Алтын адам батыс Қазақстанның мәдени ескерткіші

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
Алтын адам Батыс Қазақстанның мәдени ескерткіші ... ... ... ... ... ... ..6
Аралтөбеден табылған « Алтын адам » ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 6
Тайсойған жерінен табылған « Алтын адам » ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..8
Қытайдағы Алғой өңірінендегі сақ қабірі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..12
Соңғы жылдары Қазақстан жеріндегі археологиялық қазбаларда « Алтын адам » көптеп табылуда. Оған Есік қорғанынан басқа, 1999 жылы Алтайдағы Берел қорымынан табылған киімдері мен сауыт – сайманы түгелдей алтындалған б.д.д. VI- IV ғасырларда өмір сүрген батырдың, Жайықтың оң жағынан табылған Алтын Орда дәуіріндегі сауыты түгелдей алтындалған жауынгердің және Жайықтың сол жақ бетіндегі орта ғасырдағы қаладан табылған алтындалған бекзаданың табылуы біздәі ата- бабаларымыз өздерінің құнын біліп, мәңгілікке « Алтын адам » болып кеткенін көреміз.
Қазақ жерінен төрт « Алтын адам » табылды. Алғашқысы Алматыдағы « Есік қорғанынан » (1) одан кейін Тарбағатайдан (3) табылды.
Үшіншісі Атырау жерінен табылған: Аралтөбе қорғанынан (2) Бұл жақтың қырдағы топырғы ылғалды емес, құрғақ құмды. Сондықтан 5 мың жыл бұрынғы андронов мәдениетінің бұйымдары адам сенбес ғажайыппен сол бұзылмаған күйінде аршылып алынады!
Әзірге соңғы « Алтын адам » (4) былтыр жазда Тайсойған даласынпн табылды.
1. Қазақстан тарихы автор : Қ.А.Ақышев
2. Қазақ ұлттық энциклопедиясы
3. Қазақстан тарихы: Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытындағы 10-сыныбына арналған оқулық / Ә. Төлеубаев, Ж. Қасымбаев, М. Қойгелдиев, т.б. — Алматы: "Мектеп" баспасы, 2006.
4. Қазақстан тарихы: Мусин
5. Қазақстан Республикасының тарихы. Жоғарғы оқу орындарының студенттеріне арналңған оқу құралы. Алматы 2005. Автор: Көкіш Рысбай.
        
        Алматы  энергетика және байланыс университеті
Электр энергетика факультеті
Әлеуметтік пәндер ... ... 1 ... ... ... адам ... ... мәдени ескерткіші.
Орындаған:Оңдасын Н.Б.
БЭк-11-2 тобы
Сынақ кітапшасының № 114275
Тексерген: аға оқ. Жұмағұлов М.Д.
Алматы 2012
Жоспар
Кіріспе ......................................................................................................3
Алтын адам ... ... ... ескерткіші..........................6
Аралтөбеден табылған > ................................................6
Тайсойған жерінен табылған > ......................................8
Қытайдағы Алғой өңірінендегі сақ қабірі............................................9
Қорытынды.............................................................................................11
Пайдаланылған әдебиеттер ..................................................................12
Шежіремді ұрлапты, зулапты ... біз ызың ... ... адам ... ... ... екен ... қымбаттығын.
М. Мақатаев
Кіріспе
Соңғы жылдары Қазақстан жеріндегі археологиялық қазбаларда > көптеп табылуда. Оған Есік қорғанынан ... 1999 жылы ... ... ... ... ... мен сауыт - сайманы түгелдей алтындалған б.д.д. VI- IV ... өмір ... ... ... оң ... ... ... Орда дәуіріндегі сауыты түгелдей алтындалған жауынгердің және Жайықтың сол жақ бетіндегі орта ғасырдағы қаладан табылған алтындалған бекзаданың табылуы біздәі ата- ... ... ... ... ... > ... кеткенін көреміз.
Қазақ жерінен төрт > табылды. Алғашқысы Алматыдағы > (1) одан кейін Тарбағатайдан (3) ... ... ... жерінен табылған: Аралтөбе қорғанынан (2) Бұл жақтың қырдағы топырғы ылғалды емес, құрғақ құмды. Сондықтан 5 мың жыл бұрынғы андронов ... ... адам ... ... сол ... күйінде аршылып алынады!
Әзірге соңғы > (4) былтыр жазда Тайсойған даласынпн табылды.
Алтын адам Батыс Қазақстанның мәдени ескерткіші
Аралтөбеден табылған "Алтын ... ... ... 1999 жылы ... ... ... ... қарасты Аралтөбе қорымында табылған еді.Оны елге белгілі археолог Зейнолла Самашевтың экспедициясы тапты.Сарматтар дәуіріне жататын көне ... ... ... ... қорымын 1989 жылы Зейнолла Самашев жетекшілік ететін Батыс Қазақстан археологиялық экспедициясы ашты.Арада 10 жыл өткенде,яғни,1999жылы аталған экспедиция құрамы осы ... ... ... ... ... 3 ... ғана қазуды бастады.Онда жерленген адамның қасына жүзден астам жебе салынған қорамсақ,қыш құмыра және темір қылыш көміліпті.Ал үшінші зиратта сарматтар ... ... ... ... пен ... ... атқарған адам,оның әйелі мен ә аты жерленгені белгілі болды.Археологтар қорымға жерленген адамдардың ... өте бай асыл ... ... ... деген пікірге тоқтам жасады. Қару - ... ... абыз ... көбірек ұстайтын асатаяқ та болған.
Атырау облыстық мұражайының кіші ғылыми қызметкері Гүлназ Ахметованың айтуынша, бұл ... да ... рет ... , - деп айтты.
Аудан орталығының Атырау қаласына дейінгі ара қашықтығы 230 км.
Аудан ... ... ... ... , ... ... киімді Сарматтар көсемінінің (біздің эрамызға дейінгі 2- 4 ғасырларда) жерленген мәйіт қалдықтары , ұшқан қабірі,Шерлігүл мешіті , ... тамы ... ... жерінің тарихы ерекше.
Сол алтын сауытты адамның бас сүйегі , ... мен қару ... ... ... , ел тарихына қосылған жәдігер ретінде алғашқыда Атырау облыстық мұражайына қойылды. Қазір мұнда оның көшірмесі тұр. Әрине, мұндай жәдігер ... ... ... ... қорғауына алынды. Алайда, алтын сауытты адам табылғаннан кейін Аралтөбеге қайта археологиялық қазба жұмыстары жүргізілген жоқ .Тіпті археологтар мұнда ат ізін ... ... ... ... ... ... таба қою да ... Өйткені , ол Жылыой ауданы орталылығынан 60 - 70 шақырымдай қашықта.Оған 2005 жылдың жазында барғанымызда айналасы қоршаусыз ... куә ... де ... ... Неге?
Осы сауалды Атырау облыстық тарихи - мәдени мұраны қорғау,қалпына келтіру және пайдалану жөніндегі мемлекеттік инспекциясының бастығы Мұхамбетқали Кипиевке ... ... Оның ... ... археологиялық қазба жұмыстарын жүргізу тоқтатылған .Яғни , бұл қорым консервацияға қойылыпты. 2004 - 2006 жылдарға арналған ... ... іске ... ... ... белгі орнатылыпты.
Алдағы уақытта Аралтөбе қорымына қоршау орнату ойда бар, - дейді ол.- Өңір аумағында Аралтөбе секілді қорымдар да, ... ... да ... ... дені ... зерттеле қойған
жоқ.
Тайсойған жерінен табылған >
Биылғы жазда Қызылқоға ауданы аумағындағы > қорғанынан ... ... ... ... елді елең ... ... ... үлкен жаңалық ашты. Қызылқоға ауданына қарасты Қарабау елді мекенінде Сарматтар мәдениетіне жататын алтын әйелдің бейіті табылды. Мұны ... ... ... > деп ... ... ... Зейнолла Самашев жетекшілік ететін Батыс Қазақстан экспедициясы сонау 90 - ... бері ... ... ... шұғылданатын. Олар Сарайшық қалашығын қазумен қоса Нарын құмында Хазар мәдениетіне қарасты 82 тарихи - археологиялық > ... ... ... ... ... адамның зираты бүгінгі күні кеңінен зерттелу үстінде.
Енді міне, > демекші, жақында осы өлкеден жаңа бір зират орны қазылып, одан > ... ... Бұл ... қазба жұмыстарының басталуына Халел
Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінің ғылыми - ... ... ... ... ... ... тарих ғылымдарының кандидаты Марат Қасенов тарих - филология ... ... ... ... ... үшін ... ... қарасты Қарабау елді мекенінде археологиялық қазба жұмыстарын жүргізген.Нәтижесінде б.з.д I ғасырға жататын Сармат дәуіріне қарасты жаңа ... ... ... ... әйел адам өте бай ... өкілі болу керек. Түгел дерлік алтынмен қапталған екен.Және бір қуантарлық жай зират бұған дейін тоңалмапты. Өкінішке орай мұндай ... ... ... жиі тоңалып тұратын.
-Енді осы "Алтын адамды" одан әрі ... ... ... ... Оның ... ... ... керек. Сосын оны реставрациялау қажет. Басқа да көптеген жұмыстар бар әлі,-дейді Марат Қасенов. Айта кететін жайт, Сармат дәуіріне қарасты ... ... адам осы ... ... ... ... ... мәдени ескерткіш. Соған қарағанда, Арал-Каспий аймағы біздің ата-бабамыздың ежелден бері тұрақты елді мекені болғандығын дәлелдейді. Ал ... ... ... ... ... жөніндегі инспекцияның басшысы Бекарыстан Мырзабаев бүгінде облыс көлемінде Алтын адамдарды насихаттау жұмыстарының жүргізіліп жатқандығын айтады.
Қытайдағы Алғой өңірінен табылған сақ ... ... ... Шынжаңының Тянь-Шань тауының орталық сілемі қойнауындағы шағын табиғи аңғар. Ол Тұран ойпаты, Қарашәр ойпаты, Байынбұлақ даласы, Күнес аңғары және ... ... ... тауының аралығына орналасқан, бұл жер Тоқсұн, Үрімжі және Хотұнсұмұл(Хыжиң деп те аталады) аудандарының ... ... ... Алғойдан терістікке қарай Әуірғол асып, Үрімжіге жетуге болады. Ал Алғой аңғарын бойлап, батысқа қарай, сосын солтүстікке қарай жол ... ... одан әрі ... мен ... ... болады. Балғұнтайдан батысқа қарай жол тартқанда, тікелей Байынбұлақ даласына жетуге болады.Бұдан біз А-лғойдың Тян-Шяньнің оңтүстігі мен солтүстігін жалғастырып ... төте жол ... ... ара ... ... халықтардың, атап айтқанда, сақтар, кәсилер, ғұндар, түріктердің мекендеген жері, әрі ... ... ... жерленетін орны болды, бұл төңіректе көне қорымдар өте көп. Бүгінгі таңдағы Алғойдың атақ-даңқын шығарған оқиға ... ... ... ... ... ... осы арадағы Әуірғол тесіржол бекетін салған кезде, аңғардың батыс жағындағы қорымнан тік ... төрт ағаш ... ... ... Қабірлердің құрылысы, жерлеу салты және ақыреттік заттары өзгеше ... ие ... ... ... аса мол ... ... табылуы оның атын әйгілей түсті де, кейбіреулер оны "Алғойдың Алтын үйі" деп атады. Иен ... ... ... ... аңғар өзінің археологиялық олжаларымен атын дүниеге паш етті.
Бұл төрт қабір Алғой аңғарының шығыс жақ кіре-берісіне орнадасқан, олардың арасындағы бір ... ... ... ... тастар үйіндісі және малта тастардан қаланған аласа қоршауы бар. Тас үйіндінің астындағы көрдің ұзындығы 6,56 м, ені 4,22 м, ... 7,1 м. ... бет ... ... ... недәуір ретті, ондағы ең ірі малта тастың салмағы 1 тонна , қалыңдығы 2 метрдей, топырағының ... 100 ... ... ... Қабірдің төменгі жағында ағаш табыт, ол шырша бөренелерден сегіз қабат етіліп ... - ... ... ... биіктігі 1 метрдей келеді.Көрде бір жас әйел шалқасынан түзу жатқызылып жерленген, сүйектері уатылып, шашылып кеткен , тек бас ... мен ... және ... жосадай қызыл реңдер бар.
Табылған ақыреттік бұйымдардың арасында қола,ағаш, сырлы бұйымдар және жібек мата т.б. кездеседі, сондай - ақ көп ... ... - ... ... ... бар. ... сырлы бұйымдар және жібек тоқыма бұйымдар , әрине, ... Орта ... ... ... ал өзге ... ... анау жалт - жұлт еткен алтын бұйымдар өте айқын жергілікті таспадан ерекшелікке ие. Бұл әйел ... ... ... ... ... - ... ... алтын әшекейлер болған екен.Онда жолбарыс бедерлі алтын таспадан төртеуі, онан тыс арыстан бедерлі алтын белгіден біреуі бар.
Жолбарыс ... ... к ... ... диаметрлері 5.5- 6
См аралығында, қалыңдығы 1 мм - дей, ... 15.72 -21.25 ... ... бүктетілген , жарты шеңбер пішінді етіліп, басы тік ... ... ... ... ... ... ,ал артқы аяқтары арқа жонына қарай қайырылған қалыпта сомдалған , тұтас тұлғасы бір дөңгелек пішінді құрайды. ... ... ... қақтамалы таспаның ұзындығы 26.5 см, ені 3.5 см, ... 27.75 г ... Онда бір жұп ... бір - ... ... ,айбар шегіп жатқан кейіпте бедерленген.
Арыстан бедерлі алтын белгінің ұзындығы 20. 5 см, ені 11 см, ол алдыңғы екі аяғын алдыға ... , ... ... мен ... ... ... ... тікірейіп, секіріп бара жатқан кейіпте бейнеленген. Бұлардан тыс , феруза тасымен безендірілген алтын алқа, алтын жүзік және көптеген ... ... ... гүл жапырақшалары табылған , олардвң ұзын саны 200 данадан асады. Аталған алтын әшекей заттардың бәрі де ... ... ... ... ... қарапайым ,алайда арыстан, жолбарыс сияқты аңдардың образы өте ... , ... ... , оның ... ... ... ... де жанды бейнеленген.
Қабірден табылған шашы тұғырлы қола тасаттық ... ... 32 см, ... ... ... 29,5 см. ... ... бір бағытқа қарай жүріп бара жатқан қалыпта, жотасында қанаттары бар екі арыстан мүсіні сомдалған. Мұндай тасаттық ... ... және ... Орта Азия ... көп ... Ғалымдардың пікірінше, зорастризм дінінің құрбандық шалғанда қолданылатын ... ло осы ... ... ... ... ... ... дәуіріне келетін болсақ, археологтар оны қытай тарихының хранологияы бойынша, Жауласқан бектіктер дәуірінен Батыс Хан ... ... ... яғни ... 2 ... ... жыл бұрынңы заман деп есептеледі. Алуан тұрлі алтын белгі-әшекейлер неғұрым ерте кезеңдегі мәдени ерекшеліктерге ие болса, ал қабірден ... ... ... ... мен фынхуан самұрық кестелі жібек тоқыма бұйым-шағидың қыйқымы Жауласқан бектіктер дәрінен ... Хан ... ... ... типтік өнімі, ол Чу жерінде өндірілген жәдігерлік екені аусыз. Бұл өзі бір ... ... ... ... ... ... бұйымдардың молдығын ескерсек, ешқашан да қатардағы қараша бұқараға тән ... ... бұл ... ... әйел ... бір ... ... ханшасы немесе патшайым секілді ақсүйек әйел екені даусыз.
Алтын ... ... ... ... ... ... Есік қорық-мұражайын ашуға байланысты былтыр күзде Президент Әкімшілігі Басшысының орынбасары, "Мәдени мұра" бағдарламасын іскБе асыру жөніндегі ... ... ... Мәулен Әшімбаевтың арнайы келіп, Алтын адам табылған өңірде отырыс өткізіп, жер жағдайын өз көзімен көріп қайтвқанын біліп, шынымды айтсам, аса ... ... Бұл ... ... әлдеқашан көтерілуі керек еді. "Мәдени мұра" бағдарламасына байланысты Президент Н.Ә.Назарбаев: ... ... ... ... ерекше ыждаһаттылықты талап етеді. Бұл - құрылыс емес, ғылыми жұмыс... Ол ... ... ... ... қандай болмақ? Отырар сияқты ашық аспан астында ашық
Президенттің бұл сөзінен, жасыратыны жоқ, бұған дейін жүргізілген археологиялық жұмыстарға көңілі толмайтыны ... ... ... Елбасының сол ескертпесін қатаң басшылыққа алған-алмағанымыз әлі белгісіз. Академик ... ... "1969 жылы ... ... Есік ... ... жерден бұдан екі жарым мың жыл бұрын өмір сүрген "Алтын адам" табылды. Бұл, әлем ... ... ... ... ... ... ... ғылыми жетістікке жататын жаңалық еді", - ... ... ... ... біз әлі ... ... сол "екінші үлкен ғылыми жаңалыққа" лайық ұлттық шара жасай алған жоқ едік. Енді, міне, "Мәдени мұраның" шарапаты бұған да ... ол шара екі жыл ... ... ... болып жатса және газет: "Бұл істе әрбір ұсақ-түйекке дейін мән берілуі тиіс", - деп, ... ... ... ... ... ... соның жақсы бітуін де осы бастан жан-жақты ойластырған жөн. Ол үшін ең әуелі, меніңше, Президент айтқандай, мұның "құрылыс емес, ғылыми ... ... есте ... қажет. Сондықтан, қорық-мұражайды салу жұмысымен қабат оның ғылыми зерттеу жағын да тереңдетуге тиіспіз. Сонда ғана ... мәні бар ... ... ... лайықты дәрежеде танытып, өз деңгейінде дәріптей аламыз. Сол іске ... ... тие ме ... ... ... ... айтпақпыз. Президент "Мәдени мұраға" қатысты Отырарды мысалға келтірсе, мен Бесшатырды мысалға келтірмекпін. Алтын адам ... бір ... ... Бесшатыр келесі жағында жатыр. Қазір ғалымдар екеуін де сақ дәуірінің ескерткіші дейді. Бесшатырда ... ... ... 26 ... ... ... алып жатқан 31 оба бар. Соның он ... ... жыл ... ... ... ... қазып, зерттеген. "Бесшатыр қабірі өз заманында ағаштан салынған күрделі құрылыстардың бірінен саналған. Ол үш бөлімнен тұрады: дәліз, ... ... ... - дейін келіп, "Бесшатыр ескерткіші Іле аңғарын ... ... ... жататын тайпалардың қасиетті герросы болғандығына (патшалары мен көсемдерін жерлейтін арнайы орын) ешқандай дау жоқ", - деп ... ... ол ... ... ... ... ... те, зат та жоқ, тек ашықшашық жатқан тастар мен ... қана ... ... ... болып келе жатқан өр Алтай мен қарт Каспийдің ... ... ... алып дала оған дейін де ата - бабамыздың атамекені болғанын қазір қазба жұмыстары көрсетіп ... ... ... ... ... әріптермен жазылған кітап сынды. Әр бетін ашқан сайын адамзат баласы таңдай қағып тамсанады.
Қазақстанның батысынан қазіргі таңда екі табылып ... Бірі - ... ... ер ... Бір ерекшелігі бұлардың сүектері Есік қорымындағы алғашқы қарағанда қаңқалары толық сақталған. Аралтөбе ... ... бұл олжа да бұл ... ... ... ... ... құрғақ құмды болғандықтан керемет қалпында сақталған. Сондықтан 5 мың жыл бұрынғы Андронов мәдениетінің бұйымдары адам сенбес ... сол ... ... ашылып алынады.
Бұл өңірде сақ заманында үлкен өркениет болғандығынан хабар беріп тұр. Бұл табылған ... ... ... ... ... тізімі
1. Қазақстан тарихы автор : Қ.А.Ақышев
2. ... ... ... ... тарихы: Жалпы білім беретін мектептің қоғамдық-гуманитарлық бағытындағы 10-сыныбына арналған оқулық / Ә. Төлеубаев, Ж. ... М. ... т.б. -- ... ... ... 2006.
4. ... ... Мусин
5. Қазақстан Республикасының тарихы. Жоғарғы оқу орындарының студенттеріне арналңған оқу құралы. Алматы 2005. Автор: Көкіш Рысбай.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Н.Назарбаев: «Мәдени мұра» бағдарламасы рухани-мәдени өмірімізде ғана емес, жалпы қоғамдық өміріміздегі белесті кезең6 бет
Теориялар критикасы және буржуазиялық «бұқаралық мәдениеттің» тәжірибелері26 бет
Алматы қаласына шолу экскурсиясы» бойынша туристік-экскурсиялық маршрутты өңдеу39 бет
Алматының көрнекі орындары7 бет
Ескі заман ескерткіштері. орхон-енисей жазу ескерткіштері7 бет
Мәдени ескерткіштер және сәулет өнері, туризм17 бет
Орхон-Енисей ескерткіштерінің тарихы мен зерттелуі23 бет
Сталин8 бет
Тәуелсіздікті жақындатқан тұлғалар6 бет
Шығыс Қазақстан облысының туризмінің қазіргі жағдайы мен туристік іс - шаралар44 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь