Минералдар мен олардың түзілімдері

1. Минералдар мен олардың түзілімдері

2. Минералдардың физикалык қасиеттері

3. Екіншілік минералдар

4. Пайдаланған әдебиеттер
Минералдар деп жер кыртысында кездесетін кез келген азды-көпті тұрақты химиялық құрамдағы және белгілі бір физикалық қасиеттері бар табиғи біртекті денелерді атайды.
Минерал латыннан аударғанда «minera» - кен дегенді білдіреді. Қазіргі кезде 3 мыңға жуық минералдар түрі белгілі. Минералдардың физикалық жағдайлары әртүрлі болуы мүмкін: газ тәріздес (метан, күкіртсутек, көмірқышқыл газ), сұйық (су, мұнай) және қатты. Қатты түрде кездесетін минералдар аморфтыларға, кристалл еместерге (асфалът, мұз, опал) және кристаллдарға (шпат, тау хрусталы, гипс) бөлінеді. Аморфты минералдарда атомдар (иондар) немесе молекула-лар ретсіз орналасқан, кристалдарда - кристалл структурасын немесе оның кристалл торын қу_райтын белгілі бір заңдылықтармен орнала-сады. Тау жыныстарында көп мөлшерде жиі кездесетін минералдар жыныс түзушілер деп аталады. Пайда болу жағдайлары бойынша минералдар эндогендік және экзогендік болып бөлінеді. Эндогендік минералдар өз кезегінде магмалық және пегматиттік болып бөлінеді.
Магмалық минералдар (кварц, дала шпаты) магма суып кристалға айналған кезде пайда болады.
1. Р.А. Мирзадинов, Үсен Қ., Торғаев Ә.Ә., т.б. Топырақтану. – Алматы: Қаз ККА, 2009.

2. Жамалбеков Е., Білдебаева Р. Топырақтану және топырақ географиясы мен экологиясы: Алматы: Қазақ университеті, 2000
        
        Жоспар:
1. Минералдар мен олардың түзілімдері
2. Минералдардың физикалык қасиеттері
3. Екіншілік минералдар
4. Пайдаланған әдебиеттер
Минералдар мен ... ... деп жер ... кездесетін кез келген азды-көпті тұрақты
химиялық құрамдағы және белгілі бір ... ... бар ... ... ... ... ... «minera» - кен дегенді білдіреді. Қазіргі
кезде 3 мыңға жуық ... түрі ... ... физикалық
жағдайлары әртүрлі болуы мүмкін: газ тәріздес (метан, ... газ), ... (су, ... және қатты. Қатты ... ... ... ... ... ... мұз, опал) және
кристаллдарға (шпат, тау хрусталы, гипс) бөлінеді. ... ... ... ... ... ... орналасқан, кристалдарда -
кристалл структурасын немесе оның кристалл торын ... ... ... орнала-сады. Тау жыныстарында көп мөлшерде жиі ... ... ... деп ... ... болу ... ... эндогендік және экзогендік болып бөлінеді. Эндогендік минералдар
өз кезегінде магмалық және пегматиттік болып бөлінеді.
Магмалық минералдар (кварц, дала ... ... суып ... ... ... болады.
Пегматиттік (грек "реgmatos"- берік байланыс) жүйкелі ... ... газ ... ... ... ... балқымаларының суыған және
кристаллданған кезінде ... ... ... минералдар кристаллдары
үлкен болуы мүмкін, олар - кварц, слюда, топаз, берилл.
Гидротермальдық (грекше: “thermos” - ... ... ... ... ... кезде пайда болады - олар кварц жуйелері, ... ... ... ... ... оның жер бетінде суып
қалуынан пайда болады ... бор ... ... және ... ... минералдардың бөлінуі мынадай: екіншілік минералдар, желмен
үшырылу кезінде пайда ... ... ... тоспа суларда химиялық
шөгінділерден пайда болатын минералдар - гипс, ... ... ... ... ... ... биогендік минералдар -
калий селитрасы, күкірт, пирит, марказит.
Барлық минералдар ... ... ... ... ... ... алты класқа бөлінеді.
1-кесте. Минералдардың химиялық құрамға қарай классификациялануы
| ... | ... ... ... пайда болатын | графит, алмаз, алтын ... | ... ... ... ... ... киноварь, марказит |
|ІІІ. Галлоидтық қосылыстар |қаратікен тұз ... ... ... |
| ... ... шпат, карналлит ... ... ... ... ... кварц, опал, полиметалдар |
|тұздары ... ... ... ... – |
| ... ... ... лимонит, боксит |
|V. Оттекті ... ... ... ... ... ... ... алюмосилликаттар – ортоклаз, альбит, |
| ... ... ... биотит, |
| ... ... ... ... – |
| ... ... ... ... ... Көмірсутекті қослыстар |мұнай, асфальт, озокорит, янтарь, шымтезек, |
| ... ... ... ... Минералдарды тыңғылықты зерттеу
кезінде олардың химиялық құрамы, атомдарының орналасуы, ... ... ... мен ... ... ... ... пайда болуы толық зерттеледі. Бұл кезде химияның, физиканың,
оптиканың қазіргі ... озық ... ... ... ... сыртқы физикалық қасиеттеріне сүйене отырып, дала
жағдайында да анықтауға ... Ол ... ... қырларының түсі,
мөлдірлігі, жылтырлығы, қаттылығы, меншікті салмағы, дәнекерлігі және
жарылу бағыты.
Минералдың түсі ... ... мен ... ... ... және ... болуы мүмкін.
Қырларының түсін - минералдың ұсақталған жағдайдағы ... ... ... бедерлі бетінде анықтайды.
Мөлдірлігі - минералдың жарықты өткізгіштік қабілеті.
Жылтырлығы - минералдың жарықты шағылыстыру қабілеті.
Қаттылық - бір ... ... ... ... ... ... қабілеті. Қаттылықтың он дәрежесін ажыратады, оларды анықтау үшін
Маос шкаласының минералдар ... ... ... ... қай ... ... ... жататынына байланысты цифрмен
белгіленеді:
1. Тальк - Мg3(SIO) [ОН]2
2. Гипс - СаSО4 - 2Н2О
3. Кальцит - СаСО3
4. ... - Са ... ... - ... ... - К2О - А12О3 ... ... - SіО2
8. Топаз-А12(ҒОН)2(SіО4)
9. Корунд-А12О3
10. Алмаз – С
Қаттылықты қолда бар заттармен де анықтауға болады, ... ... оның ... ... қола тиынмен-3,5-4,0, әйнекпен-
5; ұштағыш пышақпен-6, егеумен-7.
Меншікті салмақ ... ... ... ... кезінде
минералдарды меншікті салмағы бойынша жеңіл, орташа және ауыр деп ... ... ... көмір, күкірт; орташалары (2,5-4,0)-кварц,
дала ... ... ... ... ... ... ... өте ауыр-
қорғасынды жылтыр.
Дәнекерлігі-минералдардың өстері және қырлары ... ... ... ... ... жазықтар бойынша жарылған кезде жарылу беттері тегіс жылтыр
болып шығады. ... ... ... үшке ... ... ... ... ретсіз сынады, яғни бұларда дәнекерлік жоқ.
Сыну - минералдарды бөлген кезде пайда болатын беттердің сипаты. Сыну
тегіс, тегіс емес, ұлу ... ... ... және ... ... бөлінеді.
Негізгі минералдар және олардың қасиетттері. Тау ... ... ... ... 3000 ... 20-сы өте кең таралған.
Массивтік-кристалдық
Массивті-кристалдық жыныстың минералогиялық құрамы ... ... ... дала ... - 0, ... және ... - 20,
кварц~10, слюдалар -3, магнетит және гематит - 3; ... ... ... ... 3 пайызын құрайды.
Пирит ҒеS2 (темір колчеданы) - кукіртті қосылыс, ... ... ... ... ... ... ... дәнекерлігі мінсіз.
Галлоидты косылыстарға жататындары қаратікен тұз (тастұз) NaCl,
сильвинит, карналлит. NaCl ... жиі ... Суда ... ... ... ... ... мөлдір, жылтырлығы әйнектей, меншікті
салмағы-2,1-2,2, қаттылығы-2,5, дәнекерлігі мінсіз, сынуы тегіс.
Сильвинит КCl, NaCl -ақ, ... ... ... ... ... ... ... салмағы - 1,97-1,94, қаттылығы - 1,5-2,
дәнекерлігі мінсіз, сынуы ... ... өте жиі ... ... түсі ... ... мөлдір емес, сынуы жертекті, меншікті салмағы ... ... жер ... ... ... кездеседі.
Боксит А12О3•2Н2О - темірдің болуына қарай қызғылт, ... ... ... ... меншікті салмағы - 2, қаттылығы - 3. Лимонит
жәэне ... ... ... ... ... ... болады.
V топтың минералдары топырақты әкпен қанықтыру үшін және өндірістік
мақсатта қолданылады.
Кальцит, ... әкті шпат ... - ақ, ... ... ... мөлдір,
татты, кристалдану дәрежесіне қарай жылтырлығы жібектей немесе әйнектей,
меншікті ... ... ... ... СаМg (СО3)2-әр алуан түсті - ... ... ... ... мөлдір, жартылай бұлыңғыр әйнектей, жібектей, меншікті салмағы-2,8-
2,9 қаттылығы-2,5 - 4,0, ... ... ... ... ... ... ... түрінде кездеседі, ал топырақтарда - екіншілік формадағы
минералдар ... ... және ... жер ... ... 80 % ... көп тарағандары дала шпаттары: ортоклаз, анортит, альбит, микроклин
және лабрадор.
Ортоклаз К2Аl2Sі6 ОІ6, ... ... ... ... сұр түсті,
жартылай мөлдір, жылтырлығы әйнектей, меншікті салмағы 2,6, ... - ... - ... ... – тегіс.Микроклин - бұл рубидий мен цезий
қоспасы бар ортоклаз, әрқашан ... ... Na2 ... ... ... - ... қандай қасиетке
ие болса, ол да сондай қасиетке ие, түсі ақ. Анортит ... ... ... ... ... ... ... салмағы-2,7, қаттылығы 6,0-6,5,
дәэнекерлігі мінсіз.
Муксовит К2О•3Аl2О3SіО22Н2О-түссіз, мөлдір, әйнектей жылтырақ, меншікті
салмағы-27-3, қаттылығы-2-3, дәнекерлігі өте мінсіз.
Биотит (Мg Ғе)О•Аl2O36SіO22Н20 - ... қара ... ... ... ... ... Мөлдір емес, әйнектей жылтыр немесе
маржандай, меншікті салмағы-3, қаттылығы-2,5-3,0, дәйектілігі бір ... ... ... - алғашқы минералдардың одан ары химиялық
бұзылуының өнімі. Олар жай және ... ... ... ... ... ... - каолинит, мантмориллонит,
гидрослюдалардың маңызы зор. ... ... ... 0,001 ... жуық ... ... өте ... жалпақ кристалды балшықтар.
Химиялық бұзылу кезінде бір мезгілде суда ... ... ... ... ... ... ... МgСО3 түзіледі. NаСІ, МgС12 т.
б. минералдар суда еру ... ... ... ... екіншілік суда
еритін минералдарды түзеді. Сондықтан кальцит, ... ... ... ... алғашқы да, екіншілік те болуы мүмкін.
Биологиялық бұзылу тау ... ... ... тіршілік
өнімдерінің және органикалық өнімдерінің ыдырауы әсерінен болатын өзгеру
үрдісі.
Физикалық және химиялық бұзылу кезінде барлық жай тұздар ... ... ... ... одан кейін теңіз және мүхитқа ағып кетеді. Биологиялық
бұзылу кезінде өсімдіктер мен ... суда ... ... ... таңдамалы түрде сіңіреді де, оларды ... ... ... ... ... ... бірінші болып осы жағдайға бейімделген
микроағзалар, қьшалар және мүктер, одан кейін - жоғары сатыдағы ... ... ... ... тау ... мен ... ... мен бөлшектенуі, олардың биохи-миялық ... ... ... ... мен ... - органикалық қосылыстар
түзіледі, ... көп ... ... ... ... ... келгенде биологиялық бұзылу топырақ түзілу үрдістеріне жатады.
Пайдаланған әдебиеттер
1. Р.А. Мирзадинов, Үсен Қ., Торғаев Ә.Ә., т.б. Топырақтану. – ... ККА, ... ... Е., ... Р. ... және ... ... мен
экологиясы: Алматы: Қазақ университеті, 2000

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 5 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1. Тірек-қимыл жүйесі және оның жасқа байланысты ерекшелігі. 2. Баланың аяқ киіміне, жеке басына қойылатын гигиеналық талаптар.3. Балалардың дене тәрбиесін ұйымдастырудың күнтізбелік жоспарын жасау5 бет
Chenopodiaceae Vent тұқымдасының Climacoptera B. туысы C.lanata өсімдігінің түрінің морфологиялық және анатомиялық ерекшеліктері31 бет
Адам қоғамының шаруашылық әрекетінен табиғи биогеохимиялық циклдердiн деформациясы14 бет
Көмірлердің түзілу теориялары мен сатылары6 бет
Топырақ ресурстары38 бет
Топырақ құрамының маңызды бөлігі шірінді заттардың түзілуі7 бет
Химиялық заттар жөнінде қызықты деректер30 бет
Қышқыл жауын-шашындар мен фотохимиялық смог9 бет
Құрылыс материалдар өндірісінен шаң,газ тастамаларды тазалау технологиясын және қоршаған ортаға тастамаларды нормалау79 бет
«Ақшат 1» әктас кенорнының өнеркәсіптік маңызын айқындап, С1 және С2 категориялары бойынша қор есептеу52 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь