Ж.Тәшеновтың өмір жолы

Жұмабек Ахметұлы Тәшенов 1915 жылы 20 наурызда Ақмола облысының Аршалы ауданындағы Александровка селосында дүниеге келген (бұрынғы Целиноград облысы, Вишнев ауданы, Бабатай ауылы (Танакөл). 1940 жылдан КОКП-ның мүшесі, жоғары білімді, экономика ғалымдарының кандидаты. Еңбек жолын 1934 жылдан бастады. 1934-1939 жылдар аралығында аудандық атқару комитетінің хатшысы болып қызмет атқарады. 1939-1943 жылдары осы облыстың жер бөлімі бастығының орынбасары Қызметіне көтерілді. 1945 жылы Солтүстік Қазақстан облысы партия комитеті хатшысының орынбасары және мал шаруашылығы бөлімінің меңгерушісі кызметіне ауыстырылды.
1947—1948 жылдары Солтүстік Қазақстан облысы атқару комитеті төрағасының орынбасары, 1948-1951 жылдар аралығыңца осы облыстық атқыру комитетінің төрағасы болып бекіді.
1952 жылы Ақгөбе облыстық партия комитетінің бірінші хатшылығы қызметіне келді. Бұл қызметтен 1955 жылы Қазақ ССР Жоғарғы Кеңесі Президиумының төрағасы қызметіне сайланды. 1960 жылы Қазақ ССР Министрлер Кеңесінің төрағалығына тағайындалды.
1.Ж.Тәшенов туралы естелік.-Алматы,2005.
2.Қабалдин.Е.Ұрпақтары Жұмекенді ұмытпайды.-Егемен, Қазақстан,2006,18наурыз.
        
        Жоспар
І.Кіріспе.
ІІ.Негізгі бөлім.
1.Ж.Тәшеновтың өмір жолы.
2.Ұмытылмас тұлға.
3.Халықтың қайсар перзенті.
ІІІ.Қорытынды.
Кіріспе.
Жұмабек Ахметұлы ... 1915 жылы 20 ... ... ... ... ... ... дүниеге келген (бұрынғы Целиноград
облысы, Вишнев ауданы, Бабатай ауылы ... 1940 ... ... ... ... экономика ғалымдарының кандидаты. Еңбек жолын 1934
жылдан бастады. 1934-1939 жылдар аралығында аудандық ... ... ... ... атқарады. 1939-1943 жылдары осы облыстың жер бөлімі
бастығының орынбасары Қызметіне көтерілді. 1945 жылы ... ... ... ... ... ... және мал ... бөлімінің
меңгерушісі кызметіне ауыстырылды.
1947—1948 жылдары Солтүстік Қазақстан облысы атқару комитеті төрағасының
орынбасары, 1948-1951 жылдар аралығыңца осы облыстық ... ... ... ... жылы ... облыстық партия комитетінің бірінші хатшылығы қызметіне
келді. Бұл қызметтен 1955 жылы Қазақ ССР ... ... ... ... сайланды. 1960 жылы Қазақ ССР Министрлер ... ... жылы ... облыстық атқару комитеті ... ... ... қитұрқы саясаттың кесірінен төмендетілді. 1956-1961
жылдары КОКП ОК мүшелігіне ... және ... ... КСРО ... депутаты, төртінші-бесінші сайланған Қазақ ССР Жоғарғы Кеңесінің
депутаты, 1949-1961 ... ... КП ОК ... 1955—1961 жылдары оның
бюро мүшесі болды. 1975 жылдан одақтық дөрежедегі дербес зейнеткер. Ленин,
Еңбек Қызыл Ту, "Қүрмет белгісі" ... ... дара ... ... ... ... өмірі мен қызметін
қалың жұртшылықтың санасында қайта жаңғырту, еске алу.
XX ғасырдың елуінші жылдары Қазақстан басшыларының арасынан шоқтығы биік,
ерекше көз ... ... ... ... еді. Олай деп ... оның ... ... деген адал қызметі, Қазақстан мемлекетінің территориясы үшін
кезіндегі КСРО басшыларымен батыл да ... ... ... ... ... ьұл ... Жүмебек Ташенов мемлекетіміздің жері үшін жасаған
еңбектерін ... ... ... деп ... Ол өзін ... деп
санайтын әр азаматқа белгілі. Әрине, ... ... ... уақытша байыған, санасыз "жаңа қазақтар", яғни "мәңгүрттер" үшін
"жер — ұлттық байлығымыз" екені түсініксіз де және ... ... ... ... жер үшін ... ... күрестері тіпті мағынасыз
дүние болып көрінуі де ... ... ... қоғам ісіне өте берілген, өзіне тапсырылған жұмысқа
жауапкершілігі күшті адам еді. ... ... деп өмір ... халқына
жақсылықтан жанын аямады. Қандай мәселеде болсын әдіддікпен қарап, ... ... ... ... ... ... Ең үлкен дәрежедегі
жиындарда өзі де пікірін ашық айтатын, өзгенің де ... ... ... жер ... ... ... ... жете
ұғынысып жұмыс істедік, ауызбірлік танытып, жеріміздің тұтастығы сақталуын
талап еттік Қарым-қатынастағы адамдармен әлдебір ... ... ... ... кететін кездері болып.жүрді. Ал халықтың жағдайын,
әлеуметтік-тұрмыстық деңгейін ... ... ... ... ол ... ... ... өте жауапты қарайтын. Министрлер
Кеңесінің Төрағасы болып істеген кезінде жұртшылықкд жасаған жақсылығы ... ... ... қатысты күрестерінің бірін оның өзі тікелей
қатысқан көрші Өзбекстан республикасы арасында ... ... ... ... орай: "Жалпы, Бостандық ауданынан біз қалай айрылып қалдық?"
- деген сұрақтың тууы орынды. Ол былай ... ... ... ... ... жаққа хат жіберген. Ол кезде Өзбек ССР-інің бірінші хатшысы
Мұхитдинов болатын. Ол ... ... алға ... ... бұл ... Ташкент арқылы қатынайды. (Жол жоғы растұғын. Тауды
айналып, Өзбекстан арқылы баратынбыз). Екіншіден, мақта ... ... ... ... т.б..." Қысқасы, өзбектер осынау шұрайлы
өлкемізді әйтеуір бір сылтаумен қолға түсіргенше асықты.
Содан кейін Кдзақстан Орталық Комитеті құрған арнайы ... ...... ... төрағасы), М.Бейсебаев, С.Дәуленов, мен
(Х.М.Арыстанбеков), А.Морозов, В.Голосов, В.Шереметьев қол ... ... 1 ... ... ССР-не Мақтаарал ауданының кейбір бөліктерін
беруге келісеміз, ал ... ... ... беру туралы өтінішін
негізсіз деп санаймыз" деп атап көрсетіп, хат жазды.
Осы жерде айта ... бір жай, ... ... ... ... өзі
өкіметтің саясатына қарсы екенін біз бәріміз де білдік. Бірақ осы шешімге
Ж.Тәшеновтың батылдығы көп әсер ... Оған ... ... А.Морозов хат
соңында: "Согласен с пунктом 1, 2 и 4, что касается ... ... ... еще раз ... этот ... его в ... ... - деп жазып, бізбен толықкеліспейтінін, өкімет саясатын түсінетінін,
Мәскеудің ғана ... ... ... ... сол ... біраз уақыт жауапсыз жатты. Содан кейін өзінен өзі
жоғарғы жақтан "звонок" келді де... Бұл өзі ... ... ... ... ғой. ... Бостандық ауданы ең құнарлы да ұланғайыр территория-
сымен, 360—370 мыңдай қойымен қоса Өзбекстанға берілді, ал ар ... пен ... ... ... 20 миллион гектардай жайылымдарды
"берілсін" деп біз айтқанымыз жоқ. Карта жасағанда ол Қазақстанда қалды.
Сол қалпында Жоғарғы ... ... ... ... жер ... шешіліп кете барады... Ол кезде сессия төрағасы Қонаев болатын.
Артынша Мұхитдинов саяси бюроға мүше боп ... ... Оның ... Ниязов
басты. Осы жерде бір нәрсеге мән беру керек: Ниязов өндіріс академиясында
Хрущевпен бірге оқыған. Бұл - бір. Ал ... ... ... келе ... ... Насреддинова не айтса да қарсы болмайтын.
Ел аралауға ... ... ... ... ... бірге түсіп жүретін еді.
Содан олар: "Мынау Мақтаарал, Киров, Ильичевкий - ... ... ... бәріне Ташкент арқылы келеді. Осы жерлерді бізге ... деп тағы ... ... ... тағы да ауыз ... ... бойынша
комиссияға ілігіп кеттік. Бірақ ... ... атап ... ... со жолы бір қатерден аман алып ... Көп ... ... соң ол ... да ... ... ... кейін көп нәрсе
өзгерді. Брежнев кезінде Мақтаарал, Жетісай аудандарының кейбір бөліктерін
бізге қайтарып берді. Әйтсе де өзбектер жарты ... алып ... ... пен ... ... жері ... рас. Баяғыда Түркістан каналы
салынғанда ол республикамыздың мақта өндірісін қалыптастыруға жол ... ... ... ... ... шетінен кіріп, күрек салып, атыздап ала
берді. Сарыағаш, Келес ... ... ... ... ... ... 500—600 метр жерге дейін шекарасын жылжытып алған. Ал
біз үндемейміз. Тіпті бертін келе Сарыағаш ... ... бір май ... да Өзбекстан территориясында тұрған болып шықты.
Жоғарьщағы басшылар қандай саясат ... ... мен ... ... ... кезінде берілген 418 мың ... ... ... жерлері -қазақтікі. Оны өзбектердің иемденіп алғаны, оны сол
құжаттармен негіздей білгені болып тұр. Бірақ оны олар ... ... ... жок, Ал ... білесіз, нағыз Жерұйық! Мұнда шай
плантациялары да болатын.
Бұрынғы патшалық Ресей де, ... ... ... да ... саясатгы
жүргізіп, казақ халқының зиялы азаматтарын орынсыз кінәлап, қажет болса
жала жауып, түрмеге ... ... жер ... қуғын-сүргінге салғаны
баршаға мәлім. Ондағы мақсат: беделі бар, сөзі өтімді, ел ... ... ... аластап, көзін жою, калғандарын қорадағы қой сияқты
айдауына жүретін, ... ... ... ... бас сауғалап күн
көретін күйге түсіру болатын, Өйткені көлеңкесінен қорқып, бұғып ... ... ... ... ... ... ... тек отбасының амандығын
тілейтіні ерте заманнан белгілі ғой. Сонда ғана ... ... тез іске ... олардың ұлан-байтақ жері мен ... ... ... ... ... жасалатынын отаршылар жақсы
білетін.
Қазір сол жазықсыз жазаланған, өз өмірлеріы тәуелсіздік жолына ... ... ... ... ... ... оралып, олардың басынан
кешкендері кеңінен айтылып, дұрыс және әділ бағаларын алуда. Мұны ... және ... ... үшін ... ... бар ... деп есептеген жөн.
Жеке адамға табынған тоталитарлық жүйе біздің аға буын ... ... ... ... жері ... ... ойлайтын, оның
намысын қорғайтын кайраткерлерден құр алақан болған емес. Кешегі қазақжерін
бөлшектеп, басқаларға үлестіре ... ... ... деп аталатын елді
жойып, оның орнына бірнеше өлкелер құрып, Мәскеуден тікелей басқаруға көше
бастағанда, еліміздің орта буын адал ұлдары, ... ... ... ... ... ... партия мен Кеңес ... ... ... ... ашықтан-ашық қарсы шығып наразылық білдіріп,
билік ... ... ... ... ... ... ... басшылардың бірі және бірегейі, қазір аты ұмытыла ... ... ... және ... ... ... КСР Жоғарғы Кеңесінің
Төрағасы, кейіннен Республиіса Министрлер Кеңесінің Төрағасы болған Жұмабек
Ахметұлы Тәшенов еді.
Ж.Тәшеновтьщ өскен ортасы, өткен өмір ... ... ... ... терең зерттеулерді кажет етеді. Үнемі есте болатын бір жай: ... ... және ... құжаттарында, кейбір кісілердің естеліктерінде
Жұмабек Ахметұлын қаралап, күйе жағу ... ... ... елі оны ... дарынды басшысы деп біледі. Осындай бір-біріне қайшы пікірлерден,
көзқарастардан шындықгы анықтап, дұрысын айту, бекерін ... ... ... ... ... еңбегінің әділ бағасын беру, ... ... ... ... ... ... сауатты, мінезі әпербақан Хрущев сияқтыларға ... ... ... зор, ... және ... ... ... ойындағысын
тайсалмай айта алатын, турашыл Жұмабек Ташенов ұнамауы заңды ұғым. Жоғарыда
айтқандай, біреудің сөзіне ермейтін, орынды пікір ... ... ... ... ... ... Айтуға тұрарлық кінә таба
алмаған соң олар жала ... ... ... ... ... дәлелді болу
үшін Д.АҚонаевтың "Сталиннен Горбачевка дейін" деп аталатын кітабына
жүгінейік. Онда Хрущевтің мынадай сөздері ... ... ... көп, ... ... дұрыстығы анықталды. Министрлер Кеңесінің
Төрағасы болу оған ауыр ... ... ... қызмет беріндер".
Арыздардың көп болуына оның басқалармен ... ... жеке ... ... ... ... ... осы айтылғандардың жала екенін онымен көп жылдар араласкан, қызметтес
болған ... мен ... ... ... ... 1933 жылы бастаған Ж.Төшенов 18 жыл бойы Солтүстік Казақстан
облысында болып, ... ... ... ... ... ... дейін көтеріледі. Ешкім оны тәкаппар немесе мінезі шытыр деген
кінәлаған жоқ. Керісінше, оның жоғары басқару ... ... 1952 ... ... ... ... ... хатшысы етіп сайлады. Ол кезде
тәртіп бойынша бірінші хатшыны тек КОКП Орталық Комитетінің Саяси рюросы
ғана бекітетін. Егер , ... ... ... ... калайша бүкіл бір облысты
баскаруды сеніп тапсырған? Облыста жақсы ... ... ... ... ... 1955 жылы Қазақ ССР Жоғарғы Кеңесі
Президиумының Төрағасы ... ... ... Бюро мен Хрущевтің
өзі Республиканың ... ... деп ... ... бес жыл ... 1960 жылы ... оны ... ССР Министрлер Кеңесі төрағасына
тағайындайды.
Сонда қалай, 27 жыл бойы қабілетті ұйымдастырушы, дарынды басшы болып
саналған, ... ... ... ... көптеген кісілермен тіл
табысып, жемісті қызмет еткен адам бір жыл ... күрт ... ... әрі басқалармен сыйыспайтын бола қалуы, менмендігі мен тәкаппар
мінезі шындыққа үйлесе ... ... ... бұл ... ... ... ... бірнеше
мысалдар келтіре кетейік.
Жұмабек Ахметұлының бірнеше рет алдына барып, ... ... ... ... сәті ... ... ... маңызы мен
жауапкершілігін жақсы түсінетін, басқаның айтқанын тыңдай білетін,
мәселені терең ... ... ... ... үлгі алуға тұратын басшы
екені бірден көзге түсуші еді. ... ... ... көп қыйыншылық
көрген Атырау облысының басшылары көршілес ... ... ... ... Жұмекең жем-шөптен, жүк таситын автомашина мен трактордан
қолма-қол ... еді. Сол жылы бұл кісі бір ... ... ... болашағын ойлайтын басшы екенін сезген едік. Облыс басшылары
ақылдасьщ ол кезде облыстық атқару комитеті төрағасының ... ... ... 5-6 ... айтуды тапсырды. Біздің ... ... ... уәде беріп, калғаңдары Мәскеу ... ... көп ... ... ... Көкшетау, Ақтөбе облыстық партия
комитеттерінің идеология жөніндегі бұрынғы хатшысы Бәкір Білеубаев
Жұмекеңнің ... ... ... қабілетін, өз ұлтының шын
жанашыры, жоғын жоқтаушы болғанын, ойындағысын тайсалмай тіке ... ... істі ... ... ... ... ... айтқан
сөзінде тұратынын үлкен ризашылық сезіммен үнемі айтып отыратьш. Осьщан
кейін ол кісіні тәкаппар, ... мол, ... жоқ деп ... ... ... болмаса керек. Әрине, республика басшыларының бәрі ... және ... ... ... ... бізде болмайтыны ақиқат
еді. Амал не, ... ... ... қолдау таппай, жазаланып,
кызметтерінен алынып жатканда, басқалар жұмған ауыздарын ашпай, ... ... ... ... ... жасады емес пе.
Республика Министрлер Кеңесінің ... ... ... ... жүр
дегенді де жала деп ... жөн. ... ... ... ... ... 6 жылда Казақстанның экономикасы мен мәдениеті қарыштап
алға ... Оны ... ... дәлелдеуге болады. Осы жылдары
электроэнергия куатын өндіру - 2 есе, мүнай қазу — 1,6 есе, ... қазу — ... ... ... — 15 есе, мақтадан мата тоқу - 5 есе, тоқыма сырт ... - 3 есе, ... ... ... - 2 есе, аяқ киім ... ... майын шығару - 1,4 есе, өсімдік майын шығару~ 2 есе өскенін ескерсек,
өнеркәсіп салалары жоғары карқынмен дамығанын көреміз. ... ... кінә ... ... оның ... бағалап, мақтау орынды болар
еді.
Сол жылдары тың игеруге байланысты, егістік жер көлемі 6 миллионнан 22
миллион гектарға ... Ірі қара мал саны 5,5 ... қой мен ешкі ... ... ... өсті. Сондықтан Тәшенов Республиканы ... ... ... құлап жатты деуге де негіз жок.
Халық шаруашылығында 125 мың ... ... 215 мын орта ... ... етті. Бес жылда 269 мың пәтер салынып, 2,4 ... ... ... үйлерге көшті. Халықтың тұрмыстық және мәдени қажеттерін
өтейтін көптеген кәсіпорындар мен ... іске ... 6140 ... клуб, 4777 киноқондырғылар, 25 музей, 19 облыстық театрлар жұмыс ... ... ... ... ... ... мәдениеті айтарлықтай
жақсарды.
Осыдан кейін Ж.Тәшенов Министрлер Кеңесі Төрағасы міндетін атқара алмады
деудің ешқандай қисыны жоқ сөз ... ... ... ... болсақ, мәселе Жұмекеңнің мінезіне немесе
іскерлік~қабілетіне байланысты болмай, сол ... КОКП мен ... ... өзі ... ... ... мен отаршылдық саясатында екені айдан
анық. "Қазаншының еркі бар қайдан ... ... ... ел ... бір ... ... ... іскер елжанды азаматтардың обалына
қалды. Жұмысынан кінә таба алмай, ақыры оның мінезіне тиісіп, қоймай жүріп,
1961 жылы орнынан алып, ... ... ... ... түсіруіне, біздіңше, мына жағдайлардың ерекше себебі
болды.
1960 жылы Семей облысында қыс ... ... ... ... мал шығыны
бола бастады. Осы кезде Ж.Тәшенов өзінің жарлығымен мемлекеттік сақтандыру
қорындағы астықгы малға бергізді. "Мәскеудің құзырындағы қордан ұлықсатсыз
астықалдың" деп ... ... ... телефон соғып, Тәшеновті
КСРО Министрлер Кеңесі мәжілісінде жауапқа ... ... ... ... өзімізде қарайық, астықмал басын аман алып Қалу үшін жұмсалды
ғой" деген тілегіне құлақ аспай, Тәшеновке сөгіс береді.
Әдебиеттер.
1.Ж.Тәшенов туралы ... ... ...

Пән: Тарихи тұлғалар
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жабаев Жамбыл/ Мұхамбет-Салық Бабажанов/Уәлиханов Шоқан Шыңғысұлы22 бет
Мұхтар ӘуезовтIң өмIрбаяны мен ғылыми - творчестволық көзқарасының қалыптасуы42 бет
Р.Тоқтаровтың «Абайдың жұмбағы» романына әдеби талдау12 бет
Тіршілік5 бет
Қазақ АКСР-ң 1926, 1937, 1978 жылдардағы Конституциясы10 бет
Қазақстан Республикасындағы демографиялық жағдайды жөндеу мен негативті үрдістерді жоюының мүмкіндік жолдары26 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь