Сақтар мен ғұндардың әскери өнері мен мемлекеттік ұйымы: салыстырмалы талдау

І Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 3

ІІ Негізгі бөлім
а) Сақтар мен ғұндардың мемлекеттік ұйымы.
б) Әскери өнері мен жаугершілік жорықтары .
с) Сақтар мен ғұндардың тарих парақтарындағы ұқсастығы.
д) Сақтар мен ғұндардың өміріндегі айырмашылықтар.

ІІІ ҚОРЫТЫНДЫ
ІV Пайдалынылған әдебиеттер.
Б.з.д. І мыңжылдықта Солтүстік Үндістан, Ауғанстан, Орта Азия және Қазақстанның оңтүстік өңірін қамтитын кең – байтақ аумақта «сақ» деген атпен белгілі тайпалар мекендеген. Геродот (б.з.д. V ғ.) және басқа ертедегі тарихшылар оларды “азиялық скифтер” деп атаған. Сақ бірлестігі туралы мәліметтер кездесетін негізгі жазба деректер екі топтан тұрады: 1) антик дәуірінің авторлары (гректер) – Геродот, Страбон, Ксенофонт, Птоломей және т.б.; 2) Ахеменидтер әулетінен (көне парсы) қалған сына жазулар (Бехистун сына жазуы, т.б.). Парсы жазбалары «сақ» атауын қолданса, грек деректері бұл тайпаларды «Азия скифтері» деп атайды. Сақ тайпалары Солтүстік Қара теңіз жағалауын, Днепр өзені бойын мекендеген скифтердің және төменгі Еділ өзенінің төменгі ағысы мен Оңтүстік Орал өңіріндегі савроматтардың, Кир мен І Дарий тұсындағы парсылардың және Александр Македонский дәуіріндегі гректердің замандастары болған. Олар ежелгі парсылармен тығыз қарым-қатынас орнатып, б.з.д. VІ - V ғасырларда Ахеминидтер империясының құрамына да кірген. Ахеменидтердің сына жазбаларында сақтар туралы аз болса да анық деректер келтірілген. Оларда сақтардың үш тобы: хаомаварга-сақтары (хаома сусынын даярлайтын сақтар), тиграхауда-сақтары (шошақ бөрікті сақтар), парадарайа-сақтары (теңіздің арғы жағындағы сақтар) туралы баяндалады. Алғашқы екі тобын Герадот “ амюргия-сақтар” және “ортокарибантия-сақтар” деп атаған.
1. Қазақстан тарихы. Очерк. Алматы, 1994. 2 .Қазақстан тарихы. 5-томдық. 1-3 т. Алматы, 1996, 1997, 2002. 3. Қазақстанның жаңа және қазіргі заман тарихы: Оқулық. /Ред. Басқ. Қ.С. Қаражан. – Алматы, 2005. Қазақтың көне тарихы. Алматы, 1993. 4. Байпаков К.М., Таймагамбетов Ж.К. Археология Казахстана. – Алматы, 2007. 5. Байпақов К.М., Таймағамбетов Ж.Қ., Жұмағанбетов Т. Қазақстан археологиясы. Оқу құралы. – Алматы, 2007. 6. Кәдірқұлова Г.Қ. Қазақстан тарихы: Оқулық. Алматы, 2005.
        
        Алматы Энергетика және Байланыс Универститеті
Әлеуметтік пәндер кафедрасы
Қазақстан тарихы
№1 семестрлік жұмыс
Тақырыбы: ... мен ... ... ... мен ... ... салыстырмалы талдау
Орындаған: Куанжанова А Сынақ кітапшасы: 104106 Топ: Бэк - 10 - 13 ... ... ... ... ... ... бөлім
а) Сақтар мен ғұндардың мемлекеттік ұйымы.
б) Әскери өнері мен ... ... ... ... мен ... ... парақтарындағы ұқсастығы.
д) Сақтар мен ғұндардың өміріндегі айырмашылықтар.
ІІІ ҚОРЫТЫНДЫ
ІV Пайдалынылған әдебиеттер.
Кіріспе
Әрбір өткен қас-қағым сәт пен тұтас дәуірлер келер кемел болашақтың ... ... ... ... ... І ... ... Үндістан, Ауғанстан, Орта Азия және Қазақстанның оңтүстік өңірін ... кең - ... ... ... ... ... ... мекендеген. Геродот (б.з.д. V ғ.) және басқа ертедегі тарихшылар оларды "азиялық скифтер" деп ... Сақ ... ... ... кездесетін негізгі жазба деректер екі топтан тұрады: 1) антик дәуірінің авторлары (гректер) - Геродот, Страбон, ... ... және т.б.; 2) ... әулетінен (көне парсы) қалған сына жазулар (Бехистун сына жазуы, т.б.). Парсы жазбалары атауын қолданса, грек деректері бұл ... деп ... Сақ ... ... Қара ... ... Днепр өзені бойын мекендеген скифтердің және төменгі Еділ өзенінің төменгі ... мен ... Орал ... ... Кир мен І ... тұсындағы парсылардың және Александр Македонский дәуіріндегі гректердің замандастары болған. Олар ежелгі парсылармен тығыз қарым-қатынас орнатып, б.з.д. VІ - V ... ... ... ... да ... ... сына жазбаларында сақтар туралы аз болса да анық деректер келтірілген. Оларда сақтардың үш тобы: хаомаварга-сақтары (хаома сусынын даярлайтын сақтар), ... ... ... сақтар), парадарайа-сақтары (теңіздің арғы жағындағы сақтар) туралы баяндалады. Алғашқы екі ... ... " ... және ... деп ... ... 2-1 ... тарихқа "Халықтардың ұлы қоныс аударуын" әкелген ғұндар Қазақстан жеріне Орта Азиядан келді. Тарихи әдебиеттерде олар "хунну, сюнну" деген атпен ... ... ... ... ... ... ... Рим империясын құлатып халықтардың ұлы қоныс аударуына негіз болды. Территориясы: Забайкальеден тибетке дейін, Хуанке өзенінен Шығыс Түркістанға ... ... 55 жылы ... ғұн ... - ... және солтүстік болып екіге бөлінді. Оңтүстік ғұндар Хань ... ал ... ... ... ... ... ... орналасқан Қырғыз нұр көлінің маңына орналасты. Ол ... ... ... ... ұзақ ... жеңе ... ... жанжалдасып тынды. Ғұндардың Қазақстан жеріне екінші рет қоныс аударуы б.з. 93 ... ... Олар ... Арал ... ... және ... ... одан әрі Дунайға дейінгі жерлерді алды.
Міндетім
Сақтар мен ғұндардың мемлекеттік ... өмір ... ... ... ... мен ... сақ ... билік басында болған патшалардың, олардың, халыққа атқарған ... ... ... ... ... ... жазу. Сақтар мен ғұндардың жау жүрек батырларын ешқандай жерде қайталанбас әскери өнерін, өздері ... ... ... ... елдер мойындап, бағыншты болып отрыған. Осы соғыс өнерінің арқасында мәдениеті мен шекарасын кеңейте ... бұл ... ... ... ... ... пайдалана отырып, сақ және ғұн тайпаларындағы соғыс өнерінің ұқсастығы мен айырмашылықтарын атап көрсету. Сақ тайпалар одағына массагеттер, дайлар, ... ... ... ... және т.б. сияқты ондаған тайпалар кіреді. Олар ежелгі грек авторларының еңбектерінде аталады. Зерттеушілердің болжамдары бойынша олар Қазақстан аумағында былайша ... ... ... - ... төменгі бойы мен Арал теңізінің оңтүстік және солтүстік-шығыс өңірінде, дайлар - ... ... ... Арал ... жағалауын, исседондар - Іле мен Шу ... ... оның ... ... ... ... ... алқапты, ал кейбір зерттеушілер, соның ішінде, М.Қ.Қадырбаев оларды Орталық Қазақстан кеңістігіне орналастырады, аримаспылар - Шығыс Қазақстан аумағын, қаспилер - ... ... ... ... аргипейлер - Қазақстанның солтүстік аймағын мекендеген. Ғұндар - көшпенді халық, б.з.б. 1 ... ... ... ... ... ... ... Азияның көшпелі тайпалары ролі артты. Б.з.д. 4-3 ғғ. Қытайдың солтүстігі мен Орталық Азияда ғұндар ... ... ... (сюнну, дунху) пайда болды. Нақты айтқанда, б.з.д. 209 жылы бой көтеріп, б.з. 216 ж. дейін ... ... ... ... Мөде ... ... Б.д.д. 209 жылы Мөде әкесін өлтіріп, таққа ие болады.Осы заманнан ... ғұн ... ... ... (атап айтсақ, б.з.д 188 ж. ғұндар өзіне қытай императоры ... ... хань ... ... ... ... тұрғаны белгілі. Юечжи, ловфань, байянь, үйсүн тағы да басқа тайпалардың жерін тартып алады.) Ғұндар Байкалдан Тибетке, Шығыс ... ... ... ... ... ... ... Оның әскері 300-400 мың болды.
Мақсатым
Ғұндар мен сақтардың әскер құрамындағы адамдар саны, жауынгерлер қолданған қару жарақтары туралы жауынгерлердің жасаған ... мен ... ... ... ... ... ... алған тарту. Ғұндар Байкалдан Тибетке, Шығыс Түркістаннан Хуанхэ өзеніне дейінгі ... ... ... Оның ... 300-400 мың ... ... болғаннан кейін өзара қырқыс басталды. Хулагу кезінде, б.д.д. 47 жылы ғұндар оңтүстік және ... ... ... ... ... ... ... бодандығын қабылдады, ал солтүстігіндегілер орталық азиялық тайпалармен одақтасып батысқа ... өз ... ... Алайда, үнемі Қытайдың қысымына түскендіктен Тянь-Шаньды асып өтіп, ... ... Бұл ... Орта Азия мен ... ... ... аударуы болды. Екінші қоныс аудару б.д. 1 ғасырында болды. 93 жылы Қытайлар ығыстырған солтүстік ғұндар тағы да ... ... ... Олар ... ... ... ... бет алды. Бұл көшпенділердің Қазақстанға енуіне байланысты шығыс иранның қаңлы тайпаларының түріктенуі басталады. Б.з. 1 мыңжылдығы басында Жетісу, ... ... ... кескін-келбеті монғолдана бастады. Ғұндар жергілікті тайпаларды бағындырып, Сырдария бойымен Арал өңіріне, орталық және батыс ... ... ... енеді.Ғұндардың б.з.4 ғ. Шығыс және орталық Еуропа жеріне келуіне үш ғасыр ... ... ... Ғұндар Рим империясына қауіп төндірді. 5 ғ. 30-ж. ғұндардың басшысы ... ... ... үрейін ұшырды. 375-376 жж. вестготтардың Қазақстан даласынан келген ғұндармен күресі ... Рим ... ... ... ... ... Қазақстан аумағындағы адамзаттың даму тарихында ... орын ... қола ... ... үлкен де күрделі өзгерістер әкелген кезең б.з.д. І мыңжылдықтың басы мен біздің заманымыздың басы болып ... Бұл ... ... ... мекендеген адамдардың өз өндірісінде темірді пайдалануы және көшпелі шаруашылықтың дамуымен ерекшеленеді. Сақ бірлестігі туралы мәліметтер кездесетін негізгі жазба деректер екі ... ... 1) ... ... ... (гректер) - Геродот, Страбон, Ксенофонт, Птоломей және т.б.; ... 2) ... ... ... ... қалған сына жазулар (Бехистун сына жазуы, т.б.).Парсы жазбалары ... ... грек ... бұл ... деп атайды. Сақ тайпалары Солтүстік Қара теңіз жағалауын, Днепр өзені бойын мекендеген скифтердің және төменгі Еділ ... ... ... мен Оңтүстік Орал өңіріндегі савроматтардың, Кир мен І Дарий тұсындағы парсылардың және ... ... ... ... ... ... Олар ... парсылармен тығыз қарым-қатынас орнатып, б.з.д. VІ - V ғасырларда Ахеминидтер империясының құрамына да кірген. Ахеменидтердің сына жазбаларында сақтар ... аз ... да анық ... келтірілген. Оларда сақтардың үш тобы: хаомаварга-сақтары (хаома сусынын ... ... ... ... ... ... парадарайа-сақтары (теңіздің арғы жағындағы сақтар) туралы баяндалады. Алғашқы екі тобын Герадот " амюргия-сақтар" және ... деп ... ... бұл ... Орта Азия мен ... ... шоғырланғандығы туралы түрлі болжамдар бар. Олардың біреуіне сәйкес Шаш (Ташкент ауданы), Солтүстік Қырғызстан аумағында және Қазақстанның оңтүстігінде ... ... бұл сақ ... ... ... кеңірек болған, оған Оңтүстік Орал өңірі мен Таулы Алтай да енген.Парсы сына жазбаларында ... ең ірі ... ... ... тобы деп айтылған, олар грек деректерінде амюргий-сақтары деп аталды. Бұл сақтар Ежелгі Бактрия және ... ... ... мен ... ... ... ... Ертедегі парсылардың танысқан сақтары осылар еді.Лингвистикалық зерттеулердің мәліметіне қарағанда сақтардың Орталық Азияның көне иран ... ... І ... ... шыққан ирандық, нақтырақ шығыс ирандық тайпалар тобына жататындығы байқалады. Сақ тайпалар одағына массагеттер, дайлар, исседондар, аримаспылар, қаспилер, аргипейлер және т.б. ... ... ... ... Олар ежелгі грек авторларының еңбектерінде аталады. Зерттеушілердің болжамдары бойынша олар Қазақстан аумағында былайша ... ... ... - ... ... бойы мен Арал ... оңтүстік және солтүстік-шығыс өңірінде, дайлар - Сырдарияның төменгі жағын, Арал теңізінің жағалауын, исседондар - Іле мен Шу ... ... оның ... ... Тарбағатай тауына дейінгі алқапты, ал кейбір зерттеушілер, соның ішінде, М.Қ.Қадырбаев ... ... ... кеңістігіне орналастырады, аримаспылар - Шығыс Қазақстан аумағын, қаспилер - Каспий теңізінің шығыс жағалауын, аргипейлер - ... ... ... ... ... ... сақтар мал шаруашылығымен айналысып, жылқы, ірі қара, қой өсірген. Мал шаруашылығының үш түрі болды: көшпелі, жартылай көшпелі, отырықшы мал ... ... түйе ... ... және ... ... аймақтарында өркен жайды. Олар атқа керемет мініп, ... ... өте ... ... Б.з.д. ҮІІІ - ҮІІ ғасырларда Қазақстан мен Орталық Азияны мекендеген ... ... және ... ал б.з.д. ҮІ ғасырдың ортасынан бастап құрылған ... ... ... ... ... және сол ... көптеген тарихи оқиғаларға араласып отырған. Жазбаша және археологиялық деректер б.з.б. VІІІ-VІІ ғғ. Қазақстан мен Орта Азияны ... ... ... ... өркениеті - Ассириямен және Мидиямен, ал б.з.б. VІ ғасырдың ... ... ... ... ... ... Персиямен байланысты болғанын көрсетеді. Сақтар сол кездегі көптеген тарихи оқиғаларға қатысты. ... Кир ... одақ ... ... ... Крезбен соғысуы кезінде олардан көмек алады. Кейінірек Кир сақтар мен массагеттерді бағындырмақшы болып жорыққа ... ... оның ... ... ... кездесіп, соңында Кир бастаған парсылар сәтсіздікке ұшырап, ... ... өзі қаза ... ... ... аңыздық мәліметтерді келтіреді: парсыларды жеңгеннен кейін сақтардың патшайымы Тұмар (Томирис) торсыққа қанды толтыра құйғызып, деп оған Кирдің басын салдырған. Кирдің Орта ... ... ... І ... (б.з.д. 521-486) жалғастырды. Б.з.б. 518 жылы І ... ... ... ... ... бірақ ол да жеңіліске ұшырады. Грек тарихшысы Полиэн массагет-сақтардың парсыларға қарсы ерлікпен күрескендігі жайлы мына бір ... ... ... ... бір сақ жауынгері өзінің денесін пышақпен тілгілейді де, парсыларға ... өзін сақ ... ... шеккен адам сипатында көрсетеді. Одан соң өзінің тайпаластарынан кек ... ... ... ... ... яғни парсыларды сусыз шөл далаға апарып адастырады. Ал, ол жерде парсылардың көбі шөлге шыдамай қырылады. Өз ... жат ... ... қорғау мақсатында сақ жауынгері Шырақ осындай ерен ерлік жасады. Дегенмен І Дарий аз уақыт болса да ... сақ ... ... ішінде хаомаварга-сақтарын және басқа да кейбір тайпаларды бағындырады. Бұл тайпалар Ахеменидтердің ХV сатрапиясының (салық аймағының) құрамына ... ... ... тиіс ... ... ол өз ... ... тұрмады және көбіне сыйлықтар сипатында болды. Сақтар болса Ахеменидтердің әскерінде қызмет атқарды. Тіпті, олардың ... ... ... деп ... жеке ... құрамасының қатарына да кірді. Б.з.б. VІ ғасырдың аяғымен V ғасырдың басында ежелгі Шығыста грек-парсы ... ... ... ... ... ... ... белгілі. Сол тұста кейбір сақ тайпалары бұл соғыстарға одақтастар мен жалдамалылар ретінде ... ... ... ... ... ... ... шайқасқа сақтардың жеңіл атты әскері қатысқан. Грек-парсы соғыстары ... 500-449 ... ... жеңілуімен аяқталды. Ал, бұл кезде Грекияда экономикалық және саяси дағдарыс шиеленісе түседі, құл иеленушілер болса, бұдан шығудың ... ... ... жорықтар ұйымдастыру деп түсінеді. Б.з.б. ІV ғасырдың 30-жылдарында македондық-гректер ... ... ... ... ... ІІІ Дарий Кодоманның армиясын талқандап, Орта Азияға басып кіреді. Маракандты (Самаркандты) алып, олар Сырдарияға қарай бет алады. Гректердің ... ... Орта Азия ... табан тіресе ерлікпен қарсыласты. Александр Македонскийдің әскерлеріне қарсы ... сол ... ... ... ... мекендеушілер, оның ішінде массагеттер белсене қатысты. Александр Македонский әскерлерімен Сырдариядан өтпек болған кезінде сақ жебесі тиіп, ... ... ... ... ... қоршаған кезде олардың тылында көтеріліс шығып, оны Спитамен басқарды. Спитамен массагет-сақтардың қолдауына сүйене отырып, сол кезде ... деп ... ... ... ... ... ... болатын. Үш жыл бойғы кескілескен соғыстан кейін ғана македондық-гректер Орта Азияның кейбір тайпалары мен халықтарын уақытша бағындырды. Сырдарияның арғы ... сақ ... ... ... ... қалды. Александр Македонский өлгеннен кейін оның ұлан-байтақ империясы тығыз экономикалық және саяси байланыстары жоқ тайпалар мен халықтардан ... ... ... ... І мыңжылдықта Жетісу мен Оңтүстік Қазақстан тиграхауда-сақтарға кіретін сақ тайпаларының үлкен тобы қоныстанған Орта Азия мен Қазақстанның этно-мәдени сақ қауымының ... ... ... ірі ... ... Сақ мәдениеті - Орталық және Алдыңғы Азияның мәдениеті мен өнері ... бірі ... Ол ... ... ... көп ... ерте кезден-ақ Қазақстан аумағының оңтүстік-шығысы мен оңтүстігінің толық игерілгенін байқатады. Сырдария, Іле, Талас, Лепсі, Есік, Шелек, Шарын, ... ... мен т.б. ... ... көптеген тас және топырақ обалар шоғырланған. Мысалы, Жуантөбе қорымы (Іле өзенінің сол жақ жағалауы) - 300 обадан, ... ... ... ... ... 500 ... Кетпен - Төбе алқабында (Солтүстік Қырғызстан) 700 обадан тұратын қорымдар табылған. Оларда адамдар әр түрлі уақыттарда жерленіп, жүздеген ... бойы ... 20 ... ... ... обалары саналатын обалардың көп табылуы жағынан Жетісу мен Оңтүстік Қазақстанға тең ... Орта Азия мен ... ... ... жоқ. ... археологиялық ескерткіштердің мол табылуына байланысты А.Н.Бернштам Жетісуды мекендеген деп қорытынды жасайды. Б.з.б. V ғасырға жататын Бесшатыр қорымының ... ... ... ... ірі ... ... тамаша сақталған күйінде табылды, олар Орта Азия мен Қазақстан ... жер ... ... ... ең ежелгі сәулет өнерінің бірегей ескерткіштері. Іле Алатауының солтүстік беткейіндегі үлкен ... ... ... ... ... қабірі жерлеу ғұрпының байлығымен қайран қалдырады. Оның басынан аяғына дейінгі киімдері алтынан жасалған ... жуық ... мен ... ... ... ... ... скиф-сақ кезіндегі стилінде жасалған. Есік қабірінен табылған ... ... ... ... оның ... 26 ... ... жазу, тегінде, әліпбилік жазба болуы ықтимал. Б.з.д. І мыңжылдықтың басы сақ қоғамындағы рулық қауымның ыдырап, әлеуметтік құрылымның қалыптасу үрдісінің жаңа ... ... ... ... жеке меншік, ал кейіннен отбасылық меншік түрінің шыққанын айқын байқатады. Сақ заманының ... ... ... туыс ... тобы ... - ... көшпелі қауым-тайпалар одағы деп атауға болады. Бұл құрылымның патронимия деп аталған төменгі ұясы өрбіген үлкен патриархаттық-рулық әлеуеттің үлкейіп, табиғи бөлшектенуі ... ... Ол ... ... басшысының есімімен аталды. Ал қоғамның жіктеліп, байлар мен кедейлерге бөлінуі сақ қоғамында мүлік теңсіздігінің, яғни, әлеуметтік теңсіздіктің болғанының дәлелі ... ... Сақ ... ... үш тобы ... ... жауынгерлер, абыздар, қауымшыл сақтар. Осы жіктердің әрқайсысының өзіне тән дәстүрлі түсі болған. ... - ... және ... ... - ақ, ... ... - сары мен көк түстер тән еді. Сонымен қатар, ... ... - ... табақ пен айрықша бас киім болды. Сақ көсемдері мен патшалары жауынгерлер тобынан сайланған. Патшалардың ... ... ... ... Сақ ... ... өмірдің барлық салаларына, тіпті соғыс шайқастарына да ерлермен бірдей ... ... ... ... ... VІ-V ... өзінде-ақ сақтардың қоғамдық құрылысының сол заманғы прогрестің неғұрлым жоғарғы сатысына ... оған ... және ... алғышарттардың болғандығын көрсетеді.
Ғұндар - көшпенді халық.
Батыс Ғұн Империясының территориясы Орталық Азия даласынан бастап қазіргі кездегі Германия ... ... және Қара ... бен ... теңізіне дейін созылған.
lefttop
14-ші ғасырда салынған "Ғұндар" деген ... Бұл ... ... ... олардың қару жарақтары және сол кездегі қала түрі ... ... 1 ... 2-жартысынан бастап Еуразияның этникалық-саяси тарихында Орталық Азияның көшпелі тайпалары ролі артты. Б.з.д. 4-3 ғғ. Қытайдың ... мен ... ... ... ... тайпалар бірлестігі (сюнну, дунху) пайда болды. Нақты айтқанда, б.з.д. 209 жылы бой көтеріп, б.з. 216 ж. ... ... ... ... ... ... Мөде ... батыр. Б.д.д. 209 жылы Мөде әкесін өлтіріп, таққа ие болады. Осы заманнан бастап, ғұн ... ... ... ... ... б.з.д 188 ж. ... өзіне қытай императоры Гао-Диды бағындырады, хань династиясы ғұндарға салық төлеп тұрғаны белгілі. ... ... ... ... тағы да ... ... ... тартып алады.) Ғұндар Байкалдан Тибетке, Шығыс Түркістаннан Хуанхэ өзеніне дейінгі ... ... ... Оның әскері 300-400 мың болды.Мөде кайтыс болғаннан кейін өзара қырқыс ... ... ... ... 47 жылы ... ... және ... болып екіге бөлінді. Оңтүстік ғұндар Қытай бодандығын қабылдады, ал солтүстігіндегілер орталық ... ... ... ... ... өз тәуелсіздіктерін сақтады. Алайда, үнемі Қытайдың қысымына түскендіктен Тянь-Шаньды асып өтіп, қаңлыларға ... Бұл ... Орта Азия мен ... ... ... аударуы болды. Екінші қоныс аудару б.д. 1 ғасырында ... 93 жылы ... ... ... ғұндар тағы да батысқа қарай жылжыды. Олар Қазақстан территориясы арқылы батысқа бет ... Бұл ... ... ... ... ... ... қаңлы тайпаларының түріктенуі басталады. Б.з. 1 мыңжылдығы басында Жетісу, ... ... ... кескін-келбеті монғолдана бастады. Ғұндар жергілікті тайпаларды бағындырып, Сырдария бойымен Арал өңіріне, орталық және ... ... ... ... енеді.Ғұндардың б.з.4 ғ. Шығыс және орталық Еуропа жеріне келуіне үш ғасыр уақыт керек болды. Ғұндар Рим империясына қауіп ... 5 ғ. 30-ж. ... ... Аттила Еуропа халқының үрейін ұшырды. 375-376 жж. ... ... ... ... ... күресі ежелгі Рим империясының құлауына әкелді.
Шаруашылығы Шаруашылық-мәдени типінің негізі - ... мал ... Мал ... ... ... өсіру басты роль атқарды. Сондай-ақ қой өсіру, аң аулау,егіншілік дамыды. Ғұндардың қол өнер кәсібі күшті дамыған ... ... пен ... тас пен саздан, ағаштан, керамикадан жасалды). Сауда дамығандығын ... ... ... ... ... ... көрсетеді.
Қоғамы Патриархалды-рулық қарым-қатынастардың белгілері өте күшті болған. Ғұндар 24 руға бөлінген. ... ... ... тұрған. Ағамандар кеңесі мен халық жиналысы жұмыс істеген. Әскери тұтқындардан құралған ... да ... ... ... ғұндар қоғамындағы өкімет белгісі туралы мәлімет те қалдырған. Елді ... ... Одан ... түменбасылар болды. Ғұндар қоғамында мал мен жерге жеке меншіктің пайда ... ... ... ... ... алым-салық, жазу-сызудың болуы таптық қоғам мен мемлекеттің пайда болуын туғызды. ... ... ... ұстанып, түркі жазуын тұтынған. Сөйлеу тілі де түркі тілі болған.
Пайдаланылған ... ... ... ... Алматы, 1994. Қазақстан тарихы. 5-томдық. 1-3 т. Алматы, 1996, 1997, ... ... жаңа және ... заман тарихы: Оқулық. /Ред. Басқ. Қ.С. Қаражан. - Алматы, 2005. Қазақтың көне ... ... 1993. ... К.М., ... Ж.К. Археология Казахстана. - Алматы, 2007. ... К.М., ... Ж.Қ., ... Т. Қазақстан археологиясы. Оқу құралы. - Алматы, 2007. ... Г.Қ. ... ... Оқулық. Алматы, 2005.
Зерттеулер:
Гумилев Л.Н. Хундар. Алматы, 1998. ... А.Ш. Көне ... ... ... ... ...
www.wikipedia.org
http://kazakhstan.net
www.akorda.kz
http://atameken-asar.com

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Сақтар мен ғұндар9 бет
Xix ғасырдағы салыстырмалы-тарихи тіл біліміне ғалымдардың қосқан үлесі4 бет
XIX ғасырдағы тіл білімі21 бет
«Ойлау» фразеосемантикалық өрісіндегі тіларалық фразеологиялық баламалар типологиясы62 бет
Астронимдер50 бет
Геометриялықлық нивелирлеу тәсілдері19 бет
Д. Рикардо «Саяси экономияның және салық салудың принциптері»18 бет
Д. Рикардоның өмірінен мағлұмат15 бет
Кәсіпорын (бизнес) құнын бағалау130 бет
Көне түркі тілі – түркі халықтарының алғашқы жазба - әдеби тілі48 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь