Экспорттық операциялардың теориялық негіздері

Кіріспе

1 Экспорттық операциялардың теориялық негіздері
1.1 Экспорттық операциялардың түсінігі мен реттелуі
1.2 Экспорттық операцияларындағы бухгалтерлік есептің ерекшеліктері
1.3 Экспортты дамытудың халықаралық тәжірибесі

2 АКФ «АРХАТ» ЖШС.і экспорттық операциялар есебінің ерекшеліктері 2.1 АКФ «АРХАТ» ЖШС.і экономикалық сипаттамасы
2.2 Экспорттық операцияларындағы шетел валютасының есебі
2.3 Экспорттық операциялары бойынша басқа операцияларының есебі

3 Экспорттық операциялардың аудиті
3.1 Аудиторлық тексерудің базасы мен ерекшеліктері
3.2 Экспортталатын өнімнің аудиті

Қорытынды

Қолданылған әдебиеттер тізімі
Дүниежүзілік шаруашылық байланыстары тереңдеген сайын тауар мен валюта-қаржы ағымдары қозғалысының жаһандану процессі тауарлар мен қызмет көрсетулер экспорты мен импорты, тартылған және шығарылған капиталдар, шетелдік инвестициялардан елге және отандық тауар өндірушілердің шетелге табыстарының ағымдары мен жылыстауы арасындағы тепе-теңдік жағдайына неғұрлым көп әсер етуде.
Сыртқы экономикалық қызметте теңгерімділікке қол жеткізуде экспорттық және импорттық операциялар маңызды орынға ие және бұл операциялардың арасындағы тепе-тең жағдайлардың қамтамасыз етілуімен қол жеткізіледі. Бұл процесті реттеу үшін ақша-кредит, салықтық-бюджеттік және валюталық және валюталық саясаттың түрлі құралдары қолданылады.
Елбасы тапсырмасына орай, еліміздің 2020 жылға дейінгі тұрақты да жан-жақты дамуы ұлттық экономиканың қарқынды әртараптандырылуы мен бәсекеге қабілеттігі есебінен қол жеткізіледі. Елбасы идеяларының одан ары қарай дамуы үшін Үкімет Үдемелі Индустриялық-инновациялық даму бағдарламасын жасады. Алғаш рет мұндай құжатты жасау барысында, әсіресе, қызыл сөздер мен ұрандардан бас тарту мақсаты тұрды.
Қазіргі уақытта біздің компания Қазақстан Республикасының сыртқы экономикасының мүшесі болып, өз тұтынушыларының ыңғайлығына және жоғарғы деңгейдегі қызмет көрсету үшін Қазақстан Республикасының аумағында экспортты-импортты операциялар өткізу қызметін іске асырады.
Компания Америка, Еуропа, ТМД, Орта және Оңтүстік-Шығыс Азия елдерінде қажетті жабдықтарды, материалдарды, шикізаттарды іздеу және оларды Қазақстан Республикасына/нан жеткізуге келісім шарттарға отырады, Қазақстан Республикасының заңы бойынша Республика аумағына келіп түсетін (жіберілетін) жүктерді кеденде тазартып, Республика бюджетіне қажетті салықтарды, баждарды, кедендік жиындарды төлеп, тұтынушыға еркін қолдануға жіберілген тауарды ұсынады.
1. Стровский Л.Е., Казанцева С.К. Внешнеэкономическая деятельность предприятия М.: ЮНИТИ-ДАНА, 2004. 847с.
2. ҚР «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есепілік» туралы заңы 28 ақпан 2007ж. №234-ІІІ
3. Воронкова О.Н., Пузакова Е.П. Внешнеэкономическая деятельность М.: ЭкономистЪ 2005. 495с.
4. Гордеев Г.Д. Внешнеэкономическая деятельность предприятий. – М.: ЮНИТИ. – 2007. – 823 с.
5. Гофман Н.Ф., Маховикова Г.А. Основы внешнеэкономической деятельности. – СПб: Питер. – 2007. – 208 с.
5. Диденко Н.И. Основы внешнеэкономической деятельности в РФ. – СПб.: Питер. – 2004. – 560 с.
6. «Экспорттық бақылау туралы 2007 жылғы 21 шілдедегі № 300-ІІІ» заңы
7. Жданов А.И. Практическое руководство по внешнеэкономической деятельности. – СПб: Питер. – 2005. – 224 с.
8. Бухгалтерский учет операций в иностранной валюте. Алматы: Экономика 2005. Л.А. Нургазиева.
9.Бархатов А.П. Бухгалтерский учет внешнеэкономической деятельности М.: ЮНИТИ. – 2006. – 323 с
10. Внешнеэкономическая деятельность предприятия / Л.Е. Стровский, С.К. Казанцев, Е.А. Паршина и др.; Под ред. проф. Л.Е. Стровского. 3-е изд., перераб. и доп. – М.: ЮНИТИ. – 2007. – 847 с.
11. Кулинина Г.В., Шалашова Н.М., Юшкова С.Д. Учет, анализ и аудит ВЭД. М.: Бухгалтерский учет. – 2008.
12. Нурсеитов, Э.О. Бухгалтерский учет в организациях: учебное пособие - Алматы: Издательство "LEM", 2009.- 444 c.
13. Назарова В.Л. Бухгалтерский учет хозяйствующих субъектов. Учебник/ Под общ. ред. Н.К. Мамырова. – Изд. 2-е, перераб. и доп. – Алматы: Экономика, 2004.-308с.
14.Валюталық реттеу және валюталық бақылау туралы» Қазақстан Республикасының 2005 жылғы 13 маусымдағы N 57 заңы
15. ҚР Кеден iсi туралы—О таможенном деле в РК.—Алматы Жетi жарғы 2011г.
16.Прокушев Е.Ф. Внешнеэкономическая деятельность. Инкотермс 2000: Учеб. Пособие. – М.: Дашков и К0. – 2007. – 307 с.
РАН.
17. В.П.Оболенский, В. П.Смирнов и др.; Под ред. С.А.Ситаряна; РАН; Центр внешнеэкономических исследований. - М.:Наука, 2003.-327с.
18. Сотникова Л.В. Аудиторская проверка учета кредитов и займов: Практ.пособие учеб.пособие для вузов /Л.В.Сотникова; Под ред. В.И.Подольского. – М.:Юнити, 2006. – 206с.
19. Иванова М.Б. Внешнеэкономическая деятельность: Учеб. Пособие. – М.: Издательство РИОР. – 2007. – 105 с.
20. Грачев Ю. Н. Внешнеэкономическая деятельность: Организация и техника внешнеторговых операций: Учеб.- практ. Пособие / Ю. Н. Грачев.- М. :ЗАО "Бизнес-школа"Интел-Синтез". – 2008.-592с.
21. Данилевский Ю.А. Аудит: организация и методика проведения. – М.: Бухгалтерский учет, 2008
22. Дегтярева О.И., Полянова Т.Н., Саркисов С.В. Внешнеэкономическая деятельность: Учеб. пособие. 3-е изд., перераб. и доп. – М.: Дело. – 2007. – 424 с.
23. АКФ «АРХАТ» ЖШС-ң жарғысы
24. АКФ «АРХАТ» ЖШС есеп саясаты
25. АКФ «АРХАТ» ЖШС-ң қаржылық есептілігі
26. Мырзалиев Б.С., Әбдішүкіров Р.С., «Кәсіпкерлік қызметте бухгалтерлік есепті ұйымдастыру» Алматы 2006 ж.-255б
27. Проскурина В.П. Бухгалтерский учет от азов до баланса (практическое пособие). Изд. 2-е.- Алматы: ТОО «Издательство LEM», 2010.- 368с. + CD
28. Проскурина В.П. Сборник задач по бухгалтерскому учету.- Алматы: ТОО «Издательство LEM», 2009.- 184с.
29. Радостовец В.К. Бухгалтерский учет на предприятии/ Учебник - Алматы, 2002.-728с.
30. Назарова В.Л. Бухгалтерский учет в отраслях: Учебник.- Алматы: Экономика, 2005.- 225с.
31. Мизюкаева Л.Н. Финансовый учет 1, учебное пособие с практическими заданиями, разработанное по программе САР на основе международных стандартов финансовой отчетности, 2009. – 144 с.
32. Аренс А., Лоббек Дж. Аудит.Перевод с англ. – М.: Финансы истатистика, 2001
33. Богатая И.Н., Хахонова Н.Н. Аудит – Ростов н/Д: Феникс, 2003
34. Скобара В.В. Аудит: методология и организация – М.: Дело и Сервис, 1998
35. Абленов Д.О. Аудит: теория и практика - Алматы: Экономика, 2005
36.Дюсембаев К.Ш. Аудит и анализ в системе управления финансами.Алматы,Экономика,2000
        
        Кіріспе
Дүниежүзілік шаруашылық байланыстары тереңдеген сайын тауар мен валюта-
қаржы ағымдары қозғалысының жаһандану процессі тауарлар мен ... ... мен ... ... және ... ... ... елге және отандық тауар өндірушілердің шетелге
табыстарының ағымдары мен жылыстауы ... ... ... көп әсер етуде.
Сыртқы экономикалық қызметте теңгерімділікке қол жеткізуде экспорттық
және импорттық ... ... ... ие және бұл ... ... ... қамтамасыз етілуімен қол жеткізіледі. Бұл
процесті реттеу үшін ақша-кредит, ... және ... ... ... ... құралдары қолданылады.
Елбасы тапсырмасына орай, еліміздің 2020 жылға дейінгі тұрақты да жан-
жақты дамуы ұлттық экономиканың қарқынды әртараптандырылуы мен ... ... қол ... ... ... одан ары ... үшін ... Үдемелі Индустриялық-инновациялық даму бағдарламасын
жасады. Алғаш рет мұндай құжатты жасау барысында, әсіресе, ... ... ... бас ... ... ... ... біздің компания Қазақстан Республикасының сыртқы
экономикасының мүшесі болып, өз тұтынушыларының ыңғайлығына және ... ... ... үшін ... ... ... операциялар өткізу қызметін іске асырады.
Компания Америка, Еуропа, ТМД, Орта және Оңтүстік-Шығыс Азия елдерінде
қажетті ... ... ... ... және оларды
Қазақстан Республикасына/нан жеткізуге келісім шарттарға отырады, Қазақстан
Республикасының заңы ... ... ... ... түсетін
(жіберілетін) жүктерді кеденде тазартып, Республика ... ... ... ... ... ... ... еркін қолдануға
жіберілген тауарды ұсынады.
Қазақстанда экспорттық және импорттық операциялар арасындағы ... ... ие, бұл өз ... ... ... ... ... қалыптасуына айрықша әсер етеді. Теңгерімсіздік бойынша мұндай
жағдай халықаралық ... ... ... ... ... ағымды
теріс сальдосына, тартылған шетелдік капиталға табыстарды және халықаралық
несиелер бойынша төлемдерге ... ... және ... ... ... жоқтығы ағымдағы операциялар шоты
бойынша тапшылықты ... және ... ... ... ... ... ететін сыртқы қаржы ресурстарының ауқымды ағымымен
теңгерімді ... ... және ... ... арасындағы, капиталды тарту және
шығару операциялары арасындағы теңгерімділікке қол ... ... ... және ... әлі ... түрде пысықталмаған, өйткені
бұл салада қандай да бір болмасын іргелі еңбек жарияланған жоқ. ... ... ... экспорттық және импорттық операциялар
арасындағы теңгерімділікті қамтамасыз ету ... ... аса ... ... ... ... ... іздеу, оны жеткізуге келісім шарт
жасайтын, тауардың бағасын төлеу, жүкті жеткізу орнына дейін ... ... ... ... ... ... және ... кепілділігін
ұсыну, жіберілетін және жеткізілетін тармақтарда кедендік ресімдеу, және де
қажетті салықтарды, баждарды төлеп, кедендік ... ... ... door" деген қызмет ұсынуға мүмкіндік береді.
Экспорт – тауарды‚ капиталды‚ жұмыстарды‚ ... ... ... ... ішінде оларға айрықша құқықтарды сыртқы
нарықтарға өткізу үшін ... ... ... ... бұйымдар‚
материалдық‚ заттай игіліктер экспорты; шетелдік серіктеске өндірістік
сипаттағы және ... ... ... ... ... экспорты –
капиталды шет елге ақшалай немесе тауарлы ... ... ... ... ... ішінде патенттер‚ лицензиялар‚ “ноу-хау” нысанында)
орналастыру.
Экспорт ақиқаты ... ... ... ... ... ... және зияткерлік қызмет нәтижелеріне құқықтарды ... ... ... ... ... ... ... жасалған‚ атап
айтқанда‚ шетелдік тұлғаның елдегі тұлғадан сатып алуы, ... ... ... өңделген тауарды кейіннен шетелге әкету үшін оны елдегі ... ... ... ... ... ... ... экспортына
теңестіріледі.
Дамыған нарықтық қатынастар жағдайында экспорт халықар. экон.
ынтымақтастық пен ... ... ... ... ... ... Сондай-
ақ экспорт импорттың материалдық алғы шарты‚ өйткені ол импортқа төлеудің
және сыртқы қарыз бойынша есеп айырысудың негізгі ... ... ... ... ... ... ең басты бір орын
алады. Ол кәсіпорынның қаржылық жағдайын сипаттап және басқарушылық шешіді
қабылдау үшін негіз бола ... ... ... айналысты және басқа
да өндіріс процесін шынайы көрсетіп ... ... ... ... бухгалтерлік есеп Стандарттарында және субъектілердің
қаржылық-шаруашылық қызметіндегі бухгалтерлік есеп ... Бас ... ... ... ... мен ... ... құрылады
және ол бүкіл алынған ақпарттарды пайдаланушылардың талабына, қызметтің
құрылымын, ұйымынң ... ... ... ... ... ... етеді.
Шарушылық жүргізудің қазіргі ... ... ... ... ... тетігін нақты, жақсы жолға қоймайынша,
сондай-ақ толық, сенімді ... ... ... іс жүзінде жүзеге асыру
мүмкін емес.
Экономиканың барлық саласындағы кәсіпорындардың иелері мен ... ... пен ... ... жұмсауға, өндіріс қалдықтарын
азайтуға, ысырапты жоюға, бәсекеге жарамды ... ... , ... ... ... құнын төмендетуге, қоршаған ортаны сақтауға
мүдделі. Бұл ... ... ... ... ... ақша қаражаттарын және басқа да ресурстарын заңсыз және
тиімсіз жұмсауға және тонауға қарсы күресте ... ... ... ... айырықша бағаламауға болмайды.
Есепке алынған ақпараттардың көмегімен шаруашылық жүргізуші
субъектілердің және ... ... ... ... ... үшін, экономикалық болжамдар мен ағымдық жоспарлар жасау үшін,
сөйтіп, ел экономикасынң даму ... ... және ... тетіктің бірі ретінде пайдаланады.
Дипломдық жұмыстың өзектілігі қазіргі замаңдағы экспорттық
операциялардағы бухгалтерлік ... ... ... ... ... ... сипатталады.
Дипломдық жұмыстың мақсаты –экспорттық операциялардың теориялық
және тәжірибелік бухгалтерлік ... ... ... ... жұмыстың міндеттері:
- экспорттық операциялардың түсінігін мен реттелуін қарастыру;
- экспорттық ... ... ... ... АКФ ... ... ... сипаттамасын беру;
- экспорттық операцияларындағы шетел валютасының есебін ашу;
- экспорттық операциялары бойынша басқа ... ... ... ... базасын мен ерекшеліктерін ашу;
- экспортталатын өнімнің аудитін қарастыру.
1 Экспорттық ... ... ... Экспорттық операциялардың түсінігі мен реттелуі
Экспорт дегеніміз - ... ... ... ... өнiмдi
осы аумақтан тыс жерде тұрақты орналастыру немесе ... ... ... қару-жарақпен және әскери техникамен, екi ұдай ... ... ... ... және ... ... нәтижелерiне
құқықтар беру.
«Экспортты дамыту» түсінігі сыртқы нарыққа шығуға кәсіпорынды дайындау
үшін барлық ... ... ... ... ... ... ... өнімінің болуы, әлеуетті елдердің тұтынушылығы мен
сұранысы ... ... ... ... шет ... елдер деңгейіне
өндірістің лайықтылығы.
Экспортты дамыту ішкі әрі сыртқы ... да ... ... және
бәсекеге қабілетті өнім шығаруға кәсіпорынды жақындатады. Себебі, ... ... ... қарай ішкі нарықтағы сатып алушылардың ... ... ... «алға бастыру» мен «дамыту» сияқты мынандай анықтамалардың
арасындағы айырмашылықты ... ... ... ... бастыру» мен
«дамыту» ұғымдарының ... ... ... ... ... ішкі ... мән ... ал экспортты «алға бастыру»
халықаралық талаптарға сәйкес дайын өнімді ... ... ... ... ... ... ... [1, 12б].
Бүгінгі күнде Қазақстанда қайта өнделген немесе дайын өнім ... өте аз, ... ... ... кәсіпорындардың тек қана алыс шет ел
нарықтарына ғана ... ... және ТМД ... да ... кедергі
келтіретін тарифті және тарифсіз басқа да көптеген шектеулер бар. Сонымен
бірге, ... ... мен ... жағдай туғызу, экспортты дамыту мен
алға бастыру идеясын мемлекет тарапынан да ... ... ... ... ... ... үшін ... әсерлерге назар аудару керек: Бизнес-
қауымдастық үшін қолайлы жағдай туғызу жолымен мемлекеттік қолдау экспортты
дамытудың айтарлықтай маңызды ... ... ... ... ... ... ауқымдағы бірлескен әрекетінен туындаған біріккен
жігерден ең үлкен ... ... ... ... ... ... ... етіп, нәтижесінде инновация, жаңа білім
игеріледі.
Сыртқы нарыққа шығу үшін өз кәсіпорындарын дайындауға әрекеттегі және
бастаушы, ... ... ... ... ... шет ... өз өнімін жылжыту үшін Қазақстанда 2008 жылдың ақпанында «Экспортты
дамыту мен алға бастыру бойынша Корпорациясы» құрылды.
Маңызды әсерлердің бірі ... ... ... ... қор ... ... табылады. Қазақстанда бар реттеуші шаралар
көріністік және нақты экспортты қолдауға бағытталмаған.
Саудалық заңнама негізінен ішкі саудаға шоғырланған. ... ... қор ... оңтайландыру мен тиімді етуге
бағдарланбаған, осыдан ... пен ... ... ... ... ... өндіріс пен экспорттық нарықта әрі қарай өнімнің жылжуын
дамыту үшін қаржы ... қол ... ... ... табысқа жетуін
анықтайтын ықпалдардың бірі болып саналады. Қазақстанда ... ... ... ... ... ... ... қабілетін негізгі тежеуші ықпал болып табылады. Бұрынан ... ... ... ... ... ... 43 %, ... ... ... ... ... бойынша өлшеулі уақыт өткен
соң ғана жабдықтарын жаңартуға ... ала ... ... ... ... тым ... шығындарды төмендету – сыртқы нарықта кәсіпорынның
әлеуетті табысын маңызды құраушы. Өндіріске алаңдарды ұсыну, ... ... үшін ... беру ... ... елдер саясатының жиі
тәжірибесі болып ... ... ... ... ... ... ... құрайды. Бұл шығындар кейде аса ... және баға ... ... бәсекеге қабілеттілігін төмендетеді.
Тарифті шектеулер ... ... ... ... ... жабдықтар бажсыз шығарылады, ал оған бөлшектер мен қажетті
материалдарға баждар барынша жоғары. Сонымен ... ұзақ ... ... үстіңе жеткілікті қымбат болуы мүмкін экспорт-импорт операцияларды
жүргізудің әкімшілік, рұқсатнамалық рәсімдері ... ... ... ... ... ... үшін тартымды тұтынушылық орынды табу қандай да бір
шет елдік нарықты таңдауда шешуші әсерлердің бірі ... ... ... емес. Компанияның мүмкін сауда серіктестеріне, кәсіпорындар ... ... ... және ... мәліметтер қорына қол
жеткізу маңызды құрам болып табылады. Қазақстанда ... ... үшін қол ... болып табылады. Бұл ... ... шет ... ... тартып немесе қажетті шет елдік
маркетингтік зерттеулерді ... ... бар, ал ... және орта
кәсіпорындарға бұл орасан зор шығындар. ... ... мен ... ішкі ... ... үшін
өндірушілерді қолдауға бағытталған және сыртқы нарыққа шығу кезінде керекті
ақпаратқа ие емес.
Экспортта ... ... ... ... ... ... жүйені халықаралық деңгейге жеткізу үшін ... ... ... ... бастап, компанияның
қызметкерін бағалауға дейінгі ... ... ... ... бағыты
бойынша білім деңгейін ... ... ... ... ... топ-менеджменттерді оқыту кәсіпорынның стратегиялық дамуына әсер
етіп, түбірімен бизнесті жүргізудің тәсілін өзгертеді, сонымен ... ... ... ... ... ... ... маркетингі, менеджмент
саласында білімнің жетіспеушілігі бар, бұл компанияның халықаралық нарықта
бәсекелесе ... және ... ... нарықта өзін қолдауға кері әсерін
тигізеді. Өнім сапасына талап басыңқы әсерлерді бірі ... ... ... ... расталуы шет елдік нарыққа шығуға рұқсат болып саналады.
Талаптар тікелей сатып алушымен анықталуы мүмкін (дәм сапасы, қаптама
дизайны мен басқалары) және ... ел мен ... өнім мен ... ... ... көліктердіру жағдайы) елдің заңдарымен
тағайындалады. Мұндай талаптардың жартысы стандартталған және халықаралық
пен ұлттық стандарт, ... ... ... ... алушылармен
жеке анықталады. Қазақстандық стандарттардың халықаралыққа сәйкессіздігі
экспорттаушылардың ұлттық және халықаралық талаптарға лайықты болулары үшін
шығындарын ұлғайтады. Шет елде ... ... ... мен инспекциялар
экспорттаушылардың шығынын көбейтеді, ... ... ... ... ... ... ... орындалуына дейін уақытты созады.
Бүгінгі күнде өндірістің ұйымдастырылу тиімділігі мен жаһандану мен
ырықтандыру жағдайында ... ... ... білу халықаралық
нарықта кәсіпорынның ... ... ... ... Оның ... ... ... мамандануы мен өнімге тұтынушылар талаптарының
ұлғаюы ғаламдық нарықтың басты ... ... ... ... ... дамыту қазақстандық экспорттық дайындық
табысының маңызды ықпал болып табылады. ... ... ... ... ... экспорттық қабілетті дамыту арқылы ел ... үшін өз ... шара ... қанжалықты маңызды екеніне көз
жеткізуге болады [2, ... ... ... ... бақылау жүйесiнiң мемлекеттiк
органдары  - экспорттық бақылауға жататын қару-жарақ пен әскери техниканың,
ядролық және арнаулы ядролық емес ... екi ұдай ... ... мен ... жекелеген шикiзат түрлерiнiң,
материалдардың, жабдықтардың, техникалық, ... ... мен ... ... ... керi ... ... импортын және транзитiн ... ... ... ... ... ... ... бақылау ... ... ... жүзеге
асырудың негiзгi принциптерiне келесілер жатады:
- жаппай қырып-жоятын қаруды, қарудың өзге де қауiптi түрлерi мен
оларды жеткiзу құралдарын ... ... ... ... экспорттық бақылауды жүзеге асыру ... ... ... болуы;
- халықаралық мiндеттемелерге сәйкес қаруды таратпау режимi
ауқымында бақылауға жататын өнiмнiң ... ... ... ... ... ... заңдар жөнiндегi ақпаратты оңай алу
мүмкiндiгi;
- халықаралық терроршылдықты қолдауға жол берiлмеуi;
- экспорттық бақылау саласында ... ... және ... күш-жiгердi үйлестiру және өзара iс-қимыл жасау;
      - экспорттық бақылау рәсімдері мен ... ... ... ... ... ... экспорттық бақылау жөнiндегi заңдары
Қазақстан Республикасының Конституциясына негiзделедi, осы ... ... ... өзге де ... ... ... тұрады.
Егер Қазақстан Республикасы ... ... осы ... ... ... ... белгiленген болса,
онда халықаралық шарттардың нормалары қолданылады.
Өнiмнiң экспортына, керi экспортына, импортына, керi ... ... ... сыртқы экономикалық қызметке қатысушылардың
(мәлiмдеушiлердiң) қызметiне де қолданылады ... ... ... ... ... ... ... жүргізеді:
- экспорттық бақылау саласында мемлекеттiк ... ... ... ... ... ... бақылау жүйесiн жасап,
дамытады;
- экспорттық бақылау жөнiндегi ведомствоаралық консультациялық-
кеңесшi органды ... және ... ... ... ... орган туралы ереженi бекiтедi;
- экспорттық бақылау саласында қаулылар шығарады;
- экспорттық бақылауға ... ... ... ... тiзiмдерiн, тiзбелерiн бекiтедi;
- экспорттық бақылау ... ... ... және ... ... экспорттық бақылау жүйесiнiң басқа
да мемлекеттiк органдары мен олардың өкiлеттiгiн белгiлейдi;
- экспорттық ... ... ... ... ... ... саны жөнiнен шектеулер енгiзедi;
Қазақстан Республикасының экспорттық ... ... ... ... келесі міндеттерді атқарады:
- мемлекеттiк саясатты iске ... ... және ... ... экспорттық бақылау
жүйесiнiң ... ... ... ... экспорттық бақылау жүйесiн iске асыруға, ережелер мен
рәсiмдердi бiр iзге ... ... ... әзiрлейдi және жүзеге
асырады, Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ұсыныстары бойынша оларға түзету енгiзедi;
- экспорттық ... ... ... ... ... ... әзiрлейдi;
- экспорттық бақылауға жататын өнiмнiң экспортын, керi экспортын,
импортын, керi импортын, транзитiн және кеден аумағынан тыс ... ... ... бақылауға ... ... ... ... ... ... асырады;
- халықаралық ұйымдармен және шет мемлекеттермен экспорттық
бақылау саласында шаралар ... және ... ... асырады;
- Қазақстан Республикасының экспорттық ... ... ... ... ... ... ... кезде
экспорттық бақылауға жататын өнiмдi ... ... ... оның ... пайдаланылуын тексерудi жүзеге асырады;
- Қазақстан Республикасында экспорттық бақылау жүйесiн жетiлдiредi;
- Қазақстан Республикасының ... ... ... ... мiндеттеме (түпкi пайдаланушының сертификатын) бередi;
- Қазақстан Республикасының Yкiметi белгiлеген номенклатура ... ... ... ... ... ... ... мен мүдделi мемлекеттiк органдарға экспортталатын өнiмдi
экспорттық бақылауға жататын өнiмге жатқызу ... ... ... ... ... ... қатысушыларға (өтiнiм
берушiлерге) сыртқы экономикалық мәмiлелердi жүзеге асыруға рұқсат бередi.
   
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... экспорттық бақылау саласында нормативтiк құқықтық базаны
қалыптастыруға қатысады;
- экспорттық ... ... ... ... Республикасының кеден
шекарасы арқылы заңсыз өткiзiлуiнiң алдын алады және оның ... ... ... ... ... ... ... халықаралық мiндеттемелерге сәйкес кепiлдi мiндеттемелер бередi.
Қазақстан Республикасының ұлттық ... мен ... ... ала ... ... ... ... бақылауға жататын ... мен ... ... ... белгiлейдi және бекiтедi [2].
  ... ... ... жай ... пен ... ... ... арнаулы жабдық пен ... ... ... ... мен ... қызметтер;
- ядролық және арнайы ядролық емес материалдар, жабдық,
қондырғылар, технологиялар, ... ... ... ... өнiм, екi ... жабдық пен тиiстi технологиялар, оларды өндiруге байланысты
жұмыстар мен көрсетiлетiн қызметтер;
- таратпаудың халықаралық режимдерiмен белгiленетiн тiзiмдер, тiзбелер
бойынша ... қару ... ... пайдаланылуы мүмкiн екi ұдай
қолданылатын химикаттар мен технологиялар;
- ... ... ... ... ... бактериологиялық (биологиялық) және улы қару жасау кезiнде
пайдаланылуы мүмкiн ауру қоздырғыштар, олардың ... ... ... мен ... ... ... тiзiмдерi, тiзбелерi таратпаудың халықаралық режимдерiмен
белгiленетiн ракеталық техника, двигательдер, ... ... ... ... ... ... ... материалдар мен
технологиялар;
- қарудың өзге де қауіпті түрлерi;
- ғылыми-техникалық ... ... ... өнiмге
және екi ұдай ... ... ... қызметтер мен санаткерлiк қызметтiң нәтижелерi.
Экспорттық бақылау Қазақстан Республикасының заңдарына, Қазақстан
Республикасының ... ... ... өзге де қару түрлерi мен оларды
жасау технологияларын таратпау ... ... ... ... ... ... ... да халықаралық шарттарға
сәйкес жүзеге ... ... ... асыру тәртiбiн Қазақстан
Республикасының Үкiметi ... ... алу үшiн ... ... ... ... сәйкес құжаттар бередi.
Лицензияны алу үшiн ... ... ... ... ... [2].
Сыртқы экономикалық операцияларды жүзеге асыру кезiнде мәлiмдеушi
келiсiм-шарт жағдайында ... ... ... ... ... органдарының экспорттық бақылауға жататын өнiмнiң түпкi
пайдаланылуын тексеруiне қол жеткiзуiн қамтамасыз етуге ... ... ... Республикасының экспорттық бақылау
жөнiндегi уәкiлеттi мемлекеттiк органы, сыртқы ... ... ... ... операцияларды жүргiзу тәртiбiн бұзған
жағдайда, оның күшiн ... ... ... ... экспорттық бақылау жүйесiнiң мемлекеттiк
органдары қажет болған жағдайларда экспорттық бақылауға жататын өнiмдi тиеп
жiберу алдындағы кезеңде қарап ... және ... ... оның ... ... ... жүзеге асыра алады. ... ... ... ... да әскерлер мен әскери құралымдар
немесе басқа мемлекеттердiң Қазақстан ... ... ... әскери құралымдары қаруланған (жарақтанған) экспорттық бақылауға
жататын жарақтарды, ... ... ... мақсатында Қазақстан
Республикасының кеден шекарасы арқылы өткiзу, сондай-ақ ... ... ... Қазақстан Республикасының кеден аумағынан тыс
жерде өңдеу ... ... ... ... ... мемлекеттiк органының шешiмi бойынша жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасының кеден шекарасы арқылы экспорттық ... ... ... мен ... ... ... Қазақстан Республикасының
кеден органдары жүзеге асырады.
Экспорттық бақылауға жататын өнiмнiң керi экспорты осы Заңда экспорт
үшiн белгiленген тәртiп бойынша ... ... ... ... және экспорттық бақылауға жататын
өнiмнiң керi экспорты ... ... ... ... ... ... ... рұқсаты бойынша жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасының кедендiк ... ... және ... ... ... керi ... өнiм ... елдiң құзыреттi
орталық атқарушы органының рұқсаты бойынша жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... өнiм өндiрiлген елдiң ... ... ... ... ... ... анықтауға құқылы.
Экспорттық бақылауға жататын өнiмнiң транзитi Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... бақылау талаптарын қамтамасыз ету мақсатында, егер
сыртқы экономикалық ... ... ... ... тауарлар,
ақпарат, жұмыстар, көрсетiлетiн қызметтер, санаткерлiк қызмет ... ... ... ... жаппай қырып-жоятын қару мен оны жеткiзу
құралдарын жасау ... ... анық ... ... ... бұл
тауарлармен, ақпаратпен, жұмыстармен, қызмет көрсетулермен, санаткерлiк
қызмет нәтижелерiмен ... ... ... ... оған өзге де кез ... ... ... тыйым салынады.
Сыртқы экономикалық қызметке қатысушылар (өтiнiм берушiлер)
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... осы ... 6-бабында көрсетiлген тiзбелердiң қолданылу ... ... ... ... қызмет көрсетулермен,
санаткерлiк қызмет нәтижелерiмен сыртқы экономикалық мәмiлелердi жүзеге
асыруға Қазақстан ... ... ... ... мемлекеттiк органынан мына жағдайларда:
олар Қазақстан Республикасының экспорттық бақылау жөнiндегi уәкiлеттi
мемлекеттiк органы немесе өзге де ... ... ... ... осы
тауарлар, ақпарат, жұмыстар, қызмет көрсетулер, санаткерлiк ... осы ... ... бөлiгiнде аталған мақсаттарда
пайдаланылуы мүмкiн екендiгi туралы хабардар ... ... ... ... ... көрсетулер, санаткерлiк қызмет
нәтижелерi осы баптың бiрiншi ... ... ... ... ... олар ... бар деп ... рұқсат алуға мiндеттi.
Сыртқы экономикалық қызметтi жүзеге асыру кезiнде осы ... ... ... өзге де ... ... ... экспорттық бақылау ережелерiнiң орындалуын қамтамасыз ету,
аталған салада ... ... ... ... ... ... ... жөнiндегi уәкiлеттi мемлекеттiк органы
ұйымдарға фирма iшiндегi экспорттық бақылау жүйесiн ... ... ... ... ... ... қолдау көрсетедi.
Қазақстан Республикасының бiр мемлекетке немесе бiрқатар мемлекеттерге
қатысты экспорттық бақылауға байланысты халықаралық ... ... бұл ... ... ... Бiрiккен Ұлттар Ұйымы немесе басқа
да халықаралық ... ... ... ... ... ... ... жағдайларда мұндай санкцияларды Қазақстан
Республикасы бiржақты қолдана алады.
Халықаралық ... ... ... ... ... өтеу ... Қазақстан Республикасының Үкiметi белгiлейдi.
 Қазақстан Республикасы шет ... ... ... ... ... ... жағдайда,
сондай-ақ Қазақстан Республикасы қатысушысы болып табылатын халықаралық
ұйымдардың ... ... ... бақылауға жатқызылатын өнiм
экспорты, импорты және транзиті жөнiнде ... ... ... ... оған ... салуға құқылы.
Қазақстан Республикасының Үкiметi ұлттық қауiпсiздiктi қамтамасыз ету ... ... ... мiндеттемелерiн орындау мүдделерiн
негiзге ала отырып, ... ... ... ... ... ... аумағынан экспортталуына және ... ... ... мемлекеттердiң тiзбесiн белгiлейдi.
Қазақстан Республикасы экспорттық бақылау жүйесiнiң мемлекеттік
органдары ... ... ... ... ... берушiлерден)
өздерi алған ақпараттың құпиялылығын сақтауға мiндеттi.
Ақпараттың құпиялылық режимi ұлттық қауiпсіздiктi қамтамасыз ету
мүдделерiне ... ... етуi ... ... ... осы баптың бiрiншi
бөлiгiнiң ережелерi қолданылмайды [2].
Қазақстан Республикасы экспорттық бақылау және ... ... ... ... ... ... халықаралық ұйымдармен және
шет мемлекеттермен ынтымақтастық жасайды.
Қазақстан Республикасының заңды және жеке ... ... ... және жеке ... ... жоқ адамдар Қазақстан
Республикасының экспорттық бақылау туралы заңдарын ... ... ... ... қолданылып жүрген заңдарына сәйкес жауапты
болады.
Бүгінде экспорттың шикізат бағытынан ... ... ... ... ... ... болып табылады. Осы оңай емес мақсатқа
жету үшін қазақстандық өндіруші ... ... ... ... дайын
болу қажет.
1.2 Экспорттық операцияларындағы бухгалтерлік есептің ерекшеліктері
Кәсіпорынның сыртқы ... ... ... ... тауарларды
экспорттау мен импорттау болып табылады. Тауарларды экспорттау - тауарларды
(жұмыстарды, қызметтерді) сатып алушының еліне жөнелту ... ... ... ... импорттау – тауарды сатып алушының еліне әкелу арқылы
шетелдік сатушыдан алу.
Сыртқы экономикалық мәміле контрактімен рәсімделеді, онда ... ... және ... ... ... ... рәсімдеу үшін Халықаралық сауда палатасының әзірленген халықаралық
сауда терминін («Инкотермс») пайдалануды ұсынады.
«Е» тобының шарты бойынша сатып алушы ... ... ... ... тауарды алады. «Ғ» тобының шарты бойынша, ... ... ... ... ... ... ... өзі жеткізіп беруге
міндеттенген [3, 102б].
«С» тобының шарты бойынша ... ... ... ... ... ... кейін пайда болатын ... және ... ... жауап бермейді. «Д» тобының шарты бойынша сатушы
барлық ... және ... ... ... ... ... байланысты шығындарды өзіне алады.
СІҒ тауарды жеткізіп беру кезіндегі жағдайында сатушы жүктің әрбір
тоннасын сақтандырады, ... ... ... ... ... оны өз ... мерзіміне сәйес порт кемесіне тийеді және сатып
алушыға құжаттарын қоса береді. Сатушының міндетіне тауардың ... де ... CIF ... кезінде сатып алушының жабдықтаушыға төлейтін
бағасының ішіне тауарджың ... ... және ... ... жағдайында экспорт үшін рұқсат етілген белгіленген орнына ... ... беру ... жауапкершілікті сатушы алады, ал сатып алушы
көрсетілген орында және көрсетілген уақытында ... ... ... Инкотермстің» барлық термині төрт базалық ктегориясын 1 кестеден
көруге болады.
1 кесте - «Инкотермстің» барлық термині төрт ... ... ... |Франкировка ... |
| ... ... ... шарттары) ... |EXW ... ... |
|F |FCA ... ... |
| |FAS ... кеме бортының жағасына дейін әкелу|
| |FOB ... ... ... |
|C |CFR ... және ... |
| |CIF ... және ... |
| |CPT ... ... ... |
| |CIP ... мен ... ... ... |
| | ... ... төленген |
|D |DAF ... ... ... |
| |DES ... ... |
| |DEO ... тоқтайтын жерге дейін, яғни айлаққа|
| | ... ... (баж ... ... |
| |DDU |Баж ... ... ... |
| |DDP |Баж ... ... ... ... - АКФ ... ... ... есептілігі негізінде жасалған |
FAS – жабдықтау шартына ... ... кеме ... ... ... өз
есебінен жеткізіп беруді мойнына алады, ал содан кейінгі шығыстарды (арту,
фрахт) сатып алушы алады. Транспорт құралына ... ... ... және
басқа да шығыстарын сатушы өз мойнына алады.
ҒОВ - сату ... ... ... ... тауардың құнын,
кеме бортына арту және оған дейін жеткізу шығыстар, т.б. кіреді
«Инкотермс» ұсыныстық сипатта ... және оның ... бір ... ... көлемін пайдаланылуы тараптардың келісіміне байланысты болып
келеді. Қазақатан Республикасы ... ... және оның ... барлық тауралардың кедендік бақылаудан өтетіндігін көрсетеді.
Бұл кезде ... ... ... ... экспорттауға да, импорттауға да
салынады, оның құрамына мыналар ... ... баж ... ... ... үшін ... алымдар;
- таурады сақтауға алынатын кедендік алымдар;
- шығарып ... үшін ... ... ... кедендік органына лицензия брегені үшін
алынатын алым;
- кеден ісін рәсімдеу бойынша машықтанған мамандық аттестатын ... ... ... ала ... шешімдер үшін төлем.
Бұл төлемдердің көбісінің мөлшерін кедендік тауар құнына тәуелді болып
келеді, олардың құрамына шет елдік валютамен есептелген тауардың ... ... ... ... ... шығысы кіреді. Егер де ... ... өзі ... , онда ол ... ... құнына бағаның бір
элементі ретінде болады және сатып алушы өтейді.
Экспорттауға арналған тауарладың ... ... ... ... ... ... жатады:
- жабдықтаушылардың шоттары, көліктің барлық түріне жасалатын тауарлы-
көліктік наклоднойлары, спецификациялау, сертификаттар, коносаменттер және
тағы басқа да ... қоса ... ... тапсырмалар;
- материалды қабылдауға жасалған тауарладың станция жанындағы және
тағы басқа да құжаттары қоса тіркелегн төлемдік ... ... кем ... ... шыққан, бүлінген не табиғи ... ... ... ... ... ... (егер де жүк жабдықтаушымен сақтандырылса);
- контракт бойынша қарастырылған басқа да құжаттар.
Экспортқа шығарылған ... ... ... ... және ... түсуін қадағалау мемлекеттің сыртқы сауда жүйесін қадағалап
отыратын ... ... [3, ... ... шетел әріптестерімен контракт ... ... ... екі ... рәсімдейді және онда түсетін түсімді
бақылап отыратын банкі көрсетіледі, сол банкте ... шот ... ... ... ... ... қол ... Жасалған мәміленің бір
данасы – экспортерда, екіншісі – ... ... ... кедендік
рәсімдеу кезінде кедендік жүк декларациясын және мәміленің төлқұжатын
ұсынады. ... екі ... ... ... ... олар ... ... онда кеден органы екеуіне мөр басады.
Олардың көшірмесі кеден органдарында қалады, ал екіншісі ... ал бұл ... ... ... ... экспорттау бойынша жазылатын жазбаларды бухгалтерлік есепте
рәсімдеу мәміленің нақты жағдайына және ... есеп ... ... ... ... бола ... ... теңгедей немсе шетел валютасындай түсімнің дер
кезінде және толықтай болуы және оның бақылауының жүзеге асырылуы , ... ... ... ... ... ... ... «Қазақстан
Республикасының экспорттық – импорттық бақылауды ұйымдастыруы туралы»
нұсқауында белгіленген. Егер де ... ... ... ... және ол 180 ... асып ... ҚР құқықтық актілеріне сәйкес
контрактіні тіркеуді жүзеге асыруына ... [3, ... ... ... ерекшеліктері кәсіпорынның сыртқы
экономикалық қызметінің жалпы ерекшеліктеріне байланысты болып, ... есеп ... ... ... бақылау;
- экспортты лицензиялау;
- валюталық операциялардың есебің;
- бағам айырмашылықтардың ... ... ... ... ... реттелуі «Экспорттық бақылау туралы
2007 жылғы 21 шілдедегі № 300-ІІІ» заңымен,     «Валюталық реттеу ... ... ... ... Республикасының 2005 жылғы 13
маусымдағы N 57 заңымен, Азаматтық кодексімен, ҚР ... есеп ... ... ... заңы 28 ... 2007ж. ... ҚР «Салықтар мен
бюджетке төленетін басқа да міндетті ... ... ... ... ... жүргізуге қойылатын шектеулерді жою жөніндегі
бағыттар мен іс-шараларды көрсететін осы Бағдарлама Қазақстан Республикасы
Үкіметінің 2003 жылғы 28 ... № 753 ... ... Қазақстан
Республикасының қаржы секторын дамыту тұжырымдамасына сәйкес, валюталық
режимді ырықтандыру мақсатында ... Осы ... ... ... ... ... 2002 жылғы 11 қыркүйектегі № 369
қаулысымен мақұлданған Қазақстан ... ... ... ... одан әрі іске ... ... ... Осы
Бағдарламаның негізгі мақсаты мен міндеттері Қазақстан Республикасы
Үкіметінің 2003 жылғы 29 ... № 103 ... ... ... валюталық режимді ырықтандырудың 2003-2004 ... ... іске ... ... ... онда ... жалғасы болып табылатын ырықтандырудың бірінші кезеңінің ... ... ... ...  кезеңін  іске асыру
 «Қазақстан Республикасының  кейбір ... ... ... ... ... және ... ...  мәселелері бойынша  өзгерістер
мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасының 2003 ... 8 ... ... ... ... басталды. Осы заңға сәйкес
валюталық реттеу жөніндегі барлық нормативтік құқықтық ... ... ... ... ... ... [4, ... Республикасында валюталық режимді ырықтандырудың  2003-2004
жылдарға арналған бағдарламасына сәйкес мынадай іс-шаралар жүзеге асырылды:
1) валюталық  операцияларды  ... ... ... ... ... бойынша кредиттеуді  қоспағанда)
қаржыландыру көзін (жеке тұлғалар үшін 10 мың ... ... ... үшін - 100 мың ... астам), салым объектісінің құнын
растауды, сондай-ақ мемлекеттік мекемелер мен мемлекеттік кәсіпорындардың
100 мың АҚШ ... ... ... барлық валюталық операциялары бойынша
Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің келісімін қоса алғанда, талап
етілетін ... ... ... 10 мың ... ... экспорт-импорт  мәмілелері  бойынша
 лицензиялаудың  ең төменгі шегі ұлғайтылды. ... ... ең ... ... шегінен төмен келісім-шарттар бойынша тұрақты жиынтық
дебиторлық ... ... ... және ... ... және ... банктер мен валюталық бақылау органдары
арасындағы ... ... ... ... ... қайта қарау
қажеттілігінен экспорт-импорт мәмілелерін бақылаудың екі деңгейлі жүйесі
қабылданған нормативтік құқықтық ... ... іске ... ... айтылғанға байланысты, экспорт-импорт мәмілелерін бақылаудың екі
деңгейлі жүйесін енгізу 2007 жылдың бас кезіне таман ... және ... ... ... ... ... ... бақылаудың екі
деңгейлі жүйесінің мақсаттары мен ... ... ... ... валюталық бақылаудың жаңартылған және жеңілдетілген
жүйесінің бір ... ... ... ... іс-шаралар  жүзеге  асырылуда. 
Атап  айтқанда, сыртқы  елдік  ... ... ... дамуының  индикативтік жоспарының сценарийлері шеңберінде
төлем теңгерімін талдағанда және ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Салық кодексіне ... ... ... бұл ... ... қолайлылығын
бағалаудың басты ... ... және ... ... жеткілікті болуымен қатар қысқа мерзімді перспективада шетелдік
өтімділікке және ұзақ мерзімді перспективада ... ... ... ... ... ... осал жақтарын азайтуға жанама ықпал
етуге тиіс;
4) Ұлттық  Банк  басқа  арналар  бойынша  ақпараттың  қайталануына 
жол бермеу, ... ... ... ... ... мақсатында
валюталық операциялар бойынша ақпарат базасын жетілдіру жөніндегі ... ... ... ... ... әрі  ырықтандыру үшін
қажетті шарт болып  табылатын қаржы секторының тәуекелдерін азайту және
пруденциалдық реттеуді ... ... ... ... ... ... ... Банк Басқармасының 2003 жылғы 25 шілдедегі  
№ 250 қаулысымен Банк топтарына арналған пруденциалдық нормативтер ... ... 2003 жылы ... ... деңгейдегі банктер банктерде
тәуекелдерді басқару жүйелерінің ... және ... бар ... ... ... ... ... аудиторлық есептерін ұсынды.
2003 жылдың ішінде банктер ... ... және ... ... сәйкес көрсетілген жүйелерді ұйымдастырудағы кемшіліктерді
жою жөніндегі жұмысты жүргізді.  Ұлттық Банк ... 2003 ... ... № 434 ... ... ... ... тәуекелдерді
басқару және ішкі бақылау жүйелерінің болуына қойылатын талаптар туралы
нұсқаулық қабылданды. 2003 жылғы 4 ... ... ... және ... ... ... мен қадағалау туралы" және 2003 ... ... ... ... ... заң актiлерiне қаржы рыногын және
қаржылық ұйымдарды мемлекеттiк реттеу мен ... ... ... ... ... ... мен толықтырулар енгiзу туралы"
Қазақстан Республикасының Заңдары қабылданды, олар 2004 жылғы 1 ... ... ... Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын және
қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау жөніндегі агенттігі құрылды [4, 63б].
"Заңсыз  ... ... ... ... ... ... іс-
әрекеттер туралы" Қазақстан Республикасының Заңын, "Валюталық реттеу ... ... ... ... ... ... әзірлеу, сондай-
ақ ішкі валюта рыногындағы валюталық операциялардың ... ... ... ... іске ... Қазақстан Республикасы Үкіметінің
2004 жылғы 23 қаңтардағы № 73 ... ... ... Үкіметі заң жобалау ... 2004 ... ... және ... ... ... 2004 ... 9 қаңтардағы №
287 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасының ... ... ... іске ... ... 2003-2006 жылдарға арналған
іс-шаралар жоспарында көзделген.
Валюталық реттеудің жаңа ... және ... ... ... және жетілдіру мақсатында
"Валюталық реттеу және валюталық бақылау туралы" Қазақстан Республикасының
жаңа Заңын әзірлеу мерзімдерін ... ... ... қабылданды.
"Валюталық  реттеу  және  валюталық бақылау  туралы" Қазақстан
 Республикасының  жаңа ... 2004 ... ... ... Парламентіне  енгізілетін  болады ... ... ... ... ... кезеңінің іске
асырылуын аяқтай отырып және екінші кезеңін жүзеге асыру үшін ... ... ... құра отырып 2005 жылы күшіне енеді.
Заң базасы ... 2005 жылы ... ... ... ... ... ол экспорт-импорт валюталық
бақылау және айырбастау операцияларын ұйымдастыру бойынша қызметті ... ... ... операцияларды жүргізудің тәртібі мен
барлық рәсімдерін айқындайтын болады.
Валюталық ... ... ... ... шартты тiркеген кезде өтiнiш берушiге белгiленген үлгiдегi құжат
- тiркеу куәлiгi берiледi.
2. Тiркеу ... ... ... ... және ... ... ... резиденттiң кейiннен мәлiметтер беруiн қамтиды.
5. Резидент құжаттардың толық топтамасын ... ... он ... күнi ... ... ... ... Тiркеуден бас тарту мынадай жағдайларда жүзеге асырылады:
1) дұрыс емес ақпарат ұсыну не осы Заңға ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының заңнамасына
сәйкес келмеуi.
 7. ... ... ... Банкiнiң нормативтiк құқықтық
актiсiнде тiркелуге тиiс мәмiленiң ең аз ... және ... ... ... ... [4, ... режимi валюталық операцияларға қатысушы ... ... ... банктердiң, сондай-ақ клиенттердiң тапсырмасы
бойынша валюталық операцияларды жүзеге асыратын бағалы ... ... ... Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiне валюталық
шарт ... ... ... ... ... ... ... мен валюталық шарттың өзгерiстерi туралы
кейiннен ақпарат ұсынуын қамтиды.
Валюталық ... ... ... валюталық шарт
жасалғаннан кейiн, бiрақ ол бойынша мiндеттемелердi ... ... ... ... бастап жетi жұмыс күнiнен кешiктiрмей, ал
шетелдiк банкте шот ашу ... осы ... ... ... ... Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiне хабарлама
жасайды. Егер хабарлама тәртiбi валюталық шартқа ол ... ... ... ... ... - ... шарт бойынша жүзеге
асырылатын валюталық ... ... ... тиiстi күннен бастап
жетi жұмыс күнiнен кешiктiрмей хабарлайды.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi ... ... ... одан валюталық шарт туралы ақпарат алған күннен бастап он күннен
аспайтын ... ... ... растау бередi.
      Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкi валюталық операциялардың
жасалу мән-жайларын нақтылау ... ... ... ... ... ... ... шартты талап етуге құқылы.
      Уәкiлеттi банктер және (немесе) бағалы қағаздар нарығының кәсiби
қатысушылары ... ... ... ... ... клиенттердiң
валюталық операцияларын Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң нормативтiк
құқықтық актiсiнде белгiленген тәртiппен Қазақстан Республикасының Ұлттық
Банкiнe ... ... ... 1. Резиденттер мәмiле шарттарында көзделген ... ... банк ... 1) ... ... ... ... көрсету) экспортына ақы
төлеуге алған ұлттық ... және ... ... 2) ... емес ... ... және (немесе) толық
орындамаған жағдайда, резиденттiң тауарлар (жұмыстар, қызметтер ... ... есеп ... ... ... үшiн ... еместiң
пайдасына аударған ұлттық валютаны және шетел валютасын аударуды ... ... 2. ... ... ... ... көрсету) экспорты,
импорты бойынша есеп айырысуды жүзеге асырған ... ... ... ... ... және ... валютаны аударуы:
      1) резидент еместен тартылған қарыздың ... ... ... ... ... ... шетелдiк банктердегi резиденттiң
шоттарына валюта түсiмiн аударған;
      2) резиденттiң шет елде ашылған филиалдары мен ... ... ... ... шетелдiк банктердегi шоттарына валюта
түсiмiн аударған жағдайларда талап етiлмейдi.
      3. Тауарлар (жұмыстар, қызметтер көрсету) экспорты, ... ... ... ... асырған кезде уәкiлеттi банктердегi шоттарға ұлттық
және шетелдiк валюта түспеген кезде аудару жөнiндегi мiндеттеме осы ... 1) ... ... ... есепке алу арқылы резидент еместiң
мiндеттемелерi тоқтатылған;
      2) олардың арасында бұрыннан бар ... ... сол ... өзгеше нысананы немесе өзгеше орындау ... ... ... ... ... ... ... мiндеттемелерi тоқтатылған;
      3) резидент емеске талап қою құқығы басқа тұлғаға берiлген;
      4) резидент еместiң мiндеттемелердi орындамау тәуекелiн ... ... ... ... ... кезде сақтандыру төлемi
алынған жағдайларда ... ... ... ... деп ... ... ... Ұлттық Банкi резиденттердiң қайтару талаптарын
орындауын қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... ... ресiмдеудiң бiрыңғай
ережесi мен шарттарын және ... ... ... ... ... белгiлейдi.
Экспорттаушы (импорттаушы) келiсiм-шарт жасасқан күнi баламасы он мың ... ... ... ... ... ... мәмiле паспорты
ресiмделмейдi.
Резиденттiң уәкiлеттi банктердегi және (немесе) шетелдiк ... ... ... және шетелдiк валютаны ... ... ... ... ... ... ... көздейтiн келiсiм-шартта резидент еместердiң мiндеттемелердi
орындау мерзiмi мiндеттi түрде көзделуi тиiс.
Резиденттердiң валюталық ... ... ... ... ... ... уәкiлеттi банктердегi шоттарға аудару
мерзiмдерiн нақтылауды және ... дәл ... ... ... құқылы.
Мiндеттемелердiң орындалу мерзiмдерi өзгерген жағдайда, уәкiлеттi және
(немесе) шетелдiк банктердегi шоттарға шетел ... ... ... ... тигiзетiн өзге де мән-жайлар туындаған кезде, резиденттер
уәкiлеттi банктерге және ... ... ... ... Банкiне
тиiстi негiздеменi және растау құжаттарын ұсына отырып, хабарлауға
мiндеттi.
Валюталық ... ... ... ... ... ... ... және құқық қорғау органдарымен, оның
iшiнде ... ... ... арқылы бiрлесiп Қазақстан Республикасының
Ұлттық ... ... ... Кедендік төлемді есептеудің негізін тауардың
кедендік құны құрайды, тек кейбір арнайы кедендік төлемдерін, яғни, тауар
бірлігі үшін ... ... ... ... ... ... ... тысқары жерлерге
шығарылатын тауарлардың кедендік ... ... ... ... ... егер шот-фактураға енгізілмеген болса, онда мынадай
нақты шығындар : тауарды әуе ... ... ... басқадай жерге дейін
жеткізіп беруге ... ... ... ... ... аумағынан сыртқары жерлерге шығару шығындары; сатушының шығарған
шығындары; сақтандыру сомасы; комиссиялық және ... ... ... ... экономикалық қызметтің тауар номенклатурасына сәйкес бағалнатын
тауарлармен біртұтас нәрсе ретінде қаралмаса, ... ... рет ... ... ... ыдыс ... ... анықталады
[6, 102б].
Қазақстан республикасының кедендік аумағына сырттан әкелетін тауардың
кедендік құны ... ... ... ... ... ... ... жасалған мәміле бойынша ; ұқсас тауарларға жасалған
мәміле бағасы ... ; ... ... ... ... бағасы бойынша
; құннан шегеру әдісімен; құнға қосу әдісімен; резервтік әдісімен жасалады.
Едендік төлем мөлшерлері мынадай түрлерге ...... ... ... ... ... ... есептеледі;
Ерекше - салық мөлшері салынатын тауарлар бірлігінің белгіленген
мөлшерімен есептелінеді;
Аралас – салық мөлшері ... ... ... ... ... ... экономикалық қызметте қолданатын ... ... ... ... ...... төлқұжаты (паспорты), сызбасы,
жинау бойынша нұсқауы, монтаждау, басқару және жөндеуі, ... ... ... ... және ... ... құжаттаулар ы- тауар сапасының сертификаты, буып-түю
парағы; құрастырушы тізімдемесі (ведомосы) т.б.;
- транспорттық, ... және ... ... – теміржол
наклоднойы және оның көшірмесі (жүк түбіршегі, коносамент, автотранспорттық
наклоднойы т.б.), сақтандыру полисі немесе сертификаты;
- қойма құжаттары – ... ... ... ... ... ... сақтауға алынғаны туралы қойманың қолхаты, басқа ... ... ... есеп ... құжаттаулары – шот-фактурасы, аударм векселі (тратты);
- банкі құжаттаулары – валютаны аудару өтініші, инкассо ... ашу ... ... ... ... ... ... қаражатты аудару туралы тапсырмалары, есеп ... ... ... ... ... ... көшірмесі;
- кедендік құжаттаулар – кедендік жүк декларациясы (КЖД), тауардың
шығуы (немесе шығарылған жері) ... ... баж ... ... анықтама, акциздер, алымдар;
- талап (шағым) құжаттаулары – шағымдық хат, сотқа немесе арбитражға
қойған талап ... ... ... кем ... ... ... ... – кем шыққанға
жасалған коммерциялық актілер, авария сертификаты.
Сыртқы ... ... ... есеп ... ... ... жүреді. Нақты мысалдарды қарастырмастан бұрын ... ... ... ... ... ... ... қосады:
1) халықаралық саудада экспортты мемлекеттің әкімшілік жолмен
шектеуіне байланысты шарттардың бірі;
2) шетке ... үшін ...... бір ... белгіленген
мерзімде экспортқа шығаруға рұқсат беретін құжат алу талап етілетін және
көрсетілетін ... ... ... ... [6, ... алу үшін ... үлестемелі тауарлар үшін – ... ... ... ... сертификат есебінен жеткізілуін қуаттайтын
құжат; делдал ... ... ... ...... жасалған келісімшарт; айрықша тауарлар үшін – ... ... ... шешімі; қосарлы мақсаттағы (азаматтық
және әскери) тауарлар үшін – ... ... ... ... ... және бір жолғы лицензия түрлеріне бөлінеді. Бас ... ... үшін бір ... жыл мерзіміне ресімделеді. Бұл лицензия бойынша
экспорттық операциялар бір немесе бірнеше мәміле ... ... ... ... лицензия әрі кеткенде 12 айлық мерзімге бір ғана ... ... ... ... тәжірибесі
Корея тәжірибесі
Корея Республикасының тәжирибесі қаншалықты экспорттың дамуы елдің
экономикалық дамуына, халықтың әл-ауқаты мен өмір ... ... ... айқын көрсетіп отыр.
1950 жылы Корея экономикасы бүтіндей пайдалы ... ... ... ... ... ЖІӨ 3 % құрап, оның 88 % ... Шет ... ... зор ... ... (10 % ... Бұдан басқа,
Корея кедейшілік бойынша үшінші ел ... және оның өсу ... ... ... 2000 жылы жан ... ЖІӨ нақты 10 есе өскені байқалып,
үш он жылдықтан астам бойы экспорт өсімі 30 % ... 2000 жылы ... 37 % ... оның 90 % ... ... ... қамтыды. Ел
экономикасы мен өмір сапасының деңгейі күрт ... ең ... ... ... ... экономикасының өсімі экспортты ықтиятты және табысты дамытуға
негізделді, соның салдарынан өз ... шет ... ... ... ... экономикасы елдің экспорттық қабілетін дамытуға бағдарланғанын атап
өту қажет. Бұл нарықтық құрылымның жалпы дамығандығымен және ... ... ... ... салдырынан барлық ішкі сұраныстың тым ... ... ... 1970 жылдары өнеркәсіптің басыңқы
салаларын анықтады: болат құюшы, машина жасау, мұнай химия, кеме ... ... ... ... ... ... (ірі сауда өнеркәсіп
конгламеранты) барлық мемлекеттік жеңілдіктерді пайдаланды, ... ... ... жағдай туғызылды, сонымен олар ... ... ... ... ... жүзеге асырылуына тығыз
қатыстырылды. Мұндай ... ... ... және орта ... ... ... 1997 жылғы дағдарысқа дейін жалғасты. Сол уақытта 1960-80
жылдары 50 % астам қолдау «чэболға» ... ... ал 1990 ... ... орта бизнес үшін арнайы консалтингтік, техникалық, кадр орталықтары,
өндірісті дамыту бойынша арнайы қорлар құрылды.
1960 жылдары ел ... ... кең ... 1970 ... және ... ... жедел дамытуға айқын бағдар берілді, ал 1980
жылдары қажетті экспорттық дайындыққа қол жеткізілгеннен кейін, экспорттық
нарықты ... ... ... ... ... мен ... ... және салықтық жеңілдіктермен
бекітілді, сол себепті барлық экспорттық өнімді өндірушілерге ұсынылды,
көбінде ... ... және ... ... мен ... ... ... бойынша преференциалды ақылар қолданылды. Сонымен
қатар негізгі ... ... ... ... ... ... несиелерді ұзақ мерзімді демеу ұсынылды. ... мен ... ... кедендік тарифтерден босатылды.
1960 жылы экспортты қолдау мақсатымен Кореялық экспортты алға бастыру
корпорациясы құрылды (KOTRA – Korea Trade ... ... , ... ... ... және әрекеттегі экспорттаушыларды жан-жақты қолдау
болып табылады. KOTRA қызметінің тізіміне компанияны сауда ақпаратымен
қамтамасыз ету, ... ... ... ... кәсіпорындарға
консалтингтік қызмет көрсету мен тренинг жүргізу, шет елдік ... PR ... ... қоса, экспорт бағдарланған экономикалық саясатты жүргізуден
бастап, бүкіл жыл бойы ... ... ... ... атап ... ... ... Корея барлық Оңтүстік Шығыс Азия елдерінен 1997
жылы дағдарысты жылдамырақ еңсеріп және қайта өндеуші ... ... ... ... ... ... ... ұқсас жағдайда жүзеге
асырылды: 20 млн. адамға жуық тұрғынымен ... ішкі ... ... ... ... ... 1980 ... аяғына дейін минералдық
қорларға иелік етуімен Қазақстанның экспорт құрылымына ұқсас ... ... жж. ... салыстырғанда, тауар экспорты австралиялық доллармен 52
млрд. құрады, 1994-95 жж. бұл көрсеткіш 67 млрд. австралия долларына ... ... жж. ... 215,8 млрд ... долларына жетті, бұл
дегеніміз елдің ЖІӨ 5 бөлігі. Экспорт өсімінің орташа ағыны соңғы 5 жылда
ақшалай түрінде жылына 7,5 % ... күні ... ... және ауыл ... ... ... ет, ұн, жемістің кең түрін ірі өндірушілер мен экспорттаушылар ... ... ... ... саласындағы өзінің экспорт саясатында
инновация мен өнімді жетілдіру, адам ... ... ... ... ауыл ... ... Австралия шарап ... мал ... ... фермаларды басқару
технологиясы мен ... ... ... ... жаңа инновациялық өнім құрды.
Тропикалық ауа-райына әдейі шығарылған мал тұқымы ... ... ... ... ... ... ... комиссиясы (Australian Trade ... ... /) ... әрі өз ... экспорттаушы экспортшыларға, барлық
кәсіпорындарға жәрдем ретінде ел үкіметімен ұйымдастырылған. Бұл агенттік
бизнес-қоғамдастық үшін дайындалған жаңа ... ... ... ақпараттық, қаржылық қолдау көрсетеді (New ... ... ... ... ... ... ... саясатына
сәйкес, ақылы негізде сауда ақпаратына қол ... ... ... ... Export61 ... ... мен Ғаламторлық сауда арқылы халықаралық нарыққа ... ... ... ... ... ... ... мен алға бастыруға
қажетті барлық ақпаратты өзіне жинақтаған, сондай-ақ өнімді сатып ... ... ... ... болып табылады. Сатып алушылар онлайн тәртібінде
өнімді іздеуден бастап, мәміле ... ... ... ... ақпаратты
таба алады. Сонымен қатар, портал ... ... ... ... мен ... саласындағы өнім мен қызметтен тұрады.
(жабдықтау буынымен басқару мен ... ету, ... ... ... ... ... төлемдер, нарық білімі, мәдени ерекшеліктер, ... т.б. ... және орта ... ... кәсіпорындарға жәрдемдескен
экспортты дамытудың құралдары мынадан тұрады: ... ... ... шығу ... ... бірлесіп стратегиялық жоспарды
дайындау, экспорттау нарығында өнімді ... ... ... ... ... ... тәжірибесі
Малайзия экономикасы 1970 жылға дейін пайдалы қазбаларды өндіру мен
ауыл шаруашылығы өндірісіне негізделді. 1970 ... ... ел ... ... бағдарлану мен өнеркәсіпті дамыту саясатын таңдап
алды. 1980 жылдардың басынан 1990 жылдардың ... ... ... ... тауарлар экспортының арқасында өте ... оның жыл ... ... ... 8 % ... 1990 ... ... дамыған мемлекеттер арасында макроэкономикалық көрсеткіш бойынша
жетекші орыннын бірін иеленді. Өнеркәсіп үлесі 1970 жылы 13,9 % 1999 ... % ... ал ауыл ... мен ... ... 1999 жылы 42,7 ... 9,3% 7,3% дейін қысқарды. Экспорттың дамуының маңызды ... ... ... салалары – электротехника, тоқыма өнеркәсібі,
машина жасау.
Малайзияның экспорттық қабілетін дамыту жоғары технологиялы өндіріс
пен ... ... ... да дамыған елдердің және Батыс Еуропа,
Жапонияның ... ... ... ... ... мамандармен
арзан жұмыс күшін артықшылық ретінде пайдаланған үкімет саясаты елге
шетелдік ... ... ... ... Бүгінгі күнде Intel,
Panasonic, Motorola, Carrier, Basf, Dell, Hewlett Packard ... өз ... ... ... 1997 ... бастап Малайзия
экспорты импорттан басым, 2007 жылы экспорт шамамен 180 млрд ... ... – 155 ... ... ... ... Дамытушы Малайзия Корпорациясы – ... ... емес ... ... ... ... дамуына ықпал етеді.
(MATRADE, http://www.matrade.gov.my/matrade/matradeMedia012008.pdf).
MATRADE кәсіпорындарға әр түрлі кепілдер ұсынады, соның ... ... ... бойынша жұмыс басыңда компанияларға ... ... ... ... оқуға кепілдер, өнім мен өндірісті жақсартуға,
қаптаманы жетілдіру, дизайн мен этикеті, брендті жылжыту мен дайындау, сапа
менеджменті мен ... Бұл ... ... 50 % шығындарды
жабумен ұсынылады, олардың кейбірі кепілдің қандай да бір түрі ... ... ... ... ... ... ұйым ... нарықтағы
іскерлік мүмкіндіктер мен нарықты дамыту мәселелері ... ... ... ... мен жаңа ... ... ... өткізеді. Сонымен қоса MATRADE қызметіне шет ... пен өз ... ... алатын әлеуеті бар кәсіпорындарға ақыл-кеңестік
көмек енеді. Бұдан өзге, бұл ұйым кәсіпорындардың сыртқы ... ... ... ақпаратты ала алатын мәліметтер қорымен шетелдік елдер
нарығы бойынша ... да бір ... ... ... табылады.
Сонымен, Малайзия экспортты дамыту үшін несие мен ... ... ... ... қосатын және экспорттаушыларды қолдау
үшін қолданылатын үкіметтік ... кең ... ... ... ... ... шығу кезінде экспортты дамыту негізгі
және қажетті кезең болып ... ... ... Сауда ақпаратына қол
жеткізбей, тартымды нарық ... ... ... ... ... ... ... білетін білікті мамандарсыз, кәсіпорынның
экспорттық ... ... ... ... ... мүмкін. Осыдан басқа
меншікті өнімді жақсарту отандық қаптама, баға, сапа бойынша басым ... ... бар ішкі ... ... мүмкіндігін ұлғайтады.
Қазақстандық әлеуетті, бастаушы және ... ... ... республикада экспортты қолдайтын мамандандырылған құрылым
құрылды. Жаңа институт - ... ... ... бірі ... ... ... дамыту болып табылатын MATRADE, KOTRA,
AUSTRADE сияқты шет елдік ұйымдардың кейбір ... ... ... АКФ ... ... экспорттық операциялар есебінің ерекшеліктері
2.1 АКФ «АРХАТ» ЖШС-і экономикалық сипаттамасы
Жауапкершілігі шектелген серіктестік АКФ «АРХАТ» ары ... ... ... ЖШС ... жеке ... ... міндеттерін мен
құқықтарын кабылдаған болып табылады. Осы АКФ «АРХАТ» жауапкершілігі
шектеулі серіктестігінің ... ... ... және ... ... ... сілтеме жасайтын Қазақстан
Республикасының 22.04.98 ж. «Қосымша жауапкершілігі бар және жауапкершілігі
шектеулі ... ... және 19.06.97 ж. ... кәсіпкерлікті
мемлекеттік колдау туралы» зандарына сәйкес және негізінде жасалған. АКФ
«АРХАТ» ... ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлік субъектісі ретінде заңды тұлга болып
табылады.
Серіктестіктің кұрылтайшысы (ары ... - ... ... жеке ... ... - ... ... азаматы:
Булгупов Жомарт Токтарканович жеке бас ...... ҚР ... жылы ... ... ... Шығыс Қазақетан облысы,
Өскемен қаласы, Гагари: Бульвары, 19-111.
Серіктестік ... ... ... ... ... ... занды
тұлға кұкығына ие болады.
Серіктестік өзінін мөрін, жеке балансын, банкілерде банкілік есеп-
шотын, өзінін атауымен бланкілерді иеленеді.
Серіктестік өз ... ... жету ұшін өз ... ... ... мүліктік және мүліктік емес құкығын сатып алу, ... ... ... ... және ... болуға құқылы.
Серіктестік Қазақстан Респұбликасы территориясында және ... мен ... ... ... да заңды тұлғалармен бірлестіктер
құруға, сондай-ак басқа да занды тұлғалардың қатысушылары болуға ... ... ... ... жауап бермейді. Серіктестік
Қазақстан Республикасы ... ... ... ... ... кезде өзінің қатысушыларынын міндеттері бойынша жауап бермейді [7].
Серіктестік өзінің міндеттері бойынша барлық мүлкімен жауапкершілік
алады. Серіктестіктің кдтысушысы оның ... ... ... ... оның ... байланысты келтірілғен шығынға ... ... ... ... ... құқықтары:
- осы жарғымен белгіленген тәртіп бойынша ... ... ... ... ... ... ... алуға және оның
құжаттарымен танысуға;
- таза пайданы бөлуге;
- серіктестік таратылған жағдайда кредиторлармен ... ... ... ... ... қатысушылар міндетті:
- жарғының талаптарын сақтауға;
- осы ... ... ... ... және ... салымдар енгізуге.
- серіктестіктің коммерциялық құпиясы болып табылатын мәліметгерді
жарияламауға.
Серіктестіктің негізгі қызмет ... ... ... болып
табылады.Көрсетілген қызмет мақсатына жету ұшін ... ... ... ... негізгі қызмет түрлерін жүзеге асырады:
- коммерциялық қызмет;
- көтерме сауда;
- жекелеп саудалау;
- делдалдық қызмет;
- ауыл-шаруашылық өнімдерін өндіру, өткізу, сатып алу;
- ... ... ... нан ... ... ... ... өндіру;
- жергелікті тұрғындардың тапсырысы бойынша автокөлікті жөндеу ... ... ... ... ... ... ... есеп айырысу шоты бар. Кәсіпорын
өз қызметін мемлекеттік лецензия ... ... ... ... ... ... автокөлік қызметін көрсету,
темір жол тасымалдары және көлік қызметін көрсету, автокөлік бөлшектерін
бөлшіктерін ... және ... ... ... және майлар, ТҚК, көлік тұратын
авто жуу ашу. ЖШС АКФ ... ... ... ... ... ... мен ... актілерде жүзеге асырылады:
ЖШС АКФ «АРХАТ» компаниясының жарлығы.
ЖШС АКФ ... » ... ... Республикасының Азаматтық кодексіндегі 1.07.1999ж ... және ... ... Республикасының «Жауапкершілігі шектеулі серіктестігі
туралы» заңдары (қосымша және ... ... ... ... ... ... ... заңдар, нормативтік актілер, нұсқау мен ... ... ... ... ... ... ... қатысушылар жиналысына өкілетті
саласы болып табылады. Сондықтан АКФ ... ... ... ... ай ... ... ... туралы қатысушылардың жалпы жиналысында
хабарлайды. Болашақтағы мақсаттарына жетуі үшін ол өзінің ... ... ... ... шешімді қатысушылар жиналысы
қабылдайды. Әр жиналыста секретарь мен председатель ... ... ... ... ... ... оның орынбасары мен оның көмекшілері бар.
Компанияның қызмет ету мерзімі шектелмеген. ЖШС АКФ ... ... ... ... ... ... органы- ревизиялық комиссия .
Фирманың ұйымдық құрылымын 1 суретте көруге болады.
1 сурет - АКФ «АРХАТ» ЖШС-ң ұйымдық ... ... ... ... көруге болады.
Ұйымның төрт бөлімшесі бар:
а) бухгалтерия бөлімі;
ә) әкімшілік-құқықтық бөлім;
б) қызметтік бөлім;
г) клиенттермен жұмыс ... ... ... ... қол ... үшін ... өз
атынан мәмілелер жасауға, мүліктік құқықтар мен ... ... ... ... ... және ... болуға, Қазақстан Республикасының
заңдары бойынша тыйым ... өзге де ... ... ... Қазақстан Республикасы аймағындағы және ... мен ... ... ... ... ... ашуға құқылы. Филиалдар ... ... ... ... орналасқан жері ... оны ... ... ... органға хабарлап етуі
тиіс [8, 122б].
Кәсіпорынның шаруашылық қызметін талдаудың ... ... ... ... табылады. Кәсіпорынның қаржы жағдайы оның ... ... ... болады. Жоспарларды, әсіресе, өнім өндіру мен
өткізу жоспарларын орындаудағы ауытқулар кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... өндірістік қызметі оның қаржы
жағдайына, оның ... ... ... болады. Мәселен, төлемдерді төлеу
үшін қажетті ақшалай қаржылардың болмауы өнім жөнелтушілермен ... ... ... ... товарлық-материалдық игіліктерді жеткізу
жоспарының және өндіріс жоспарының орындалуына қауіп төндіруі мүмкін.
Өндірістік-шаруашылық ... ... ... және ... ... ... ... алудан бастап, өнім өткізуге дейінгі
барлық операциялар тығыз өзара байланыста болады және қаржы арқылы ... ... ... егер ... өз ... ақша ... сомасы болмаса немесе олар ұйымсыз пайдаланылатын болса, мұның
өзі жабдықтау, өнім өндіру және өткізу жоспарларының ... ... ... жасайды.
Компания заңды тұлға құқықтарына ... ... ... ... ... ... ... балансы, мемлекеттік және орыс
тілдеріндегі толық фирмалық ... ... ... ... шоттары, фирмалық бланкілері болады.
Өз қызметінің мақсаттарына қол жеткізу үшін ... өз ... ... мүліктік құқықтар мен міндеттемелер ... ... ... ... және жауапкер болуға, Қазақстан Республикасының заңдары
бойынша тыйым ... өзге де ... ... асыруға
құқылы.
Компания Қазақстан Республикасы аймағындағы және шетелдердегі
филиалдары мен ... ... ... ... ... бойынша
ашуға құқылы [8, 132б].
Филиалдар мен өкілдіктер ашқандағы, сондай-ақ ... ... ... ... оны ... ... ... органға
хабарлап етуі тиіс.
ЖШС АКФ ... ... ... ... ... ... ... енгізетін салымдарынан;
Алынған табыс, сондай-ақ ол Қазақстан Республикасының ... ... ... ... бойынша ие болған өзге де ... ... ... иесі ... ... мүлкі оның ... ... ... ... ... ... үшін Серіктестік, ... ... ... және осы ... тәртіп бойынша, Қазақстан Республикасында, ... ... өзге де ... ... ... ... ... қарыздар ретінде қаржы тартуға ... ... ... ... ... ... ... Басқарудың басты органы акционерлердің жалпы жиналысы ... ... ... мен ... ... ... Кәсіпорынды оперативті басқару Басқарма жүзеге асырады. Олардың
қарамағында өндірістік ... ... ... бар. ... ... ... ... барлық сұрақтарда басқарушылық шешім
қабылдайды.
Кәсіпорын қарамағындағы  шаруашылық құралдар сомасы. Бұл ... ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Бұл
кәсіпорын балансы құрамындағы ... ... ... оның ... ... ... ... емес. Динамикадағы бұл көрсеткіш өсімі
кәсіпорынның мүліктік потенциалының өсуін білдіреді.
Негізгі құралдардың  тозу коэффиценті. Бұл көрсеткіш ... ... ... шығынға шығарылған негізгі құралдардың үлестік құнын
көрсетеді:
2009 жыл:   63087 / 233068 = 0,27
2010 ... 137125 /  270786 = ... ... 200212 / 213819 =  ... ... ... тозуы 21% құрап, сәйкесінше жарамдылық
деңгейі 79% құрады, ал 2010 жылы ... ... ... 50% ... өсіп,
жарамдылық 50%, 2011 жылы тоған ... ... 93% ... ... өте ... ... ... көрсетеді.  АКФ «АРХАТ» ЖШС
мүліктік жағдайын бағалау 2 кестеде ... ... - АКФ ... ЖШС мүліктік жағдайын бағалау  мың теңге    
|  Коэффицент  атауы ... ... ... ... ... қарамағындағы |  Баланс  |  159588001|  178622652|  178999888|
|шаруашылық құралдар ... | | | ... | | | | ... ... ... / ... |  0,50 ... ... |НҚ ... | | | |
| ... | | | ... және ... ... |  0,33 |  0,17 ... ... / | | | ... ... мерзімді | | | |
| ... | | | ... ... ... ... |  0,81 ... ... |/ | | | |
| ... | | | ... ... |  0,23 |  0,27 |  0,28 ... ... құны / | | | ... ... |НҚ құны | | | ... - АКФ «АРХАТ» ЖШС-ң қаржылық есептілігі негізінде жасалған ... және ... ... ... ... ... 1 теңге айналымнан тыс активтерге қанша көлемде ағымдық активтер
келетінін көрсетеді.
2009 ... 36013118 / ... = ... жыл: 44877967 / ... = 0,33
2011 жыл:  26892288 / 152107600 = 0,17
Негізгі құралдардың  нақты құны коэффиценті.
2009 жыл:  120284581 / 159588001 = ... ... ... / ...... ... ... оның тұрақтылығының сыртқы
көрсеткіші ретінде ... оның ... ... айналым активтерін
қалыптастырудың ұзақ мерзімді көздермен қамтамасыз етілуі болып табылады.
Ағымдық ... ... ... ... төмен болуы айналым
активтерінің ұзақ мерзімді көздермен көп немесе аз қамтамасыз ... ... ЖШС ... қабілеттілігін бағалау 3 кестеде
көрсетілген.
3 кесте -  АКФ ... ЖШС ... ... ... мың теңге
|Коэффицент  атауы |Есептеу формуласы ... ... ... | | | | | |
| | | | | ... ... ... ... - |21 7466|36 |19 ... ... ... ... міндеттемелер |66    |366971 |   | |
| | | |   | | ... ... ФК ... |  0,02 |  0,32   |    |
|айналым құралдарыны| |   |   | | ... ... | | | | | ... ... активтер / |  2,52 |  3,69 |  5,27   |  2,0 |
|өтімділік коэффицен|ағымдық міндеттемелер |   |   | | ... | | | | | ... ... / ... ... |  1,39 |  0,07   |  0,2 |
|өтімділік коэффицен|Міндеттемелер |   |   | |   ... | | | | | ... ... ... / |  0,15 |  0,25 |  0,22   |    ... ... |   |   | | ... ... ... | | | | | ... | | | | ... | | | | | ... |ТМҚ / ... ... ... |  0,26 |  0,37   |    |
|активтердегі ТМҚ | |   |   | | ... | | | | | ... ... ... ... |  1,95   |    |
|меншікті айналым |.міндеттеме лер) / ТМҚ |   |   | | ... ... | | | | | ... өтеу ... ... |    |    |    |    ... ... + | | | | |
| ... ... мен | | | | |
| ... | | | | |
| ... | | | |
| |/ТМҚ | | | | ... ... ... ... ... ... ... |   |   | | ... ... | | | | |
| ... | | | |
| ... займ-дар+бол.кезең| | | | |
| ... | | | | ... ... Капитал-ұз.мерз. |  4,12 |  13,4 |  6,24   |кем |
|айналым қаражаттары|активтер/айналым қаража|   |   | ... ... ... ... | | | ... ... | | | | |тең |
| | | | | |0,1 ... - АКФ ... ... қаржылық есептілігі негізінде жасалған |
Меншікті айналым капиталының көлемі ... ... ... ... ... ... көзі болып табылатын меншікті
капитал бөлігін білдіреді. Ол ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіш болып табылады. Өзге де
жағдайларда бұл көрсеткіштің өсімі ... ... ... ... ... ... негізгі көзі пайда болып табылады.
2009 жыл :   36013118-14266452=21746666
2010 жыл :   44877967-8510996=36366971
2011 жыл :   26892288-7284627=19607661
2009 жылы функционалдық  капиталдың көлемі 21746666 ... ... ... ... ... ... көлемде болғанын көрсетеді. 2010 жылы жағдай жақсара
түсіп, меншікті айналым қаражатының ... 36366971 мың ... ... ... жылы ... жылмен салыстырғанда 16759310 мың теңгеге азайып, 19607661
мың ... ... ... [9, ... ... құралдарының маневрлілігі (маневренность). Меншікті
айналым құралдарының ақша ... ... яғни ... ... ... ... Қалыпты 
қызмет атқаратын кәсіпорын үшін бұл көрсеткіш 0-1 аралығында өзгереді,
алайда өзге де жағдайлар болуы ... ... ... ... ... ... ... өтімділік  коэффиценті. Кәсіпорынның жалпы өтімділігін
бағалайды, 1 теңге ағымдық міндеттемеге неше ... ... ... активтердің) келетіндігін анықтайды. Оның өсімі жағымды жағдай
ретінде қарастырылады.
2009 жыл :   ... ... ... ... ... бойынша кәсіпорынның өтімділігінің  жақсы жағдайда
екенін көреміз. Нәтижелердің ... ... ... ... ... есеп айырысу мүмкіндігінің барын  көрсетеді.
Жылдам өтімділік коэффиценті. Мағынасы бойынша ағымдық өтімділік
коэффицентіне ұқсас. ... ... ... ... ең ... - ... ... есептелмейді.
2009 жыл :   (2098041+669808)/14266452=0,19
2010 жыл :   (11890868/2082158)/8510996=1,64
2011 жыл :   (518798+4230158)/7284627 = 0,65
       
Кәсіпорынның 2009 жылы ... 19 % ғана ... ... ... 2010 жылы ... ... кәсіпорынның ұсынылған
мәннен артық деңгейде болуы кәсіпорынның ... ... ... ... ... екндігін көрсетеді. Ал 2011 жылы көрсеткіштің
күрт төмендеуі байқалады [9, 132б].
  Абсолютті өтімділік коэффиценті. ... ... ... ... бөлігінің қажет жағдайда қолда бар ... ... ... ... ... ... ... жыл :  518798/7284627=0,07
        
Ұсынылатын мән  бойынша кәсіпорын 3 жыл бойы қамтыған жоқ, ... 2010 жылы ... ... 2011 жылы бұл көрсеткіштің мүлдем
нашарлағанын байқаймыз.
        
Активтердің мобильділік  коэффиценті ... ... ... ... ... ... 26892288/178999888=0,15
        
Айналым активтерінің көлемінен айналымнан тыс активтер көлемі
басымырақ екені байқалады. Айналым активтері 2009 жылы 22 %, 2010 жылы ... 2011 жылы 15 % ... ... ТМЗ үлесі.
2009 жыл :  10219409/36013118=0,28 %
2010 жыл :  11846653/44877967=0,26 %
2011 жыл :  10048498/26892288=0,37 %
        
ТМҚ өтеудегі ... ... ... үлесі. Меншікті айналым
құралдарымен өтелетін запастар құнын көрсетеді. Бұл көрсеткіш ... ... шек 50 ... ... ... ... (44877967-8510996)/11846653=3,06
2011 жыл :  (26892288-7284627)/10048498=1,95
        
ТМҚ өтеу коэффиценті.
2009 жыл :  (132141026+13180523+0+0)-123574883)/10219409=2,12
2010 жыл :  (157809253+12302403+0+704537-133744685)/11846653=3,12
2011 жыл :  (155946332+15768929+0+0-152107600)/10048498=1,95
        
Төлемқабілеттіліктің жалпы көрсеткіші. ... ... бұл ... жылы ... ал 2009,2011 жылдары төмен деңгейде болып келесіні
құрайды:
2009 ... (2098041 + 0,5 * ... * ... / (818038 + ... * 1483094 + 0 ... ... ... + 0,5 *108795+0,3*11846653) / (712913 +0,5+0,3*
1481012+0)    =   ... ... ... / (694623 ... ... ... етілу коэффиценті.
2009 жыл :  132141026-123574883/2098041=4,08
2010 жыл :  157809253-133744685/11890868=2,09
2011 жыл :  ... ... ... ... мен ... жағдайы 3
жыл бойы жақсы жағдайда болғанын көреміз [10, 103б].
        
АКФ «АРХАТ» ЖШС қаржылық ... ... ... ... коэффиценті. Кәсіпорын басшыларының
жалпы қаражаттар ... ... ... ... ... Бұл
коэффиценттің мәні қаншалықты жоғары болса, соншалықты кәсіпорынның
қаржылық жағдайы тұрақты және ... , ... ... болады.
2009 жыл :  132141026/159588001=0,8
2010 жыл :  157809253/178622652=0,9
2011 жыл :  155946332/178999888=0,9
        
Талдау жүргізілген  барлық уақыт бойынша  меншікті капиталдың баланс
пассивінің біршама бөлігін  ... яғни 2009 жылы 80%, ... 90%, 2011 ... 90% ... ... ЖШС ... тұрақтылығын
бағалау 4 кестеде көрсетілген.
  
4 кесте - АКФ «АРХАТ» ЖШС қаржылық тұрақтылығын бағалау ... ... ... ... |2009 |2010 |2011 ... | |ж. |ж. |ж. |ні |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 ... ... ... ... ... ... ... жиыны | | | | ... ... ... ... ... ... |
| ... ... | | | | ... капиталдың |  Тартылған капитал/ |  0,2|  0,1|  0,1|0,2-0,|
|шоғырлану коэфф. ... ... | | | |5 ... ... ... мерз . |  0,1|  0,0|  0,0|    |
|коэфф. ... / |0 |8 |9 | |
| ... | | | | ... ... ... |/ (ұз.мерз.мінд. + |5    |7    |9    | |
| ... ... | | | | ... және ... капитал/ |  0,2|  0,1|  0,1|  |
|менш.капитал арақатынасы к|меншікті капитал |   |   |   ... | | | | |5 ... - АКФ ... ... ... ... негізінде жасалған |
Қаржылық тәуелділік коэффиценті. Бұл коэффицент меншікті ... ... ... ... кері ... болып табылады.
Көрсеткіштің динамикадағы өсімі кәсіпорынды қаржыландырудағы қарыз-
қаражаттары үлесінің өсімін ... Егер оның мәні 1-ге ... ... бұл ... басшылығының өз кәсіпорынын толық қаржыландыратынын
көрсетеді.
2009 жыл :  159588001 / 132141026=1,2
2010 жыл :  178622652 / ... ... ... / ... ... ... ... жыл :  (13180523+14266452)/159588001=0.2
2010 жыл :  (12302403+8510996)/178622652=0.1
2011 жыл :  (15768929+7284627)/178999888=0.1
        
Ұзақ мерзімді салымдарды өтеу ... ұзақ ... ... ... ... қаржыландыруда пайдалу негізінде. Коэффицент негізгі құралдардың
қандай бөлігі ... ... ... ... ... ... жыл :  12302403/144498743=0,08
2011 жыл :  15768929/165343718=0,09
  
Ұзақ мерзімді тартылған қарыз-қаражаттарының коэффиценті. Динамикадағы
бұл коэффиценттің  өсімі ... әсер ... ... ұзақ
мерзімді даму тұрғысынан кәсіпорынның сыртқы инвесторларға тәуелділігінің
артуын білдіреді. Көптеген компанияларда оның мәні 26%-40% (50% ... ... ... жыл :  12302403/(12302403+157809253)=0,07
2011 жыл :  15768929/(15768929+155946332)=0,09
        
Жоғарыда келтірілген  есептеуден көретініміздей, кәсіпорында  ұзақ
мерзімді қарыз-қаражатын тартуда  қажеттілік жоқ [10, ... және ... ... ... ... ... ... қаржылық тұрақтылығына жалпы баға береді. Оның
динамикасындағы өсімі кәсіпорынның ... ... ... ... қаржылық тұрақсыздығын көрсетеді.
2009 жыл :  27446975/132141026=0,2
2010 жыл :  20813399/157809253=0,1
Қаржылық аспектідегі  кәсіпорынның іскерлік ... ең ... ... айналу жылдамдығынан көрінеді. Іскерлік белсенділікті
талдау, кәсіпорын қызметіндегі қаржылық нәтижелердің қатысты ... ... ... ... ... динамикасы мен деңгейін
зерттеуге негізделеді.
        
Қор ... Бұл ... ... ... салыгған 1
теңгеге қанша теңге өнімді өткізуден ... ... ... де ... ... ... өсімі жағымды
өсім ретінде қарастырылады.
2009 жыл : 123843438/130728167=0,9
2010 жыл : 134428254/144498743=0,9
2011 ... ... ... ... Деиторлық 
қарыз айналым жылдамдығын көрсетеді.
2009 жыл : 123843438/26351891=4,7
2010 жыл : 134428254/24875866=5,4
2011 ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштің өсімі жағымсыз жағдай ретінде қарастырылады.
2009 жыл : 360/4,7=77
2010 жыл : 360/5,4=67
2011 жыл : 360/7,8=46 
   АКФ «АРХАТ» ЖШС ... ... ... 5 ... ... кесте - АКФ «АРХАТ» ЖШС іскерлік белсенділігін бағалау 
|  Коэффицент  атауы |  Есептеу ... ... ... |
| ... | | | |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... ... |  0,9 |  0,9 |  1 |
| ... | | |
| ... / ... | | |
| ... | | | ... ... |  4,7 |  5,4 |  7,8 ... ... | | ... (А) ... / | | | |
| ... ... | | ... |  360 / А |  77 |  67 |  46 ... | | | | ... (А1) | | | | ... ... ... құн / ... ... |  14,6 |
|(айналымда) (В) |ТМҚ | | | ... ... ... / В |  30 |  33 |  24 ... (В1) | | | | ... ... |  38 |  20 |  18 ... |қарыз*360 / | | | ... (С) ... | | | ... цикл |  А1 +В1 |  107 |  100 |  70 ... ... | | | ... | | | | ... цикл ... |  Д ... |  69 |  81 |  53 ... |  Дебиторлық ... ... ... ... ... / ... | | | ... |өткізуден түскен| | | |
| ... | | | ... ... |  өнімді  |  0,94 |  0,85 |  1,1 |
| ... | | |
| ... / ... | | | ... - АКФ ... ... ... есептілігі негізінде жасалған ... ... ... ... ... ... ... 120517649/10219409=11,8
2010 жыл : 129171279/11846653=10,9
2011 жыл : 145386194/10048498=14,6
        
Күн бойынша  ТМЗ айналымдылығы:
2009 жыл : ... ... ... ... ... қарыз  айналымдылығы (күн бойынша). Кәсіпорын қарыздарының
орташа қайтарылу уақытын көрсетеді.
2009 жыл : 12754196*360/120517649=38
2010 жыл : 6905060*360/129171279=20
2011 ... ... цикл ... ... жыл : 76,5+30=107
2010 жыл : 66,6+33=100
2011 жыл : 46,1+24=70
        
Қаржылық цикл ұзақтығы ... ... 106,5 – 38 ... ... 99,6 –  19,2=81
2011 жыл : 70,1 – 17,7=53
        
Дебиторлық қарызды  өтеу коэффиценті:
2009 жыл : 26351891/123843438=0,21
2010 жыл : 24875866/134428254=0,18
2011 жыл : 22208412/173392204=0,13
        
Капитал айналымдылығы. Кәсіпорынның барлық капиталының айналым ... ... ... ... кәсіпорын құралдарының айналымының
жеделтетілуін немесе инфляциялық өсуді білдіреді.
2009 жыл : 123843438/132141026=0,94
2010 жыл : 134428254/157809253=0,85
2011 жыл : ... ... ... 360/0,94=382
2010 жыл : 360/0,85=423
2011 жыл : 360/1,1=327
        
2011 жыл  бойынша  кәсіпорындағы  дебиторлық  қарыз  ... ... ... ... 46 және 24 ... құрайды. Кредиторлық
қарыз айналымдылығы операциялық қызметке қарағанда тым төмен ... ... ... ... өз ақша қаражаттарын тиімді
пайдалануда.  
2.2 Экспорттық операцияларындағы шетел валютасының есебі
Экспорттық операциялардағы маңызды ... ... ... ... ... ... жасалатын мәмілелер жатады, олардың
қатарына шетелдік валютаға сатылған мүліктер жатады.
Резиденттер тауарлар (жұмыстар, қызметтер ... ... ... ... ... ... қызметтер көрсету) экспорты күнiнен
бастап 180 күн iшiнде немесе ... ... ... ... ... ... ... күнiнен бастап 365 күн
iшiнде алуға және уәкiлеттi банктердегi шоттарға аударуға тиiс.
      Резиденттердiң тауарлар (жұмыстар, қызметтер көрсету) ... ... ... ... ... ... ... шоттарындағы валютасын
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкiнiң лицензиясы ... ... ... ... ... жол ... ... коммерциялық кредит шарттарымен тауарлар (жұмыстар,
қызметтер көрсету) импорты бойынша есеп ... ... ... ... ... ... пайдасына аударған валютасын, резидент емес
мiндеттемелерiн орындамаған жағдайда, ... ... ... 180 ... резидент алуға және оны уәкiлеттi банктердегi шоттарға аударуға
тиiс [11, 98б].
Егер осы бапта өзгеше белгiленбесе, 180 күннен астам мерзiмге берiлген
коммерциялық ... ... ... мен ... ... ... ... режимiнде жүзеге асырылады.
Резиденттердiң резидент еместерге 180 күннен астам ... ... ... ... ... мен ... ... арасындағы
төлемдер лицензиялау режимiнде жүзеге асырылады.
- тауарлар экспорты кезiнде, егер резидент коммерциялық ... ... 365 ... ... ... ... ... төлем
мерзiмiн кейiнге қалдыру шарттарымен жасалған резиденттер мен резидент
еместер ... ... ... жатпайды.
- 365 күннен аспайтын мерзiмге берiлген коммерциялық кредиттер бойынша
резидент еместiң қаражатты ... ... ... ... нақты мерзiмi 365 күннен асып кеткен жағдайларда, резиденттер
мен резидент еместер арасындағы ... осы ... ... ... ... ... Ұлттық Банкiнiң лицензиясы уәкiлеттi
банктердегi шоттарға ұлттық валютаны және ... ... ... немесе
резидент негiздеген мерзiмде мiндеттемелердi өзгеше орындауға ... ... 180 ... ... ... ... коммерциялық кредиттерге қатысты
осы бапта ... ... 180 ... ... ... берiлген
коммерциялық кредиттер бойынша резиденттiң немесе ... ... ... ... ... ... ... нақты
мерзiмi 180 күннен асып кеткен жағдайларда да ... ... ... ... ... байланысты резиденттер арасындағы
комиссия шарттары бойынша резидент ... ... ... ... шетел валютасымен аударым аккредитивтерiн резиденттердiң
пайдасына ашуға құқылы.
Валютамен ... ... ... несиелер (қарыздар); басқа да
жолдармен алынған немесе валютаға сатылған активтер және т.б. ... Бас ... ... ... ... ақша қаражаттарын
есептеу үшін мынадай арнайы синтетикалық шоттар қарастырылған : 1020, ... Ал ... ... мен ... ... үшін мына шоттарға
субшоттар ашылады: 1210, 1320 т.б., ... ... ... ... ... көрсету мүмкіндігі зор.
Шетелдік валютада операцияны жасау кезінде операцияның жасалған күнін
білу керек, онсыз операция дұрыс жасалған болып ... ... ... шетелдік валютада жасалған операцияның күнін анықтаудың тәртібі
келтірілген.
6 кесте – Шетелдік ... ... ... ... ... ... ... валютада жасалған |Операциялардың |
|жасалатын операциялардың|операциялардың күні ... ... ... | ... ... |
|1 |2 |3 ... ... ... ... ақша ... ... операциялар және|қаражатын аударған, немесе |(акредитивтік( ... ... ... ... ... ақша |
| ... аударған немесе |қаражатының қозғалысы |
| ... ... күні ... ... |
| | ... бар |
| | ... қуаттайтын |
| | ... ... |
| | ... ... ... ... валютасының ... ... ... ... кассалық |кірістелген немесе ... ... ... ... ... |алғаны туралы банкі |
| ... күні ... ... |
| | ... ... ... | ... ... ... валюта сатылған| | ... , ... ... ... | ... және ... да |кедендік ресімдеу күні | ... | | ... ... ... қызметті, нақты | |
| ... ... ... да| |
| ... ... жөнелткен | ... ... ... ... ... | ... ... |алушыларға (тапсырыс | |
| ... ... | |
| ... және ... да ... | |
| ... берілген күні | ... ... | | ... | | ... ... ... ... |Экспортқа тауарды |
|валютаға ... ... ... күні ... ... ... ... | ... ... және ... да| | ... | | ... ... | | ... | | ... ... | | ... | | ... ... ... ... ... |Қызметті, жұмысты, |
|тауар айырбастау кезінде|орындалған жұмыстары, басқа |тауарды сатқандығын |
| |да ... ... ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... ... ... ... |
| ... ... шотың |актісі) |
| ... ... да ... | |
| ... ... күні | ... ... ... басқа да мүліктің |Тауардың алынғанын |
|шетел валютасына басқа |меншік құқығының сатып ... ... ... ... ТМЗ алу |алушыға өткен күні |(накладнойы) |
| ... да ... ... ТМЗ ... ... ... |
|тауарлады импорттау ... ... яғни ҚР ... ... |
| ... кеден ұйымдарының |декларациясы |
| ... ... ... | |
| ... күні | ... ... |Қызметің нақты танылған күні|Қызметтің ... |
| | ... |
| | ... ... |
| | ... жұмыс |
| | ... ... ... ... есеп беруді |Аванстық есеп беру |
|жүзеге асыру үшін ... күні | ... есеп ... | | ... ... | | ... ... | | ... ... | | ... ... ... ... ... оралған күні |Аванстық есеп беру |
|жүзеге асыру үшін | | ... есеп ... | | ... ... | | ... ... | | ... өтелді | | ... ... ... ... ... ... ... |мемелекеттік тіркеуден өткен|мемлекеттік тіркеуден |
|және соған салым ... ... ... |
|бойынша, олардың иесінің| ... ... ... ... ... | ... - АКФ ... ... ... ... ... жасалған |
Ақша қаражаты мен ... ... ... ... ... және кредиторлық қарыздар, несиелер, арнайы ... ... ... түрде, ҚР ҰБ белгіленген бағамы бойынша
ең соңғы есептік кезеңінің күніне ... ... ... [11, ... ... алынған (қалыптасқан) негізгі құралдардың құны ,
аяқталмаған күрделі ... ... ... емес ... ... ... одан әрі қайта бағалануға
жатпайды.
Шетелдік валютаға алынған (қалыптасқан) меншік ... ... ... ҚР ҰБ бағамы бойынша бағаланады және ... ... ... ... есептеулер жүргізілмейді. Ондағы орын алған
айырма бағамның айырмасы ... ... ... ... және ... ... білу керек. Ол үшін
баға белгілеу агенттігінің ... ... ... ... ... ... ... көрсету үшін оны бухгалтерлік
есепте дұрыс ... ... ... айырма – нарықтық бағамның
өзгеруімен байланысты бір валюта бірліктерінің бірдей санын ... ... ... ... валютаға қайта есептеу нәтижесінде ... ... ... жағдайларда туындауы мүмкін:
- тауарлар мен қызмет көрсетулер импорты кезінде;
- экспорттық операциялар кезінде;
- есеп беруші тұлғамен (валюталық ... есеп ... ... берешек пайда болған кезде;
- банктерден, басқа да кредиттік мекемелер мен қарыз берушілерден
алынған валюталық ... ... ... ... ... ... ... жасау күні мен осы операция бойынша ... ... ... күн ... ... ... есепте және Қазақстан Республикасы салық кодексінің 65-
бабының 2 тармағына сәйкес шетел валютасымен ... ... ... валюта айырбастаудың нарықтық бағамы қолданыла отырып, ... ... ... теңгемен қайта есептеледі.
Операция күні – бұл халықаралық қаржылық есептілік стандартында (21-
ХҚЕС) және Ұлттық ... ... ... ... ... өлшемдеріне бірінші рет сәйкес келетін күн.
Валюталық бағамның өзгеру әсеріне есепті жүргізу үшін баланстың барлық
баптарын ақшалай және ақшалай емес болып бөлу ... ... ... бапты
тіркелген немесе белгіленген сомаларда алынуға немесе ... ... ... ... мен ... валюталық бірлігі бар
ретінде анықтайды [12, 45б].
Ақшалай баптың ... ... ... ... немесе
белгіленген бірлік санын алу құқығы (немесе ұсыну жөніндегі міндеттеме)
болып табылады.
Осының мысалы ... ... ... ... ... ақшамен
төленуі тиіс зейнетақылар және басқа да жәрдемақылар; ақшалай нысанда
өтелуі тиіс ... ... ... танылған ақшалай девиденттер.
Осылайша, ұйымның меншіктік үлес құралдарының тіркелмеген санын ... ... ... ... ... ... арналған келісім-шарт
ақшалай бапты білдіреді, оның талаптары бойынша алуға (немесе ұсынуға)
тиісті әділ құн ... ... ... ... ... ... тең
болады.
Және, керісінше, ақшалай емес баптың негізгі айырықша ... ... ... ... ... алу құқығының (немесе ұсыну
жөніндегі міндеттеменің) жоқ болуы болып табылады.
Мұның мысалы мыналар болып табылады:
- тауарлар мен қызмет ... үшін ... ала ақы ... ... ... ... ... қорлар;
- негізгі құрал-жабдықтар;
- ақшалай емес активті ұсыну арқылы реттелуі тиіс ... ... ... және ... ... ... ақшалай нысанда болу фактісіне қарамастан, олардың барлығы
ақшалай баптар анықтамасына жатқызылмайды._
Қазақстан ... ... ... ... ... бойынша
қайта есептелінеді. Бірақ олар алғашқы құжаттарда ... ... ... ... каса ордерлерінде, есеп регистрларында) номиналдық түрі бойынша
көрсетілуі мүмкін.
АКФ «АРХАТ» ЖШС операцияларды қарастырайық.
- АКФ ... ЖШС 27 ... 2010 ж. ... ... ... ... ... әкелінетін) тауар үшін аванс ретінде ақша
қаражатын аударған.
Аударылған ... ... 3500 АҚШ ... құаған. 27 қаңтар 2010
жылы ҚР ҰБ бағамы бойынша 1 доллар 151,00 теңге тұрған. Олай ... ... ... есеп регистрларында жалпы сомаға келесі жазба
жазылады: 525000 теңгеге - 1031 шоты ... де, 1030 ... [13, ... АКФ «АРХАТ» ЖШС берген өтініші бойынша, оған қызмет көрсететін ... АҚШ ... ... ... және 20000 ... ... ... бағамы: 1 долларға – 152 теңге; 1 Ресей рубліне – 4,8 ... Ал ... ... ... ... : 1 доллар – 153 теңге; 1 ... ...... ... ... операциялары бойынша шоттар корреспонденциясы 7
кестеде көрсетілген.
7 кесте - Валюталық операциялары бойынша шоттар корреспонденциясы
|Қатар |Шаруашылық операцияларының |Мың ... ... ... ... |корреспонденциясы |
| | | ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 |
| ... ... алу | | | |
|1 ... ... шотынан ресейдің |90000 |2180 |1040 |
| ... алу үшін ... | | | |
| ... (қызмет көрсететін | | | |
| ... ... ... 90000 | | | |
| ... ... | | | |
|2 ... ... ресейдің |96000 |1050 |2180 |
| ... ... ... (ҚР | | | |
| |ҰБ ... ... ) 96000 теңге | | | |
| ... | | | |
|3 |Оң ... ... ... |6000 |2180 |6280 |
| ... ... көрсетілегн 6000 | | | |
| ... ... | | | |
| ... сату | | | |
|1 ... ... |153000 |2180 |1050 |
| ... ... есептен | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... ) 153000 ... | | | |
| ... | | | |
|2 ... ... есеп ... |152000 |1040 | |
| ... ... ... (ҚР | | |2180 |
| |ҰБ ... ... 152000 ... | | |
| ... | | | |
|3 ... ... ... |1000 |7450 |2180 |
| ... ... шығыс ретінде | | | |
| ... | | | ... - АКФ ... ... ... ... ... жасалған |
Бағамдық айырма есеп және есеп ... ... ... ... көрініс
табады:
Шетел валютасында көрсетілген дбиторлық және кредиторлық ... ... ... бойынша жасалған ҚР есептесу күніндегі
бағам, бухгалтерлік есепте ... ... ... ерекшеленетін
болса;
Әрбір есептік күнег шетелдік валютадағы ақша қаражатының қалдық құнын
(ақша қаражаттарын қоса алғанда) ... ... ... ... және ... ... ... осы шоттардағы қаражаттардың
қозғалысы бойынша айырмашылығы болса.
Төменде ... ... өте жиі ... ... ... және басқа да мүліктерді импорттау кезінде тауарды кедендік
рәсімдеу күніндегі теңгенің нақты ... ... және сол ... ақша ... күні ... ... болған айырма
(жабдықтаушылармен есеп айырысу кредиторлық қарыздардың ... ... ... ... ... ... берілген аванстары бойынша);
Көрсетілетін қызметтің импортталуы кезінде – осы ... ... ... және соған аударылған ақша ... ... ... ... айырма;
- дебиторлық және ... ... ... ... ... ... ... күнінің арасындағы болатын айырма;
- валюталық қаражаттар бойынша қарызы бар болған ... ... ... ... ... да ... берушілерден алынған қарызды
теңгелік тұрғысынан бағалаған кезде пайда болады [14, ... ... ... болу ... ... қарыздың өтелу кезеңіне
дейін есептеу арқылы анықталуы керек.
Бухгалтерлік есепте оның ... есеп беру ... ... ... ... оған оның ... болу күні мен қаржылық есеп беруді жасаған
күнінің арасындағы айырма жатады. Бағамдық айырма не табыстың (оң ... ... ... болса) құрамына жазылады, олар ... ... ... ... табады:
6250 «Бағамдық айырмадан түскен алынған табыс» және 7430 «Бағамдық
айырма бойынша ... ... ... ... операциялардың
қайта бағалануына және ... ... ... бір ... ... ... АКФ «АРХАТ» ЖШС қаржылық есебінде 2011 жлдың 1 маусым ... үшін 2821500 ... ... қарызы көрсетілген (валюта курсы ... ... ... 148,9 тг ... 15 ... 2011 жылы дайын өнім
үшін ақша түсті (валюта курсы 1 АҚШ ... ... 148,5 тг ... бағамдық өзгерістерден зиян 7600 мын теңгені құрады. Шоттар
корреспонденциясы 8 кестеде ... ... - ... ... бойынша шығыстардың корреспонденциясы
| |Шаруашылық операцияларының мазмұны|Cомасы, |Шоттар корреспонденциясы |
|№ | |мың | |
| | ... | |
| | | ... ... |
|1 ... ... ... тауарларды| | | |
| ... |2821500 |7010 |1330 |
| |- ... алу құны |2829100 |1210 |6010 |
| |- ... сомасына  (ҚҚС | | | |
| ... ... ... 2829100 | | | |
| |мың ... | | | |
| |( ... | | | |
|2 ... ... ... – |565820 |7110 |3390 |
| ... алым (0,2%) 5738 мың | | | |
| ... ... | | | |
|3 ... ... төленді, мың |5738 |3390 |1030 |
| ... | | | |
|4 ... ... ... ... | |1031 |1210 |
| ... үшін ... 2865200 мың |2821500 | | |
| ... ... | | | |
|5 ... ... ... | | | |
| ... |  |  | 1210 |
| | |7600 |7430 | ... - АКФ «АРХАТ» ЖШС-ң қаржылық есептілігі негізінде жасалған ... ... ... ... ... ... бір тәсілі
– хеджирование болып ... ал ол ... ... ... бір түрі ... келеді. Бағамдық айырма бойынша шығыстардың
корреспонденциясы 9 кестеде көрсетілген.
9 кесте - Бағамдық айырма бойынша шығыстардың ... ... ... |Cомасы, мың |Шоттар корреспонденциясы|
|Қатар№ |мазмұны ... | |
| | | ... ... |
|1 ... беру күні ... |1050 |2180 |6250 |
| ... ... ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... 31.01.02 ж. – | | | |
| |1050 ... | | | |
| ... | | | |
|2 ... ... ... |453600 |1330 |671 |
| ... ... | | | |
| ... ... ҚР ҰБ | | | |
| ... ... | | | |
| ... – 453600 | | | |
| ... ... | | | |
|3 ... ... ... |3000 |7430 |2180 |
| ... ... ... | | | |
| ... – 3000 ... | | | |
| ... | | | |
|4 ... беру ... ... |2180 |6250 |
| ... қайта бағаланған | | | |
| ... ... | | | |
| ... | | | |
| ... | | | ... - АКФ ... ... қаржылық есептілігі негізінде жасалған |
Шетелдік ... ... заң ... немесе бірлескен
кәсіпорындармен есеп айырысу есебі жоғары айтылғандардан ерекше ... ... ... тәуелді еншілес заңды ... ... ... ...... анықтау үшін осы кәсіпорындардың таза
активіне келетін инвестицияның ... ... ... ... Егер ... бөлімшелерінің 60( акциясына ие блса, онда оның таза активінің 60(
нетто-инвестициясын құрайды; егер де ол 100( ... ие ... ... ... болып табылады, және ол кәсіпорынның таза ... ... ... ... ... пен ... қарыздары
болуы үмкін, ал кәсіпорынның алашағы немесе берешегі ... ... ... бойынша бағамдық айырма есептен шыққанға дейін, ... ... ... 5320 – ... да» ... ... ... шыққан кезде, ол не табыс ретінде (5320 шотының дебеті мен
6250 шотының кредиті) ; не ... ... (7430 ... ... және ... кредиті) танылады.
2.3 Экспорттық операциялары бойынша басқа операцияларының есебі
Экспорттық ... ... ... кәсіпорында экспорттағы дүмбіл
өнімдер мен СТ-1 дайын өнімге шығу сертфикатын алуға байланысты қиындықтар
туындайды. Бүгінгі таңдағы «қосарланған» ... ... және ... ... өнім үшін ғана ... ... бақылау техникалық
реттеу жүйесінің логикасына сәйкес келмейді. ... ... сай ... ... ... ... өнімге сертификация
жүргізілмейді, өйткені мұндай рәсім сауда ... ... ... ... ... ... қымбаттауына алып келеді. Сондықтан қайта өндейтін өнеркәсібі
бар кәсіпорындардың сертификация жүргізбеуі орынды болар еді, ... ... ... рассталған құжатына ие, ал ... ... ... ... өнім шығарар кезде Қазақстан
Республикасында өнімнің шығу сертификатын ресімдейді. Кейбір кәсіпорындарға
әрбір топтама үшін 100 мың ... ... ... құны ... ... ... талаптардың айырмашылығы, ең бастысы міндетті
талаптардың, саудалық ... ... ... ... ... қаралатын
және санитарлық және фитосанитарлық шаралар және ... мен ... ... БСҰ арнайы келісімімен ... ... ... ерекше тәртібі мен рәсімдері халықаралық саудада
белгілі бір кедергілер тудырады. ... ... ... ... және ... ... ... техникалық тосқауылдар
шетел нарығына казақстандық тауарлардың қол жеткізу мүмкіндігін шектейтін
маңызды ықпал ... ... ... және орта ... ... ... жасай алмайды,
атап айтқанда, СМЖ өз-деңгейінде қолдап және ендіруде келтірілген зиян үшін
қаржылық өтем ... ... бере ... және ... ... ... компаниялардың қызметтеріне жүгіне отырып,
нәтижесінде көптеген пайдалы тапсырыстардан айырылады. Көбінде ... ... тек қана бір ... ... ... ол өнімді сатып алудың
міндетті шарты болып табылса ғана. (мынандай ... егер өнім ... ... ішкі ... ... ... елді ірі компаниясы болып
табылса). Тәжірибеге жүйені енгізу іске ... не ... ... ... кәсіпорындар, мысалы, азық-түлік саласындағы НАССР ... ... және ... бақылау нүктелері) мен ИСО (Стандартизация
жөніндегі Халықаралық ... ... ... ... ... ... қажеттігін дұрыс түсінбейді.
Техникалық кедергілермен байланысты мәселелердің шешімі халықаралық
сәйкестендіруді, стандарттар мен ... ... ... ... ... мен техникалық мөлшерлердің қолданылу
тәртібін қоюды қарастыруға міндетті. Қазақстандық кәсіпорындар шет елдердің
аймақтарында ... алу және ... ... ... ... кездеседі.
Тауарларды ҚҚС тазалау барлық шетелдік мемлекеттерде ... ... ... ... ... ... мақсатында қолданылып отыр.
Қазақстанда экспорттық операция жүргізудегі ҚҚС қайтаруда ... ... ... ... ... тауарлардың бәсекелік қабілеті
төмендейді [17, 122б].
ҚҚС қайтаруды тежеу экспортты дамытудағы негізгі кедергінің бірі болып
табылады, ол кәсіпорындардың айналымдық ... ... ... асып ... бір кезеңге дейін тоқтатып қоюға мәжбүр етіп отыр, ол
кәсіпорындар үшін жағымсыз болып отыр, олар үшін ... ... ... ... ... факторлардың бірі болып табылады. Сондай,
ақ салықтық әкімшілік ету сыртқы нарыққа ... ... өнім ... қоса оның бағалық сипат бойынша төмен ... ... ... әсер етіп ... ... ... бойынша шоттар
корреспонденциясы 10 кестеде көрсетілген.
10 кесте - Экспорттық операциялары бойынша шоттар корреспонденциясы
| ... ... ... ... ... |
| | ... | |
| | | ... | |
| ... ... үшін инвойс |614644 |3510 |1050 |
| ... ... ... шарт | | | |
| ... ... | | | |
| ... ... ... ... |1330 |3310 |
| ... ... ... | | | |
| ... ... ... әкелінді.| | | |
| ... ... ... |15512 |1330 |3390 |
| ... ... мен ... | | | |
| ... | | | |
| ... ... мен ... |16336 |3390 |1040 |
| ... | | | |
| ... ... ... ... |6169875 |3310 |1040 |
| ... | | | |
| ... бағамы есептелді |2331 |7430 |3310 ... - АКФ ... ... қаржылық есептілігі негізінде жасалған |
Инкассолық  тапсырысқа экспорттың ... ... ... ... ... ... түрде беріледі. Егер тауарлар коммерциялық
несие шартына сәйкес жеткізілсе, онда ... ... ... ... ... ... ... банк-корреспонденттіке жіберу ... ... ... ... ... ... Шетел банкінде
сақталып тұрған акцептелген тратта көшірмелері өкілетті банкке ... 7150 ... тыс шот ... ... ... ... уақытылы жүргізуді қадағалау үшін қолданылады. шетел ... ... ... төлем сомасы экспортшының ағымдағы валюталық шотына
шетел банкінің шотымен бірге корреспонденцияға жазылады.
Дт 1052 «Банктің басқа банктегі корреспонденттік есепшоттары»
Кт 2203 «Клиенттің ағымдағы ... ... ... ... 7150 ... операциялары бойынша  ... ... және ... ... тыс ... бойынша
 шщығысқа есептеледі. 
Банктік аударым – банктің өзінің банк-корреспондентке өтініш бойынша
белгілі бір ақша сомасын төлеуді ... және ... ... ... ... операциясын  жүргізген  езде аударымды  алушы  банк аударым
 өтінішінде көрсетілген нақты сілтемеге ... ... ... бұл жерде
өтінішіте көрсетілген комерциялық және қаржылық құжеттерды немесе қолхатты
ұсынуға қарсы ... ... ... ... ... шарт ... мүмкін.
Аудармалы операцияны жүзеге асыру кезінде  ... ... ... өтінішін ұсынғаннан кейін ғана аударым жолы ... [18, ... ... сәйкес аударым  оепарцияларын  жүзеге асыру
 кезінде банктер  есе  айырысуды  жүргізу  кезінде  ... ... ... ... ... ... Есеп айырысудың
есеп нысанында банктің қызметіне аударым ... ... ... ... ... ... шотынан төлемді аудару ғана жатады.
 Осыдан  келіп, шетел жабдықтаушылары және сатып алушыларымен ... ең ... ... ... ... кейін импортшы
банкке аударым туралы өтінішін жібереді. ... ... ... шарт ... ... анықталатынын шарттан бұрын төленуі мүмкін. ... ... ... ... ... еліне жабдықтаушыдан тауар түскен
кезде жүргізіледі. ... өз ... ... ... ... соғысы
кредиттік авизоны жабдықтаушы төлемін есептеу үшін:
Дт 2203 ... ... ... ... 1052 «Банктің басқа банктегі корреспонденттік есепшоттары» (шетел
банкі).
Экспортталған тауарларға банктік аударымдарды есептеу  ... ... ... ... және корреспонденттік ... ... ... ... ... ... ... жүргізеді.:
Дт 1052 «Банктің басқа банктегі корреспонденттік есепшоттары»
Кт 2203 «Клиенттің ағымдағы есепшоттары».
Өкілетті  банктер Қазақстандық ... ... ... ... ... немесе қызмет көрсетулер
және т.б. бойынша құжаттардың құнын шетел ... ... ... егер ... ... өзара шарт құнын (15-30 пайыз) аванспен
яғни тауарды тиегенге дейін төлеу туралы ереже ... ... ... ... ... авансты төлеу үшн қолданылуы мүмкін. Негізгі бөлігі
нақты төленген тауар үшін төленеді.
Аванстық  ... ... ... ... импортшы үшін тиімсіз. Одан басқа, авансты аудар  импортшы
үшін ... ... ... ... ... жоғалту тәуекеліне ұшыратуы мүмкін.
Экспорттар  тауарды жеткізбеген жағдайда, халықаралық  ... ... ... қайтару бойынша банк кепілдігін алу (аванстың төлемге дейін
бірінші сыныпты банктің кепілі рәсімделеді);
Шартты ... ... ... ... ол ... ... көлік құжаттарын ұсынған кезде оның шотына авансты төлеуді
жүргізеді).
Бүгінгі таңда банктер мерзімді ... ... Union» ... ... ... ... осы корпорация келісімі жеке тұлғаларға
(резидент және ... ақша ... ... асыру бойынша «Western
Union» қызметі ... ... кез ... ... ... көрсетілуі
мүмкін.
Осы жүйе бойынша ақша аударымдары, қызмет көрсету орындары мен қосалқы
агенттер арқылы жүргізіледі. қызмет ... ... банк ... ... ... Union» ... келісімшартта және ережелерде келісілетін
қызмет көрсету шарттарын, бағалары мен мөлшерлерін қатаң түрд бекітеді және
өзгеріп тұруы мүмкін.
Тұрғын  халыққа оператор банк ... ... ... Union»
жүйесі терминалының көшірмесі арқылы пунктер және қосалқы агенттерде қызмет
көрсетіледі. Айта кететін ... осы жүйе ... ақша ... ... ғана ... ... ... клиент қалауы бойынша ақшаны
аудару немесе алу кезінде ақша Ұлттық валютаға немесе керісінше ... ... сату ... ... ... және ақша аударымы бойынша опеацияны  жүзеге асыру  «Western
Union» операторына жүктелген [19, 114б].
«Western Union» ... ... ... ... ... ... ... актілеріне, заңдылықтарға сәйкес ұсынылады. Осы
аударымдардың жее тұлғалармен жасалатынын есекере ... ... жеке ... ... ... бойынша  Қазақстан
Республикасының ... ... ... алу ... айтылғандай, «Western Union» жүйесі бойынша операцияны тек
өкілетті қзызметкер ғана жүзеге асыру қажет. ... ... ... оператор кодының және паролінің құпиялылығына, сондай-ақ
алынған және жіберілген ақша ... ... аты мен ... туралы
ақпаратты беруде оператор қызмет көрсету пункті және қосалқы агентімен
аталатын басқа ... ... ... ... Union» ... ерекше сипаты клиенттеге жоғары ... ... ... ... ақша ... жібергенде және қабылдағанда «Western Union»
корпорациясының және Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... талап етуі қажет. Клиент ақшаны жөнелту
және алу үін ... ... ... ... бойынша бланкілерді
толтырулары қажет.
Клиенттеке  ақша аударымын жіберу үшін ең алдымен  жөнелтілетін жерде 
«Western Union» агенттігінің бар ... көз ... ... ... кейін,
ақшаны аудару бланкісі мен оған қосымшаны толтыру қажет. Бланкті клиент ... ... және анық ... ... қажет. Содан кейін тізілімде
келесілер жасалады: ... ... жеке ... куәландыратын
құжаттың нөмірі, тарифке сәйкес аударым үшін комиссиядан аударым ... ... ... ... ... ... ... және өзінің қолын
қояды. тізілім жүргізбейтін филиалдар комиссиямен бірге аударым сомасына
кіріс ... ... ... [20, ... ... аударымның барлық сомас кассаға енгізілгеніне көзі
жеткеннен кейін, оператор ақпаратты жүйеге енгізеді. ... ... ... оған он ... ... бақылау нөмірі беріледі.
Оператор  ол нөмірді «Ақша аударымы» нысанында  көрсетеді және
нысанның барлық оң бетін толтырып өз қолын ... және ... ... жөнелтушіге береді. Жөнелтуші ақшаны алушыға өзінің фамилися мен
атын, жөнелтілетін қала мен елді, күтілетін сомасын хабарлауы қажет.
Ақша  ... ... ... ақша ... ... үшін
алушының жеке басын куәландыратын құжаттық және СТН болуын тексереді.
Құжаттардың мерзімі өтпеген ... ... ... ... және оған ... ... және толық толтыруы қажет.
Оператор жүйеде осындай аударымның болуын тексереді және алушының
сәйкес бланкіде ... ... ... ... ... ... Егер қандай да сәйкессіздік болса, онда ақша жіберілген ... ... ... ... ... ... және барлық талаптар қадағаланса, оператор
«Ақшаны алу» нысанына кіргізілетін жүйеде ... ... ... ... ретінде алушыға береді. Кассалық операцияны ... ... ... ... жеке басын куәландыратын құжат нөмірі,
сомасы жазлатын тізілімді толтыру қажет.
Тізілім негізігде кассир алушыға ақшаны ... ... ... тізілім жүргізбесе, онда шығыс валюталық  ордер толтырылады.
Банк  филиалында кассаға қолма-қол шетел  валютасын қабылдау ... ... және ... ... ... ... ... 1001 «Кассадағы қол-қол ақша».
Кт 2870 «Банктің өзге де транзиттік есеп шоттар».
Филиалдар мен бас банктің «Western Union» ... ... ... таза ... ... ... келесі өткізбе арқылы көрінеді:
Филиал  аударым  бойынша талаптар мен  міндеттемелер ...   ... 2870 ... ... ... инкассоға жіберліген құжаттар
және құндылықтар»
Кт 1870 « Банктің өзге де транзиттік ... Union» ... үшін ... ... ... ... ... комиссия сомасына:
Дт 1860 «Банк қызметі бойынша өзге дебиторлар»
Кт 2858 «Шетел операциялары бойынша инкассоға  жіберілген құжаттар
және құндылықтар»
Бір уақытта теңгеде:
Дт 1859 ... ... ... ... ... 4601 ... ... бойынша  көрсеткен қызметі үшін
есептелген комиссиялық кірістер».
Аптаысна  бір рет бас банк филиалдар  жне қосалқы агенттермен «Western
Union» есеп бойынша өзара есеп а»йырысуды ... ... ... ... ... ... есептеген кезде:
Дт  1870 « Банктің өзге де транзиттік есепшоттары»
Кт 1052 «Банктің басқа банктердегі корреспонденттік есепшоттары»
филиалдардың қосалқы артшотына ақшаны есептеген кезінде филиал ... ... ... 1351 ... ... есеп ... 1870 « Банктің өзге де транзиттік есепшоттары»
филиалдың қосалық каршотынан ақшаны есептен  шығарған кезде:
Дт  2870 «Шетел операциялары бойынша ... ... ... құндылықтар»
Кт 1860 «Банк қызметі бойынша өзге дебиторлар»
бас банк филиалдан түскен қаражат сомасына:
Дт 2152 «Банктің жергілікті филиалдармен есеп айырысу»
Кт 2870 «Банктің өзге де ... есеп ... ... ... ... түскен қаражат сомасына:
Банктің  «Western Union» корпорациясымен есептесу кезінде банктің
аптасына бір рет жасалатын таза ұстанымы ... ... ... офиске тиесілі қаражат сомаына банктің каршотына ... ... 1052 ... ... ... 1860 ... ... «АРХАТ» ЖШС-ң экспорттық операциялары бойынша толлингтік
операциялары ... ... ... деп ... берілген
(немесе әкелінген) давальчестік шикізатпен байланысты операцияны айтамыз.
Бұл операциялар Қазақстан Республикасында да ... мен ... ... ... одан ... ... де ... мен
шикізатты өңдеуге шығару) орын алуы мүмкін [20, 103б].
Өңдеуге әкелінегн тауарлар, кеден ... ... ... бекетінен
өтеді, сондықтан кедендік тәртіпте олраға салық салынады.
Толлингтік операцияларды жүзеге асырған ... бір ... ... жасасқан шартта анықталған төлем бойыенша басқа бір елде орналасқан
кәсіпорынға сол елдің ... ... ... үшін ... шикізатты
тапсырады, «Тапсырыс беруші» берген бұл шикізаттан өтімділігі бар тауарлар
алып, ... соң ... ... ... ... ... немесе үшінші бір
елдерге апарады.
Толлингтік операциялар шикізат пен ... ... ... ... оған қоса ... ... және ... тауарларлы
жөндеу, оларды қалпына келтіру ; өтімділік тауарларын өңдеуге қолданылатын
материалдар мен ... ... ... ... операцияларды
білдіреді.
Қазақстан Республикасының кеден аумағында ... ... ... тек ... ... ... рұқсаты бар болса ғана
жүргізіледі. Бұндай рұқсат ... ... ... ... ... және ... ... оның өңдеу қуаты бар болса
ғана беріледі.
Егер де ... ... өнім екі ... жеткізбей экспортталатын
болса, онда кеден органдары кеден және ... да ... ... береді.
Шетел тауарлары және олардың өңделген өнімі шығарылатын ... ... және ... ... ... ... ... Экспорттық операциялардың аудиті
3.1 Аудиторлық тексерудің базасы мен ерекшеліктері
Аудиттіқ қызметтерді ... ... ... ... және ... ... қарым-қатынасын мемелекеттік және кәсіби тәуелсіз
қаржылық бақылау ... ... ... ... ... нормативті-
құқықтық реттеудің мемелекеттік жүйесі құрылған. Тәуелсіз ... ... ... ... ... элементтеріне кіретіндер:
- ҚР Конституциясы;
- ҚР Азаматтық Кодексі;
- ҚР Аудиторлық қызмет туралы заңы;
- ҚР Бухгалтерлік ... алу мен ... есеп беру ... заңы;
- ҚР қылмыстық кодексі;
- ҚР салық кодексі;
- ҚР бюджет кодексі;
- ҚР әкімшілік жолмен құқық бұзушылар туралы кодексі және ... ... ... ... ... ... ... қатысы
бар маңызды нормалар мен ережелер анықталған. ... ... ... жөн ... жүзінде дұрыс қолдану керек. Бұл арада қолданысиағы нормативті-құқықтық
актілер жүйелі түрде толықтырылып, өзгертіліп тұратынын және қажет ... ... ... ... ... ... [21, 189б].
ҚР Аудиторлық қызмет туралы заңы аудиторды жүзеге асырудың ... ... әрі ... ... мен ... ... қорғауға ықпалын тигізетін тәуелсіз қаржылық бақылау жүйесін
құруға бағытталған. Егер ... ... ... ... елеміздің қазіргі заңы мен басқа да заң актілерінен бөлек
халықаралық ... және ... ... ... бет ... халықаралық келісімшарттар мен келісімдердің ережелері қолданылады.
Қарастырылып отырған нормативті-құқықтық актіде аудиттің сыйымды
анықтамасы ... оны ... және ... ... да ... ... беру ... ұсыну тәртіптері белгіленген. Аудиторлық ұйымдар мен
тәуелсіз аудиторлардың функциялары мен міндеттері, тараптардың ... және ... ... ... Бұл заңның
нормалары меншік түрлері мен қызмет салаларына қарамастан барлық шаруашылық
жүргізуші субъектілерге қатысты ... ... ... Онда келісімшарт негіздеріне қарай аудитор мен клиенттің
арасындағы қарым-қатынас, сондай-ақ ... өз ... және ... ... ... жақтан толық тәуелсіздігі жеткілікті дәрежеде ашып
көрсетіледі. Тапсырыс берушіге аудиторларды қалауына қарай ... ... ... Ол, ... ... ... қызметтерді тексеру
үшін шетелдік аудиторлар мен аудиторлық ... ... құқы ... ... ... мен құжаттамалардың анықтығы және
шынайылығына тексерілетін шаруашылық жүргізуші ... ... ... тексерулердің  көлемін  анықтауда  оның  жүзеге  асырылуы 
тексерудің  жағдайына  қарай  болатын  және  аудиттің  мақсаттарына  қол 
жеткізуді  көздейтін  ... ... ... ... ...  аудитордың
кәсіби пікірінің мазмұны болып табылады. Бұл арада қолданыстағы нормативті
... ... ... ... – шарт ... ... ... нақты ерекшеліктеріне қарай әрекет ету ... ... ... ... жүргізудің түрлері, саны, тереңдігі
және жұмсалатын уақыты туралы шешімдерді дербес қабылдау қажет.
Бұл ... ... ... аудиторлық тексерулерін
тізбектілікпен жүзеге асыру  керек.
Бақылау жүйесінің тиімділігі көбіне ... ... ... ... бұл аудиторларға әрбір цикл бойынша бақылаудың сапасын
бағалауға, тексеру процестерін жүзеге ... және жыл ... ... ... ... – ала ... ... енгізуге
мүмкіндік береді. Кейіннен аудиторлық жұмыстың ақырғы жоспары ... ... ... сәйкес кәсіпорын іс -
әрекетінің  ... ... ... ... ... ... ... есептік
және құрылымдық саясаты талаптарын жалпы тексеру амалдарын жүргізе ... ... ... ... [22, ... анықтауда елеулі фактор болып  табылады. Жүйелі түрде тексерулердің ең
маңызды типтерінің бірі - өткен жылдар ... ... ... ... ... пайдалану. Ерекше көңіл бөлуге тұрарлық
типтік және ... мен ... ... ... ... міндеттемелер, ұзақ уақыт бойы төленбеген ірі айналымдар мен
шоттар, еншілес серіктестіктердің дебиторлары мен кредиторлары, ... ... ... және ... да ... ... ... Әрі қарай қандай
шоттар қаралуға тиісті екендігін айқындау үшін баланс кезіндегі шоттардың
тізіліміне шолу ... ... ...  аяқталған  соң  кәсіпорын  тиімділігін  ... ... ... ... ... ... анықтау  үшін  әдетте ішкі  бақылау  жұмысы  принциптеріне 
негізделетін жүйелік құрылымы ... ... ... ... барлық  түрлері 
жеті  негізгі  тармақ  бойынша  ... ... ... ... ... ... операциялары  циклі  
процесінде ТМҚ бойынша опкерациялар ... ... ... ... тест жүргізу әдісін қолдануға  болады.
Аудитті жүргізу кезінде тест жүргізудің екі типі – сәйкестікті немесе
орындалуды ... ... ... ... босалқыларды сатып алу ... ... ... Қазақстан Республикасындағы әрекет ететін нормативтік-
құқықтық құжаттарға сәйкестігі анықталады.
Соныменқатар аудитор бақылау реттемесіне ағымдық тексерулер(жоспардан т
ыс  немесе ... ... ... ... жақсы жоспарланғаны және
дұрыс әрекет ететіндігі туралы дәләлдеме алады.
Экспорттық операциялардың аудитін ... ... ... актілері, коммерциялық актілер, аванстық есеп
беру, орындалған жұмыстарды қабылдау-тапсыру актілері;
- тауарлы-материалдық босалқыларды ... ... ... ... түгелдеу актілері;
- Инв -5,6,12;
- Сенімхат; ТМБҚ -1а; 2, 3, 4а, 4б, 5, 7, ... ...... ... бағдарлама;
- өнімді жеткізу шарттары, келісімшарттары, мәміле паспорттары;
- шот-фактуралар, ... ... ... ... ... т.б.
Бухгалтерлік стандарттар бойынша комитет әзірлеген «Қаржылық есеп
беруді ... мен ... ... « ... ... ... берілген: «Егер ақпаратқа рұқсатнама беріліп, тиісті ... ... ... есеп ... негізінде қабылдайтын
экономикалық шешіміне әсерін тигізетін болса немесе ... ... ... ... ... зиянын тигізіп жатса, онда
мұндай мұндай ақпарат елеулі деп саналады. Елеулік баптардың ... ... ... болады әрі соған орай белгілі бір
жағдайларда олардың рұқсатнамасына (пропуск) ... ... ... ... ... ... ... есеп берудің табалдырығын
немесе межесін (нүктесін) көрсетеді және қандай да ббір пайдасын ... ие ... ... жоқ» [23, ... ... бағалау кәсіби пікірдің мазмұның білдіреді.
Тексерудің жоспарын жасау ... ... ... ... ... ... мақсатында елеуліктің қолайлы деңгейін белгілейді.
Жоспарлау кезеңінде аудитор қаржылық есептемелерде елеулі бұрмаланған
ақпараттарды тудыратын сәттерді де ... ... ... жә»не операциялардың кластарымен байланысты ... ... ... ... ... ... қажет, іріктемелерді
пайдалану керек пе, әлде талдамалы процедураларды пайдаланған дұрыс ... ... ... ... ... бір ... ... септігін
тигізеді. Бұл қолайлы деңгейге дейін ... ... ... ... ... алуына мүмкіндік береді.
Елеулік пен аудиторлық тәуекелдіктін арасында кері байланыс болады,
яғни елеуліктін деңгейі ... ... ... ... ... ... ... төмен немесе осыған керісінше болады.
Елеулік пен аудиторлық тәуекелдіктің арасындағы кері байланысы ... ... ... орындалу мерзімін және көлемін анықтау
барысында назарға алады (ХАС 320 ... ... ... ... ... ... ... байланысты. Тәуекелдіктің негізгі екі түрі болады: аудиторлық
тәуекелдік және бизнес (аудитордың немесе оның фирмасының) ... ... ... ... ... ... аудитор
қаржылық есептілік дұрыс жасалған деген қорытындыға ... ... ... ... ... айтылмайды, яғни пікірдің
шынайылығына күмән келтірмейді, ал шындығына ...... ... ақауы болады [24].
Бизнес тәуекелдігінің мағынасы мынаған саяды: ... ... ... әділ ... да, аудитор немесе аудиторлық фирма
клиентпен арадағы өзара ... ... ... ... ... ... ... аудиторлық тәуекелділіктің деңгейін
мұқият анықтау болып табылады. Аудиторлық тәуекелділікті бағалаудың негізгі
екі әдісі бөліп көрсетіледі:
а) бағалаушылық (интуициялық, яғни ... ... ... ... ... ... ... SAS 47 (ол SAS 39 ( аудиттің іріктеу әдісі туралы) ережесіне және
тәуекелдіктің елеулігіне негізделеді). ... ... ... ... мындай формада болуы ықтималы:
DAR = IR · CR ... DAR – ... ... ... (Desired audit risk);
IR – шаруашылық ішіндег ітәуекелдік (Internet ...... ... (Control ... – табылмау тәуекелдігі, яғни байқамай қалу қатері (Detektion risk).
Осы келтірілген үлгіге кіретін аудиторлық тәекелдік ... ... ... ... ... (DAR)- ... ... кейін
қаржылық есептемеде елеулі қателіктердің барын және ... ... ... ... ... келтірмейді) білдірілгенін
аудитор мойындауға әзірлік шарасы.
2. Шаруашылық ішіндегі тәуекелділік (IR) – сегментте қателіктің барын
және бұл қателіктің ... ... ... ... ... етілген деңгейдегі шаманы тыс (артық) ... ... ... ... ... (CR) – сегменттегі шамадан тыс қателік
клиенттің ... ... ... жүйесіндетабылмайтын және
жойылмайтыны аудитордың ... ... ... ... ... және ... ... өткізу аудитінің басты міндеті - оларды
есептеудің дұрыс жүргізілуі, олардың сақталу орындарындағы бар болуы ... ... ... мәліметтер алу, сақталуын қамтамасыз ету және
қабылданған нормативтерге сай болуын қамтамасыз ету ... ... ... ... ... ... функцоналды және локальді
болады. Аудит түрлерінің әрқайсысының ... ... ... ... әр ... ... ... цикл және шаруашылық іс-
қызметі түрлері бойынша белгілі бір басқару функцияларын атқару жағдайын
мақсатты ... ... ... ... аудиттің осы түрінің
маңызды сипаттамалары арасында ең алдымен ... ... ... ... ... әр ... ... бойынша еңбекке
мамандану мүмкіндігін атап айтқан жөн. Функционалды ... ... ... ... бухгалтерлік есеп, әкономикалық талдау,
еңбек, материалдық және қаржылық ... ... ... ... ... ... орындауды тексеру жасалады.
Функционалды аудит өндірістік ресурстарды ... мен ... және ... ... ... ... алады. Шаруашылық
жүргізуші субъектілердің жабдықтау, өндірістік және қаржылық іс-қызметінде
өндірістік ресурстарды басқару функцияларын орындаудың іс ... ... ... ... ... ең ... болып табылады.
Тауарлы-материалдық қорларға (ТМҚ) сатып алу циклінің функционалды
аудитін қаржылық есеп берудің мәліметтерін және белгілі бір ... ... ... туралы алғашқы құжаттарды ... ... ... ... ... ... рәсімдеуді, тиеу-тасу
жұмыстарын, материалдық ресурстардың қозғалысын, ... және ... ... мен орналастыруды тікелей жүзеге ... ... ... ... рөл ... [24].
Шаруашылық  жүргізуші субъектілерді сатып  алу, өндіріс және
дайын өнімді өткізу циклдерінің функционалды ... ... ... ... ... ... тексеру.
Қалыптасқан  тауарлык-материалдық   қорларды   басқару жүйесін талдау.
Қорлардың жағдайын және олардың қолданылу  деңгейін бағалау.
Қойма шаруашылығын ұйымдастырудың жағдайын тексеру.
Тауарлық-материалдық  ... ... ... ... түгендеудің жүйелілігі мен дұрыстығын зертгеу.
Тауарлық-материалдық  құндылықтарды қолдануды ішкі бақылау жағдайын
бағалау.
Жабдықтау-дайындау іс-қызметі есебін, басқаруды және талдауды жақсарту
бойынша ұсыныстар  ... ... құру мен ... ... бір ... ... ... кен өндіру өнеркәсібінде жабдықтау-
дайындау іс-қызметіне қатысты ... ... ... ... ... ресурстар қоры құнының 30%-не жуық ... ... ... ... ... субъектілердің материалдық кұндылықтарға
деген кажеттілігін ең аз шамадағы шығындармен қамтамасыз ету мақсат болып
қойылады [25].
Арнайы  әдебиеттерді оқып білу және озық ... ... ... шаруашылық жүргізуші субъектілердің тауарлық-материалдық қорлары
есебі мен ішкі бақылау жағдайының функционалды ... ... ... - ... және оларды өткізу және қаржылық нәтижелердің
құралу циклінің аудтін жүргізу кезіндегі  ақпарат көздері.
|Рет |Нысанның номірі ... ... |
| | ... |
|1 |2 |3 |
|1 |- ... |
|2 |- ... ... | ... ... ... |
| | ... ... келісім |
| | |төл ... |
|3 |- ... есеп |
| | ... есеп ... |
|4 |- ... | ... |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | ... 4,7 |
| | ... ... да |
| | ... бойынша |
|5 |- ... ... |
| | ... ... |
|6 |- ... |
|7 |- ... накладнойлар,|
| | ... |
|8 |- ... |
| | ... |
|9 |- ... |
| | ... ... |- ... |
| | ... |
| | ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... ... ... ... |
| | ... ... |
| | ... ... ... ... |
| | ... ... ... |Түгендеу-12 ... | ... ... ... |
| | ... ведомосты |
Аудиторлық  процедуралардың  маңыздылығының  бірі-дебиторлық  берешек 
борыштарды  ... ... ... ... тауарды сатып-өткізудің барлық көлемі сатып алушылардың есеп
регистрлеріне кірмеген болса, онда алынуға тиісті шоттар бойынша ... ... ... ... алып отыру мүмкін емес. ... және ... ... ... ... ... ... жүзеге
асырылған, бірақ жөнелтудің есебі арқылы өтпеген операцияларға тексеру
жүргізу кезінде және талдамалық ... ... ... ... ... ... ... алушылар көңіл аудармаған
кезде  аудитор тауармен ілесіп барған құжаттарды ... ... ... жеке ... ... ... ... жүргізу өнімді
жөнелту және табыс алу(есептеу) бойынша ілесіп барған құжаттарды қарау
жолымен ... ... ... ... бойынша менеджерлермен әнгіме өткізу
және клиенттің өз ... ... ... шолу ... ... ... ... мағлұмат беру мүмкін [25].
Әдетте  растау операцияларды  тексеру  кезіндегіге  қарағанда  қатенің
 белгілі ... ... ... ... Мысалдардың арасында
өтірік шотта, даулы соммалар және борышкер басқа жаққа көшіп өзінің жаңа
мекен-жайын тастамай кеткен жағдайдашоттардың ... ... және т.б ... осы ... ... ... ... бере алмаса да, олар
операциялады тексеруге қарағанда сенімдірек. ... ... ... ... ... болып табылады, ал операцияларды тексеру
кәсіпорынның ішінде жасалған құжаттарға сүйенеді.
Бірақ  есепке  алынбаған ... ... ... растау 
операцияларды  тексеруге  қарағанда аз ықтималдылықпен  анықтау мүмкін.
Оның 2себебі бар;
Растауды ... үшін ... ... ... ... тиісті(
таңдап алу үшін) әрине қалып қалған шоттар іріктеу жасалаттын ... ... ... бар шот ... шот болса, онда
тапсырыс берушілер растауды жай ғана болжай немесе ... ... ... ... ... ... үшін ... тексеруге( сөйтіп
растауды қарастыруға)көңіл  аударуға ... және ... ... ... жоғары деңгейде деп бағалайтын болса, онда
операцияларды тексеруге көңіл аудару және ... ең ... ... ... түседі. Басқа жағынан алғанда, егер ішкі ... ... ... және ірі ... ... ... саны бар ... онда
аудитор бәрінен жиірек дебиторлық борыштың ұлкен бөлігін растайды ... ... ... ғана ... ... құру ... ... жіберілген растаулар жеткілікті
түрде  сенімді  дәлелдеулер  ... ... ... өз
уақытында аудитті аяқтау үшін аралық мерзімге шоттарды ... ... ... ... егер ішкі ... ... ... мен ақша түсімі
тиісті түрде растау ... күн мен ... аяғы ... ... сәйкес
келетін болса.
 Шаруашылық жүргізуші субъектілердің тауарлық-материалдық қорларының
құрамдас бөліктерінің бірі -тауар. Оны шығару, сақтау және өткізу дегеннің
өзі - ... ... ... жалпы жиынтық процестерінің
жекелеген процесі. Тауар өнімінің жағдайын бағалау тауарлық-материалдық
қорды басқарудың функционалды ... ... не ... оның іс-әрекетінің
жеке циклін іріктемелі тексеру ретінде өткізіледі. Соңғы жағдайда тексеру
бәрінен гөрі ішкі бақылау жүйесіне ... және ... ... ... қозғалысы жөніндегі есептік мәліметтер негізінде алынған
ақпарат қаржылық ... ... ... ... ... ... шығыстар,
айналымдық активтер мен басқа маңызды бөлімдер позициялары бойынша негізгі
болып табылады. Өнімді өткізу циклінің ... ... есеп ... ... ... де ... тән.
Құжаттық  мәліметтері ескерілмеген өнімді шығару мен өткізуді
анықтау мақсатымен ... ... ... құжатпен
шектелуге болмайды. Мұндай фактілер жөніндегі аудиттің қорытындысы  оның
тұжырымдарын ... ... ... ... ... Дәл солайша, тек кәсіпорын қоймасында өзіндік (меншікті)
өндірістің дайын өнімінің артық болуы туралы ... де ... бұл ... ... ескерілмегенін айғақтай алады [26].
Тексеру материалдарында ескерілмеген ... ... ... ... ... соның ішінде, материалдық ... ... ... ... ... ... ... қарағанда артық шығуы үшін, жұмысшыларға еңбекақы төлеу
фактілері; автоматтық есептегіштердің ... ... ... ... ... және т.б. бар ... растайтын басқа да көрсеткіштерді
келтіру қажет. Сондықтан аудитор бұл мәселелерді зерттей келе ... ... ... қорытындыларын оқып білуі тиіс және
ескерілмеген енімді ... мен ... ... бар ... немесе
жоқтығы туралы негіздемелі тұжырым жасау керек.
 Шығындар туралы мәліметтердің функционалды аудиті үшін, мысалы тұтас
кәсіпорынға ... ... ... білу ... Өндірілген өнімге
мәнді талдау жасау үшін әрбір цехтағы, учаскедегі, бригададағы, яғни пайда
болу ... ... ... (атаулар тізімі) бойынша
материалдардың шығысы ... ... ... Бұл ... шығындарды
шығыстардың калькуляциялық баптары бойынша жіктеу мен осы шығындардың
функционалды ... ... ... ... ... пен елеулі тапдау
тәсілдерінің көмегімен өндірістің мақсатын, ... ... және ... ... ... ... азайту резервтерін табуға және
тауарлық-материалдық қорларды қолданудың ... ... ... ... тиеу мен ... жағдайын тексеріп, мыналарды
анықтауы тиіс:
Тауарлармен ... ... ... ... ба және ... ... ... арнапған кұжаттарды ресімдеудің дұрыстығы.
Тиелген өнімнің  бағасын ресімдеудің дұрыстығы.
Банкке  ... үшін ... ... ... ... ... босатылатын болса, өнімді
босатуға арналған құжаттарды ресімдеудің дұрыстығы.
Тауарларды  тиеу мен өткізу есебін ... ... тиеу ... ... ... ... және ... есеп жазбаларының 1210 «Сатып алушылар
мен тапсырыс берушілердің қысқа мерзімді ... ... және ... ... және қызмет көрсетуден алынатын кіріс» шоттары бойынша
сәйкестігі [27, 122б].
Өнімді  ... ... ... ...  өз ... бар. Валюта бағамының құбылуы бағамдық айырма
сомасы пайда болуына әкеледі. Ақшалай қаражаттың түскен ... мен ... ... уақытындағы мәмілелік құн баламасы арасында әкспорттық
операциялар бойынша бағамдық ... ... ... ... ... не ... алушылардың борышын арттырады, не болмаса кәсіпорынның
кірістері мен ... ... ... ... оны азайтады.
Ұтымды  бағамдық айырмада мынадай жазу жазылады:
Д-т 1210 «Сатып алушылар мен тапсырыс берушілердің қысқа мерзімді
дебиторлық берешегі»  шоты К-т 6250 ... ... ... табыс».
Теріс бағамдық айырмада:
Д-т 7410 «Бағам айырмасы бойынша шығыстар»  шотына К-т 1210 «Сатып
алушылар ... ... ... ... ... ... қасақана бұрмалануы және
елеулі ауытқулар ... ... ... ... ... туралы
ақпараттың анықтығына қарама-қарсы тексеру, ішкі бақылау жүйесін, бастапкы
құжаттарды, синтетикалық және аналитикалык есеп, ... ... ... ... ... ... ... қажет.
ТМҚ түгендеу мен оның қорытындысын талдау заттарды сатып алу, өнімді
өндіру мен өткізу ... ... ... жеке ... ... ... үшін ... бекітілетін түгендеу жұмыс ... ... ... ... ... меңгерушісінен бухгалтерияға ... ... мен ... ... ... құжаттар тапсырылғаны
туралы қолхат алынады. Бір материалдарға жауапты ... ... әр ... ... ... олар ... орындары бойынша
дәйектілікпен түгенделеді. Қорлардың бар-жоғы тексерілген соң бөлмеге кіру
пломбыланады және ... ... ... ... ... үшін ... [28,
120б].
Қоймадағы материалдық құндылықтардың нақты бар болуын оларды міндетті
түрде қайта есептеу, қайта таразылау және ... ... ... ... түгендеу нәтижелерін, ... ... жеке ... атау ... ... ... ... болып жасалады. Есепте ... ... ... комиссия оларды тізімдемеге кіргізуге тиіс. Түгендеу біткен
соң тізімдеме салыстырмалы ведомость (тізімдеме) жасалуы үшін бухгалтерияға
беріледі. Түгендеу ... ... ... ... ... қаралады [29, 156б].
Артық шығу сомаларына 1310 «Шикізат және ... 1320 ... 1330 ... және 1350 ... ... ... түскен табыстар»  шоты кредиттеледі, ал кем шығу - Д-
т 7210 «Әкімшілік ... шоты -- К-т 3130 шоты ... - ... ... кем шыққан құндылықтар бойынша ҚҚС сомасы; Д-т 1284 «Басқа да
дебиторлық ... ... К-т 1310 ... және ... 1320 ... ... ... айыптыға жатқызылатын Д-т 1251 ... ... ... мерзімді берешегі» шоты - К-т 1284 «Басқадай дебиторлық
берешек» шоты ... ... ... ... ету  мәселелерін
 қарағанда, өндіріс  пен ... ... ... ... ... ... негізінде, сондай-ақ бұрын пайда болған ... ... ... ... ... ... мен ... кіріске
алумен байланысты туындаған кем шығуларды жасыру оларды заттай алу, олардан
ескерілмеген өнімді өндіру мақсатымен жасалатынын ... ... ... мен ... ... ... ... бұл құндылықтардың әр
түрлі сатыдағы қозғалысында: қабылдағанда, сақталғанда, қоймадан цехқа беру-
де, өндіріске есептен шығаруда және т.б. ... ... ... ... ... ... ... шыққанын заңсыз иемдену мен жасаудың мынадай тәсілдері
қолданылады:
Тым арттырылған  норма ... ... ... ... ... ... шикізат пен  материалдарды өндіріске  нақты іс
жүзіндегі шығыс бойынша емес, кей жағдайда ... ... ... ... ... ... есебіне қарай есептен шығару
[30, 151б].
Ескерілген  өнім өндірісі үшін қолданылатын және заңсыз иеленген
артық шығулар.
Шикізат пен  ... ... ... ... ... ... қолдану.
Өнімді  шығаруда техникалық шарттарды бұзу, өте төмен сападағы
шикізатты  ... өнім ... ... бір компоненттерді
екіншісімен  ауыстыру.
Шикізат пен  материалдарды іс жүзіндегі және бар болатындай шығыс
нормаларынан асатындай, нақты іс ... ... жеке ... ... ... есептен шығару.
Шикізат пен  материалдарды жабдықтаушылардан  қоймаға қабылдағанда
толық кіріске  алмау.
Кірістік  құжаттарда шикізат пен материалдардың сапалық көрсеткіштерін
олардың ... іс ... ... ... төмендетілуі.
Қабылдау, тиеу, тасымалдау, оларды қоймаға, базаға, аймаққа және
теміржол станциясына  тасу кезінде тауарлық-материалдық  ... ... ... ағуы және ... ... комерциялық және ішкі актілерді
негізсіз жасау.
Жабдықтаушыдан  шикізат пен материалдарды ілеспе ... гөрі көп  ... ... ... ... ... ... құжаттарда көрсетілген қалдықтардың орнына жақсы сападағы
шикізат пен  материалдарды алу.
Ыдыстың (тара) салмағын оны өлшеу туралы ... ... оның саны ... ... ұлғайту  мақсатымен
басқа немесе төмен ... ... зат қосу [31, ... ... екінші құндылықтармен құжаттарды ресімдеудің  және
т.б. ауыстыру жолымен артық  ... етіп ... ... ... ... ... тізбесі, атап айтқанда, көрсетілген тәсілдер
Қазақстанның көптеген ... ... ... ... ... ең жиі кездеседі.
Функционалды  аудиттің ... ... ... ... ... ... ... өртке қарсы қауіпсіздік ережелерін сақтау;
дабыл берудің, ... ... және ... ... ... бар
болуын анықтау мақсатымен жеке ... ... ... мезгілде
материалдарды өндіріске босату жүйесі, олардың санын ... ... ... ... ... ... ... бастапқы және жиынтық
құжаттарда босатуды көрсетудің уақыты мен дәлдігі тексеріледі [32, 120б].
Материалдық кұндылықтардың ... ... ... тексеру болып табылады. Комиссия ... ... ... ... жүргізуде негізгі бұрмалаулар ... ... ... ... қойма қалдықтары («қызыл сальдо») бар
болғанда, жекелеген кірістік құжаттар ... ... ... ... жоқтығынан, қойма ... ... ... ... ... құжаттар санын аса
көтеру, қалдықтарды қате санаудан тұрады. ... ... ... ... ... ... - ... ұйымдастырылмаған күзет.
Оның жағдайына функционалды аудит материалдық ... ... мен ... күзет қызметкерлеріне рұқсатнама ресімдеу мен ... ... ... ... ... ... уақтылы қайтаруын; басқа шарттарды орындауын ішкі бақылаудың
іс жүзіндегі жүйесін ... ... ... ... әр ... кездеседі: материалдық құндылықтарды бір рұқсатнамамен екі рет
алып шығу; бұған құқы жоқ адамның қолы ... ... ... шығару
[33, 102б].
Өндірістік  іс-қызметте бұрмалаулар мен қызмет бабын  теріс  пайдалану
 анықталғанда рұксатнамалар бақылау материалы  ретінде пайдаланылады.
Олардың  мәліметтері шот-фактураларда жапсырмада (ярлыктарда) ... ... ... тасып шығарылған құндылықтардың іс-
жүзіндегі санымен, ассортиментімен, сапасымен және ... ... ... ... ... ... ... мезгілін, толықтығын және дұрыстығын тексеру кіреді.
Сарапшылық  ... ... ... пен материалдарды ЭЕМ
(электронды ... ... ... ... ... мәліметтерді
бұрмалаудың негізгі тәсілдерін анықтауға мүмкіндік береді. Сонымен бірге
мыналар да оған қосылады:
- есеп мәліметтерін ... ... ... ... ... бастапқы  құжаттарға код беру процесінде қасақана қателер мен жалған
құжат жасау;
- шикізат пен  материалдар есебін бұрын өндеуден өткен немесе жалған
құжаттардың мәліметтерін ЭЕМ-ға енгізу ... ... ... ... ... нөмірлерді
бұрмалау; [34, 145б].
- ... ... ... ... машиналық мәліметтерді көшіріп  таратуда жіберелген
қателерді анықтағанда хранологиялық жазбалардың есеп ... ... ... ... бастапқы құжаттарды тексеру
ұсынылады. Материалдарды ... ... ... ... ... белгілер мыналар: [35, 147б].
- ЭЕМ-ға өңдеуге  жіберелген бастапқы құжаттарда түзетулердің болуы
мен талап етілетін деректемелердіңжоқтығы;
- машинограммалардағы түзетулер;
- ... ... ... және ... ... ... ... болуы.
Экспорттық операциялар есебінің аудиті барысында  аудиторлардың 
барлық ... ... ... ... ... ... болуының
объективті пікірінің қалыптасуына. Осы пікір  аудиторлық қорытындының
мазмұнын құрайды [36, ... ... – бұл ... ... және жеке тұлғалар,
мемлекеттік органдар, жергілікті атқарушы органдар және сот ... ... ... бар құжат. Аудиторлық ұйымдардың (аудитордың)  қорытындысы
Қазақстан Республикасының процессуалды заңнамасына сәйкес тағайындалған
әкспертизаға теңестіріледі.
Аудиторлық  ұйым ... ... ... ... данада және мерзімде табыс етуге міндетті.
Кіріспе бөлімі жеке қызмет жасайтын аудитор  немесе ... ... ... ... жазылады.
Сараптама бөлімінде аудиторлық фирманың шаруашылық субъектіге ішкі
бақылау жағдайы, шаруашылық субъектінің бухгалтерлік есеп және ... ... ... ... есебінен тұрады.
Аудиторлық  қорытындыға шаруашылық субектісінің бухгалтерлік
есептілігі қосымша ретінде  ... ... әр ... ... қолы ... және жеке
мөрімен расталады [37, 162б].
Тауарды жасарда оны дайындаушы үш деңгейлі идеяны қабылдауы керек.
Нарықты ... ... ... ... тауарды зерттеуден басталады,
өйткені тауарды нәтижелі пайдалану, ... ... ... ... ... байланысты. Сондықтан зетртеудің негізгі мақсаты – нарықтағы
тауардың шынайы сұранысын анықтау, оны ... ... ... үшін ... оның ... ... экономикалық негізделген баға
саясаты. Қазіргі ... жаңа ... ... ... табу мен ... ... шешуші болып саналады. Сонымен бірге, шетел ... ... ... ... ... ... ... ойлап табу үшін (мысалы,
барлық шығынды өтейтін және нарыққа ... 60 ... жаңа ... ... және ... ішінен нарықтың болашақ талабына жауап бере ... ... алу ... түсіндіреді.
Басқа сөзбен айтқанда, жаңа тауар нарыққа шыққанда жоғары ... бере алуы ... ... ... да адам қажеттілігін қанағаттандыру
қасиеті тұтыну құны деп аталады. Ол тек оны өндірушінің ғана емес, басқа ... ... өтей ... яғни ... ... құны ... Ал, ... өзін ол басқа тауарларға айырбастала алатындығы
үшін ғана қызықтырады.
Сонымен, әрбір кәсіпорын өзінің өндіріс процесінің ... ... Өнім ... ... ... өнім және ... жұмыс ретінде
көрініс табады. Осының ішінде тауарлар- ... ... ... ... өнім ... басты элементі болып табылады.
Тауарлар  қозғалысын есептеу мен ... ... ... ... Номенклатура – нақты бір өнім түрінің қолданыстағы
белгілену жүйесіне сай ... ... бар ... тізімі.
Тауарларды  өткізу аудитінің басты міндеті – есептеу мен тексеруді
дұрыс ұйымдастыру, ... өнім ... ... ... ... алу,
объекттердің нормаға сай болуын қамтамасыз ету. Дайын өнім ... ... ... ... ... локальді болып бөлінеді.
Функционалды  аудит дегеніміз әр түрлі деңгейдегі процесс, цикл
бойынша басқару функциясын атқарылуын бақылау.
Функционалды  аудит кезінде өнім ... ... ... ... ... ... ... шаруашылығының
жүргізілуін қарастырады. Тексеру соңында аудиторлық қорытынды – ... үшін ... ... статусы бар, екі бөлімнен (кіріспе және
сараптама) тұратын аудитордың қолы мен ... ... ... ... қорытынды пікірлерін аудитор тексерілген  бастапқы 
құжаттардың және есеп ... ... ... ... ... ... қателерді және бұзушылықтарды аудитор жұмыс
құжаттарына ... ... ... ... – бұл ... ... жұмыстарды‚
қызметтерді‚ зияткерлік қызмет нәтижелерін‚ соның ішінде оларға айрықша
құқықтарды сыртқы нарықтарға өткізу үшін шетелге әкету. ... ... ... ... ... ... шетелдік серіктеске
өндірістік сипаттағы және ... ... ... ... ... – капиталды шет елге ақшалай немесе тауарлы нысанда‚ ... ... ... ... ... патенттер‚ лицензиялар‚ “ноу-хау”
нысанында) орналастыру.
Экспорттауға ... ... ... ... ... ... ... мыналар жатады:
- жабдықтаушылардың шоттары, көліктің барлық түріне жасалатын тауарлы-
көліктік наклоднойлары, спецификациялау, ... ... ... басқа да құжаттары қоса тіркелген төлемдік тапсырмалар;
- материалды қабылдауға жасалған тауарладың ... ... ... ... да ... қоса тіркелегн төлемдік талап-тапсырмалары;
- тауарладың кем түскені, артық ... ... не ... ... ... коммерциялық актілері;
- сақтандыру полисі (егер де жүк жабдықтаушымен сақтандырылса);
- ... ... ... ... да ... ... тауарлардан түсетін түсімдердің толық және ... ... ... ... сыртқы сауда жүйесін қадағалап
отыратын органдарға жүктеледі [3, 111б].
Тауарды жабдықтауға шетел әріптестерімен ... ... ... ... екі ... рәсімдейді және онда түсетін түсімді
бақылап отыратын банкі көрсетіледі, сол банкте ... шот ... ... ... ... тексеріп қол қояды. Жасалған мәміленің ...... ...... сақталады. Экспортер кедендік
рәсімдеу кезінде ... жүк ... және ... төлқұжатын
ұсынады. Аталған екі құжаттың мәліметін ... ... олар ... ... онда кеден органы екеуіне мөр басады.
Олардың көшірмесі кеден органдарында қалады, ал екіншісі экспортерға
беріледі, ал бұл құжатты өзінің ... ... ... ... ... жазбаларды бухгалтерлік есепте
рәсімдеу мәміленің нақты жағдайына және валюталық есеп ... ... ... ... бола ... түсетін теңгедей немсе шетел валютасындай түсімнің дер
кезінде және толықтай болуы және оның бақылауының жүзеге ... , ... ... ... теңгедей немесе валютасындай пайдалануы «Қазақстан
Республикасының экспорттық – ... ... ... ... белгіленген. Егер де түсім контрактіде белгіленге мерзімде
түспесе және ол 180 ... асып ... ҚР ... ... ... ... ... асыруына болады [3, 132б].
Экспорттық операцияларының есебінің ерекшеліктері кәсіпорынның сыртқы
экономикалық ... ... ... ... ... ... есеп ... қосады:
- кедендік бақылау;
- экспортты лицензиялау;
- валюталық операциялардың есебің;
- бағам айырмашылықтардың есебін;
- салық есебін.
Бухгалтерлік есептің нормативтік реттелуі «Экспорттық бақылау ... ... 21 ...... заңымен,     «Валюталық реттеу және
валюталық бақылау туралы» Қазақстан ... 2005 ... ... N 57 ... ... ... ҚР ... есеп пен
қаржылық есепілік» туралы заңы 28 ... 2007ж. ... ҚР ... ... төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» кодексімен реттеледі.
Экспорттық рәсімдерді ресімдеу кезінде кәсіпорында экспорттағы ... мен СТ-1 ... ... шығу ... алуға байланысты қиындықтар
туындайды. Бүгінгі таңдағы «қосарланған» сертификация ... және ... ... өнім үшін ғана ... ... ... техникалық
реттеу жүйесінің логикасына сәйкес келмейді. Халықаралық ... сай ... ... өнеркәсіпке арналған өнімге сертификация
жүргізілмейді, өйткені мұндай рәсім сауда ісіне кедергі болып ... ... ... ... алып келеді. Сондықтан қайта өндейтін өнеркәсібі
бар кәсіпорындардың ... ... ... ... еді, ... ... экспортшы-елдердің рассталған құжатына ие, ал ... ... ... ... өнім ... кезде Қазақстан
Республикасында өнімнің шығу сертификатын ресімдейді. Кейбір кәсіпорындарға
әрбір топтама үшін 100 мың тенгеден келгендіктен сертификация құны ... ... ... немесе берілген несиелер (қарыздар); басқа да
жолдармен алынған немесе ... ... ... және т.б. ... Бас шоттар жоспарында шетелдік валютадағы ақша қаражаттарын
есептеу үшін мынадай ... ... ... қарастырылған : 1020, 1030,
1040. Ал басқа активтері мен міндеттемелерін есептеу үшін мына ... ... 1210, 1320 т.б., ... шетел валютасында жасалған
операцияларын бөліп көрсету мүмкіндігі зор.
Шетелдік валютада операцияны жасау кезінде операцияның жасалған күнін ... ... ... дұрыс жасалған болып саналмайды.
Ақша қаражаты мен есептесулер (шетел валютасында алынған (берілеген)
дебиторлық және ... ... ... ... ... ... міндетті түрде, ҚР ҰБ белгіленген бағамы бойынша
ең соңғы есептік ... ... ... ... жатады [11, 101б].
Шетелдік валютаға алынған (қалыптасқан) негізгі құралдардың құны ,
аяқталмаған ... ... ... ... емес ... ... ... одан әрі қайта ... ... ... ... ... ... ... активтер ҚР ҰБ бағамы бойынша бағаланады және шетел валютасының
өзгеруіне ... ... ... ... ... орын алған
айырма бағамның айырмасы болып саналады.
Сондықтан ондағы табыстың және ... ... білу ... Ол ... ... ... ... сүйену керек.
Бағамдық айырманы салық есебінде дұрыс көрсету үшін оны бухгалтерлік
есепте дұрыс көрсету ... ... ...... ... байланысты бір валюта бірліктерінің бірдей санын ... ... ... ... ... ... есептеу нәтижесінде туындаған
айырма.
Бағамдық айырма келесі жағдайларда туындауы мүмкін:
- ... мен ... ... ... ... экспорттық операциялар кезінде;
- есеп беруші тұлғамен (валюталық касса) есеп ... ... ... ... ... ... ... басқа да кредиттік мекемелер мен қарыз берушілерден
алынған валюталық қаражаттар ... ... ... болуы.
Бухгалтерлік есепте оның ішінде есеп беру кезеңінде ... ... ... оған оның ... болу күні мен ... есеп ... жасаған
күнінің арасындағы айырма жатады. Бағамдық айырма не табыстың (оң болса),
не шығыстың (теріс болса) ... ... олар ... ... шоттарда көрініс табады:
6250 «Бағамдық айырмадан түскен алынған табыс» және 7430 «Бағамдық айырма
бойынша шығыстар».
Аудиттіқ қызметтерді ... ... ... ... және ... ... ... мемелекеттік және кәсіби тәуелсіз
қаржылық бақылау органдары әзірлейді. Біздің елімізде аудитті ... ... ... ... ... ... қаржылық бақылау
ұйымының заңды базасының негізгі элементтеріне кіретіндер:
- ҚР Конституциясы;
- ҚР Азаматтық Кодексі;
- ҚР ... ... ... ... ҚР ... ... алу мен ... есеп беру туралы заңы;
- ҚР қылмыстық кодексі;
- ҚР салық кодексі;
- ҚР бюджет кодексі;
- ҚР ... ... ... ... ... ... және т.б.
Жоғарында аталған заңды құжаттарда аудиторлық қызметке тікелей қатысы бар
маңызды нормалар мен ережелер анықталған. Оларды ... ... жөн және ... ... ... керек. Бұл арада қолданысиағы нормативті-құқықтық
актілер жүйелі түрде толықтырылып, ... ... және ... болған
жағдайда қайтадан жасалатынын ескеріп отыру керек.
Тауарлар және оларды экспортқа өткізу ... ... ... - ... дұрыс жүргізілуі, олардың сақталу орындарындағы бар болуы мен
қозғалысы туралы нақты мәліметтер алу, ... ... ету ... ... сай ... қамтамасыз ету болып табылады.
Жүргізу толықтығына қарай аудит кешенді, функцоналды және ... ... ... ... ... ерекшеліктері бар.
Функционалды аудит әр ... ... ... цикл және ... ... ... бойынша белгілі бір басқару функцияларын атқару жағдайын
мақсатты түрде ... ... ... ... осы түрінің
маңызды сипаттамалары арасында ең алдымен ... ... ... ... ... әр ... функциялары бойынша еңбекке
мамандану мүмкіндігін атап ... жөн. ... ... ... ... ... ... есеп, әкономикалық талдау,
еңбек, материалдық және ... ... ... ... ... ... функцияларын орындауды тексеру жасалады.
Экспорттық операциялар ... ... ... ... ... ... тексерістің  басты мақсатына бағытталған 
– шаруашылық субъектінің бухгалтериялық ... ... ... ... аудиторлық қорытындының
мазмұнын құрайды [36, 147б].
Аудиторлық  қорытынды – бұл ... ... және жеке ... ... жергілікті атқарушы органдар және сот органдары үшін
құқықтық статусы бар құжат. ... ... ... қорытындысы
Қазақстан Республикасының процессуалды заңнамасына сәйкес тағайындалған
әкспертизаға теңестіріледі.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. ... Л.Е., ... С.К. ... ... М.: ... 2004. ... ҚР «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есепілік» туралы заңы 28 ақпан 2007ж.
№234-ІІІ
3. Воронкова О.Н., Пузакова Е.П. ... ... ... 2005. ... Гордеев Г.Д. Внешнеэкономическая деятельность предприятий. – М.: ЮНИТИ.
– 2007. – 823 ... ... Н.Ф., ... Г.А. ... ... деятельности. –
СПб: Питер. – 2007. – 208 с.
5. Диденко Н.И. Основы ... ... в РФ. – ... – 2004. – 560 ... ... ... туралы 2007 жылғы 21 шілдедегі № 300-ІІІ» заңы
7. Жданов А.И. ... ... по ... – СПб: ... – 2005. – 224 ... ... учет ... в иностранной валюте. Алматы: Экономика
2005. Л.А. Нургазиева.
9.Бархатов А.П. Бухгалтерский учет ... ... ... – 2006. – 323 с
10. Внешнеэкономическая деятельность предприятия / Л.Е. Стровский, С.К.
Казанцев, Е.А. Паршина и др.; Под ред. ... Л.Е. ... 3-е ... и доп. – М.: ... – 2007. – 847 ... ... Г.В., Шалашова Н.М., Юшкова С.Д. Учет, анализ и аудит ВЭД. М.:
Бухгалтерский учет. – ... ... Э.О. ... учет в ... учебное пособие -
Алматы: Издательство "LEM", 2009.- 444 ... ... В.Л. ... учет ... ... ... Под
общ. ред. Н.К. Мамырова. – Изд. 2-е, перераб. и доп. – Алматы: Экономика,
2004.-308с.
14.Валюталық ... және ... ... ... Қазақстан
Республикасының 2005 жылғы 13 маусымдағы N 57 ... ҚР ... iсi ... ... деле в ... Жетi жарғы 2011г.
16.Прокушев Е.Ф. Внешнеэкономическая деятельность. Инкотермс 2000: Учеб.
Пособие. – М.: ... и К0. – 2007. – 307 ... ... В. ... и др.; Под ред. ... РАН; Центр
внешнеэкономических исследований. - М.:Наука, 2003.-327с.
18. Сотникова Л.В. Аудиторская проверка ... ... и ... ... для ... ... Под ...... 2006. – ... ... М.Б. ... ... Учеб. Пособие. – М.:
Издательство РИОР. – 2007. – 105 ... ... Ю. Н. ... ... ... и техника
внешнеторговых операций: Учеб.- практ. Пособие / Ю. Н. ... М. ...... ... Ю.А. ... ... и методика проведения. – М.:
Бухгалтерский учет, 2008
22. Дегтярева О.И., ... Т.Н., ... С.В. ... ... пособие. 3-е изд., перераб. и доп. – М.: Дело. – 2007.
– 424 ... АКФ ... ... ... АКФ ... ЖШС есеп ... АКФ «АРХАТ» ЖШС-ң қаржылық есептілігі
26. Мырзалиев Б.С., Әбдішүкіров Р.С., «Кәсіпкерлік қызметте ... ... ... 2006 ... ... В.П. ... учет от азов до баланса (практическое
пособие). Изд. 2-е.- ... ТОО ... LEM», 2010.- 368с. + ... ... В.П. ... ... по бухгалтерскому учету.- Алматы: ТОО
«Издательство LEM», 2009.- ... ... В.К. ... учет на ... Учебник - Алматы,
2002.-728с.
30. Назарова В.Л. Бухгалтерский учет в ... ... ... 2005.- ... Мизюкаева Л.Н. Финансовый учет 1, учебное пособие с ... ... по ... САР на ... ... финансовой отчетности, 2009. – 144 с.
32. Аренс А., Лоббек Дж. Аудит.Перевод с англ. – М.: Финансы ... ... И.Н., ... Н.Н. ...... н/Д: Феникс, 2003
34. Скобара В.В. Аудит: методология и организация – М.: Дело и Сервис, ... ... Д.О. ... ... и ... - ... Экономика, 2005
36.Дюсембаев К.Ш. Аудит и ... в ... ... ... ... бөлім
Коммерциялық бөлім
Клиенттермен жұмыс жасау бөлімі

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 87 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ҚР-ның экономикалық өсіміне экспортты-импорттық операциялардың әсері104 бет
Қр-ның экономикалық өсіміне экспортты-импорттық операциялардың әсері туралы90 бет
Валюталық нарықтар12 бет
Ақша қаражаттар қозғалысының есебі39 бет
Біріккен кәсіпкерлік8 бет
Банктің активті операциялары13 бет
Банктердің факторингтік операцияларының экономикалық негіздері62 бет
Валюталық операция түрлерін жүргізетін және реттеу органдары мен ұйымдары30 бет
Валюталық операциялардың даму тарихы3 бет
Валюталық операциялардың жіктелуі23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь