Қоршаған ортаның химиялық ластануы

ЖОСПАР:

1. Қоршаған ортаның ластануы

2. Көміртегі оксиді және монооксид

3. "Озонның жұқаруы"

4. Азот оксидтері

5. "Смог"

6. Фотохимиялық тұман.
Қоршаған ортаның химиялық ластануы.

Адамдардың шаруашылық қызметі қазіргі кезде биосфераның ластаушылардың негізгі көзі болып отыр. Табиғи ортаға күн сайын, сағат сайын өнеркәсіптің газ тәріздес, сұйық және қатты қалдықтары түсіп отырады.
Осы қалдықтардағы әр түрлі химиялық заттар ауаға, суға және топыраққа түсіп, бір трофикалық екіншісіне өте отырып, соңынан адам организіміне келіп түседі.
Бүкіл жер шарында осы ластаушы заттардың түспеген жері жоқ деп айтуға болады. Тіпті ешқандай өнеркәсіп орындары жоқ Антарктиданы алайық. Бұл жерде адамдар кішігірім ғылыми станцияларда тұрып, ғылыми бақылаулар ғана жасайды. Ғаламдар осы заманғы өнеркәсіптердің әр түрлі улы заттарын осы Антарктидан тапқан. Олар бұл жерге басқа жер-лерден ауа ағындарымен келіп түскен.
Табиғи ортаны ластаушы заттар әр түрлі болып келеді. Ол заттар өз табиғатына, шоғырлануына және адам организміне әсер ету уақытына қарай әр түрлі жағымсыз нәтижелер туғызады. Осындай заттардың қысқа мерзімде болса да адамға әсері адамның басын айналдырады, құсқысын келтіреді, тамағын жыбырлатып, жөтелтеді. Егер де адам организміне осындай улы заттар көп мөлшерде әсер етсе, қатты уланып есінен танады, тіптен өліп кетуі де мүмкін. Ондай улы заттарға ірі өнеркәсіптік қалалардың үстіне желсіз күндері жиналған қара түтіндер немесе өнеркәсіптік кәсіпорындардың қалдықтары мысал бола алады. Электр станциялары, түрлі-түсті металл өндіретін зауыттар, химиялық және мұнайды қайта өңдейтін кәсіпорындар атмосфераға түтін шығаратын үлкен мұржалар арқылы көптеген адам организміне зиянды улы заттарды ауаға шығарады.
Қазіргі кезде ауаны ластайтын улы заттардың 150- ден астамы белгілі. Бұл заттар ауада күн сәулесінің әсерімен бір-бірімен реакцияға түсіп, жаңа қосындылар түзеді.
Өнеркәсібі дамыған елдерде ауаны ластаушы улы заттың бірі күкірттің қос тотығы коксхимия зауыттарымен, тау- кен өндіру және целлюлоза- қағаз өнеркәсіптерінің жұмысы нәтижесінде ауаға шығарылады. Олар ауада ылғалдың әсерінен күкірт қышқылына айналады. Құрамында күкірт қышқылы бар тұман немесе ылғалды ауа адамның, жануарлардың тыныс жолдарының кілегей қабаттарына, терісіне әсер етеді және өсімдік те көп зардап шегеді. Ауадағы күкірт сутек адам организмін улап қана қоймайды, сонымен қатар адамдардың жүйке ауруларын туғызады.
Ауадағы фторлы сутек өте улы. Азық- түліктің құрамындағы фторлы сутек адамды, жануарларды құстырып өте жаман ауру туғызады. Хлорлы сутек пластмасса қалдықтарын жаққанда пайда болады. Осы газбен тыныс алғанда адамның жолдарының кілегейлі қабығын зақымдап, өкпенің ісік ауруын туғызады.
Қоңыр көмірдің жағудың нәтижесінде ауаға күл бөлініп шығады. Ол ауыл шаруашылығы мен орман өсімдіктеріне әсер етеді. Әсіресе, көкөніс, жеміс-жидек өсімдіктеріне де зиян тигізеді. Ластанған өсімдікпен қоректенген жануарлардың, адамдардың организмдерінде физиологиялық өзгерістер болады.
Цемент зауыттарынан шыққан цемент шаңдары топыраққа калий, кальций, магний элементтерінің көбейуіне себеп болады. Ал фосфор зауытына жақын жерлерде фосфордың мөлшері көбейеді. Құрамында мырыш пен қорғасын бар металлургия зауытының қалдықтары да өте улы әсер етеді. Осындай улы заттар жиналған өсімдік пен адам не жануар қоректенгенде олардың денсаулығына қауіп төнуі мүмкін.
Организмнің осы улы заттарға төзімділігі әр адамның өзінің жеке басының гигиенасына байланысты, ең алдымен денсаулығы, жасы мен жынысына байланысты болып келеді.
Аталған улы заттарға балалар, қарт адамдар және денсаулығы нашар ауру адамдар өте сезімтал келеді.
Улы заттар адам организміне біртіндеп жүйелі түрде жинала берсе, онда созылмалы улануға ұшырайды. Оның басты белгілері- адамның тез шаршағыштығы немесе үнемі шаршап тұратыны, сезімі ұйқы басуы немесе ұйқысының қашуы, бейжайлақ, ұмытшақтық, көңіл- күйінің тез өзгеруі, зейінінің төмендеуі. Улы заттар адамдардың қан айналым мүшелеріне, жүйке жүйесіне, бауырына әр түрлі әсер етеді. Улы химиялық қосылыстар адамның әрбір органдарының созылмалы
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР:

1."Экология және табиғатты тиімді пайдалану"
(Ә.Бейсенова, А.Самақова, Т.Есполов, Ж.Шілдебаев)

2."Экология"
(Г.Оспанова, Г.Бозшатаева)
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКСЫ БІЛІМ ЖӘНЕ
ҒЫЛЫМ МИНИСТРЛІГІ.
РЕФЕРАТ
Тақырыбы:
ҚОРШАҒАН ОРТАНЫҢ ХИМИЯЛЫҚ
ЛАСТАНУЫ.
Оқытушы:
Студент:
Мамандығы:
ЖОСПАР:
1. Қоршаған ортаның ластануы
2. Көміртегі оксиді және монооксид
3. "Озонның ... Азот ... ... ... ... ... ... ластануы.
Адамдардың шаруашылық қызметі ... ... ... ... көзі ... ... ... ортаға күн сайын, сағат
сайын өнеркәсіптің газ ... ... және ... қалдықтары түсіп отырады.
Осы қалдықтардағы әр түрлі химиялық заттар ... суға ... ... бір ... ... өте ... соңынан адам
организіміне келіп түседі.
Бүкіл жер шарында осы ластаушы заттардың түспеген жері жоқ ... ... ... ... ... ... жоқ Антарктиданы алайық.
Бұл жерде адамдар кішігірім ғылыми станцияларда ... ... ... ... ... осы заманғы өнеркәсіптердің әр түрлі улы заттарын
осы Антарктидан тапқан. Олар бұл жерге ... ... ауа ... ... ... ... ... әр түрлі болып келеді. Ол ... ... ... және адам организміне әсер ету уақытына қарай әр
түрлі жағымсыз нәтижелер ... ... ... ... ... ... ... әсері ... ... ... ... ... ... ... Егер де адам организміне осындай
улы заттар көп мөлшерде әсер етсе, ... ... ... танады, тіптен өліп
кетуі де мүмкін. Ондай улы заттарға ірі өнеркәсіптік ... ... ... ... қара ... немесе өнеркәсіптік кәсіпорындардың
қалдықтары мысал бола ... ... ... ... ... зауыттар, химиялық және мұнайды қайта ... ... ... ... үлкен мұржалар арқылы көптеген адам организміне
зиянды улы заттарды ауаға шығарады.
Қазіргі кезде ауаны ластайтын улы заттардың 150- ден ... ... ... ... күн ... ... ... реакцияға түсіп, жаңа
қосындылар түзеді.
Өнеркәсібі дамыған елдерде ауаны ластаушы улы заттың бірі күкірттің
қос тотығы ... ... тау- кен ... және ... ... ... нәтижесінде ауаға шығарылады. Олар ауада ылғалдың
әсерінен күкірт қышқылына айналады. ... ... ... бар ... ылғалды ауа адамның, жануарлардың ... ... ... терісіне әсер етеді және өсімдік те көп зардап шегеді. Ауадағы
күкірт ... адам ... улап қана ... ... ... ... ... туғызады.
Ауадағы фторлы сутек өте улы. Азық- түліктің құрамындағы фторлы
сутек ... ... ... өте жаман ауру туғызады. ... ... ... жаққанда пайда болады. Осы ... ... ... жолдарының кілегейлі қабығын зақымдап, өкпенің ісік ауруын
туғызады.
Қоңыр ... ... ... ауаға күл бөлініп шығады. Ол ауыл
шаруашылығы мен орман өсімдіктеріне әсер етеді. Әсіресе, ... ... ... де зиян тигізеді. Ластанған өсімдікпен ... ... ... ... өзгерістер болады.
Цемент зауыттарынан шыққан цемент шаңдары топыраққа калий, ... ... ... ... ... Ал ... ... жақын
жерлерде фосфордың мөлшері көбейеді. Құрамында мырыш пен ... ... ... ... да өте улы әсер ... ... улы ... өсімдік пен адам не ... ... ... ... ... мүмкін.
Организмнің осы улы заттарға төзімділігі әр ... ... ... ... байланысты, ең алдымен денсаулығы, жасы мен жынысына
байланысты ... ... улы ... балалар, қарт адамдар және денсаулығы нашар ауру
адамдар өте сезімтал келеді.
Улы ... адам ... ... ... ... ... берсе, онда
созылмалы улануға ұшырайды. Оның басты белгілері- адамның тез шаршағыштығы
немесе үнемі шаршап тұратыны, сезімі ұйқы ... ... ... ... ... көңіл- күйінің тез өзгеруі, зейінінің төмендеуі.
Улы заттар адамдардың қан ... ... ... ... ... әр
түрлі әсер етеді. Улы химиялық қосылыстар ... ... ... қабынуына, жүйке жүесінің өзгеруіне, адам ұрығының дамуына, жас
нәрестенің ауру болып тууына әкеліп соғады.
Дәрігерлер адамдардың әр түрлі ... ... өкпе ... ісік ... болуы сол аймақтың экологиялық жағдайымен тығыз
байланысты екнін анықтап отыр. Сонымен қатар, ... ... ... ... ... улы ... сияқты тағы басқа өнеркәсіп
қалдықтары- канцерогендік ... ... ... ... ... ... ... туғызатындығы анықталды. Егер өткен ғасырда балалардың
қатерлі ісік аурулары сирек болса, ... ... ... ол ауру ... ... ... Ал ... заттармен ластану нәтижесінде бұрын
кездеспеген жаңа аурулар пайда болуда.
Адам денсаулығына зиян келтіретін улы ... ... ... мен есірткі заттары да жатады. Темекі түтінінің ... 4 ... ... ... ... ... көбі улы заттар. Олардың 40-қа жуығы
қатерлі ісік ауруын туғызады. Темекінің уы ... ... ... ... ... сол себептен де темекі шегетіндер жиі ... ... ата- ... жаңа ... ... организмдерінде улы газ
сәби бойындағы қан құрамында бірнеше сағатқа дейін болады. Есірткі ... ... ... ... ісік ... ... Көптеген органикалық
еріткіштер: авиациялық бензин, желім бензин, эфир, ... ... ... ... ... Егер осы ... буы көп ... түссе жүйкені, миды, асқазанды және өкпенің ауруын ... ол ... де ... соғуы мүмкін.
Ендігі жерде біз қоршаған ортаның ... ... ... ... ... ... қоршаған ортаның ластаушы көздерін төмендегідей
топқа ... ... ...... ... ... ... шулар және тербелістер.
2. Химиялық ластану – көміртегі өнімдері, күкірт, көмірсулар, ... ... ... фторлы қосылыстар, ауыр металдар,
аэрозолдар.
3. Биологиялық ластану – ауру ... ... мен ... ... ... тыс ... зиян келтіретін жәндіктер.
4. Эстетикалық зиян – табиғаттың қайталанбас сұлу ландшафтарының
бүлінуі, орман- ... ... ... ... ... 3 ... бөлеміз:
- ластаушы заттардың тарлуы;
- ластағыштардың биомассаға енуі;
- ластағыш заттардың ... ... ... ... ... ... жоғарыдағы ластаушы заттарды ... ... бір ... ... ғана ... алады. Ал, зиянды заттардың
одан әрі организмде көбейе түсуі денсаулықты бұзып, ауруға шалдықтырады.
Қоршаған ... ... ... ... ... қазіргі кезде
глобальды экологиялық проблемаларды туғызып отыр. Олар жер ... ... ... ... эффектісі", "Озонның жұқаруы", "Қышқыл
жауындар","Фотохимиялық ... және ... ... ... ... ... атмосфера ауасының ластануы көздерін тереңірек
білгені жөн. Жоғарыда біз, атмосфераның ластануына жалпы ... ... ... оған ... ... жөн ... Оның себебі, барлық
зиянды заттар атмосфера арқалы түрлі химиялық қосылыстарға ... ... ... ... ... ... суға ... одан адам организміне
түседі.
Атмосферадағы тіршілікке қажетті барлық процестер оның тропосфера
қабатында жүреді. Оның жер ... ... 10-18 км. ... ... біз жекелеген зиянды заттардың өзіне және қоршаған ортаға тигізетін
әсеріне тоқталамыз.
Көміртегі оксиді және ... ... отын ... ... көміртегінің
екі газы түзіледі. Екеуі де ластағыш газдар. Оның бірі ... ... ... ал ... улы ... ... Ол адамның қанындағы гемоглабинмен
өте тез қосылып зиянды қоспа түзіп, ауру туғызады.
Соңғы ... ... ... оксидтері тез көбейіп
өсімдіктерде ... ... ... ... Нәтижесінде,
көміртегі оксиді әрбір 10 жыл сайын 2%-ке өсіп, атмосферада жылу эффектісін
туғызады. Ал, жылу ... өз ... жер шары ... ... ... түрлі экологиялық апаттардың тууына себеп ... ... ... ... ... азот оксиді, озон, т.б. газдар ... жер ... ... ... ал жер ... ... кететін ұзын толқынды жылу сәулелерін өткізбей, көмір қышқылы
газдарының қызып, жалпы атмосфера ... жылу ... ... ... ғасырдың 20- жылдары көмір қышқылы газының атмосферадағы мөлшері ... ... ал 90- ... -0,035%- ке ... 20%- ке көбейіп отыр. Бұл
көрсеткіш БҰҰ-ның зерттеулері бойынша 2000 ... 30%-ке ... ... жер ... орта ... 0,1° С-қа, ал 2005 жылдары екі
есеге өсе ... ... Осы ... ... жүйе ... жер ... ... температурасының өсуі жақын жылдары 1,5-4,5°С-
қа жетуі әбден ықтимал.
Жер шарының осылайша жылып кетуі дүниежүзілік мұхиттардың деңгейін
1,5 метрге көтеріп, ... ... су" ... ... ... ... ... адамзат үшін қауіпті проблема.
Міне, осының бәрі жылу ... ... ... оның жүру
механизмін бәріміздің де білгеніміз жөн.
"Озондардың ... ... 80- ... ... ... ... жерлерде жұқару байқалған. Мәселен, 1987 жылы ... ... ... ... күрт ... ол 7 млн. км.² ... Ал осы ... 1992 жылы ... ... тұсында байқалған.
Осыған байланысты БҰҰ жанынан ғылыми кеңес құрылып "озонның жұқару"
себебін зерттеу басталды. ... оның ... ... ... ... анықталды. Осы химиялық қосылыс
атмосфераға көтеріліп, фотохимиялық ыдырауларға ұшырап, хлор ... өз ... озон ... ... ... ... ... жұқару процесі басталып, Космостан келетін ... ... ... ... жол ... ... ... атаулыға
қауіп төндіреді.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының мәліметі ... ... 1%-ке ... ... ісік ... көбейтіп
жіберетіні анықталған. Сол сияқты УК сәуленің ... ... өтуі ... иммундық қорғаныс қабілетін кемітіп жұқпалы аурулардың ... жол ... ... отыр. Осыған орай 1985 жылы озон проблемасын
шешу үшін халықаралық Конвенция қабылданды. Оның ... озон ... ... ... тежеу немесе тоқтау. Осы бағытта Ресей мен ТМД
елдерінің біріккен ғалымдар ұжымы еңбек етуде.
Қышқыл жауындар – атмосфераға байланысты ... ... ... Оның негізгі көздері күкіртті ангидрид пен азот тотығы және ... ... Адам ... жылу алу үшін ... мен ... жағу
кезінде күкірт ангидриді ауаға түседі. Мәселен, 1 млн. тонна көмір ... 25 мың ... ... ... екен. Әрине, күкірт жеке элемент күйінде
емес, оның ... ... ... ауаға шығарылады. Осы газ атмосфераға
түсіп, оттегімен ... әрі су ... ... одан ... ... ... қышқыл бар тұмандықтар жауын түрінде биосфераға ... зиян ... ... сияқты отынды жаққан кезде күкірт қышқылы түзіліп, ауа ағысымен
алыс ... ... ... ... да ... мен флораға, адам
баласына зиян келтіріп отырады.
Азот оксидтері. Азоттың ... ... ... ... ірі өнеркәсіп орындарынан ... ... ... азот ... ... пайдаланғанда бөлінеді. Оның 40% автокөлік, 30% электростанциялар,
20% өндіріс орындарында қазба орындардың үлесіне ... ... ... ... жыл ... ... 60 млн. ... азот оксиді шығарылып
отырады. Ол одан әрі су буымен реакцияға түсіп, азот қышқылын түзеді. Азот
қышқылы табиғатта ... ... одан ... құрамында жер бетіне
түседі.Азот қышқылы табиғатта нитраттарға айналып одан жауын құрамында ... ... ... ... ... ... ... Адам баласы
азот оксидтеріне душар ... ... ... ... ... ... және ... жолдарының ауруынан зардап шегеді.
"Смог". Смог ағылшын сөзі, түтін деген мағына білдіреді. ... ... ... басқа да қажеттіктер үшін көмір мен мазутты ... ... ... 2 типі ... ... типі – ... көзі көмір мен мазутты пайдаланғанда
түзілетін ... ... ... ... ... ... Бұл
құбылыс Лондан қаласының ауа бассейінде алғаш рет есепке алынған. Мәселен,
1952 жылы ауа ... улы қара ... екі жұма бойы ... ... 4000- нан ... адам қаза болған. Осы азапты тарихи оқиғадан
Лондон тұрғындары 1873, 1882, 1891, 1948, т.б. ... ... ... ... ... қабатында азот оксидтері, көмірсулар,
озон, күннің радиацияның фотохимиялық реакцияға ұшырауы нәтижесінде ... улы ... Оның ... ... ... ... ... газдарды құрап күндізгі жағдайда улы ... ... ... ... тұман алғаш рет 1930 жылдары Лос-Анджелес қаласы
үстінде есепке алынған. Одан соң бұл құбылыс Нью-Йорк, Токио, ... ... ... ... тарихқа мәлім.
Жоғарыдағы фактілер қоршаған ортаның химиялық ластануы түрінде сипат
алып, бүкіл адамзат қауымын алаңдатып отыр.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР:
1."Экология және табиғатты тиімді пайдалану"
(Ә.Бейсенова, ... ... ... Г.Бозшатаева)

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазіргі кездегі қоршаған ортаның химиялық заттармен ластануы66 бет
Қоршаған ортаның химиялық заттармен ластануы27 бет
Қоршаған ортаның химиялық ластануы туралы40 бет
Қоршаған ортаның химиялық, радияциялық және биологиялық ластануы5 бет
Ет, құс, жұмыртқа және олардың өнімдерінің химиялық қауіпсіздігінің көрсеткіштері15 бет
Кентау қаласының қазіргі экологиялық жағдайына баға беру35 бет
Техногенді сипатты төтенше жағдайлар,олардың түрлері. табиғи сипаттағы төтенше жағдайлардың классификациясы6 бет
Қоршаған ортаның экологиялық ластануы10 бет
Химиялық және биологиялық заттардың қоршаған орта мен өндірістік аймаққа түсуіне жол бермейтін заманауи әдістер. Өндірістік және қоршаған орталардың биологиялық ластануының алдын алушы негізгі әдістер13 бет
Қоршаған ортаның химиалық ластануы3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь