М. Вебердің әлеуметтанудағы көзқарастары

1. Кіріспе
2. Негізгі бөлім
Әлеуметтік әрекет типтері
Ұжымдылық дәрежесінің артуы
М. Вебердің саяси әлеуметтануға қосқан үлесі
3. Қорытынды
4. Пайдаланылған әдебиеттер
Әлеуметтанудың дамуына он тоғызыншы ғасырдың соңы мен жиырмасыншы ғасырдың басында маңызды үлес қосқан неміс ойшылы Макс Вебер (1864-1920) болды. Оның әлеуметтануы қазіргі кезде қайта өркендеуде. М. Вебердің әлеуметтанулық көзқарастарының көптеген жақтары қайтадан ой елегінен өткізіліп, пайымдалуда. Оның дайындаған әлеуметтік таным методологиясы, түсіну концепциясы, идеалдық типтер тұжырымдамасы, мәдениет, этика мен дін әлеуметтануы туралы ілімдері өмірде қолданылып отыр. М. Вебердің әлеуметтанулық көзқарастарының қалыптасуына түрлі бағыт ұстаған көрнекті ойшылдар ықпал етті. Солардың арасында Г. Риккерт, К. Маркс, Н. Макиавелли, Т. Гоббс, Ф. Ницще және басқалары болды. Вебердің өзі көптеген ғылыми еңбектер жазды, солардың ішінде "Прөтестанттық этика және капитализм рухы", "Шаруашылық және қоғам", "Әлеуметтік-ғылымилық және әлеуметтік-саяси танымның объективтілігі", "Түсінуші әлеуметтанудың кейбір категориялары туралы, "Негізгі әлеуметтанулық ұғымдар" туындыларын атап айтуға болады.
М. Вебер көзқарасы тұрғысынан ой жүгіртіп, сараласақ, әлеуметтану ең алдымен адамның немесе адамдар топтарының мінез-құлқын
және әлеуметтік қызметін зерттеуі тиіс. Алайда, олардың кез-келген
мінез-құлқы мен қызметі әлеуметтанудың зерттеу пәні бола алмайды. Оның пәні, біріншіден, адамның және адам топтарының мақсаты
және оған жетудің құралдары, екіншіден, басқа субъектілерге бағытталған, яғни өз әрекеттерінің оларға тигізген ықпалын және олардың
бұған жауап реакциясын есепке алуын қарастырады. Егерде әрекет өзге адамдар тарапынан жауап реакция алуға есептелмесе, айталық,
машиналар немесе табиғат тарапынан болатып жауапты Вебер әлеуметтік
деп санауға болмайды дейді. Сонымен бірге еліктеу әрекеті де әлеуметтік әрекет қатарына жатпайды.
1. Р. Әбсаттаров, М. Дәкенов : «Әлеуметтану» : Алматы, 2003 жыл
2. Аяғанов : «Социология негіздері»
3. Нысанбаев : «Социология»
4. Әбішев : «Социология»
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ
С. АМАНЖОЛОВ АТЫНДАҒЫ ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН ... ... : М. ... ... көзқарастары
ТЕКСЕРГЕН_____________________________________________
ОРЫНДАҒАН____________________________________________
ӨСКЕМЕН,
Жоспар :
1. Кіріспе
2. Негізгі бөлім
Әлеуметтік әрекет типтері
Ұжымдылық дәрежесінің артуы
М. Вебердің саяси әлеуметтануға қосқан үлесі
3. Қорытынды
4. Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Әлеуметтанудың дамуына он ... ... соңы мен ... ... маңызды үлес қосқан неміс ойшылы Макс Вебер ... Оның ... ... ... ... өркендеуде. М. Вебердің
әлеуметтанулық көзқарастарының көптеген жақтары қайтадан ой елегінен
өткізіліп, ... Оның ... ... таным методологиясы,
түсіну концепциясы, идеалдық типтер ... ... ... мен ... ... ... ... қолданылып отыр. М. ... ... ... ... бағыт ұстаған көрнекті
ойшылдар ықпал етті. Солардың арасында Г. Риккерт, К. Маркс, Н. Макиавелли,
Т. Гоббс, Ф. Ницще және ... ... ... өзі ... ... ... ... ішінде "Прөтестанттық этика және капитализм рухы",
"Шаруашылық және қоғам", "Әлеуметтік-ғылымилық және әлеуметтік-саяси
танымның ... ... ... ... категориялары
туралы, "Негізгі әлеуметтанулық ұғымдар" туындыларын атап ... ... ... ... ... ой жүгіртіп, сараласақ, әлеуметтану ең
алдымен адамның немесе адамдар топтарының мінез-құлқын
және әлеуметтік қызметін зерттеуі тиіс. ... ... ... мен ... ... ... пәні бола алмайды. Оның
пәні, біріншіден, адамның және адам топтарының мақсаты
және оған ... ... ... басқа субъектілерге бағытталған,
яғни өз әрекеттерінің ... ... ... және ... ... реакциясын есепке алуын қарастырады. Егерде әрекет өзге адамдар
тарапынан жауап реакция ... ... ... немесе табиғат тарапынан болатып жауапты Вебер әлеуметтік
деп санауға болмайды ... ... ... ... ... де ... қатарына жатпайды.
Негізгі бөлім
1. Әлеуметтік әрекетті М. Вебер типтерге бөледі : 1)ұтымды-мақсатты
әрекет. Бұл әрекет субъектінің ... ... ... қойған мақсатына жетуге
ұмтылуымен сипатталады. Осы әрекетті іске асыру ... ... ... ... ... ... қолданылады; 2) құнды-ұтымды әрекет белгілі бір
абсолюттік құндылыққа (этикалық, эстетикалық, діни, т.б.) ... ... ... ... 3) ... ... ол субъектінің көңіл-күйі
мен сезімінен туындайды; 4) дәстүрлі әрекет, бұл ... ... ... ... ... де, М. ... осы типтердің шартты екенін
мойындаған, әлеуметтік ... ... көп ... ... ... ... ... кез-келген адамның әрекеті мотивтен
туындайды. Нәтижесінде әрекет субъективтік ... ие ... ... ... әрекеттің мотивін, мақсатын ұғынуды әлеуметтік зерттеудің бірден-бір
міндеті деп түсіндіреді. Өйткені қоғамдық қатынастар жеке адамдардың ... ... ... ... ... ... ... немесе адам топтарының саналы пайымдалған өзара әрекет жүйесін,
осыдан келіп олар ... ... деп ... ... ... ... мәні ... егерде адамның әрекеті ... және ... ... ... онда ... бұл ... мазмұнымен
қатар, олардың басқа адамдар үшін қандай салдарлары болуы мүмкін екендігін
көре ... ... ... осы ... мотиві, басшылыққа алған рухани
құндылықтары есепке алынады. ... ... ... ... ... ... дүниесінің мазмұнын пайымдап, түсіну қажет. Осы рөлде
әлеуметтану түсінуші ретінде қарастырылады.
М. Вебер ... ... ... ... ... ... ... адамдардың өз талаптарына ... ... ... арқылы іске асатынын және қандай дәрежеде, қандай
себептермен бұларды олардың жүзеге ... ... ... ... алмауын
ұғынып, түсіндіру; екіншіден, ... ... ... ... ... басқа адамдардың мінез-құлқына қалай әсер ... ... ... ... ... және олардың ішкі жан дүниесін
түсіндіру түсінуші әлеуметтануда логикалық ... ... ... ... ... ... жөне таза эмоционалды болуы ықтимал. ... ... ... ... әлеуметтік әрекет
субъектісінің ішкі жан-дүниесіне "төселу" арқылы қол жетеді. М.Вебер ... өз ... ... деп ... Адамдардың қоғамдық өмірі
қалыптасатын әлеуметтік ... ... ... ... өз ... ... Вебердің ойынша, әлеуметтік процестерді логикалық түсіну,
оларды ғылыми деңгейде пайымдау өте маңызды. Олардың "сезімдік" ... ... ... М. ... ... ... әдісі ретінде сипаттады.
М. Вебер өзінің түсінуші әлеуметтануында құндылықтар проблемаларынан, ... ... ... ... діни ... ... ... өте
алмады. Бұл жерде әңгіме аталмыш құндылықтар ... ... ... түсінігі туралы болып отыр. Өйткені олар субъектінің қызметі ... ... ... және ... ... Сонымен бірге әлеуметтанушы
да белгілі бір құндылықтар жүйесін басшылыққа алады. Бұл оның ... және ... ... әсер ... М. ... ... шешудің жолдарын ұсынды. Неокантшылдар аталмыш құндылықтарды
тарихтан да бұрын болды деп қарастырды. М. Вебер құндылықты қайсыбір ... ... ... дәуірге тән мүдделердің бағыттары ретінде
қарастырды. Сөйтіп, тарихтан бұрынғы деп жүрген ... ... ... ... ... - адамдардың санасын, олардың
мінез-құлқы мен қызметінің шындығын түсіндіру үшін аса ... ... ... әрекет теориясын дамытуда маңызды рөл атқарады.
2. М. ... ... ... ... ... типтер. Ол идеалды
типке теориялық конструкция түрінде көрінген дәуірдің ... ... ... аса ... осы идеалды модель адамның өмір ... ... ... ... ... ... орай ... ретінде моральдық, саяси, діни және сол сияқты басқа да ... ... ... ... ... және қызмет көріністері,
олардың мінез-құлық ережелері мен нормалары, ... ... ... ... ... ... ... типтер қоғамдық күйдің бүкіл мәнін - өкімет билігінің жағдайы,
тұлға аралық қарым-қатынас, жеке адам және ... сана және ... ... ... олар ... ... критерийлерге айналады,
соған сәйкес адамдардың рухаии, саяси және ... ... ... қажет болады. Идеалды тип қоғамда орын алған дүниемен толық сәйкес
келе бермейді, кейде өмір шындығымен қарама-қайшылыққа да ... ... ... да ... орын ... ... де, идеалды типтер рухани және басқа да құндылықтар
жүйесінің өзара байланысын ... ... ... ... құбылыстар
ретінде байқалады. Олар қоғамдық өмірде адамдардың ойлауы мен мінез-
құлқына, ... ... ... ... жасайды.
М. Вебер тарихи процесс барысында әлеуметтік ... ... ... бұл ... капитализмнің дамуынан айқын көрінеді,
ұтымдылықтың жүзеге асуы құқықтық мемлекет ... ... ... өмір ... ... мүдделерінің өзара әрекеті, ол
ұтымдылықпен толық байланысқан, олар заңға, сондай -ақ ... ... ... ... құндылықтарға бағынады, құқықтық мемлекет басқарушылар ... ... ... және ... ... ... алайда, бұл әрекеттер тек мол пайда табу мотивінен туындап, қалған
нәрсемін бәрін соған бағындырады, деп талдап көрсетті. ... ... ... ... "шаруашылық этикасына" негізделгендей келіп,
оны ерекше капиталистік рухпен байланыстырады. Діннің бәрі де белгілі ... ... ... әрі ... тіршілігіне қажетті мақсаттарды
да белгілейді. Алайда, осыған қарамастан, діни аскетизмнің формалары әлі де
әр түрлі болып келеді. ... ... - ... ... о ... басым. Мұндай дін, әлбетте, капитализмге тән саналы да белсенді
қызмет ... ... ... дей ... М. Вебер христиан, т.б. діңдеріс
белсенділік, "ішкі дүние" аскетизмі тән, сондықтан олар ... ... ... ... ... ... бағыттайды деген тұжырымға келеді.
Капитализмдегі ұтымдылық идеясын М. ... ... ... ... ... — капиталистік ұтымдылықты іскс
асырушы. Ұтымды бюрократияның болуының өзі капиталистік ұтымдылықтың ... ... деп ... М. ... ... ... зерттеуде М. Вебер таптарда болатын
объективтік өзгешеліктерді мойындайды. Бірақ ол ... ... ... ... ... қарап, өмір стиліне, жалпы намыс,
бедел, т.с.с. жәйттерге негізделген статус, жай жағдай ... оны ... ... ... ... ... ғана ... қана
қоймай, басқа да, айталық, өмір стилі, мәдениеті, санасы, т.б. белгілерімен
ерекшеленетін әлеуметтік топтардың өмір сүретіні мәлім. ... орай ... ... алып қарастырсақ, онда олардың экономикалық
ерекшеліктермен салыстырғанда екінші қатардағы ерекшеліктер ... ... ... ... ... пен ... бір-бірінен алшақ, еш-қандай
қатысы жоқ, тәуелсіз етіп көрсетеді. ... ... ... мәз емес ... ... ... Жалпы бұл идея қазіргі батыс
елдер әлеуметтануында ... М. ... ... ... ... да ... үлес ... Өзінің
әлеуметтік іс-әрекет тұжырымдамасына сүйене отырып, ол саяси билікті үш
түрге ... 1) ... 2) ... 3) бюрократтық.
Харизматикалық ... ету — яғни ... ... көсемге сенуге негізделген.
Дәстүрлік — дәстүр мен салтқа негізделген; ал бюрократтық деп ... ... ... мүддесіне нұқсан келтіріп, ... ... ... ... ... ету ... Осыдан барып
"бюрократизм" деген ұнамсыз ұғым пайда болды. Бюрократизм - істің ... ... ... істі ... ... Екінші жағынан,
мұның өзі бюрократтардың кәсіби деңгейі мен адамгершілік қасиеттерінің
төмендігін, ... ... ... дәлелдейді.
Мұнда М. Вебер биліктің легитимдігі, яғни заңдылығын ... тиек ... ... ... ... ... ... үстем етіп отырған
саяси билікгі мойындауы больш табылады. Дсмократиялық жағдайда мемлекеттік
билік легитимді болуы үшін, ол ... ... ... ... ... ... сай ... асырылуы керек. Яғни мемлекеттік биліктің
иесін тура немесе жанама түрде белгілі бір ... ... ... ... ... ... отыруға мүмкіндік болуы қажет. Екіншіден, мемлекеттік
билік конституциялық қағидаларға ... ... ... ... Осыған сәйкес
жоғарыда көрсетілгендей М. Вебер легитимдіктің үш түрін көрсетті:
харизматикалық легитимдік;
әдет-ғұрып легитимдігі;
ақыл-парасат, құқық легитимдігі.
Бұл ... ... ... ... ... ету түрі ... ... құқықтық өкімет болды. Мұндай өкіметтік үстем ету еуропалық
капитализмнің пайда болу кезеңінде шықты. Бұл ... ... ... ... жоғары тұрғанымен әлі күнге солқылдақтық танытып ... ... ... бір жолы ... ... ... ... — ерекше маңызды мәселс туралы барлық халықтың ой-пікірін
сұрау, анықтау ... ... ету. Бұл ... халыққа саяси лидерді
(мысалы, президентті) сайлауға мүмкіндік береді. Осыған орай ... ... елді ... ... ... ... алады.
М. Вебер әлеуметтік стратификация (жіктелу) теориясының негізін салды.
Веберлік ... ... ... ... ... ғана
экономикалық факторлар, яғни меншік формасына ғана емес, сонымсн бірге оған
саяси (өкімет) және ... ... ... ... ... ... Осыған сәйкес әлеуметтік стратификация (жіктелу) теориясы көп
өлшемді болуы мүмкін деп тұжырымдайды.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Р. Әбсаттаров, М. ... : ... : ... 2003 ... ... : ... негіздері»
3. Нысанбаев : «Социология»
4. Әбішев : «Социология»

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Вебердің социологиясы және «веберлік қайта жаңғыруы»12 бет
Э. Дюркгейм10 бет
Коммуникацияның теориясы4 бет
Макс Вебердің өмірбаяны12 бет
Эмиль Дюркгейм8 бет
Әлеуметтану ғылымның негізгі тарихи даму кезеңдері8 бет
XVI-XVIII ғасыр лингвистикасы. в.ф.гумбольдтың лингвистикалық көзқарастары12 бет
«Әл-Ғазалидің діни философиялық көзқарастары»90 бет
А. Байтұрсыновтың педагогикалық көзқарастары32 бет
А. Байтұрсыновтың педагогикалық көзқарастары жайлы30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь