Алашорданың құрылуы

XX ғасырдың бас кезіндегі ұлтазаттық қозғалыс тарихының өзекті мәселелерінің бірі, әрине, «Алаш» партиясының құрылуы, оның тарихи негіздері, саяси әлеуметтік сипаты және қазақ тарихында алатын орны. Қазақ зиялылары қоғамдық сұранысты білдіре отырып, саяси партия құру әрекетін бірінші орыс революциясы жылдарында-ақ қолға алды. Бірақ белгілі объективті себептерге байланысты ол әрекеттен ештеме шыға қоймады.
Қазақ зиялылары тарапынан осы мазмұндағы әрекеттің нышандары 1913 жылы қайтадан бой көрсетті. М.Сералин бастаған «Айқап» журналы төңірегіне шоғырланған қазақ зиялылары ең өзекті қоғамдық мәселелерді талқылап, белгілі бір бағдарламалық тұжырымдарға келу үшін жалпықазақ съезін шақыру жөнінде бастама көтерді. Бірақ 1905-1907 жылдардағы бас көтеруден кейін қазақ облыстарында орнаған жандармдық тәртіп жағдайында ондай съезді өткізіп, шешімдерін іске асыру мұмкін еместігін жақсы тұсінген Ахмет Байтұрсынов пен Әлихан Бөкейханов бастаған топ жалпықазақ съезін шақыруға ұзілді-кесілді қарсы шықты.
Сонымен, қысқарта айтқанда, жалпықазақ кеңесін шақырып, онда ұлт өміріне қатысты өзекті мәселелерді қарау, саяси партия құру ісін қолға алуға қажетті алғышарттар тек 1917 жылғы ақпан революциясынан кейін ғана қалыптасты.
Тұңғыш жалпықазақ съезін шақырту туралы шешім 1917 жылғы сәуір айында өткен Торғай облыстық қазақ съезінде қабылданып, съезд оны дайындауды Ә.Бөкейханов пен А.Байтұрсынов бастаған бір топ қазақ зиялыларынан тұратын айрықша бюроға тапсырды. Міне, осы бюро облыстық қазақ съездерінің аяқталуын күтіп жүрген мезгілде Мәскеуде 1-11 мамыр аралығында бірінші Бүкілресейлік мұсылмандар съезі өтіп, оған өкіл ретінде қатынасқан бір топ қазақ зиялылары жалпықазақ съезін шақыру туралы «Қазақ» газетінде өз ұсыныстарын жариялайды. Арасында Көлбай Тоғысов, Аққағаз Досжанқызы, Ғұмар Қарашев бар бұл топсъезд 1-10 тамыз аралығында Ташкентте етсін және оған әр облыстан бір өкілден келсін деді.
        
        АЛАШОРДАНЫҢ ҚҰРЫЛУЫ
XX ғасырдың бас кезіндегі ұлтазаттық қозғалыс тарихының өзекті мәселелерінің бірі, әрине, партиясының ... оның ... ... ... ... сипаты және қазақ тарихында алатын орны. Қазақ зиялылары қоғамдық сұранысты білдіре ... ... ... құру ... ... орыс ... жылдарында-ақ қолға алды. Бірақ белгілі объективті себептерге байланысты ол әрекеттен ештеме шыға қоймады.
Қазақ зиялылары тарапынан осы мазмұндағы әрекеттің нышандары 1913 жылы ... бой ... ... бастаған журналы төңірегіне шоғырланған қазақ зиялылары ең өзекті қоғамдық мәселелерді талқылап, ... бір ... ... келу үшін ... ... ... жөнінде бастама көтерді. Бірақ 1905-1907 жылдардағы бас көтеруден кейін қазақ облыстарында орнаған жандармдық тәртіп жағдайында ... ... ... ... іске ... мұмкін еместігін жақсы тұсінген Ахмет Байтұрсынов пен Әлихан Бөкейханов бастаған топ жалпықазақ съезін шақыруға ұзілді-кесілді қарсы шықты.
Сонымен, қысқарта айтқанда, жалпықазақ ... ... онда ұлт ... ... өзекті мәселелерді қарау, саяси партия құру ісін қолға алуға қажетті алғышарттар тек 1917 жылғы ақпан ... ... ғана ... ... съезін шақырту туралы шешім 1917 жылғы сәуір айында өткен Торғай облыстық қазақ съезінде қабылданып, съезд оны ... ... пен ... ... бір топ қазақ зиялыларынан тұратын айрықша бюроға тапсырды. Міне, осы бюро ... ... ... ... ... ... ... Мәскеуде 1-11 мамыр аралығында бірінші Бүкілресейлік мұсылмандар съезі өтіп, оған өкіл ... ... бір топ ... ... ... съезін шақыру туралы газетінде өз ұсыныстарын жариялайды. Арасында Көлбай Тоғысов, ... ... ... Қарашев бар бұл топсъезд 1-10 тамыз аралығында Ташкентте етсін және оған әр ... бір ... ... ... ... ... ... жайында мынаны айтып кеткен жөн. Мұсылмандардың Мәскеу съезі ресейлік мұсылман істерін жүргізуші аталатын 30 адамнан тұрған орталық ... ... оның ... 12 ... тұратын атқару комитетін құру туралы шешім қабылдайды. 5 орын қазақ өкілдеріне ... Ал іс ... ... болып Петроград белгіленеді. Бұл, белгілі дәрежеде, Бүкілресейлік мұсылман халықтарының қоғамдық-саяси істерін бір орталықтан ... ... ... ... ... қазақ демократиялық интеллегенциясы мен мұсылмандық қозғалыс ара жігінің ашылуына түрткі болды. Бірінші Бүкілресейлік мұсылман съезінің шешімдері ... бола ... ... пен ... ... бір топ қазақ қайраткерлері газеті арқылы мәлімдеме жасап, онда: сайланған қазақ ... ... ... ... ... дей алмаймыз һәм олардың қазақ атынан деп істеген істерін, сөйлеген сөздерін халықтікі демейміз деген сөздер бар еді. Мұндай ... ... ... негіз жеткілікті болатын. Өйткені сайлау тәртібі ешқандай да сын көтермейтін еді.
Көп ұзамай Орынбордағы жалпықазақ ... ... ... ... рет мәлімдеме жасап, онда Қазан қаласында 21 шілдеде ашылатын екінші жалпымұсылман ... ... елі ... ... жібермеу туралы шешім қабылдағандарын білдірді. Мұндай шешімге негіздеме ...

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жаһанша Досмұхамедов16 бет
«Алаш» либералдық-демократиялық қозғалысы идеологиясының маңыздылығы47 бет
«Алаш» партиясы (1917—1920)6 бет
«Алаш» партиясының бағдарламалық құжаттарындағы саяси-құқықтық идеялар15 бет
«қайым және алаш» сценарий6 бет
Алаш зиялылары15 бет
Алаш зиялыларының оқу-тәрбие үрдісіне қосқан тәрбиелік үлесі15 бет
Алаш зиялыларының өмірі мен қызметі31 бет
Алаш идеясы4 бет
Алаш көсемдерінің құнды публицистикалық мұралары23 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь