Философияның міндеттері

Маркс негізінде адамды бағыныштылықтан құтқарып, оны қалайша ерікті етуге болады деген мәселелерге жауап іздеді және соған жауап алатын дүниетаным жасау қажеттігін басшылыққа алды.
Адамзаттың ортақ мұратын қанағаттандыратын жауап тың жеткіліксіз, жоқтың қасы екенін Маркс біртіндеп пайымдады. Кант пен Фикте ілімінде шындық пен буржуазиялық тәртіпті мойындау бір-біріне тәуелеіз, метафизикалық тұрғыдан қарама-қарсы қойылған. Ал Гегельдің право философиясында мәңгі ой парасат пен мәңгі ақиқаттың адам тіршілігіндегі таусылмас абсолютті үстемдігі көрсетілген. Натур философтар болса сананың табиғаттан тәуелділігін сөз жүзінде, принципінде ғана мойындаса, іс жүзіне келгенде, практикада сананың өмірге тигізер ықпалын арттыра алмады.
Дүниеге көзқарас сан түрлі болады. Бірақ олар саналы қызметтің бастамасын және бет алысын айқындай алмады. Ескіні сынағанмен, одан адамның бостандығы мен адамзатты қанаудан босату туралы, қала берсе жеке адамның қалып тасуы мен оның өмір алдындағы жауапкершілігі туралы мардымды ой-пікір туындамады. Өмірдің қайшылықтарын жалаң, жалпы теориялық сын толық ашып бере алған жоқ. Оның үстіне өзі үшін ғана еңбек ету бөлшектену мен жіктелуді күшейтті, дүниені барымен және болашағымен білмек кұштарлықты мардымсыз етті. Дүниенің өзіне даму тұрғысынан емес, атүсті үңілушілік тұрғысынан қарау басым түсті.
        
        ФИЛОСОФИЯНЫҢ МІНДЕТТЕРІ
Маркс негізінде адамды бағыныштылықтан құтқарып, оны қалайша ерікті
етуге болады ... ... ... ... және ... жауап алатын
дүниетаным жасау қажеттігін басшылыққа алды.
Адамзаттың ортақ мұратын қанағаттандыратын ... тың ... қасы ... ... ... ... Кант пен ... ілімінде
шындық пен буржуазиялық тәртіпті ... ... ... тұрғыдан қарама-қарсы қойылған. Ал Гегельдің право
философиясында мәңгі ой ... пен ... ... адам ... ... ... көрсетілген. Натур философтар болса сананың
табиғаттан тәуелділігін сөз жүзінде, принципінде ғана мойындаса, іс ... ... ... ... ... ... арттыра алмады.
Дүниеге көзқарас сан түрлі болады. Бірақ олар саналы қызметтің
бастамасын және бет ... ... ... ... сынағанмен, одан адамның
бостандығы мен адамзатты қанаудан босату туралы, қала ... жеке ... ... мен оның өмір ... ... туралы мардымды ой-пікір
туындамады. Өмірдің қайшылықтарын жалаң, ... ... сын ... ... ... жоқ. Оның ... өзі үшін ғана еңбек ету бөлшектену мен
жіктелуді күшейтті, ... ... және ... ... кұштарлықты
мардымсыз етті. Дүниенің өзіне даму тұрғысынан емес, атүсті үңілушілік
тұрғысынан қарау басым түсті.
Ескі философия адам ... оның ... ... тыс, ... өз
бетінше өзгертпек болды. Ескі материализм мен идеализм болмыс пен сананы
бір-біріне ... ... қана ... оларды тарихи шындықтан алшақ қарады.
Сөйтіп, ескі ... ... мен ... ... ... үшін ... тіркестері болып қалды.
Осы жағдайдағы басты міндет — ... ... ... ... ... және осы негізге сәйкес қайта құру еді. Оның тағы бір
себебі ... ... ... ... ... ... ... айналды. Ол кезде «философия дегеніміз ойлау туралы, жалпы нәрсе
туралы ... ... ... дегеніміз ғылым ... ... ... екен ... сыңаржақ пікірлер көп
тарады. Буржуазиялық философия ғылымға ... ... ... ... ... ... ... тұжырымына қарсы шығады. Олай
дейтініміз буржуазиялық философия ғылымның езімен емес, оның идеалистік
ағымдарымен байланысты. ... ... және ... ... ... де ... ... айқын.
Ал жаңа философия болса қоғамның ... ... мен ... ... ролін көрсетуді мақсат етті. Сонымен қатар ол ... ... жаңа ... ... ... осы уақытқа
дейін «философтар дүниені түрліше түсіндірумен ғана болып келді, ал ... ... ... ... ... ... атты еңбегінде келтірілген
Маркстің осы бір тұжырымының ... және ... ... зор. ... ... ... жолмен өзгертудің теориялық негізін,
яғни программасын жасау жаңа философияның ... ... ... ... ... алғанда маркстік философия шындың болмысты түсіндіру ... ... адам мен ... ... ... ... ... философияға жаңа мазмұнтың көзқарас және әлеуметтік бағдар
енгізу қажеттігі артты. Оны Маркс революциялық ... ... ... тереңірек ұқты, әр түрлі ... мен ... ... ... ... ... мен ... қатынастардың өзара
байланысынан туындайтынын анықтап берді. Өндіргіш күштің басты да белсенді
элементі — пролетариат. Ендеше пролетариаттың өз ... ... ... төңкеріс пен пара - пар еді.
Капиталистік қоғамның күрделі құбылыстарын дұрыс түсіну үшін, ... ... ... ... үшін ... ... тың
тұжырымдамаларына өте-мөте мұқтаж болды. Осы ... ... ... пролетариаттан өзінің материалдың қаруын табатыны сияқты,
пролетариат та ... ... ... ... ... ... ... идеалы — буржуазиялық тәртіпті мызғымас түрде сақтау. Сол
үшін ... ... ... өз пайдасы мен қызығына
пайдаланды, бұқарадан тыс, дара ұстады. Тіпті жұмысшы тобын өмірдің ... ... ... ... оның ... мәдениетін
жүдетудің жолдарын үнемі іздеумен болды.
Ал жұмысшы табының рухани мүддесін алсақ, ол ... ... ... ... мен демократия идеяларына қанық
қағидаларға ұмтылды. Сөйтіп, дүниетанымдық ... ... ... екі ... ... ... езуші таптардың күнделікті қияметі мен
арпалысынан туындады, ал екіншісі, әлеуметтік идеалдан ғылыми социализмді
пролетариат санасына ... ... ... Екі ... ... ... ... мен оның әлеуметтік ролі қоғамдық
қажеттілік тұрғысынан талқыланды.
Осы ... ... пәні мен ... ... ... ... ... — мәңгі және үнемі өзгерістегі нәрсені тану, бар заттар
мен құбылыстардың себептері мен ... ... Ол ... мен ... ... ... мәні туралы, адамның әлемдегі орны, оның парасаты
мен биік қасиеті ... ілім ... те ... ... философия «дүние —
адам» жүйесінің тұтастығын ескере отырып, ... ... ... ... даму ... сондай-ақ материя мен сананың жалпы
қатынасын зерттейді. Бұл анықтаманы философия пәні деп қарастыруға ... ілім ... ... ... ... қана қоймайды. Ол
диалектикалық-мате-риалистік философия пәнін де ... ... ... ... ... негізгі мәселесін
материалистік ... шеше ... ... ... және сананың
жалпылама диалектикалың даму ... ... тану және ... ... ... ... ... жүйе. Ол ... ... ... ... негізін құрастырады. «Маркстің
философиясы, Ленин айтқандай,— адамзатқа, әсіресе ... ... ... ұлы ... ... толық қалыптасқан философиялық материализм».
Маркс философияның негізгі принциптерін философиялың ... ... ... ... ... ... ... Бұл жаңа философияның түбегейлі қағидалары жұмысшы
табының мүдделері мен ... ... ... ... оның сана - ... ... төңкеріс жасады, әрі белсенділік тудырды.
Маркс тұжырымдарының мағынасы революциялық тарихи кезеңдерде бұрынғыдан ... және ... ... Олар қозғалысын өзгертушілік күш енгізеді,
ұзақ мерзімді міндеттерді ... жол ... ... ... өмірдің барлық саласын терең қамтып отырған қайта құру процесінің
маркстік-лениндік философияның заңдылықтары мен бағыттаушы ... іске асып ... да ... ... ... тезиспен үндесі-п жатыр. Сол себепті
де бұл ілім щіркеу иелерінің ашу-ызасын ... мен ... ... ... ... ... ... тырысңан итальяндық дін иесі ... ... ... Ол ... ... мен ... ... жақтарын пайдалана отырып, діни-идеалистік томизм философиясын
жасады. Оның ілімінше, материя түрден (фор-мадан) ... ... өмір ... ал ... ... : бөлек өмір сүре алады. Бүл, ... ... ... дене ... формадан, яғни жаратушы ңүдайдан
тәуелсіз өмір сүре алмайды, сондай-аң ңүдай — таза рухани жан ... ... ... дүниесіндегі заттар үшін ғана форма мен ... ... ... ... ... ... уңиверсалий-лер үш түрлі өмір
сүреді: 1) «Заттарға дейін» ңүдайдың ақыл-ойында; 2) «заттардың өз ішінде»
олардың мәні ... ... ... және 3) ... кейін», яғни
абстракция-лық ойлаудың нәтижесі ретінде ... ... ... жалпы идеялар «заттарға дейін» ... ... ... деп, реалистермен келісетінін көрсетеді. Бірақ, сонымен ңатар ол
жалпы идеялар «заттардан кейін» адамның ... ... ... ... сүреді, сөйтіп олар заттарды жарата алмайды, қайта олардың нәти-жесі
болып табылады, дей ... ... бір ... ... ... ... Мәселені бүлайша шешу философия тарихында идеялар тек
заттардаң тыс, ... өмір ... ... ... ... ... ... реализм» деген атауға ие болды. Шіркеу Аквинский-дің
осы орташа реализмін мақүлдап, оны қабыл алды.
XIV ғ. ... мен ... ... ... одан әрі ... ... бір өкілі Уильям Оккам (1300—1350 ж. шамасы) реализмді батыл сынай
келе, ... ... ... бар ... ... ... ... дүниетанушы субъектінің ақыл-ойында ғана болады деп дәлелдеді.
Қысқарта айтқанда, ортағасырлың ... ... ... идеалистік
сипатта болғанымен, бірақ онда да Платон мен Демокриттің бағыттарының
арасында күрес ... ... Ол ... көбінесе логикалың терминдер
төңірегінде болды. Универсалийдің табиғаты жайлы ғасырлың ... ... мен ... одан әрі ... әсіресе жаңа заманның ірі
философтарының іліміне айтарлықтай әсерін тигізді.
Ал XIX ... ... ... ... Фома
Аквинскийдің діни идеалистік ... ... ... католик
шіркеуінің ресми филоеофиялық доктринасы (ілімі)— неотомизмнің негізін
құрды.
ОРТА АЗИЯ ХАЛЫҢТАРЫНЫҢ ФИЛОСОФИЯСЫ
Феодализм ... ... ... бір ... болған Орта
Азияда әл-Хорезми (IX ғ.), әл-Фараби (870—950 ж. ... ... ж. ... Ибн Сина ... 980—1037 ж. шамасы), Омар Хайям
(1040—1123) сияқты өз заманының рүлама ғалымдары, ірі ... ... ... ғ. Орта Азия ... араб халифатының үстемдігінен ... ... ... ... ... Осы ... ... жаратылыстану
ғылымдары айтарлықтай күшті дамыды. ... ... ... әрі
географ әл-Хорезми үнді, грек және араб жерлерінде ... ... ... жаңа ...... бірінші болып жасады. Оның
«Астрономиялық таблицалар», «Күн сағаты жайлы трактаттар», «Жердің ... ... ... ... ... ... Шығыс пен Батыс математикасы
мен астрономиясының қалыптасып, дамуында үлкен рөл атқарды.
Қазақ жерінен, оның ішінде ... ... ... ... ... ... әл-Фараби Аристотельдің шығармаларын жетік білді, оның
философиялық және жара-тылыстану жайлы ... ... ... ... ... ... ол да дүниенің бастапқы жаратушысы
құдай деп білді. Әл-Фарабидің пікі-рінше, ... ... алты ... ... ... ... ... минералдардан,
өсімдіктерден, жануарлардан, адамдардан және әлемдік денелерден) тұрады.
Танымның көзі сезім мүшелері, ... ... деп ... ... танып-білудің құралы, ал кейінгісінің көмегімен заттардың ... ... ... ... ... ... ... трактаттары» және т. б. шығармалары
кейінгі жылдары орыс және қазаң тілдерінде жарық ... ... ... салаларынан көптеген еңбектер, оиың ішінде
«Ертедегі халықтар хронологиясын», «Үнді суреттемесін» т. б. ... ... ... ол да ... ... ... ... шығармаларында әл-Фараби сияқты кең ңүлашты ғалым бірқатар
материалиетік пікірлер айтты. ... және оның ... ... емір ... ... келтірмеді. Табиғат ұдайы
өзгерісте және дамуда болады, материя заттардың формасын өзі ... ... ... Жан ... рух) ... қасиеті деп түсінді.
Феодалдың Орта Азияның аса көрнекті ... әрі ... ... Сина (Авиценна) есімі кең тараған ұлы ... ... ... ... ... саласы кемде-кем. Алайда оның данышпан ой-өрісі
әсіресе екісалада — ... мен ... ... ... Ме-дицина
саласындағы Ибн Синаның негізгі еңбегі ... ... ... шын ... энциклопедиясы болып
табылды. Бес ғасыр бойы ол Шығыс пен ... ... үшін ... ... қүрал болып келеді.
Ибн Синаның философияда сіңірген еңбегі де аз емес. ... ол да ... ... ... ... деп аталды. Оның басты
философиялық еңбегі «Айығу кітабы» ... ... Ибн ... ... бойынша болмыс жайлы ғылым, оның
пәні — болмыстың жеке-дара жаңтары емес, біртүтастығы. Ол философияны ... ... ... жайлы ілім), логикаға (табиғат пен адамды танып
білу жайлы ілім) және ... ... ... танып білу жайлы ілім).
Ұлы жаратылыс зерттеуші ғалым болғандықтан Ибн Сина табиғаттың ... яғни ... ... ... ... ... алғанда Аристотельдің көзқарасын жаңтады. Логикалың категориялар
мен принциптер, деді ол, объективтік дүниенің заңдылықтарына ... ... Бүл ... орта ... жағдайында үлкен маңызы болды.
Ибн Сина орта ғасырдағы негізгі мәселе — ... мен ... ... ... ... ... ... келіп, жалпылық ... әлем жеке ... ... деп ... ... ... ... эманация теориясы. Бұл теория
бойынша, ... ... ... жоқ, ол одан ... жолмен, эманация
жолымен, яғни тікелей емес, бірқатар оны ... ... ... пайда
болған. Егер жаратушы қүдай мәңгі болса, дүние де мәңгі, өйткені оның ... ... ... пен салдар әрдайым өзара байланысты егер ... ... онда ... да болады деп есептеді.
Көрнекті математик, астроном, ақын әрі ойшыл Омар Хайям мұсылмандық
теологияның діни ңағидаларын ... ... ... жан ... және ол ... өмір ... ... жалған түсініктерді теріске шығарды.
Қорыта кеятенде, Орта Азияның орта ... ... ... ... және ... ... ... көзқарастары
Шығыс пен Батыс философиясының ілгері дамуына зор ... ... ... ... МЕН ... ... ... капитализм өзінің ең жоғарғы сатысы империализмге
көшті. Әрбір дәуірдің өзіне сәйкес фило-софиясы болады, өйткені философия
сол дәуірдің рухани ... ... ... де өзіндік философия
тән. Ондай философияны ... ... ... емес философия деп
атайды. Сонымен дүниежүзілік философия ... және ... ... ... Көп жылдар бойы біздер беймаркстік философияның дағдарысы
мен күйзелісіне, беймаркстік және маркстік философия ... ... ... ... ... Оның ... рухани байлыққа қосқан үлесі
ескерілмеді. Маркстік ... ... ... ... ... ... ... ол асыра дәріптеліп, бір ғана ... ... ... ... ... ... біртекті емес, онда
көптеген бағыттар мен ... ... мен ... бар. ... ... ... ңұнды идеялар мен пікірлер ... ... ... ... ... осы қүрылысты сынап,
адамгершілікке еш ... ... ... ... ... туғызғандығын көрсетті. Кейінгі жылдарда олар жаңа ... ... ... ... ... күн ... ... творчестволық маркстік-лениндік философия — ңазіргі заманның
пәрменді және ... ... Осы ... ... ... ... пікір таластыру мен ортақ проблемаларды
талңылау ... ... ... ... ... қажет.
Беймаркстік философияны
тереңірек талдап, әрі сын көзбен қарай отырып ... ... ... ... ... ... жағдай жасайды.
Беймаркстік философияның қалыптасуына позитивизм, иррационализм және
әлеуметтік философия сияқты бағыттар әсерін тигізді. XIX ғасырдағы француз
философы О. Конт ... ... ... Оның ... ... ... ... ғылым өзінше философия. Позитивизмнің XX ғасырдың
басындағы ... ... ... ... ... ... саласында Шопен-гауэр мен Гартман XX ... ... ... кері әсерін тигізді. Олардың пікірінше, әлемнің
негізгі бөлігінде санадан тыс ... іске ... ерік ... ... волюнтаризм мен қара дүрсіндікке жол беру керек. Сонымен қатар
беймаркстік философияның әлеуметтік ... оның ... ... мен ... ... ... ... бірінші орыс революциясының сәтсіздікке ... ... ... бас ... ... және ... қарсы шықты. Буржуазия өкілдері осы революцияның жеңілісін
маркстік революциялың ... және оның ... ... деп ... ... орай әр ... діни-идеалистік үйірмелер мен
бағыттар ңылаң бере бастады. Кейбір орыс социал-демократтары ... ... ... ... бой ... Мұны В. ... «Материализм және эмпириокритицизм» атты еңбегінде талдап, өткір
сынға алды.
XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың ... ... ... ... ашылды. Ірі жетістіктер қашан да философиялық жаңа мәселелер
туғызады және ... ой ... ... талап етеді. Мұндай
философиялық ой қорытулар мен ... ... және ... ... ғана ... ... ... махизм сол ғылыми революцияның жетістіктерін идеалистік тұрғыдан
түсіндіру арқылы ... ... ... Оның Мах, ... ... және Богданов, Суворов сияқты орыс махистері: біз жаңа ... ... ... материализм мен идеализмнен басқа олардан жоғары
түрады, біздің іліміміз философиялық партиялардың ... еш ... деп ... ... ... мен идеализмнен ... Мах ... ... ұнап та ... Олар ... ... ... деген терминдерді кеңінен қолданып және
өзінің ... ... ... ... осылайша
қолдаушылар тауып, кең тарай ... ... ... ... ... ... ... Іс жүзінде ол
жаратылыстану жөнінде опасыздық роль ... ... осы ... және ... ... ... ... мен
догматизмнен қорғап, эмпириокритицизмнің философиясын сынау аса маңызды
еді. В. И. ... ... және ... атты еңбегінде
эмпириокритицизмнің таным теориясы мен социологиясын барынша сынға ... ... ... жатқан революция мен қоғамдық ... ... ... ... ... негізінде маркстік
философияны жаңа тарихи жағдайда, яғни ... және ... ... ... ... ... дамытты. Сонымен
материалистік диалектиканың адамзаттың революциялық ... ... ... және ... ... шынайы логикасы екендігі
аныңталды. Адамның заттық дү-ниеге белсенді қатынасы, адам ойлауының оның
болмысына қатынасы, ... ... ... ... әлеуметтік қозғалыстың
негізгі бағыты сияңты күрделі және өзекті философиялық ... ... ... кезеңінде, өтпелі дәуір заманында ңайта
қүру кезінде жиі талқыланады. Орыс махистері ... деп ... ... осы ... В. И. Ленин өткен ғасырлардағы Беркли, Юм, Кант,
Фихте сияқты идеалистердің ілімдерімен ... ... ... ... ... шығарды. В. И. Ленин махизм гносеологиясы мен
социологиясының субъективтік-идеалистік сипатын ... ... ... мен ... одан әрі дамытты. Ол махизмнің XX ... ... ... емес ... ... ... ... диалектика қазіргі ғылым мен әлеуметтік творчествоның ... ... ... ... әрі ... әрі дүниеге көз-қарас, әрі қоғамдық
сананың ... ... Ол ... басқа адамдарды дүниені тану мен
практикалық өзгертудің ең ... ... ... ... ... марксизмнің революциялық түпқағазы болып
танылады.

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 10 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Философия тарихы" пәнінен тест сүрақтары5 бет
Адам тіршілігінің табиғи-биологиялық алғышарты10 бет
Адамзат қоғамын рухани дамытудағы философияның рөлі19 бет
Антик философия. Софистер4 бет
Антикалық философия12 бет
Антикалық философияның даму кезеңдері9 бет
Аристотель11 бет
Аристотельдің „саясат” еңбегіндегі саяси көқарастары8 бет
Атом молекулалық ілім. Химияның негізгі түсініктері мен стехиометриялық заңдары (Зат массасының сақталу заңы, құрам тұрақтылық заңы, еселік қатынастар заңы, көлемдік қатынастар заңы, эквиваленттер заңы, Авогадро заңы)13 бет
Білім беру жүйесіндегі инновациялык технологияның теориялык негіздері туралы8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь