Метериалдық емес активтер мен негізгі құралдардың құрамы мен құрылымы

I Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3

II Негізгі бөлім
1.Метериалдық емес активтер мен негізгі құралдардың құрамы мен құрылымы
1.1 Негізгі құралдардың мәні, құрамы және жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.2 Материалдық емес активтердің экономикалық мазмұны және олардың құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...9

2. Кәсіпорынның негізгіқұралдары мен материялдық емес активтердің құрамы мен құрылымын талдау «ҚАЗТЕМІР ҚҰРЫЛЫС» ЖШС мысалында
2.1. «КазТемір құрылыс» ЖШС . нің өндірістік . шаруашылық қызметінің сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..13
2.2.Кәсіпорынның негізгі құралдарын қалыптастыру және құрамын талдау 16
2.3.Материалдық емес активтерді мүліктік түгендеу және аудиттеу тәртіптері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...21

III Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24

IV Пайдалынған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .26
Елімізде өтіп жатқан нарықтық қатынастар тек экономиканы дамыту үшін ғана емес, бүкіл қоғамдық өмір үшін де орасан зор маңызы бар екендігін республикамыздың тәуелсіздігінің 10 жыл ішінде атқарылған жұмыстар көзжеткізе дәлелдейді. Реформа қалыптасқан экономикалық қатынастарға елеулі өзгерістер енгізді және әрбір еңбекшінің мүддесін қамтыды. Сондықтын бұған дейін ынта-ықыластың уақыт өткен сайын әлсіремейтіндігінің, қайта арта түсетіндігін өмір көрсетіп отыр.
Нарықтық экономика жағдайында экономикалық қызметтің барлық экономикадағы негізгі буыны-бұл кәсіпорын. Міне, сондықтан да, бұл деңгейде қоғамға қажетті өнім өндіріліп, қызмет көрсетілуі тиіс. Бұған жағдайлар да бар. Өйткені кәсіпорында ең білікті кадрлар жинақталады. Мұнда ресурстарды үнемдеп жұмсау, жоғары сапалы өнім шығару үшін жаңа технологиямен жасалған негізгі құралдарды тиімді пайдалану керек.
Негізгі құралдар еліміздің ұлттық байлығының аса маңызды бөлігін құрайды. Кез-келген кәсіпорын өзінің негізгі құралдарының жағдайын, құрамын және пайдалану тиімділігін бақылап отыру қажет. Өйткені кез келген уақытта негізгі құралдардың құрамын, жағдайын біліп отыру арқылы оның тиімділігін арттырудың жолдарын табуға болады және де егер де кез-келген оқыс жағдай болса, оның кәсіпорынның жұмысына кері әсерін тигізбестен бұрын алдын алуға болады. Сол себептен де кәсіпорынның негізгі құралдарын тиімді пайдалану әрбір кәсіпорынға маңызды. Негізгі құралдарды тиімсіз пайдалану нәтижесінде өндіріс көлемі азаяды және сол кезекте кіріс азаяды, әрине ол табысқа кері әсерін тигізеді.
1. Қазақстан Республикасы Президентінің “Бухгалтерлік есеп туралы және қаржылық есеп беру” 1995 жылғы 26 желтоқсандағы №2732 заң күші бар Жарлығы (өзгертулер және толықтырулармен бірге 28.02.2013).
2. Қазақстан Республикасы Президентінің “Қазақстан Республикасындағы аудиторлық қызмет туралы” 1998 жылғы 20 қарашадағы №20 заң күші бар Жарлығы (2013 жылғы 25 наурыздағы өзгертулер мен толықтырулармен).
3. “Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы” 2001 жылғы 12 маусымдағы №209-II Қазақстан Республикасының Салық кодексі. 2013жыл.
4. Қазақстан Республикасынң аудиторлық қызмет туралы заңы, 2013 (өзгерістер мен толықтыруларды қоса)
5. Ілиясов Қ.К Құлпыбаев С. "Қаржы"Алматы, 2012ж
6. Әжібаева З.Н, Н.Ә. Байболтаева, Ж.Ғ. Жұмағалиева Аудит, Оқулық, А. 2012.
7. Байдәулетов М, Байдәулетов С.М. Аудит, А., Қазақ университеті.2007-226 бет.
8. Баймұханова С.Б. Бухгалтерлік есеп, Маркет, А. 2011
9. Дюсембаев К.Ш. Аудит и анализ в системе управления финансами,А., Экономика. 2000ж-320 бет.
10. Мейірбеков А.Қ Әлімбетов К, "Қаржы нарығы". Оқу құралы -Алматы. 2003ж
11. Кеулімжаев Қ.К., Әжібаев З.Н., Құдайбергенов Н.А. Жантаева Қаржылық есеп, А., Экономика. 2001ж-400 бет.
12. Ержанов М.С., Аудит-1. (Базовый учебник). Алматы, Бастау. 2011г.
13. Коволев В.В, Волкова О.Н, Анализ хозяиственной деятельности предпрятия, М., Сервис. 2000г-450с.
14. Кеулімжаев Қ.К Әжібаева З.Н "Қаржылық есеп"А: Экономика, 2001
15. Масалимова С.Ж Зиядин С.Т "Қаржылық менеджмент" Семей 2007
16. Назарова В.Л, Шаруашылық жүргізуші субъектілердегі бухгалтерлік есеп. Оқулық. Алматы. Экономика 2011ж.
        
        Жоспар
I Кіріспе...................................................................................................................3
II Негізгі бөлім
1. Метериалдық емес активтер мен негізгі құралдардың құрамы мен құрылымы
1.1 Негізгі құралдардың мәні, құрамы және жіктелуі ... ... емес ... ... мазмұны және олардың құрылымы ...............................................................................................................9
2. Кәсіпорынның негізгі құралдары мен материялдық емес активтердің ... мен ... ... ЖШС ... ... ЖШС - нің ... - ... қызметінің сипаттамасы ..........................................................................................................13
2.2.Кәсіпорынның негізгі құралдарын қалыптастыру және ... ... ... емес ... мүліктік түгендеу және аудиттеу тәртіптері ...............................................................................................................21
III Қорытынды ... ... ... өтіп ... ... ... тек экономиканы дамыту үшін ғана емес, бүкіл қоғамдық өмір үшін де ... зор ... бар ... ... ... 10 жыл ... атқарылған жұмыстар көз жеткізе дәлелдейді. Реформа қалыптасқан экономикалық қатынастарға елеулі ... ... және ... ... мүддесін қамтыды. Сондықтын бұған дейін ынта-ықыластың уақыт өткен сайын әлсіремейтіндігінің, қайта арта түсетіндігін өмір көрсетіп ... ... ... ... ... ... ... негізгі буыны-бұл кәсіпорын. Міне, сондықтан да, бұл деңгейде қоғамға қажетті өнім өндіріліп, қызмет ... ... ... жағдайлар да бар. Өйткені кәсіпорында ең білікті кадрлар жинақталады. Мұнда ресурстарды үнемдеп жұмсау, жоғары сапалы өнім шығару үшін жаңа технологиямен ... ... ... тиімді пайдалану керек.
Негізгі құралдар еліміздің ұлттық байлығының аса маңызды бөлігін ... ... ... ... ... құралдарының жағдайын, құрамын және пайдалану тиімділігін бақылап отыру ... ... кез ... ... ... ... құрамын, жағдайын біліп отыру арқылы оның тиімділігін арттырудың жолдарын табуға болады және де егер де кез-келген оқыс жағдай ... оның ... ... кері әсерін тигізбестен бұрын алдын алуға болады. Сол себептен де кәсіпорынның негізгі ... ... ... ... ... маңызды. Негізгі құралдарды тиімсіз пайдалану нәтижесінде өндіріс көлемі азаяды және сол кезекте кіріс азаяды, әрине ол ... кері ... ... ... ... ... қарқынды барыcында шаруашылық жүргізуші субъектілердің қаржылық-экономикалық қызмет процесінде ақшалай, материалдық ресурстардың орын алуымен қатар, материалдық емес активтердің атқаратын қызметі және ... ... күн ... ... ... емес ... тек ... мен меншік иелерінің ұзақ мерзімді активтері ғана болып қоймайды, олар меншік иелеріне ... ете ... ... бір табыс көзін қалыптастыратын құндылығы жоғары зат болып саналады. Ұйымдар ғылыми немесе техникалық білімдер, жаңа процестер мен жүйелерді әзірлеу немесе ... ... ... ... ... ... және тауар белгілері (тауар маркалары мен баспа құқықтарын қосқанда) сияқты материалдық емес активтерді сатып алу, дайындау, қызмет көрсету ... ... ... ... жиі ... ... ауқымды санаттар қамтитын баптардың кеңінен тараған үлгілері болып ... ... ... ету, патенттер, авторлық құқықтар, кинофильмдер, клиенттердің тізімі, ипотекаға қызмет көрсету ... ... ... ... импорттық квоталар, франшизалар, клиенттермен немесе жеткізіп берушілермен қарым-қатынастар, клиенттердің икемділігі, нарықтың үлесі және өткізу құқықтары болып ... ... ... ... ... ... бірегейлендірілетін активтер арасында жеке өзі қаржы есептілігінде тану талаптарына жауап бермейтін, бірақ кәсіпорындарды ... ... ... ... ... ... даяр активтерден туындауы ықтимал.
Материалдық емес активтерден туындайтын болашақ экономикалық тиімділіктер тауарларды сату немесе ... ... ... ... ... үнемделуін немесе ұйымның активті қолдануының нәтижесі болып табылатын басқа табыстардан құралуы мүмкін.
Өндірістік қорлар еліміздің ұлттық ... аса ... ... ... Осы жазылғалы отырған курстық жұмыс нақты осы өндірістік кәсіпорындарының негізгі құралдарының тиімділігін талдау жайлы болмақ. Себебі олар - өндірістік кәсіпорынның ... тура ... ... және оның ... немесе төмендеуіне әкелуі мүмкін.
Негізгі құралдар дегеніміз ұзақ уақыт жұмыс істейтін ... - ... ... ( ... ... ... машиналар, жабдықтар, көлік құралдары, құрал - саймандар, ... және ... ... ... ... және өнім ... мал, және тағы басқалар).
Ақшалай бағаланған негізгі қорлар негізгі құралдар деп аталады. Олар бухгалтерлік есепте осы бағамен көрінеді және субъект балансында ... ... ... ... ұзақ уақыт бойы, көптеген өндіріс циклы барысында пайдаланылады, олар бірте - бірте тозады және өзінің қасиеті мен ... ... ... өз ... ... - бірте жаңадан өндірілген өнімге аударады ( мысалы, станок немесе автомашина өндірісте бірнеше жыл бойы ... ... ... ... және қызметтердің өзіндік құнын құрайтын негізгі элементтердің бірі болып табылады. Амортизациялық аударымдар сомасын көтеру немесе түсіру ... ... ... жалпы табыстың көлемінің бұзылуына әкеліп соғады.
Курстық жұмыстың мақсаты жалпы негізгі ... ... ... ... ... ... бағалау және негізгі құралдарды пайдалану тиімділігін жетілдіру болып табылады.
Бұл курстық жұмыстың мақсаты ... ... ... ... ... және соның негізінде кәсіпорынның негізгі құралдарын пайдалану тиімділігін арттыру тетіктерін анықтау болып табылады.
Негізгі міндеттеріне:
* негізгі ... ... ... ... емес активтердің экономикалық мазмұны мен олардың жіктелуі анықтау;
* кәсіпорын мысалында негізгі құралдардың пайдалану тиімділігін зерттеу;
* ... ... ... ... және ... ... ... етуін арттыру жолдарын ұсыну.
1. ... ... ... ... МЕН ... ЕМЕС ... ... Негізгі құралдардың мәні, құрамы және жіктелуі
Негізгі құралдар еліміздің ұлттық байлығының аса маңызды бөлігін ... ... ... ... бойы ... ... жұмыс істейтін, материалдық игіліктерді өндіруге қатысып, өзінің заттай түрін ... ... ... және ... ... ... жаңа өнімге тозу мөлшеріне қарай амортизаторлық жарна түрінде ... ... ... ... ... қоры ... ... болып, айналымда болады. Олар өндіріс шеңберінен, айналым өндірісіне, ал одан қайтып келесі өндіріс шеңберіне оралады.
Өндіріске қатысу ... ... ... және ... емес ... екіге бөлінеді.
Негізгі құралдар-бұл қор өндіріс үрдісіне тікелей қатысатын-машина күштері мен жабдықтар немесе оның іске асуына жағдай ... ... ... ... ... сақтау және қойма бөлімдері кіреді. Негізгі құралмен бірге өндіріс үрдісіне тікелей қатыспайтын (кәсіпорын балансындағы жұмысшыларға қызмет ететін объектілер)-өндірістік емес ... ... Бұл ... ... ... ... кіретін-тұрғын үй қоры, мәдени-тұрмыстық қызметке арналған ғимараттар мен құрылыстар, ... ... ... ... ... т.б. ... кіреді. Өндіріс үрдісінде және табиғи заттай белгісімен барлық ... ... ... ... ...
* жер;
* ғимараттар - негізгі, қосалқы, көмекші ... мен ... ... ... ... ... - ... мұнай және газ скважиналары, дамбалар, платиналар, каналдар, темір жолдар жатады;
* тарату жүйелері - бұған газ және мұнай құбырлары, су ... ... ... ... жүйелері, байланыс жүйелері, жылыту жүйелері, канализация жүйелері жатады;
* машиналар мен құрал - жабдықтар - оған ... ... ... ... ... Олар күш машиналары болып есептеледі. Ал жұмыс машиналары мен құрал - ... ... ... ... ... қатар өлшенетін және қадағалайтын приборлар (вольтметр, амперметр(, есептеуіш техникалар ( компьютерлер) жатады;
* ... ... - ... ... ... ... жатады, яғни темір жолда, суда қозғалатын транспорттар және транспорттар жатады;
* өндірістік және шаруашылық инвентарь - өндірістікке: ... мен ... ( ... ... жатады, ал шаруашылық инвентарьға: жиһаз, палас, кілемдер ... ... және ... ... көп ... ... - ... ағаштар, алма бақтар және т.б. Халықаралық қаржы есебінің стандарттарыны сай негізгі құралдардың ... үш ... ... ... ... болуы;
* міндетті түрде кәсіпорын қызметінде пайдаланылуы тиіс, яғни сатылуға бағытталмауы керек;
* кәсіпорында ұзақ уақыт пайдаланылуы тиіс.
Иелігінде болуына қарай ... ... ... және ... ... ... ... дегеніміз - субъектігі тиесілі және оның балансында көрініс табатын негізгі құралдар. Белгіленген мерзімге шарт бойынша басқа ... ... ... ... ... алынған құралдар болып саналады. Оларды жалға берушінің балансында есептейді.
4800600209550Мүліктік емес
00Мүліктік емес
3200400209550Мүліктік
00Мүліктік
1257300209550Өндірістік емес
00Өндірістік емес ... ... ... ...
сипатына
қарай
282511577470004000500717550010287002349500
4572000161925Істемей тұрған
00Істемей тұрған
-228600161925Істеп тұрған
00Істеп тұрған
2057400270510Қор ретінде тұрған
00Қор ретінде тұрған
1.1 сызба. Негізгі құралдардың жіктелу сызбасы
Мүлікке көрінісі бар, яғни ... және ... ... ... ... еместерге пайдаланылатын жер, орман алқабы, су ресурстары жатады.
Әр субъектіде негізгі құралдар пайдалану мақсатына және ... ... ... ... ... ... Жер, үйлер, ғимараттар,өткізгіштер, машиналар және құрал жабдықтар күш беретін машиналар және жабдықтар, жұмысшы машиналар, өлшеу және реттеу аспаптары және ... мен ... ... есептеу техникасы, басқа машиналар мен құрал жабдық, көлік құралдары, құрал сайман, өндірістік мүлік және жабдықтар, шаруашылық мүлкі, жұмысшы және өнім ... мал, көп ... екпе ... ... ... ... ... шығын, басқадай негізгі құралдар.
Негізгі құралдар өндірістік процеске қатысуына ... ... және ... ... бөлінеді.
Активті негізгі құралдарға өндірістік процеске тікелей қатысады. ... ... ... - ... көлік құралдары және т.б. Ал қалған негізгі құралдарды пассивтіге жатқызуға болады. ... ... ... процеске тікелей қатыспайды, бірақ процестің дұрыс жүруіне қолайлы жағдай жасайды. Мысалы, ғимараттар, қондырғылар.
Пайдалану сипатына қарай негізгі құралдар жұмыс ... ... ... ... ( тоқтатылып қойған ) және қорда тұрған деп ... ... ... ... пайдаланудағы құрал - жабдықтар жатады. Жұмыс істемей тұрғандар - бұл ... ... ... ... ... байланысты уақытша пайдаланылмайтын негізгі құрал - жабдықтар. Қорда сақтаулы негізгі құрал - жабдықтарға жұмыс істеп ... ... ... ... үшін ... ... ... жатады.
Заттық құрамына қарай негізгі құралдар мүліктік және мүліктік емес болып бөлінеді. Мүліктікке заттай көрінісі бар, санауға және өлшеуге ... ( ... ... машиналар, жабдықтар ) жатады. Мүліктік еместерге пайдаланылатын жер, орман, суға ( ғимараттардан басқа) ... ... ... яғни ... ... жоқ ... ( жер учакелерін, егістік үшін пайдаланылатын жерді өңдеу, жалға алынған негізгі құралдарға күрделі ... ... және т.б.) ... құралдардың сапалық жағдайын талдау үшін оның құрылымын білу керек. Негізгі құралдардың келесідей түрлері қарастырылады:
* өндірістік ... ... ... ... уақытына байланысты құрылымы
Өндірістік құрылым деп - әртүрлі топтағы өндірістік негізгі құралдардың заттай - натуралды құрылымы бойынша олардың орташа ... ... ... белгілейді.
Негізгі құралдардың физикалық тозуын сипаттау үшін бірқатар көрсеткіштер пайдаланылады.
Негізгі құралдардың физикалық тозу коэффициенті
К ф.т. = ... ... ... тозу сомасы
Бқ - негізгі құралдардың бастапқы сомасы
Негізгі құралдардың ... тозу ... ... ... ... ... және олардың нақты қызмет ету мерзімі туралы мәліметтерге сүйене отырып та есептелінеді.
Нақты қызмет ету мерзімі нормативтіден төмен ... ... үшін ол ... формуламен есептелінеді
Кф.т. = Тн/Тнор*100
Тн мен Тнор - берілген инвентарлы объектінің нақты және нормативті ... ету ... ... ... ету ... нормативтіге тең, немесе одан асып түсетін объектілер үшін физикалық тозу коэффициенті келесі формуламен анықталады
Кф.т. = Тн/ ... - ... ... ... ... қызмет ету мерзімінің қалдығы. Әдетте ол сарапшылық жолмен анықталады.
Негізгі құралдардың жарамдылық коэффициенті - негізгі құралдардың ... ... ... ... ... ... және келесі формула арқылы есептелнеді
Кж = Бқ-Т/Бқ*100
Сонымен қатар негізгі құралдардың жарамдылық коэффициенті физикалық тозу негізінде де анықталуы ... = 100 - ... ... ... ... ... біркелкі тозуын қарастырады, біріақ ол шындықпен тура келе бермейді. Осы оның ең басты кемшілігі болып табылады.
Негізгі құралдардың сапалық (моральды) ... ... ... ... ... тозуы техникалық прогреске, өндіріс әдістерін жетілдіруге және жаңартуға байланысты. Техника мен ... ... ... ... ... ... ... ұқсас өнімдерінің арзандауына ықпал етеді. Осыған орай пайдаланылудағы негізгі құралдар өздерінің құнының ... ... ... ... ... ... мен ғимараттардың барынша жаңа, неғұрлым жетілдірілген түрлерін, малдардың жаңа немесе жақсатырылған ... ... ... өсімдіктердің түрлері мен
сорттарын өндіріске енгізуге байланысты пайдаланылып жүрген негізгі құралдарды бұдан әрі қолдану экономикалық жағынан тиімсіз болып қалады.
1.2 ... емес ... ... ... және олардың құрылымы
Материалдық емес активтердің негізгі айрықша ерекшелігі болып олардың материалдық формаларының жоқтығы, яғни ... ( ... сөз ... тілінен шыққан, мағынасын білдіреді). Осы аталған ерекшелігі ... ... ... ... ... яғни материалдық емес активтердің физикалық сапасының болмауы - ... ... ... ... ... ... ету ... және оларды пайдалану арқылы болашақ экокномикалық пайданы анықтауды біршама қиындатады.
Бухгалтерлік есеп стандартына ... ... емес ... дегеніміз - нақты физикалық нысаны жоқ, ұйымның өндіріс процесі мен ... және ... сату ... ... ... әкімшілік мақсаттарда, жалға беруде ұзақ уақыт пайдаланылатын ақшалы емес активтер.
Материалдық емес активтерді жіктеудің негізгі белгілері болып оларды сатып алудың тәртіптері ... ... есеп ... ... айырбасталатындығы, болашақтағы тиімділікті алудың мерзімі саналады.
Материалды емес активтер - ... ... ... жоқ ... бір құнға ие иелнушіге белгілі бір табыс пен басқа да пайданы қамтамасыз ететін ұзақ мерзімді құқық.(материалды емес ... ... ... мен ... объекттер құқығы,ЭВМ программалары.,көрсеткіштер базасы және т.б. өнертабысқа патенттер,өнеркәсіптік ... ... ... мен ... ... қолдануға куәлктер, құқығы,жер учаскесі мен табиғат ресурстарын пайдалану,ұйымдық шығындардан туындайтын жиынтық ... емес ... ... -- ... құны мен оның ... емес ... ... айырмасы.
Матриалды емес активтердің құны екі бөліктен тұрады:мүліктік құқық объектілерінің құны,соның ішінде нақты ... есеп ... ... ... идентифицинделгген интеллектуалды мншік;
Басқа да материалдық емес активтер құны - жалпы өнеркәсіптің нарықтық құңымен идентифицинделген материалды емес активтер айырмасы.
Интеллектуалды ... - ... ... ... ... ... ... нәтижесіне заңды тұлға және оған теңестірілген жұмыс немесе қызмет көрсетудегі заңды тұлғаның индивидулануы,өнім индивидуалдығы.
Өнеркәсіптік меншік - ... ... ... ... ... ... объектісі
Өнеркәсәптің иелігіндегі ИМО құны - ИМО пайдалылық ... ... және ... мен ... ... комплексі ретінде функционалдық нәтижесіне салымды ұсынатын өлшем бірлік. ... - ... ... ... ... анықталатын өнеркәсіптің құнының бөлігі.
Лицензиялық келісімшарт - ИМО ға құқық иеленушішнің өтуі жайлы келісім,оның интеллектуалды меншік объектісін ... ... , тек ... ... ... ... келісімшартта көрсетілгн төлем мен басқа да әрекеттерді құқық иесіне жүргізлі.
Лицензиялық сыйақы-лицензиялық келісім заты болып табылатын интеллектуалды меншікке берілетін құқықа төлем.
Роялти - әр ... ... ... ... өнімнің (қызметтің) лицензиялық келісімшарты б/ша жасалу көлемінен фикстелген мөлшерлеме т.ріндегі ағымдық (периодтағы) аударымдар.
Жай ... - ... ... ИМО ... мен өзгеге беру құқығына иелігі жайлы қарастырылған келісімшарт түрі.
Ерекше лицензия - ... ... ... қолдану иелігі жайлы қарастырылған лицензия,бірақ келісімшартта көрсетілген аймақ,мерзім,әдіс б/ша басқа тұлғаға лицензия беру құқығының сақтауынсыз.
Толық лицензия - ... ... ... қолдану құқығына иелігі жоқ жайлы қарастырылған лицензия,келісімшартта көрсетілген аймақ,мерзім,әдіс б/ша басқа тұлғаға ... беру ... ... өнім - сатып алушыларды түсінбеушілкке әкелу мақсатында атақты фирмалар мен тауарлардың тауарлық белгілерін,фирма атауларын және т.б. ... ... ... өнім.
Дисконттау - болашақтағы барлық кірістер мен шығындарды уақыттың бір кезеңіне келтіру.
Дисконттық мөлшерлеме - ... ... ... ... бағалауда қолданылатын қазіргі құнға немесе болашақта алынатын төлемнің ақшалай сома келісіміне ... ... ...
Интеллектуалды меншік - әртүрлі салада интеллектуалды меншік нәтижесіне ... ... ... ... және ... ... жеке өнім,жасалатын жұмыс пен қызмет көрсету (тауарлық белгі,тауардың шығарылу ... ... және ... құқық - берілген инвестициялық мақсатта инвесторлар тобы мен ... бір ... үшін ... алуы анықталатын бағалау объектісінің құны.
Бағалаудың оюъектісінің басқа да құны - бағалаудың нарықтық құнынан тыс басқа да ... ... ... алатын матралды емес активтер (ары қарай-материалды емес активтер) - идентификация мінездемесі,қолданк ... ... ... б/ша ... ... бір ... ие емес ұзақ мерзімді активтер.
Материалдық емес активтер басқа жақтан сатып алынуы (патенттер, ... ... ... өз ... ... мүмкін. Материалдық емес активтерді сатып алу тәсілдеріне қарай олардың жекеше есеп ... ... және ... айқындалады (активтерге жұмсалған шығындар кезең шығындарына апарылуы немесе нақты сезідмейтін активтердің сипатына қарай капиталдандырылуы ... ... ... ... емес ... мына ... анықталуы мүмкін:
- сатып ал арқылы - көп жағдайда заңды құқықтар алу (патент, авторлық құқық және т.б.);
- ұйымның өзі ... ... ... ... ... ... алу арқылы - егер активтерді жалға беру, сату және ... ... ... ... ... осы ... ... апарылатын болса.
Материалдық емес активтерді анықтамасы оларды тану кезінде ... ... ... ... - жеке есеп ... бөлуді талап етеді. Осындай ерекшеліктің бірі олардың жекелігі (даралығы) саналады. Егер ұйым ... ... ... ... ... немесе болашақ экономикалық тиімділікті (пайданы) бөле алатын болса, онда ол бөлінетін болып есептеледі. Бөлінетін активтер болып сауда ... ... ... ... табылады. Бөлінбейтін активтер болып гудвилл (іскерлік бедел) - ол ... ... ... ... ... ... және ол ұйымды сатып алу кезінде пайда болады.
Айырбастылық - бұл активтердің бөлек сатып алыну немесе ... ... ... ... ... маркалары). Дегенмен де, кейбір материалдық емес активтер жеке есеп бірлігі болып есептелсе де, ... ... және ... алынбайды (мысалы, ұйымдастыру шығындары).
Болжамды экономикалық тиімділікті алу кезеңі ... ... ... шектеулерге немесе келісім шарттың жағдайларына байланысты анықталады.
Материалдық емес активтердің ең көп кездесетін түрлері: лицензиялық келісімдер, компьютерлік бағдарламалық ... ... ... ... ... алынған тауар белгілері, қызмет көрсету белгілері, материалдық емес активтердің сипатын куәландыратын сынақ-құрастыру жұмыстары болып табылады.
Материалдық емес активтердің түрлері төмендегідей тәртіптер ... ... - ... ... ... және ... жеке құқық. Патенттік құқық оның иесіне осы патентпен қамтылған затты, процесті немесе қызмет түрін басқа жақтың кедергісінсіз ... ... ... ... ... береді. Патент ғылыми-техникалық жаңалықты өндірген немесе ендірген ұйымға осы ... ... ... осы ... ... табыс алу үшін белгілі бір уақытқа беріледі. ... ... ... ... құны ... сатып алуға байланысты жұмсалған нақты шығындардың сомасымен көрсетіледі. Осы
шығындарға патентті ұстаушы жақтың патент бойынша құқық бұзушылардың үстінен сотқа шағымдану бойынша ... ... ... ... да енгізіледі.
Ұйымның ұжымы ойлап шығарған, құрастырған патенттінің бастапқы құны осы жаңалықты тіркеу және оны ... ... ... анықталады. Зерттеу және өңдеу бойынша шығындар пайда болған мерзіміне байланысты ұйымның кезең ... ... ... ... - ... ... өнер ... шығармалар үшін авторларға берілген және заңмен қорғалатын құқықтық нысан. Авторлық құқық иелеріне - өздерінің жұмыстарын басып шығаруға, ... ... ... ... және ... ... ... орындауға, жазуға ерекше құқық беріледі. Авторлық құқық сату және сатып алудың объектілері ... ... ... ... ... ... оларды сатып алуға жұмсалған нақты шығындардың деңгейінде мойындалады. Мысалы, шығарушы (издатель) бірнеше жыл бойы тек ... ... ... ... ... ... құқығын алу үшін, оның авторына 1 млн немесе одан да ... ... ... ... ... құқықтың бастапқы құны нақты жұмсалған шығындар бойынша ... ... ... амортизациясы оның заңды қызмет ету мерзімімен, не болмаса бухгалтерлік бағалауға ... ... ... және ... тауар атаулары - бұл басқа ұйымдардың заңсыз пайдалануынан қорғайтын және олардың біртектес тауарлары мен қызметтерінен айыра алатын ... бар ... ... ... ... да ... белгілерді атаймыз. Олар иелік етуді негіздеу үшін ... ... ... ... ... ... ... олардың қызмет ету мерзімін белгілі бір уақытқа ұзарту мақсатында қайтадан жаңартылуы мүмкін. Сатып алынған тауар белгілерінің бастапқы құны оларды ... ... ... ... ... ал ... өз күшімен жасалған болса, онда өңдеу, тарату және оларды қорғау шығындарының ... ... ... үшін ... қамсыздандырулар -пайдалануға, сатуға, жалға беруге немесе сатудың басқа түрлері арқылы өткізуге арналған мәліметтерді өңдеу және ... ... ... ... ... үшін ... қамсыздандыру-ларды материалдық емес активтер ретінде мойындау үшін олар айрықша болып, өндірісте не болмаса әкімшілік мақсатта пайдалаланылуы керек немесе ... ... ... ... ... ... талаптарға компьютерлер немесе станоктармен бірге сатып алынған бағдарламалық қамсыздандырулар сәйкес келмеуі мүмкін. Мұндай жағдайда бұл ... ... ... ... ... ... ... өту керек, техникалық мүмкіндіктерді анықтауға бағытталған зерттеу және ... ... ... болған кезеңінде есепті кезең шығындарына апарылады. Бағдарламалық өінмідерді жазу және ... ... ... ... емес ... ... ... Кәсіпорынның негізгі құралдарының құрамы мен құрылымын талдау ЖШС мысалында
2.1 ЖШС - нің ... - ... ... ... тәуелсіздік алғаннан кейінгі жүргізген экономикалық реформалары, нарықтық экономикаға өту, ... ... пен ... байланыстардың өзгеруі, өндіріс құрылымы мен өнімді өткізу нарықтарының ... ... ... ... айтарлықтай әсер етті. Осыған байланысты өнеркәсіптік кәсіпорындарға жаңа талаптар мен жаңа міндеттер қойылды. Мұндай талаптарға жауап беру мен міндеттерді шешуде ... ... ... ... ... ... аудару қажет. Зерттеу объектісі ретінде алынған ЖШС - нің ... ... ... ... ... ... оның ... - шаруашылық қызметінің сипаттамасына тоқталайық.
ЖШС ... ... ... құрылыс өнімдерін, соның ішінде бетон және темір бетон өнімдерін өндірумен айналысатын, нарықта өзіндік орны бар ... ... ... ... ... 1984 ... ... алады. Сол уақыттан бері қазіргі кезге дейін ЖШС бірнеше қайта құрылымдаудан өтті, бірақ негізінен өзінің профильдік темір-бетон ... және ... ... ... келеді.
ЖШС коммерциялық ұйым болып табылады. Сондықтан серіктестік қызметінің негізгі мақсаты табыс табу болып ... ... ... ... ... келесілер жатқызылады:
* Темірбетондық және бетондық конструкциялар мен бұйымдарын өндіру;
* Қаржылық, делдалдық, ... ... ... ... ... ... Арнайы темірбетондық конструкцияларды өндіру;
* Көтерме және бөлшек сауданы, коммерциялық дүкендерді ұйымдастыру;
* Қоғамдық тамақтану орындарының қызметі;
* Автотұрақтарды ұйымдастыру және ... ... ... алу, ... ... және ... ... көрсету;
* Тұрғын үйлерді, басқа да өндірістік-техникаға тағайындалған ғимараттар мен құрылыстарды жалға беру;
* Құрылыс саласында жобалау;
Серіктестік мүлкі негізгі қорлардан, ... ... ... құны серіктестіктің дербес балансында көрсетілген өзге мүліктерден тұрады. Мүлік серіктестіктің меншігіне жатады. Серіктестік мүлкін ... ... ... ... болып табылады:
* Қатысушылардың жарғы капиталындағы салымдары;
* Серіктестіктін ... ... ...
* ... ... ... өзге де ... көздері.
Кәсіпорын өзінің өндіретін өнімдерін тек облыс көлемінде ғана емес, сондай-ақ, обылыс шегінен тыс аймақтардағы шетелдік және ... ... ... және ... ... ... ... және жеткізумен айналысады. Соңғы жылдардағы кәсіпорынның жеткен жетістігі шығарылатын бұйым сапасы, сонымен қатар зауыт басшылығынның жұмыс тәсіліне және нарықтық қонъюктураға ... ... ... болып келеді.
Кәсіпорын сапа менежджмент жүйесінің ИСО-9001-2001 және экологиялық менеджмент жүйесі ИСО 14000 ... ие. ... өнім ... ... ... өзінің тіркелген лабораториясы жұмыс істейді, ол шығарылған өнімге сапа ... және ... ... береді.
ЖШС - де 100-ден астам өнім түрлері шығарылады. Яғни, ... ... ... қатар, мәдениет, өндірістік, әлеуметтік объект құрылыстарына арналған конструкцияларды да өндірумен айналысады. Құрылыс материалдарын, ... және ... ... ... ... ... ... және бостық материалдар болып табылады.
Кәсіпорынның жалпы экономикалық ... ... және ... - ... ... ... үшін оның ... - экономикалық көрсеткіштерін есептеп, талдау жасайық. Оны келесі кесте (1-кесте) ... ... ... - кестеде берілген мәліметтер негізінде ЖШС-нің ... ... және ... ... ... болады. Мұндағы көрсеткіштер кәсіпорынның соңғы екі жылдағы нақты мәліметтері негізінде есептелді. Жасалған ... ... ... 2013 ... салыстырғанда 2014 жылы кәсіпорын қызменің экономикалық ... мен ... ... ... ... ... отырмыз. Бірақ кәсіпорынның таза табысының мөлшері 2014 жылы екі есеге жуық төмендеген. Бұл 2014 жылы кезең ... екі ... ... ... ... отыр. Сондықтан да ол негізгі қызметтен түскен табысқа, салық салынғанға дейінгі табысқа және таза табысқа әсер етіп, ... ... ... нәтижесіне айтарлықтай ықпал етіп отыр. Ал таза табыстың азаюы басқа да ... ... таза ... ... ... ... немесе рентабельділік көрсеткіштеріне әсер етеді. Мұны төмендегі кестеде берілген рентабельділік көрсеткіштерінің мәні арқылы нақты ... ... ... ... ... - ... ... ... ... ... 153085
116,0
2
Өткізілген өнімнің өзіндік құны
мың. тг
773295
922781
+149486
119,3
3
Жалпы табыс
мың. тг
183418
187017
+ 3599
101,9
4
Кезең шығындары
мың. тг
40643
111594
+ 70951
2,75 есе
5
Негізгі қызметтен ... ... ... ... 67352
52,8
6
Негізгі емес қызметтен түскен табыс
мың. тг
-90
9910
+ 9820
-
7
Салық салынғанға ... ... ... ... ...
мың. тг
97462
48613
- 48849
49,9
9
Өнімнің 1 тг кеткен шығындары
тг
0,85
0,93
+ 0,08
109,0
10
Өнімнің рентабельділігі
%
12,0
4,7
- ... ... ... ... ... ... ... құны
мың. тг
120144,5
127918,0
+ 78435
106,5
14
Айналым құралдарының орташа жылдық құны ... ... ... ақы ... ... ... жұмыскерлер саны
адам
405
439
+ 34
108,4
17
1 жұмыскердің орташа айлық жалақысы
тг
42035
49486
+ 7451
117,7
2.1 - кесте. ЖШС-нің технико - ... ... ... ... ... ... және құрамын талдау
Кәсіпорындағы негізгі құралдарды қалыптастыру мен пайдалану тиімділігін талдау оның негізгі құралдармен жеткілікті ... ... ... және ... пайдаланудың жалпылама және жекелеген көрсеткіштерінің деңгейін анықтау, ... ... ... ... ... ... ... өнім көлеміне және басқа да көрсеткіштерге әсерін есептеу, негізгі құралдарды пайдаланудың интенсивтілігі мен тиімділігін арттыратын ашу мақсатында жүзеге асырылады. ... ... ... ... ... ... капитал салымдарынсыз өнім көлемін арттыруға, еңбек өнімділігінің өсіміне, өнімнің өзіндік құнының төмендеуіне, өндіріс рентабельділігінің өсуіне, капитал салымдарын ... ... ... ... ... қол жеткізіледі.
Негізгі құралдарды неғұрлым жақсы пайдаланған сайын, соғұрлым айналымы тезделеді. Бұл кәсіпорын қызметінің соңғы нәтижесіне айтарлықтай оң ықпал етеді. ... ... ... пайдалану тиімділігін бағалауды оның негізгі құралдарының құрамы мен ... ... ... ... Кәсіпорынның негізгі құралдарының құрылымдық жағдайын келесі кесте (2 - кесте) түрінде көрсетуге болады.
мың теңге ... ... ...
2014
+ -
%
1
Ғимараттар мен құрылғылар
60 517
60 890
+ 373
100, 6
2
Машиналар мен құрал жабдықтар, өткізгіш тетіктер
48 304
65 671
+ 17367
136,0
3
Көлік ...
9 ... ... ... де ... ...
2 ... 995
- 30
98,5
Барлығы:
120 000
135 836
+ 15836
113,2
2.2 - кесте. ЖШС-нің 2013 - 2014 ... ... ... құны ... 2.2 - ... ... мәліметтерден көріп отырғанымыздай ЖШС-гі қалдық құны бойынша анықталған негізгі құралдардың жалпы құны 2013 жылмен салыстырғанда 2014 жылы 15 836 ... ... ... ... Бұл өсім негізінен негізгі құралдардың активті бөлігінің, яғни машиналар мен құрал-жабдықтар және өткізгіш тетіктер құнының 36%-ға дейін артуына байланысты ... ... Ал ... мен ... құны ... 373 000теңгеге ғана артса, көлік құралдары бойынша 1 874 000теңгеге (20,5%-ға), өзге де негізгі құралдар құны 30 000теңгеге (1,5%-ға) кеміген.
... ... ... ... ... ... жасайтын болсақ, 2013 жылы ғимараттар мен құрылғылар - 50,4%, машиналар мен құрал жабдықтар, ... ... - 40,3%, ... құралдары - 7,6%, өзге де ... ... - 1,7% ... 2014 жылы ... мен ... - 44,8%, ... мен ... жабдықтар, өткізгіш тетіктер - 48,3%, көлік құралдары - 5,4%, өзге де ... ... - 1,5% ... Яғни, 2014 жылы негізгі құралдар құрамында оның активті бөлігінің (машиналар мен құрал жабдықтардың, өткізгіш тетіктердің) үлесі (8%-ға) ұлғайып, оның ... ... ... мен ... өзге де ... ... ... көріп отырмыз. Бұл кәсіпорынның негізгі құралдарының құрамы мен құрылымы жылдан - жылға жақсара түскенін көрсетеді, ... ... ... ... бөлігінің ұлғаюы кәсіпорын қызметінің тиімділігіне оң әсер етеді.
Кәсіпорынның негізгі құралдарын жаңарту және ... ... ... үшін оның ... яғни жаңадан енгізілген және істен шығарылған негізгі құралдарды анықтау және сараптау ... ... ... ... ЖШС - гі 2013 - 2014 ... ... құралдардың қозғалысын келесі кесте түрінде (3 - кесте) көрсетуге болады. Үшінші кестеде берілген мәліметтер ... ... ... ... ... ... ... болады.
мың теңге
Негізгі қорлар топтары
2013жыл
2014жыл
Ауытқуы, + -
енгізілгені
істен шыққаны
енгізілгені
істен шыққаны
енгізілгені
істен шыққаны
Ғимараттар мен құрылғылар
-
-
3 173
-
+ 3 173
-
Машиналар мен құрал жабдықтар, өткізгіш ... ... ... 124
- 139
Көлік құралдары
479
-
-
-
-
-
Өзге де негізгі құралдар
1953
24
152
11
- 1 801
- 13 ... ... ... 017
- 152
2.3 - кесте. ЖШС-гі 2013 - 2014 ... ... ... ... ... ... деректер мен есептеулерден көріп отырғанымыздай ЖШС - де 2013 жылы ... ... ... құны 12 011 ... ғана ... 2014 жылы бұл көрсеткіш құны екі еседен артық сомаға ұлғайып 28 028 000теңгені құраған. Жалпы алғанда 2014 жылы ... ... ... ... ... ... ... құны 16 017 000теңгеге артса, істен шыққан негізгі құралдар 152 ... ... Бұл ... ... ... ... ... артқанын көрсетеді. 2014 жылы енгізілген негізгі құралдарды әрбір түрі бойынша ашып көрсететін болсақ, 1 274 039теңгеге компьютерлер, принтерлер, сканерлер мен ... 134 ... ... ... 23 446 ... өндірістік құрал-жабдықтар сатып алынса, 3 172 909теңгенің аяқталмаған өндірісі толық аяқталып пайдалануға берілген. Ал істен шыққан негізгі ... ... ... ... физикалық және моральдық тозған машиналар мен құрал-жабдықтар (6 000теңге), өндірістік инвентарь (6 000теңге) және шаруашылық инвентарь (5 ... ... ...
ЖШС - де негізгі құралдарды жаңарту мен пайдалану тиімділігін оның құрамы мен құрылымын талдау арқылы ғана ... ... ... ... ... ... қажет. Кәсіпорында негізгі құралдарды ұтымды пайдалану, оларды жаңарту немесе модернизациялау өндірістік қызметке ғана емес, өнім өндіру сапасына, ... ... ... артуына және табысының ұлғаюына, қызмет тиімділігіне айтарлықтай әсер ететіндігі белгілі.

Көрсеткіштер
2013жыл
2014жыл
Ауытқуы
+ - ... ... ... ... мың ... 707
163 718
+28 011
120,6
2
Негізгі қорлардың қалдық құны, мың теңге
120 000
135 836
+ 15 836
113,2
3
Жинақталған тозу сомасы , мың ... ... ... 12 175
177,5
4
Жаңадан келіп түскен негізгі қорлар құны, мың теңге
12 011
28 028
+ 16 017
233,3
5
Есептен шыққан негізгі ... ... мың ... ... 152 ... қорлардың жаңару коэффициенті
0,09
0,17
+ 0,08
188,9
7
Негізгі қорлардың шығу коэффициенті
0,001
0,0001
- 0, 0009
10
8
Негізгі ... тозу ... ... қорлардың жарамдылық коэффициент
0,88
0,83
- 0, 05
94,3
2.4 - кесте. Негізгі құралдарды ... ... ... - ... берілген мәліметтерден көріп отырғанымыздай, 2014 жылы ЖШС - де негiзгi ... ... ... ... ... ... болады. Бұл 2014 жылы келiп түскен негiзгi құралдардың құны өткен жылмен салыстырғанда едәуір жоғары болуынан, яғни, 28 028 ... ... ... ... ... ... отыр. Оған жоғарыда айтып өткеніміздей, машиналар мен құрал-жабдықтар, өндірістік және шаруашылық инвентарлар сатып алуы және жаңа ғимараттар мен ... ... ... ... ... Ал ... құралдардың шығу коэффициенті айтарлықтай төмендеген. Бұл 2014 жылы кәсіпорындағы негізгі құралдардың ... ... ... ... 152 ... ... ... Яғни 2013 жылы 169 000теңгенің негізгі құралдары істен шығарылса, 2014 жылы істен шыққан негізгі құралдар құны 17 ... ғана ... ... ... ... ... шығу ... айтарлықтай төмендегенін көріп отырмыз.
Кәсіпорындағы негізгі құралдарды пайдалану тиімділігін едәуір айқын көрсететін көрсеткіштердің қатарына қор қайтарымдылығы, қор ... ... ... ... құралдардың табыстылығы және т.б. жатқызуға болады, сондай-ақ, өндірістік үрдіске тікелей әсер ... ... ... активті бөлігінің үлесін анықтаудың да маңыздылығы жоғары. ЖШС - гі бұл ... ... ... ... ... ... ... көрсетуге болады.

Көрсеткіштер
2013 жыл
2014 жыл
Ауытқуы,
+ -
%
1
Негізгі қорлардың орташа жылдық құны, мың ... ... ... ... ... мың ... ... 153 085
116,0
3
Негізгі қорлардың активті бөлігінің құны, мың теңге
57458
72951
+ 15493
127,0
4
Таза пайда, мың теңге
97462
48613
- 48 849
49,9
5
Жұмыскерлер саны, адам ... ... ... ... ... үлесі, %
47,9
53,7
+ 5,8
112,1
7
Қор қайтарымдылығы, теңге
7,97
8,68
+ 0,71
108,9
8
Қор сыйымдылығы, теңге
0,13
0,12
- 0,01
92,3
9
Қормен жарақтану, мың теңге
296,5
291,4
- ... ... ... ... ... 0,4
50,0
2.5 - кесте. Негізгі қорларды пайдалану тиімділігін сипаттайтын көрсеткіштер
Жоғарыдағы кестеде (2.5-кесте) берілген мәліметтерден көріп отырғанымыздай ЖШС - де 2013 ... ... ... ... ... бөлігінің үлесі 2014 жылы 5,8%-ға өсіп 53,7%-ды ... ... ... ... ... ... ... оның активті бөлігі құрап отыр. Жасалған талдау нәтижелері көрсеткендей 2014 жылы енгізілген негізгі құралдардың ішінде ... ... құны ... жылмен салыстырғанда 1,5 есеге өскен. Бұл жағдай негізгі құралдардың активті бөлігінің үлесінің артуына тікелей әсер еткен.
Нарықтық экономика жағдайында негізгі құралдардың ... қор ... қор ... және ... ... ... негізгі құралдарды пайдалану тиімділігін ғана емес, сондай-ақ, кәсіпорын қызметінің тиімділігін сипаттайтын ... ... де ... ... ... ... 2014 жылы өткен жылмен салыстырғанда екі есеге төмендеген. Яғни, ... ... ... ... ... таза табыстың көлемі 2013 жылы 800теңгені құраса, 2014 жылы ... ғана ... 2014 жылы күрт ... ... себебі таза табыстың 2 есеге төмендеуімен байланысты болып отыр. ... ... ... ... ... тағы бір ... ... қор қайтарымдылығы болып табылады. Ол белгілі бір кезең ішінде өндірілген өнім (орындалған жұмыс, көрсетілген қызмет) құнының негізгі құралдардың орташа жылдық ... ... ... ... Бұл ... тек өнім ... ғана емес, сондай-ақ сату көлемі, сатылған өнім көлемі арқылы да анықталуы мүмкін. Біздің талдау ... ... ... бұл ... мәні ... өнім ... арқылы анықталып отыр және 2014 жылы біршама ұлғайғанын көріп ... ... ЖШС - де ... құралдарды пайдалану тиімділігі жылдан жылға жақсара түскен. Мұны негізгі ... ... ... ғана ... ... оның өндірістік үрдіске тікелей қатысатын активті бөлігінің үлесі ұлғая түскенімен, негізгі құралдарды жаңарту ... ... қор ... артуымен және қор сыйымдылығының төмендеуімен түсіндіруге болады. Ал, қор сиымдылығын төмендету мен қор қайтарымдылығын арттыруға жаңа техникалар мен ... ... ... ғана ... ... мен ... ... өсіру, олардың тоқтап тұруларын қысқарту, техникалар мен құрал-жабдықтарды ұтымды жүктеу, негізгі өндірістік қорларды техникалық жетілдіру ... де қол ... ... ... алғанда ЖШС - де негізгі құралдардың жағдайы, олардың құрамы, құрылымы, жаңаруы, жарамдылығы және басқа да ... ... оң ... ... ... ... ... ұстанымын нығайту мен даму болашағына оның техника - технологиялық деңгейін жақсарту, негізгі қорларды ... ... ... ... ... ... ... мен бәсекенің күшеюі, ғылыми - техникалық прогресстің дамуы жағдайында ... ... ... озық ... мен ... ... маңыздылығы жоғары. Оларды ұтымды пайдалану жоғары экономикалық нәтиже беретіндігі белгілі.
2.3 Материалдық емес ... ... ... және ... ... емес ... ... бар жоғын анықтау және олардың сақталуына ішкі бақылау ... ... ... ... нормативтерді, заңдарды және басқада актілерді, сондай-ақ есеп ... ... ала ... ... ... мүліктік түгелдеу жүргізіп отырады.
Бухгалтерлік есептің 24 деп аталатын стандартына сәйкес әрбір шаруашылық жүргізіші субъект өз ... ... ... түгелдеу жұмысын жүргізіп отыруды белгілейді.
Материалдық емес мүліктік түгелдеу жылдық қаржылық есеп беру мен баланстарды жасау алдында, ... ең аз ... бір рет, ... ... ... ... емес ... түгендеу жылдық есепті жасау алдында түгендеу жүргізіледі. Шаруашылық жүргізуші шаруашылықтың қаржы-шаруашылық қызметінің типтік шоттар жоспарының 2700 ... ... 2710 , 2720 , 2730 2740 ... ... ... ... зор.
Мүліктік түгендеу міндетіне материалдық емес активтердің нақты барлығы техника жағдайы туралы дәл, толық мәліметтерді алумен қатар, бухгалтерлік есепке алу мәліметтер мен ... ... да ... емес ... нақты бар жоғы және техникалық жағдайы туралы мәліметтер ... ... ... ... ... субъектінің бухгалтериясына өткізеді. Тізімдемеде материалдық емес активтердің толық аты көрсетіліп, олардың техникалық сипаттамалары беріліуі тиіс. Жалға берілген немесе алынған, сақталған ... ... ... берілген материалдық емес активтер бойынша келісімдердің, басқа ... ... бар жоғы және ... ... ... түгендеу тізімдерін жасамастан бұрын мүліктік карточкалардың мүліктік түгендеу бар жоғын және олардың қандай ... ... ... ... ... ... ... бар жоғын және олардың қандай күйде екендігін; жалға немесе сақтауға берілген немесе алынған материалдық емес ... ... ... тексеру қажет. Егерде құжаттары жоқ болса, оларды алдыртуды және дайындауды қолға алған жөн. Бухгалтерлік ... алу үшін ... және ... құжаттардың бір-бірімен сәйкестігі тексереді.
Материалдық емес мүлікткі түгендеу кезінде комиссия міндетті түрде ... ... ... ... ... ... ... түгендеу тізімін, ретін және негізгі техникалық және пайдалану көрсеткішерін мүліктік тізімдерінде енгізуі тиіс. Материалдық емес активтерді мүліктік ... ... ... объектілердің субъектіге тиісті екендігін растайтын бар-жоғын тексереді.
Есепке алынбаған ... ... ... ... ... ... ... дұрыс еместігі айқындалса, комиссия мүліктік түгелдеу тізіміне және мүліктік түгелдеу карточкаларына осы ... ... ... ... ... ... ... мен техникалық көрсеткіштерді енгізуі тиіс. Мысалы, үйлер бойынша - олардың ... ... ... және сол ... ... ... қабаттар саны салынған жылы; каналдардың ұзындығы, тереңдігі және ені, жасанды құрылыстар, түбі мен еңісін бекіту ... ... ... ... ... материалдардың түрі мен мөлшері; жолдар бойынша - жолдардың түрлері, ... ... ... ... ені т.б. көрсетіледі.
Есепке алынбаған объектілерді мүліктік түгендеу кезінде бағалау әрекет етіп тұрған баға мен ұдайы өндіріс ... ... ... ... тиіс.
Есепке алынбаған объектілердің қашан салынғанын немесе алынған, ... ... ... ... ... ... комиссиясы белгілеп, оны хаттамада көрсетуі керек.
Материалдық емес активтердің өзінің негізгі мақсатына сай мүліктік түгендеу тізімдеріне тіркеледі. Егер ... ... ... ... ... ... ... жарақтандырылып, өз қолдану мақсатын өзгертсе, онда ол жаңадан белгіленген мақсатына сай тізімге тіркеледі.
Егер де ... ... емес ... ... ... есепте көрсетілмеген байқаса, онда оларды арнайы құжаттар арқылы объектінің ... ... өсу ... кему сомасын анықтап, тізімге өзгерістерді енгізуі тиіс. Сонымен қатар, комиссия кейбір материалдық емес активтердің күрделі өзгертілген анықтап, олардың себептері мен ... ... ... және бухгалтерлік есептің регистрлеріне көрсетілуін қамтамасыз етуі керек.
Материалдық емес активтердің ... ... ... реттік сандары ешқашан өзгермеуге тиіс. Нөмірлерді өзгерту объектілерді байқамай материалдық емес ... ... ... яғни ... мақсатына сай емес топқа жазғанда немесе дұрыс болмаған анықталғанда ғана жүзеге асырылады.
Мүліктік ... ... ... тыс ... ... ... материалдық емес активтер кәсіпорыннан уақытша сырт жерге шығар алдында мүліктік тізімдеуден өтеді.
Пайдалануға жарамайтын материалдық емес ... ... ... ... ... ... ... комиссиясы бұл объектілердің пайдалануға қосылған мерзімі мен мардымсыз болып қалуынын себептерін көрсетіп, арнайы тізім жасайды.
Өз меншігіндегі материалдық емес ... ... ... ... ... ... ... сақтауға алынған материалдық емес активтер де тексеріледі. Бұл объектілердің жалға ... ... ... ... ... ... сілтеме жасалады. Ол тізімдерде расталған мәліметтерден басқа ... аты; ... ... ... ... ... Мүліктік тізімнің бір данасы кәсіпорындарға жіберіледі.
Мүліктік түгендеу кезінде есепке алынбаған материалдық емес активтердің бағасы ... ... ... ... ... емес ... тозуын нақты техникалық жағдайына қарап белгілейді.
Мүліктік ... ... сол ... ... аяқталған айдың есебіне жазылуы тиіс. Есепке алынбаған материалдық емес активтерге жаңа мүліктік түгендеу карточкалары толтырылады; кем шыққан материалдық емес ... ... ... ... ал оның карточкасы бөліміне орналастырылады. Мүліктік түгендеудің мәліметтері енгізіледі, бірақ тек есепке алынған мәлеметтерде алшақтықтар болған ... ... ... ... ... кінәлілері және себептері туралы мәліметтері жан-жақты келтірілген, ... ... ... ... ... алу және ... ... қолданатын шаралар бойынша көрсетілген мүліктік түгендеу комиссиясының жасаған хаттамасы - ең басты ... ... ... ... ... мен ... есеп саясатына сәйкес кәсіпорындар мен ұйымдар нақтылы қолда бар материалдық емес активтерді анықтау және оның дұрыс сақталуын бақылау мақсатында мерзім ... ... ... отырады.
Бухгалтерлік есеп пен есеп беру деректерінің дұрыстығын қамтамасыз ету ... ... ... ... кем дегенде бір рет мүліктер мен қаржылық міндеттемелерге түгендеу жүргізеді.
Материалдық емес активтерді түгендеу барысында ... ... ... және кәсіпорынның оны пайдалану құқығын растайтын құжаттар тексеріледі. Бұл құжаттарға материалдық емес активтердің объектісі немесе оны пайдалану тәртібін сипаттайтын және ... ... ... ... ... ... ... кіріске алу құжаттары, әсіресе фактурасыз келіп түскен материалдық емес ... есеп ... ... ... ... ... үшін алғашқы құжаттарды кенеттен тексеру керек.
Материалдық емес активтерді кіріске алу және шығысқа шығарудың бастапқы құжаттары материалдық емес ... ... ... ... ... ... негіз болатын есептік көрсеткішті жинақтауда маңызды рөл ... ... ... ... арқылы материалдық емес активтрдің қозғалысына, сақталуына, тиімді пайдалануына алдын ала, ағымдағы және күнделікті бақылауды жүзеге асырады.
Қорытынды
Нарықтық экономика қарсаңында жұмыс ... ... ... ... стратегия мен саясатты ұстану қажет, ол нарықтың талабы. Қазақстан Республикасындағы ... ... ... қазіргі жағдайында өнеркәсіптік кәсіпорын қызметінің тиімділігін тұрақтандыру және көтеру экономиканың басты міндеті болып отыр. ... ... ... ... ... ... ... шығынын және тиімділігін анықтау әдісі экономиканы басқарудың түрлі дәрежесіндегі экономист ... ... ... ... ... ... даярлау барысында, әсіресе, студенттерге негізгі және айналым капиталын, пайдалануды сапалық және ... ... ... ... ... тиімділігін және оның инвестициялық қызметін бағалау әдістерін мен өнім өндірісіне жұмсалатын ... ... және ... әдістерін оқыту қажет.
Негізгі капиталсыз кәсіпорынның іс - әрекеттерінің ... ... ... ... ... бағыттан арылу бүгінгі экономиканың басты мақсаты. Отандық өнеркәсіпте өңдеуші салаларды дамытудың маңызы зор. ... ... ... әсер ... кедергілердің біріне өнеркәсіптегі техника сапасының төмен деңгейі болып отыр. Негізгі капиталдың моральдық және табиғи тозуға ... ... ... ескі ... - ... жұмыс істеуі импорттың аналогтармен бәсекеге түсе алмайтын сапасы төмен өнім өндіруге әкеп соқтырады. Өнімге сұраныстың ... ... қуат та ... ... ... ... ... өндірісіне қолданылатын техниканың ішінде моральдық және табиғи тозығы жеткен құрал - ... ... көп деп ... ... ... тұрған құрал - жабдықтарды іске қосу шараларын ұйымдастыру әлеуеті ... ... ... ... моральды және табиғи тозығы жеткен өндірістік аппарат басым. Өндірістегі құрал - жабдықтардың орташа жасының жоғарылығы байқалады. Бұндай ... ұзақ ... ... ... ... ... әрі ... ескіруіне әкеп соқтырады, экономиканың жоғары қарқынмен ішкі дамуына және сыртқы нарықта бәсекеге қабілетті жоғары өнім өндіруге мүмкіндік бермейді. Еліміздің ... ... ... ... ... және ол жыл ... сайын жинақталған ғылыми - техникалық әлеуеттің толық жойылуына әкеледі.
Материалдық емес активтерді тиімді пайдаланылғандығын қорытындайтын көрсеткіш материалдық емес ... ... ... ... ... Аудитор бұл көрсеткіштердің зерттелгендігін, тиімділікті жоғарылатуға бағытталған ... ... ... және оның ... ... ... ... Сондай-ақ, аудитор материалдық емес активтерді пайдаланудың тәртібін бұзушылыққа жол ... ... ... үшін ... алынған материалдық емес активтер және басқа да мүліктерді шаруашылықтың жұмыскерлеріне заңсыз жеке бас-басына пайдалануға берілген жағдайдың орын ... ... ... ... ... ... ... материалдық емес активтерді пайдаланған тұлғалардан төлем ақы алынғандығын анықтау қажет деп санаймыз. ... ... ... кәсіпорынның техникалық жарақтануы мен технологиялық деңгейінің жоғарылығымен ... ... ... ... капиталдарды жетілдіріп отыру, оларды тиімді пайдалануды ұтымды ұйымдастыру, жаңарту, кеңейту, техникалық қайта жарақтандыру шараларын ұдайы жүргізу ... ... ... ... ... қол ... ... құрылыс" ЖШС - нің негізгі капиталы кәсіпорынның маңызды активтері болып табылатындықтан негізгі өндірістік қордың ... тыс ... ... жол ... ... ... ...
Кәсіпорында өндірістік қорларды тиімді пайдалану үшін капиталды жөндеу ... ... әрі дер ... ... отыру, өндірістік қуаттарды толық пайдалануын қамтамасыз ету, негізгі қорлардың тозу ысырабын азайту, өндірісті және еңбекті ... ... ... ... жетілдіру, жабдықтардың әртурлі бос тұрып қалуын қысқарту арқылы олардың тиімділігіне қол жеткізіледі.
Негізгі қорларды пайдаланудың халық шаруашылығындағы нәтижелігін ... ... Бұл ... шешу қоғамға қажетті өнім көлемін жоғарлатады, халық қажеттілігін толық қанағаттандырады және ... ... ... ... өндіріс рентабельділік деңгейін, қор жинауын жоғарылатады.
Қазақстан Республикасының индустриалды - инновациялық даму үлгісін қалыптастыру экономика дамуындағы басты ... ... ... Өнім ... ... ... ... техникалық, амортизациялық саясатты жетілдіру және білікті мамандарды дайындау мен қайта даярлау жүйесін ... ... ... өнімді жылжыту және өндірісті әртараптандыруды қамтамасыз ететін жаңаша инфрақұрылым құру қазіргі заман талабы.
Мен Қазақстан Республикасының ... және ... ... ... еліміздің қазіргі даму жолын қолдай отырып, еліміздің жарқын болашағына сенемін. Қазақстан бәсекеге қабілетті елу елдің ... кіру ... өз ... жарқын болашағын таңдап алды деп ойлаймын.
Кәсіпорында өндірістік ... ... ... үшін ... ... жұмыстарын сапалы әрі дер кезінде жүргізіп отыру, өндірістік қуаттарды толық пайдалануын қамтамасыз ету, негізгі ... тозу ... ... ... және ... ... ... қорларының құрылымын жетілдіру, жабдықтардың әртурлі бос тұрып қалуын қысқарту ... ... ... қол ... ... Қазақстан Республикасының азаматы және болашақ экономист ретінде еліміздің қазіргі даму жолын қолдай отырып, еліміздің жарқын болашағына сенемін. Қазақстан бәсекеге қабілетті елу ... ... кіру ... өз ... ... болашағын таңдап алды деп ойлаймын.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
* ... ... ... "Бухгалтерлік есеп туралы және қаржылық есеп беру" 1995 жылғы 26 ... №2732 заң күші бар ... ... және ... ... ... Қазақстан Республикасы Президентінің "Қазақстан Республикасындағы аудиторлық қызмет туралы" 1998 жылғы 20 қарашадағы №20 заң күші бар Жарлығы (2013 жылғы 25 ... ... мен ...
* "Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы" 2001 жылғы 12 ... ... ... ... ... ... 2013жыл.
* Қазақстан Республикасынң аудиторлық қызмет туралы заңы, 2013 (өзгерістер мен толықтыруларды қоса)
* ... Қ.К ... С. ... ... ... З.Н, Н.Ә. Байболтаева, Ж.Ғ. Жұмағалиева Аудит, Оқулық, А. 2012.
* Байдәулетов М, Байдәулетов С.М. Аудит, А., Қазақ университеті.2007-226 бет.
* ... С.Б. ... ... ... А. ... ... К.Ш. Аудит и ... в ... ... ... ... 2000ж-320 бет.
* Мейірбеков А.Қ Әлімбетов К, "Қаржы нарығы". Оқу құралы -Алматы. 2003ж
* Кеулімжаев Қ.К., Әжібаев З.Н., Құдайбергенов Н.А. ... ... ... А., ... 2001ж-400 бет.
* Ержанов М.С., Аудит-1. ... ... ... ... ... ... В.В, ... О.Н, Анализ хозяиственной деятельности предпрятия, М., Сервис. 2000г-450с.
* Кеулімжаев Қ.К Әжібаева З.Н ... ... ... ... ... С.Ж ... С.Т ... менеджмент" Семей 2007
* Назарова В.Л, Шаруашылық жүргізуші ... ... ... ... ... ... 2011ж.

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 29 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ақпараттық жүйелер. Олардың түрлері және ТКМ-да пайдалану ерекшеліктері4 бет
Биосфера - ғаламдық экожүйе7 бет
Кәсіпорынға сипаттама және онда ұзақ мерзімді активтер есебінің жағдайы71 бет
Ұзақ мерзімді активтер есебі және аудиті61 бет
Айналымнан тыс активтер35 бет
Айналыс активтері16 бет
Активтер аудиті9 бет
Активтер есебінің түсінігі, бөлінуі13 бет
Активтер, міндеттемелер және меншікті капитал22 бет
Активтерді басқарудың шетелдік тәжірибесі3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь