Денсаулық туралы ғылым

Қазіргі күнге дейін денсаулық деген түсініктің біркелкі алынған дәлелді анықтамасы болмағандықтан, адамдардың денсаулығына дұрыс баға беру біршама қиындық туғызады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының жарғысы бойынша, денсаулық деп «аурушандық пен дене бітімінде кемшіліктердің бар не жоғы ғана емес, сонымен қатар адамдардың толық физикалық, әулеметтік және рухани қолайлы жағдайларын» түсінеміз. Академик В.П.Казначеевтің жеке бас денсаулығы туралы анықтамасы бұдан да толығырақ:» денсаулық дегеніміз, организмнің ұзақ өмір сүру барысында биологиялық және психикалық әрекеттері мен тиімді жұмыскерлігінің, әлеуметтік белсенділігінің, сондай-ақ жас етекщеліктеріне сәйкес дені сау ұрпақ жалғастыру қабілетінің сақталуы мен дамуы».
Денсаулық – физикалық, психикалық, рухани және әлеуметтік болып бөлінеді.
Физикалық саулық дегеніміз адам организмінде функциялардың өздігінен реттелуі, функциялық үрдістердің келісімді өтуі, сыртқы орта әсерлеріне бейімделу қасиеттерінің жоғары дәрежелі жағдайда болуы.
Психикалық саулық - ауруды болдырмау, қайтсе де одан арылу «адам өмірінң мақсаты» болуын болжайды.
Әлеуметтік саулық - адамның әлеуметтік белсенділігінің, яғни жеке адамның айналадағы өмірмен біте қайнау дәрежесі.
Денсаулық, қалып (норма) деген ұғымдар бір- біріне ұқсас. Қалып- дені сау адам баласының бәріне бірдей тұрақты мақсат ететін үлгі болатындай денсаулықтың көрсеткіштері. Денсаулық жағдайын бағалау үшін жасқа байланысты жеке адамдардың қалып көрсеткіштері пайдалынылады. Жасқа байланысты қалып көрсеткішін анықтау үшін белгілі көрсеткіштің әрбір жастағы адам топтарының орташа көрсеткіші есептеліп шығарылады. Әрбір топта табылған орташа көрсеткішті қалып стандарт етіп алады. Бірнақ та бір топқа кірген адамдардың көрсеткіштерінің бір- бірінен айырмашылығы әжептеуір болуы мүмкін. Өйткені, олардың жыныстық, кәсіптік, тұрған жерінің, өмір салтының т. б. Айырмашылықтары болады. Орташа көрсеткіштерді анықтағанда, айтылған айырмашылықтарды да еске алған жөн. Осыған орай «қалып» деген ұғым «денсаулық» деген ұғым тәрізді әр адамның жеке басына ғана тән көрсеткіштері болмақ.
Денсаулықтың белгілеріне демографиялық көрсеткіштерді, аурушандықты, дене бітімінің дамуын жатқызады. Халықтың денсаулығына берілген осы белгілердің ішінде, әсіресе, демографиялық көрсеткіштер ( туып-көбею, өлім, ғұмыр жастың орташа ұзақтығы) ерекше күдік туғызады. Кейбір елдерде туып- көбеюді жасанды түрде азйту денсаулықтың көрсеткіштерінің жоғары болуына сәйкес келеді.
Сондықтан денсаулыққа баға беру үшін туып- көбеюді жеке алып қарамай, басқа көрсеткіштермен бірге, кешенді түрде қараған дұрыс. Халықтың денсаулығын сиппаттау үшін көбінесе аурушаңдықтың көрсеткіші алынады. Бұл туралы мәліметтерді ресми статистикалардан және арнаулы зертеулер жүргізу арқылы анықтауға болады. Көбінесе, осы мақсатқа жалпы жинақтаған әр түрлі пайыздық көрсеткіштерді таңдап, іріктеп алу тәсілі жиі қолданылады. Зерттеу мақсатына
        
        ДЕНСАУЛЫҚ ТУРАЛЫ  ҒЫЛЫМ.
Қазіргі күнге дейін денсаулық деген түсініктің ... ... ... ... ... денсаулығына дұрыс баға
беру ... ... ... ... денсаулық сақтау ұйымының
жарғысы бойынша, денсаулық деп ... пен дене ... бар не жоғы ғана ... ... ... ... ... әулеметтік және рухани ... ... ... ... жеке бас денсаулығы ... ... да ... денсаулық дегеніміз, организмнің ұзақ
өмір сүру барысында ... және ... ... ... ... ... белсенділігінің, сондай-ақ ... ... дені сау ... жалғастыру қабілетінің
сақталуы мен дамуы».
Денсаулық – физикалық, психикалық, рухани және ... ... ... ... адам ... ... ... функциялық үрдістердің келісімді өтуі, сыртқы
орта ... ... ... ... ... ... саулық - ауруды болдырмау, қайтсе де одан ... ... ... ... болжайды.
Әлеуметтік саулық - ... ... ... ... адамның айналадағы өмірмен біте қайнау ... ... ... ... ... бір- біріне ұқсас. Қалып-
дені сау адам ... ... ... ... ... ететін үлгі
болатындай ... ... ... ... ... жасқа байланысты жеке адамдардың ... ... ... байланысты қалып ... ... ... ... ... жастағы адам топтарының орташа ... ... ... топта табылған орташа ... ... етіп ... ... та бір ... ... адамдардың
көрсеткіштерінің бір- бірінен айырмашылығы әжептеуір ... ... ... ... кәсіптік, тұрған жерінің, өмір салтының
т. б. ... ... ... ... анықтағанда,
айтылған айырмашылықтарды да еске алған жөн. ... орай ... ұғым ... ... ұғым ... әр ... жеке басына
ғана тән ... ... ... ... ... дене ... ... жатқызады. Халықтың денсаулығына
берілген осы белгілердің ... ... ... ... ... өлім, ғұмыр жастың орташа ұзақтығы) ... ... ... елдерде туып- көбеюді жасанды ... ... ... ... ... ... келеді.
Сондықтан денсаулыққа баға беру үшін туып- ... жеке ... ... ... ... кешенді түрде қараған дұрыс.
Халықтың денсаулығын ... үшін ... ... ... Бұл туралы мәліметтерді ресми ... ... ... ... ... ... болады. Көбінесе, осы
мақсатқа жалпы жинақтаған әр түрлі пайыздық ... ... алу ... жиі қолданылады. Зерттеу мақсатына байланысты өз
еркімен ... ... ... ... ... алғандар,
ауруханаға алынғандар т.б. есепке алынады.
Адамдардың денсаулығы- динамикалық құбылыс. ... күш- ... өмір ... кері әсер ... әр ... қолайсыз
факторларды азайтуға ... ... ... жойып жіберуге
жұмылдырылуы керек. Бұл ... ... әр ... ... орта
факторларына дағдылану шегін зерттеу жұмыстарының маңызы ... ... ... нозологияға дейінгі жағдай 4 түрге
бөлінеді :
... ... ... орта жағдайларына толық ... ... ... ... ... жағдайы (дағдылану процесінің
жетіспеушілігі)Ү
➢ қатты зорырығу, өте жоғары шиеленісу;
➢ астенизация ... ... ... ... ... ... дегеніміз- оның биологиялық,
физиологиялық және психикалық қызметтерінің ... ... ұзақ ... ... ... ... белсенділігі мен қызмет
қабілеті жоғары деңгейде болып, күш- ... ... ұзақ ... ... ... жүрген «денсаулық» деген түсініктің ... ... ... ... ... жеке
параметрлердің өзіне ... ... баға ... өте ... ... ... баға ... кешенді көрсеткішін
жеке зерттеп, өңдеу мақсатында көптеген зерттеушілер ... ... ... ... жағдайының деңгейін анықтаумен қатар,
медицина қызметінің бағыты мен ... ... ... Бұл үшін ... нашарлауының қарқындылық шкаласын
құру, денсаулық ... мен ... ... ... ... ... т.с.с. көптеген әр ... ... ... ДЕНІ САУ ... ... ... НЫҒАЙТУ
ТӘСІЛДЕРІН ... ... ... ғылымының ьаңызды тармағы болып, ... ... ... ... ... ... ... бірге ТМД
(Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы) ... ... ... нашарлауына және ғұмыр ұзақтығының қысқаруына
байланысты – адам денсаулылығы туралы ... ... ... ... - екі сөзден құралған . “Vale” латынша («сау ... ... ... ... ... ... ... («ілім»,
«ғылым») деген сөз. Валеология терминін 1960 ... ... ... ... ... денсаулығының негізгі көрсеткіштерінің ... ... ... және ... ... негізгі пікірлеріне
қарағанда денсаулық туралы ілім ... ... және ... да ... ... ... алдын алудың бірінші ... ... ... жүйесі
жұмысының едәуір нашарлауына әкеп ... ... ... ... ... ... туғаннан бері, оның басты мақсаты – адам
денсаулығын ... және ... ал ... ... - медициналық
доктринаның екенші бөлімін құрастырады деген ... ден ... ... әміршілері денсаулық сақтауды өте ... ... ... тек ... сау болған күндеріне ғана
жалақы ... Қай ... ... ... ... ... ... керемет сый ретінде ... ... көп мән ... ... медицина қаншалықты көне
болғанмен осы ғасырдың ... он ... ... ... ... ғылыми анықтамасы болмаған. 1903 жылы ... ... И.П ... «... өкінішке орай бізде әлі күнге
дейін организмрің ... ...... деп ... ... ішкі ... (тұрақтылық) қалыптың айқын анықтамасы жоқ...»
деген. Ол кезеңнен бері ... ... ... ... ... ... ... еьдік, госпитальдық,
емханалық, соңғы он жылдықтар ... ... ... ... ... ... ... кезде негізінен денсаулық туралы емес,
аурулар хақындағы ... ... бара ... Мұндай сипаттама
үлкен медициналық энциклопедиядан да орын ... Онда ... ... ежелден адам ауруын емднп, алдын алуды мұрат
етіп келе жатқан ... Бұл ... ... ... ... ... денсаулығы өте көп факторларға тәуелді, ішкі және ... ... ... ... әркімнің өзінің және ... ... ... ... ... да, тиімді
көзқарастарына байланысты. Әркімнің байлығы да, ... да, ... ... ... қазақ халқында бефнелі көркем ... ... ... ... – ақ ... ... – он саулық»
Яғни айьқанда, «бірінші байлық- денсаулық, ... ...... ... (шығыста күйеуге шыққан әйел ... ... және ... амандығының символы ретінде басына ақ орамал
тартатын болған); үшінші ... үй ... ... кішінің
негізгі тағамы дайындалатын сүт ... ... ... шары ... әлеуметтік- гигиеналық ... ... ... көп ... ... кейін ДДСҰ (
дүниежүзілік ... ... ... мынандай қорытындылар жасды:
«Тұрғындар денсаулығының қалпы- 49-53% ... өмір сүру ... бір ... ... өз ... ... ... 17-22% шамадан тыс ортаға (жыл ... бұл ... ... ... ... кең етек ... ... 18-22% ... ... ... ... жеке ... және т.б., ... тек 8-10% ... ... ... ... ... ... көп факторларға: мәсіл- тұқым, әлеуметтік-
экономикалық, табиғи орта ... ... ... ... әсіресе адамның өз денсаулығына ... ... ... ЖӘНЕ ... ... «балансты тамақтанудың концепсиясын» жасап
шығарған болатын, ... ... ... - адамдардың ... ... ... ... Дұрыс өмір сүру үшін ... ... ... ... ... ... ... сонымен қатар зат алмасу процестеріне ... ... ... бір – ... ... ... ... қамтамасыз етіп
отыруы тиіс.
Бұл әсіресе, өсіп келе жатқан организмдер үшін ... ... мен ... ... жынысына, іс-әрекет түрлеріне
және тұратын аймақтарына ... ... ... дұрыс баланста
болуы керек. Әсіресе, ... ... ... құрамына, майлар ... оның ... ... ... ... және ... ... көңіл
бөлінуі керек. Тағамның мөлшері мен ... ... ... оның ... ... ... ... де сезімтал келетін
жасөспірімділер организмінің қажеттілігіне сәйкес келуі ... ... ... сәйкес, 1982 жылы Медицина
Ғылым Академиясының тағам институты ... мен ... мен ... ... тағамдық заттар мен ... ... ... ... ... ... компонеттерінің балансының бұзылуы зат ... ... әсер ... өсу ... баяулатады. Мұндай бұзылыстар
көбінесе белок пен май ... ... ... ... ... ... пен май қатынасы 1:1; белок, май,
көмірсулардың қатынасы ерте ... ... үшін 1:1:3; ... ншін 1:1:4 ... ... ... типтегі мекемелердегі тамақтану ... ... ... ... ... 1. Балалардың
тәулік бойы болуына арналған мекткпке ... ... ... ... ... ... 4 мезгілдік ... 2. ... 12 ... ... ... ... мекемелерде 4 және 3 мезгілдік тамақтану ... ... ... асты ... бір ... ... ... – кешкі ас пен сәскелік ... ... ... ... астың құрамына кіреді. 3. ... 9 – ... ... ... ... ... мекемелерде 3 мезгілдік
тамақтану тәртібі қарастырылған.
Жалпы ... ... ... ... 4-6 ... болады, тамақтану арасының ұзақ
болуы олардың ... ... және ... ас ... ... әсер ... 1. Тамақтану аралықтыры 3 сағаттан
кем, 4,5 сағаттан ... ... ... ... ... тамақтану
тәртібі: үйдегі таңертеңгі ас – 7.00-7.30; мектептегі таңертеңгі ас 2-
ші ... 3-ші ... ... ұзартылған күн ... үшін ... ... ас ... дайындық сыныптары мен
ұзартылынған күн тәртібіндегі ... ... ... ... ... тамақ-16.30; үйде, кешкі ас – ... ... ... ... асты ... уақыты 10 ... ... 3. ... ішек ... бауыр, бүйректерінде
науқасы бар балалар соған ... ... ... керек.
Медициналық қызметкерлер осындай оқушылардың тізімін жасайды, ... ... ... ... ...... оқу ... Асхана оқу орнының ... ... ғана ... ұйымдастыруға болады. ... ... ... ... рұқсат етілмейді; 2. 3 ... ... ... ( таңертеңгілік ас, түсі және кешкі ас), кейбір ... ... ... ... ... ... ... алыс орналасуы) кешкі астан басқа 2 ... ... ... 3. ... жоғары мамандықтары
меңгергеретін жасөспірімдерге 4 ... ... ... ... )
2-ші таңертеңгі ас немесе ... ас ...

Пән: Валеология
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
XX ғасырда Қазақстан Республикасы денсаулық сақтау саласының дамуы4 бет
Ішімдік ішу және денсаулық15 бет
Ішімдіктің денсаулыққа залалы5 бет
Алматы облысының білім беру жүйелері мен денсаулық сақтау ұйымдарын ГАЖ технологияларын пайдалана отырып картаға түсіру әдістері44 бет
Білім беру мен денсаулық сақтау салаларына талдау жасау23 бет
Биологиялық ырғақтылық және денсаулық9 бет
Валеология денсаулық туралы ғылым17 бет
Валеология ғылымы жайлы5 бет
Валеология – денсаулық туралы ғылым7 бет
Витаминдер – денсаулық тірегі11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь