі қарай байкайтынымыздай суверен мен меншік иесінің бір жерге ... ... өте оңай ... да болуы мүмкін: адамдар бірдеңеге ие болмай түрып-ақ біріге бастап, бәріне ... ... ... алып, оларды бірлесе пайдаланады немесе оны өзара тең етіп немесе суверен анықтаған белгілі бір қатынастар арқылы ... ... Бұл ... кандай жолмен жүрсе де, әрбір жеке тұлғаның өзінің жеке жеріне құқығы кауымның барлық жерлерге кұқығына үнемі бағынуы ... ... ... ... ... де, суверенитета жүзеге асыруда нағыз күші де болмаған ... ... осы ... мен осы ... ... ... бүкіл жүйесіне негіз болатын ескертумен аяқтаймын. Бастапқы келісім адамдардың табиғи тендігін жоймақ түгілі, ... ... ... ... жөне ... олардың физикалық жаратылысына берген теңсіздігін заң алдындағы тендікпен ауыстырады; және адамдар күші ... ... ... тең ... ... емес ... ... келісім нәтижесінде және құқық негізінде бәрі тең болады.
ҚОРЫТЫНДЫ
Ж.Ж. Руссоның негізгі идеясы - халық егемендігі. Қоғамдық ... ... ... ерік ... ... осы ... ... бағытталатын билікті ол егемендік деп атаған. Мемлекеттегі егеменді биліктің бөлінуін қолдамады. Руссо пікірінше, заң шығарушы билік ... ... ... өзімен іске асырылады. Ал атқарушы билік егемендіктің шешімі бойынша қол астындағылармен байланыс үшін құрылады. Атқарушы билік ... ... ... ... ... түрлерін бөлген: демократия, аристократия, монархия. Географиялық фактор рөлін көрсеткен: демократиялық басқару кішігірім мемлекетте; аристократиялық басқару орта, монархиялық басқару үлкен ... тән. ... ... барлық адамдар тең және еркін, тек бір теңсіздік - адамдардың денсаулығы мен ... ... ... теңсіздік жеке меншіктің пайда болуымен байланысты. Мемлекет пен құқық осы жеке меншіктің нәтижесі.
Руссо мәдениеттің прогресімен ... ... ... ... келіп отырады дейді. Себебі, қоғам неғұрлым ілгері дамыған сайын, теңсіздік тереңдей түседі. Ал теңсіздік, өз тарапынан керенаулықтың, ... ... ... көзі ... ол, ... ... азғындауына әкеліп соқтырады.
Теңсіздік мәңгі әлеуметтік құбылыс емес, алғашқы қауымдық қоғамда теңсіздік болмаған, себебі онда ... ... жоқ, ... ... мәселе адамгершілік тұрғысынан шешілді. Ал кейінірек, өндірістік құралдардың жетілуі және жоғары ... ... -- жеке ... ал ол - ... ... ... себепкер болды.
Әлеуметтік теңсіздікті жоюдың бірден-бір жолы -- Руссоның айтуынша, -- бәсеке бостандығы арқылы ... ... ... ... ... ... ... меншік иесі болуға) қанағаттандырылуына мүмкіндік беретін жағдайлар жасау.
Адам туғанда бас бостандығымен туады, бірақ өз еркімен бой ... ... олар ... ... ... ... шоғырландырады. Сөйтіп, мемлекет пайда болады. Мемлекеттің негізгі міндеті бейбітшілік пен: әділеттілікті сақтау.
Руссоның теңсіздіқ, туралы ... көп ... ... ... ... ... құқық тәрбиесі, т.б. әлеуметтік құбылыстардың қалыптасуына үлкен әсер ... ... ... ... - / ... Р. Н. ... Ғ. Ғ. Ақмамбетов, Ж. М. Әбділдин ж.б. - Алматы:"Қазақ энциклопедиясы", 1996. - 525 ... ... ... ... ... 2 том. ... ... - Алматы: Жазушы, 2005. - 568 бет.
3. Найзағараева Е. Әлеуметтік экологияның мәні // Ақиқат. - 1999. - № 4. - Б. ... ... Ж. ... ... ... сөз // Ақиқат. - 2003. - № 8. - Б. 74-77.

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1917-1941 ж.ж.кеңес мектебі мен педагогикасы15 бет
Адамзат қоғамының эволюциясы32 бет
«Серке» газеті – қазақ қоғамындағы алғаш демократия жаршысы48 бет
Алғашқы таптық қоғамның қалыптасуы33 бет
Алғашқы қауымдық қоғам, оның дамуы және ыдырауы24 бет
Алғашқы қауымдық қоғам, оның дамуы және ыдырауы туралы24 бет
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет
Банктік қызмет аясындағы банктік құқықтық қатынастардың кейбр теориялық мәселелері7 бет
Постиндустриялды қоғам концепциясы4 бет
Қоғам және жеке адамның қалыптасуындағы конфликтінің мәні7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь